C04.1 ISD Bollenstreek, bijlage jaarstukken 2021.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................................... 2 1 Voorwoord................................................................................................................................................. 3 2 Jaarverslag ............................................................................................................................................... 5 2.1 Inleiding............................................................................................................................................. 5 2.1.1 Algemeen en dagelijks bestuur ..................................................................................................... 5 2.1.2 Visie en missie .............................................................................................................................. 5 2.1.3 Taken ............................................................................................................................................ 6 2.1.3.1 Participatie ................................................................................................................................
6 2.1.3.2 Zorg .......................................................................................................................................... 8 2.1.4 Bezwaar-, klaag- en beroepschriften en Wob verzoeken .............................................................. 8 2.1.5 Personeel en organisatie ............................................................................................................... 9 2.1.6 Dienstverlening en communicatie................................................................................................ 10 2.1.7 Beveiliging informatievoorzieningen ............................................................................................ 12 2.1.8 Interne Controle........................................................................................................................... 13 3 Programmaverantwoording ..................................................................................................................... 14 3.1 Participatie ...................................................................................................................................... 14 3.2 Zorg.................................................................................................................................................
17 3.3 Overhead ........................................................................................................................................ 19 3.4 Algemene dekkingsmiddelen .......................................................................................................... 20 3.5 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................. 20 3.6 Onvoorzien ...................................................................................................................................... 20 4 Paragrafen .............................................................................................................................................. 21 4.1 Lokale heffingen .............................................................................................................................. 21 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................... 21 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................... 24 4.4 Financiering ....................................................................................................................................
25 4.4.1 Financiering ................................................................................................................................. 25 4.4.2 EMU-saldo................................................................................................................................... 26 4.4.3 Schatkistbankieren ...................................................................................................................... 27 4.4.4 Renterisiconorm .......................................................................................................................... 28 4.4.5 Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte .............................................................................. 28 4.4.6 Rentevisie.................................................................................................................................... 28 4.4.7 Rentekosten/opbrengsten ........................................................................................................... 28 4.5 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 28 4.6 Verbonden partijen ..........................................................................................................................
29 4.7 Grondbeleid .................................................................................................................................... 29 4.8 Formatieoverzicht............................................................................................................................ 29 5 Jaarrekening 2021 .................................................................................................................................. 30 5.1 Balans 2021 .................................................................................................................................... 30 5.2 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................... 32 5.3 Toelichtingen ................................................................................................................................... 32 5.3.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 32 5.3.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening .................................................. 32 5.3.3 Balans .........................................................................................................................................
33 5.3.4 Overzicht van baten en lasten ..................................................................................................... 34 5.3.5 Toelichting op de balans ............................................................................................................. 35 5.3.6 Toelichting op het overzicht van baten en lasten......................................................................... 39 5.3.7 WNT ............................................................................................................................................ 43 5.4 Sisa-bijlage ..................................................................................................................................... 44 5.5 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ......................................................... 48 6 Overige gegevens ................................................................................................................................... 49 6.1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ..................................................................... 49 7 Bijlage I ISD Bollenstreek in cijfers .........................................................................................................
50 7.1 Participatie ...................................................................................................................................... 50 7.2 Zorg................................................................................................................................................. 54 8 Bijlage II Overzicht begrotingswijzigingen ............................................................................................... 59 9 Bijlage III Berekening bijdrage per gemeente ......................................................................................... 60 10. Bijlage IV Verdeling van de kosten per gemeente .................................................................................. 64 Lijst van afkortingen.......................................................................................................................................... 67
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
2
1 Voorwoord Het afgelopen jaar is net als 2020 beheerst door de Coronapandemie. Voor de ISD Bollenstreek, haar klanten, onze (zorg)leveranciers, de gemeenten en onze medewerkers was het daardoor een lastig jaar. We hebben laten zien dat we een veerkrachtige organisatie zijn, die als dat nodig is snel en effectief kan schakelen. Onze dienstverlening aangepast waar dat noodzakelijk was, zodat onze klanten minimale hinder hebben ondervonden. Door de omstandigheden hebben we ook veranderingen moeten doorvoeren, zoals verdergaande digitalisering. In een aantal gevallen bleken die een verbetering in de werkprocessen. Daarbij staat voorop dat we zorgvuldig met de kwetsbare doelgroep omgaan, waarbij we de menselijke maat niet uit het oog verliezen. Eén van de resultaten is een hoge score voor onze klanttevredenheid. Daar zijn we trots op en zet ons aan tot verdere verbetering van de kwaliteit van ons werk. Als direct gevolg van Corona hebben we ook in 2021 de Tozo uitgevoerd. Daarbij hebben we zelfstandig ondernemers financieel bijgestaan met geld voor levensonderhoud en kredieten. Hierdoor is het aantal aanvragen voor de reguliere Bbz fors gedaald. De kosten van de verstrekkingen en de uitvoeringskosten zijn volledig door de rijksoverheid vergoed aan de gemeenten. In 2021 hebben we een nieuw softwaresysteem in gebruik genomen voor de afhandeling van Wmo en Jeugd.
De implementatie van ZorgNed is in juni succesvol verlopen. Dit systeem biedt de mogelijkheid om onze klanten nu en in de toekomst digitaal van dienst te zijn. Na een lange voorbereiding is de dienstverlening vanuit Voor ieder 1 van start gegaan. De ISD Bollenstreek werkt nauw samen met Vi1 bij de dienstverlening aan de burgers van de Bollenstreek. Het project Vroeg Eropaf, krijgt een structurele plaats binnen de dienstverlening van de ISD Bollenstreek. De voorbereidingen voor de Wet inburgering hebben de gemeenten en de ISD Bollenstreek druk bezig gehouden. Dit is in 2022 van start gaan. De financiële paragraaf laat zien dat we binnen de begroting zijn gebleven. Daarmee komen de deelnemende gemeenten niet voor verrassingen te staan. Gedurende het jaar hebben we goed contact met de gemeenten waardoor zij voortdurend op de hoogte zijn van de (financiële)ontwikkelingen. De ISD Bollenstreek wil in de toekomst een positieve bijdrage blijven leveren aan de samenleving in de Bollenstreek.
Lisse, april 2022 Dagelijks Bestuur ISD Bollenstreek
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
3
Tabel 1 Vogelvlucht
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
4
2 Jaarverslag 2.1
Inleiding
2.1.1 Algemeen en dagelijks bestuur Het algemeen bestuur van de Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek (ISD Bollenstreek) bestond eind 2021 uit de volgende personen: Tabel 2 Algemeen Bestuur Algemeen Bestuur lid
J. A. van Rijn
Hillegom (tevens DB)
lid
A. de Jong
Hillegom
lid
J.A.C. Langeveld
Lisse (tevens DB)
lid
J.T.A. van Haaster
Lisse
voorzitter
D.T.C. Salman
Noordwijk (tevens DB)
lid
R. ter Hark
Noordwijk
lid
A.L. van Kempen
Teylingen (tevens DB)
lid
M. Volten
Teylingen
secretaris
R.J. ’t Jong
ISD (tevens DB)
Het dagelijks bestuur heeft in 2021 tien keer vergaderd. Het algemeen bestuur is in 2021 twee keer bijeen geweest. Het algemeen bestuur heeft onder andere tot taak de begroting (inclusief begrotingswijziging) en de jaarrekening vast te stellen.
2.1.2 Visie en missie Missie van de ISD Bollenstreek: De ISD Bollenstreek is een servicegerichte organisatie die werkzaam is voor de opdrachtgevende gemeenten. De ISD Bollenstreek doet dit met betrokken en klantgerichte medewerkers. De ISD Bollenstreek ontwikkelt gemeentelijk beleid op het gebied van werk, inkomen en zorg. Na besluitvorming door de gemeenten zorgt de ISD Bollenstreek voor de uitvoering. Het beleid maakt het mogelijk dat de inwoners van de deelnemende gemeenten zelfstandig kunnen deelnemen aan de (lokale) samenleving. Dit is mogelijk, doordat inwoners beschikken over adequate middelen van bestaan, waarbij het verrichten van werk een voorwaardelijke factor vormt en/of beschikken over fysieke hulpmiddelen/voorzieningen die gericht zijn op het zelfstandig leven, wonen en bewegen. Mission statement De mission statement is een samenvatting van de missie en is als volgt geformuleerd: ”De ISD Bollenstreek zorgt voor zelfstandige burgers.” Visie van de ISD Bollenstreek In de visie staat weergegeven hoe de ISD Bollenstreek zichzelf ziet in relatie tot haar maatschappelijke omgeving en hoe zij daarin optimaal kan functioneren. De visie is: De ISD Bollenstreek is van en voor de ISD Bollenstreek gemeenten. De ISD Bollenstreek staat voor maximale zelfstandigheid van de burgers op het gebied van arbeid, inkomen en zorg.
De ISD Bollenstreek is klantgericht, resultaatgericht en levert, in samenwerking met partners, maatwerk. De ISD Bollenstreek voert de opgedragen taken uit met betrokken, professioneel en kwalitatief goed personeel. De ISD Bollenstreek heeft de ambitie een transparante, kwalitatief hoogwaardige serviceorganisatie voor de regio Duin- en Bollenstreek te zijn.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
5
2.1.3 Taken De ISD Bollenstreek is een samenwerkingsverband van de gemeenten Hillegom, Lisse, Noordwijk en Teylingen. De ISD Bollenstreek voert voor deze gemeenten de taken uit op het gebied van de sociale zekerheid en een deel van de Wet maatschappelijke ondersteuning en Jeugdzorg. De uitbraak van het Coronavirus eind februari 2020 heeft een enorme impact op onze organisatie, onze klanten, onze medewerkers, onze partners en onze gemeenten. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van Corona kijken wij wat we, aanvullend op de landelijk maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dit raakt veel beleidsterreinen van onze organisatie. We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming en hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen.
2.1.3.1
Participatie
Participatiewet De ISD Bollenstreek voert de Participatiewet uit en voorziet in een (minimum)inkomen voor iedereen die rechtmatig in Nederland verblijft en onvoldoende middelen heeft om in de noodzakelijke bestaanskosten te voorzien. De bijstandsuitkering overbrugt de periode totdat iemand weer aan het werk gaat en/of zelf inkomen verwerft. IOAW De IOAW is een inkomensvoorziening voor oudere werkloze werknemers. Zij kunnen in aanmerking komen voor een IOAW-uitkering als de uitkering op basis van de Werkloosheidswet (WW) is doorlopen. IOAZ De IOAZ is een uitkering voor ouderen die gestopt zijn met hun werk als zelfstandige. De IOAZuitkering vult het (gezins-)inkomen aan tot het sociaal minimum. De uitkering gaat in nadat het bedrijf of beroep beëindigd is en eindigt uiterlijk op de AOW-gerechtigde leeftijd. Bbz De Bbz is bestemd voor zowel startende, gevestigde als beëindigende ondernemers. Loonkostensubsidie (LKS) Het instrument loonkostensubsidie zetten we in voor mensen met een beperkt arbeidsvermogen die met voltijdse arbeid niet het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Dit is met name geregeld in artikel 10d van de Participatiewet. Dit instrument loonkostensubsidie kunnen we structureel inzetten. De financiering vindt plaats uit het BUIG-budget. Het Rijk heeft hiervoor beperkte extra middelen beschikbaar gesteld.
Re-integratie Bij een aanvraag voor een PW-uitkering begint direct het re-integratietraject. Dit traject is bedoeld om klanten weer aan werk te helpen. Het traject vindt plaats via Provalu (voorheen) het Servicepunt Werk (SPW). Provalu helpt bij het vinden van werk en kan waar nodig ondersteuning bieden. Provalu en de ISD Bollenstreek hebben regelmatig contact over de voortgang. De beoordeling van de arbeidsverplichting wordt door middel van een medische advies bepaald. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Vanwege het Coronavirus heeft het kabinet extra maatregelen genomen voor ondernemers/zzp’ers. Eén van die maatregelen is dat ondernemers/zzp’ers tijdelijk een uitkering kunnen krijgen op bijstandsniveau. Daarnaast kan onder voorwaarden een bedrijfskapitaal worden aangevraagd. Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) De TONK is één van de ondersteuningsmaatregelen die het Rijk bekend heeft gemaakt vanwege het Coronavirus. Het is een tijdelijke tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten. Het gaat om kosten die de aanvrager privé maakt.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
6
Project statushouders Het project Statushouders (voorheen Programma Zorg) valt per 1 januari 2020 onder de reguliere werkzaamheden van de ISD Bollenstreek. Omdat dit vooral re-integratie activiteiten betreft (die niet door het Provalu worden uitgevoerd) en nu regulier werk zijn, valt dit onder het programma Participatie. Het doel van dit project is statushouders zo snel mogelijk in de samenleving te laten participeren en integreren, activeren en met als bijkomend einddoel economisch zelfstandig te maken en daarmee de extra druk op het budget voor sociale uitkeringen te verlagen. Project Meedoen! Doel van Project Meedoen! is om bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en weinig uitzicht op werk weer deel te laten nemen aan de maatschappij. Wij denken dat het van belang is om op het gebied van dit typisch maatschappelijk activeringsbeleid meer initiatieven te ontplooien voor onze bijstandsgerechtigden. Wij merken dat het steeds moeilijker is om mensen vanuit de uitkering naar werk te laten uitstromen. De mensen die langer een bijstandsuitkering ontvangen, hebben vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Inkomensondersteunende voorziening Met de invoering van de PW per 1 januari 2015 is ook het gekantelde minimabeleid Participatiewet ingevoerd. De wetgever heeft de categoriale bijzondere bijstandsregelingen in de PW bijna helemaal afgeschaft.
Daardoor kent het minimabeleid binnen de Participatiewet sinds 2015 de volgende voorzieningen: Individuele inkomenstoeslag (tot 1 oktober 2020 het persoonsondersteunend budget en de inspanningspremie (POB en IP); de collectieve aanvullende zorgverzekering; de individuele studietoeslag; de individuele bijzondere bijstand. Handhaving Verplichtingen, naleving en handhaving zijn belangrijk in het sociale zekerheidsstelsel. De toeslagenaffaire leert ons dat de nuance daarbij belangrijk is. Fraude mag niet lonen en de pakkans moet zodanig zijn dat het pogingen tot fraude ontmoedigt. Uiteraard mag het niet leiden tot een onderzoek naar bepaalde groepen in de samenleving. De ISD Bollenstreek maakt geen gebruik van algoritmen bij de handhaving. Het algemene beeld uit onderzoeken is dat het net rond fraude fijnmazig is. Door uitwisseling van gegevens in Suwi met daarin gegevens van DUO, RDW, UWV, Belastingdienst, Kadaster, sociale diensten en BRP, is het vrijwel onmogelijk om te frauderen terwijl de gegevens elders zijn geregistreerd. Ook aanpassingen in de verstrekking van PGB’s zorgen ervoor dat het voor potentiële fraudeurs moeilijk is om onrechtmatig aan middelen te komen. We blijven alert op ‘zwarte’ fraude en we blijven onderzoeken doen bij aanwijzingen in die richting.
Sociale Recherche Sociale Recherche (SR) speelt een belangrijke rol bij het actief onderzoeken van mogelijke fraude. Ook hierbij zijn door Corona wijzigingen opgetreden. De lockdown, sluiting van winkels, zoals kappers en horeca, veroorzaken nieuwe aandachtsgebieden. Het is belangrijk dat Sociale Recherche zichtbaar is vanwege de preventieve werking die ervan uitgaat. De ISD Bollenstreek geeft vaak vooraf aan dat we gegevens achteraf (steekproefsgewijs) controleren.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
7
2.1.3.2
Zorg
Wmo De ISD Bollenstreek kijkt samen met de klant welke beperkingen deze ondervindt. Met de klant onderzoeken we in welke mate deze in staat is om zelf oplossingen te vinden voor die beperkingen. Dit kan door het inschakelen van netwerk (familie, vrienden, kennissen, kerk, vereniging etc.) en algemene voorzieningen die in de omgeving aanwezig zijn. Is de conclusie dat de beperkingen niet zelf op te lossen zijn, dan onderzoeken we of een individuele of maatwerkvoorziening de oplossing is. De ondersteuning vanuit de ISD Bollenstreek is gericht op zelfredzaamheid en participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen, om zolang mogelijk in de eigen leefomgeving te kunnen blijven wonen. De ISD Bollenstreek biedt ondersteuning bij: Het voeren van een huishouden; Begeleiding bij de zelfredzaamheid; Verplaatsen in en om de woning; Woonvoorziening; Lokaal verplaatsen per vervoersmiddel. Schulddienstverlening Schulddienstverlening (SDV) is de ondersteuning die de ISD Bollenstreek biedt aan mensen met schulden. Bij het proces SDV kijkt de ISD Bollenstreek ook wat de klant zelf kan doen om zijn schulden op te lossen. Ondersteuningsmogelijkheden zijn: informatie en advies, budgetcoaching, betalingsregeling, het minnelijk schuldregelingtraject met eventueel budgetbeheer en de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP).
Jeugd De ISD Bollenstreek verwerkt de PGB aanvragen voor de Jeugdwet. Sinds 1 juli 2016 is de ISD Bollenstreek belast met de administratieve afhandeling van de persoonsgebonden budgetten voor Jeugd. De jeugd- en gezinsteams blijven verantwoordelijk voor de indicatiestelling. Na de indicatiestelling neemt de ISD Bollenstreek het administratieve proces over.
2.1.4 Bezwaar-, klaag- en beroepschriften en Wob verzoeken De samenstelling van de externe bezwaarschriftencommissie is gewijzigd. Zowel de voorzitter als een commissielid besloten gedurende het jaar hun werkzaamheden stop te zetten. De overige zes leden werden per 1 april 2020 herbenoemd voor een periode van vier jaren. Het Coronavirus heeft voor Juridische Zaken voor de nodige aanpassingen in de werkwijze gezorgd. Hoorzittingen van zowel de ambtelijke als de externe bezwaarschriftencommissie vonden vooral telefonisch plaats, waarbij moet worden opgemerkt dat tegen het einde van het jaar de transitie naar hoorzittingen via Microsoft Teams is ingezet. Zittingen bij de rechtbank vonden regelmatig plaats via Skype. Ten aanzien van de inhoud van de werkzaamheden was de inwerkingtreding van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) de belangrijkste wijziging. Het aantal bezwaarschriften in verband met deze regeling is beperkt gebleven. Opnieuw werd veel tijd besteed aan werkzaamheden in verband met de opstelling en het grote aantal procedures van één inwoner.
De productie van Juridische Zaken in aantallen wordt op een later moment via een apart jaarverslag gepresenteerd, waarbij de procedures van de laatstgenoemde inwoner zullen worden geïsoleerd, om een vertekend beeld te voorkomen.” Dit jaarverslag sturen we via de colleges ter informatie naar de raden toe.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
8
2.1.5 Personeel en organisatie Medewerkers Bij de ISD werkten eind 2021 120 medewerkers, waarvan 96 vrouwen en 24 mannen. In 2021 zijn 14 nieuwe collega’s gestart en hebben we van 10 medewerkers afscheid genomen. 7 medewerkers vonden een andere baan, van 2 medewerkers is het contract niet verlengd, 1 medewerker heeft alleen in de zomerperiode tijdelijk bij ons gewerkt. Daarnaast zijn 5 medewerkers intern doorgestroomd naar een andere functie. De gemiddelde leeftijd was 46 jaar. De oudste medewerker was op 31 december 2021 65 jaar. Tabel 3 Leeftijdsopbouw personeel in tabel en grafiek Leeftijd Aantal medewerkers 2021 20-30 30-40 40-50 50-55 55-60 >60
14 19 37 19 12 19
Leeftijdsopbouw ISD Bollenstreek 2021 20-30
16%
11%
30-40
16%
10%
40-50 50-55
16%
55-60
31%
>60
Ziekteverzuim In 2021 was het ziekteverzuim bij de ISD 3,29%. Het verzuim is ten opzichte van 2020 (3,94%) gedaald met 16%. In het eerste kwartaal was het verzuim relatief laag. Het is de verwachting dat dit komt door het vele thuiswerken, waardoor we de uren meer zelf kunnen indelen en thuis minder risico lopen om eventuele virussen op te pikken. In april was een piek door Corona, waarna het verzuim weer goed daalde in het voorjaar/zomerperiode. In oktober is het verzuim weer gaan stijgen. Opleidingen/trainingen Door Corona hebben in 2021, net zoals 2020, minder opleidingen/trainingen plaatsgevonden dan in voorgaande jaren. Vakgerichte opleidingen voor de uitoefening van de huidige functie hebben wel plaatsgevonden. Ontwikkelingsgerichte opleidingen hebben op kleinere schaal plaatsgevonden. Onderstaande trainingen/cursussen werden onder andere gevolgd:
Wmo en PW basiscursussen Diverse trainingen/cursussen op individueel niveau BHV training in company Verhaal en rechtmatigheid
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
9
Integriteitsbeleid Integriteit is en blijft een belangrijk onderwerp bij de ISD. Alle nieuwe werknemers moeten een recente VOG overleggen. Daarnaast verklaren ze schriftelijk via de eed of de belofte akkoord te gaan met het integriteitsbeleid van de ISD. Daarnaast leggen alle nieuwe werknemers de eed of de belofte ook nog mondeling af tijdens een bijeenkomst met de directeur. ARBO In 2021 is de arbocommissie, waarin de OR is vertegenwoordigd, 3 keer bij elkaar gekomen. In 2021 heeft een kort onderzoek plaatsgevonden in samenwerking met het MT, de arbocommissie en de OR om het welbevinden van de werknemers die geconfronteerd worden met het vele thuiswerken in kaart te brengen. Op basis van de verzamelde gegevens heeft een aanpassing plaatsgevonden op de huidige thuiswerkregeling. Alle nieuwe werknemers krijgen een werkplekonderzoek aangeboden. De mogelijkheid voor het aanvragen van een werkplekonderzoek wordt elk jaar onder de aandacht gebracht. Nieuwe werknemers met een ergotherapie-achtergrond worden gevraagd of ze werkplekonderzoeken intern willen verrichten. Corona Ook in 2021 hebben we veelal vanuit huis moeten werken. De regeling voor wat betreft het inrichten van de thuiswerkplek is ook in 2021 goed gebruikt. Na elke persconferentie is bekeken welke gevolgen dit had voor de werkzaamheden en uitvoering van het werk en dit is ook direct gecommuniceerd met de werknemers.
Hier wordt steeds aandacht gevraagd voor de geldende maatregelen en hoe deze binnen de organisatie zijn toegepast.
2.1.6 Dienstverlening en communicatie Algemeen Via onze website, de socials, ISD rubrieken, de gemeentepagina, folders en formulieren hebben we burgers geïnformeerd over onze dienstverlening en de mogelijkheden die wij als organisatie kunnen bieden. Naast die algemene informatie hebben we de klanten die een voorziening van de ISD hebben via persoonlijke brieven geïnformeerd over de wijzigingen en de eventuele individuele consequenties. Vooral het persoonlijk informeren van onze klanten blijven we belangrijk vinden. Dit jaar zijn we gestart met een nieuwsbrief voor klanten/ketenpartners. In deze nieuwsbrief besteden we aandacht aan de Participatiewet, schulddienstverlening, de Wmo en aan de doelgroep ondernemers. Via onze website kunnen geïnteresseerden zich aan- en afmelden voor deze nieuwsbrief. Niet alleen de externe communicatie, maar ook de interne communicatie heeft de aandacht gehad. We hebben medewerkers zowel schriftelijk als mondeling/digitaal regelmatig geïnformeerd, zodat de medewerkers goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen en de vragen van klanten kunnen beantwoorden. Per kwartaal hebben we voor de college- en raadsleden een nieuwsbrief gemaakt met daarbij de managementinformatie over: de afhandelingstermijnen van de afgehandelde aanvragen, bezwaar en beroep, het aantal bijstandsuitkeringen, schulddienstverlening en de Tozo/TONK.
Coronacrisis Ook bij de communicatie speelde het Coronavirus en de bijbehorende maatregelen een belangrijke rol. De communicatie was vooral gericht op de consequenties voor onze dienstverlening en wat dit betekent voor onze klanten en onze medewerkers. Via diverse communicatiemiddelen (persoonlijke brieven, website, socials, publicatie gemeentepagina) hebben we onze klanten geïnformeerd over de consequenties van de Coronamaatregelen en wat dit betekent voor hun zorg/voorziening. Via nieuwsbrieven hebben we de college- en raadsleden op de hoogte gehouden van de resultaten Tozo/TONK en de Coronamaatregelen.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
10
Informele communicatie, zoals een praatje bij het koffieapparaat/op de afdeling is belangrijk. De Coronamaatregelen, het thuis- en digitaal werken hebben als effect dat er minder sprake is geweest van informele en spontane communicatie en dat ervaren we regelmatig als een gemis. Ondernemingsraad De ondernemingsraad bestaat uit zeven leden en één adviseur. Er is sprake van een goede mix van kennis en ervaring en een afspiegeling van de organisatie. Bestuurder heeft iedere zes weken een formeel overleg met de ondernemingsraad gehad. Naast de formele agendapunten zijn toekomstige ontwikkelingen en het Coronavirus een vast agendapunt geweest. Het contact en het overleg tussen bestuurder en ondernemingsraad is goed en er is sprake van een open en eerlijke communicatie. Naast formele overleggen is regelmatig ook informeel over zaken gesproken. Klanttevredenheidsonderzoek Net als in 2019 heeft I&O Research in het tweede kwartaal van 2021 het klanttevredenheidsonderzoek over 2020 uitgevoerd. Naast klanten Participatiewet, Wet maatschappelijke ondersteuning (inclusief het landelijk verplicht Cliëntervaringsonderzoek) en Schulddienstverlening heeft ook een onderzoek plaatsgevonden onder ondernemers die de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers hebben ontvangen. Totaal zijn 3311 klanten aangeschreven, waarvan 1017 de vragenlijst hebben ingevuld.
Dat betekent een responspercentage van bijna 30,7% en dat daarmee de resultaten representatief zijn.
Resultaten Tozo
Het volledige klanttevredenheidsonderzoek en de infographics per gemeente vindt u op onze website www.isdbollenstreek.nl
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
11
2.1.7 Beveiliging informatievoorzieningen Informatiebeveiliging De gemeenten leggen verantwoording af over de informatieveiligheid door middel van ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit). ISD Bollenstreek ondersteunt de gemeenten hierin voor wat betreft het gebruik van Suwinet-Inkijk. Hiervoor heeft de Suwinet audit bij ISD Bollenstreek plaatsgevonden. De rapportage is ondersteunend voor de invulling bij de gemeenten, een efficiënte en financieel voordelige werkwijze. De ISD Bollenstreek heeft zich beziggehouden met diverse vragen uit de organisatie en incidenten binnen de ISD Bollenstreek op het gebied van informatiebeveiliging. Vanwege een grote netwerkstoring en de landelijke Apache Log4j problematiek is er nauw contact geweest met de afdeling ICT van HLTsamen om dit op de juiste manier af te handelen. Audits In 2021 heeft de ISD Bollenstreek meerdere audits ondergaan, zoals de eerdergenoemde Suwinet audit, de DigiD-audit en een IT audit. Suwinet is positief afgerond en via een zogenaamde Third Party Mededeling (TPM) aan de deelnemende gemeenten afgegeven. De andere audits zijn in 2022 afgerond. Vanaf 2021 moet voor de Wet politiegegevens (Wpg) een keer per 4 jaar een externe audit worden uitgevoerd en jaarlijks een interne audit. Dit betekent dat de werkzaamheden van de Sociale Recherche beoordeeld worden op de juistheid van verwerking.
Door de Autoriteit Persoonsgegevens is hiervoor uitstel gegeven, dus de daadwerkelijke audit pakt de ISD Bollenstreek in 2022 verder op. Privacy Uit het jaarverslag van de Functionaris Gegevensbescherming (FG) blijkt dat ISD Bollenstreek ook in dit jaar door omstandigheden slecht een kleine vooruitgang heeft geboekt om de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verder te implementeren/te optimaliseren. De belangrijkste zaken om te voldoen aan de AVG zijn in 2019 al geregeld, maar er dient nog een verdere verfijning en actualisatie plaats te vinden. In 2021 is de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) van kracht geworden. Bij de ontwikkeling van het beleid zijn de gevolgen voor de gegevensverwerking meegenomen. Ter voorbereiding op de invoering van de vernieuwde Wet Inburgering (Wi 2021) per 2022 zijn hiervoor diverse werkzaamheden uitgevoerd. ISD Bollenstreek heeft in 2021 een aantal risico inventarisaties privacy en informatiebeveiliging (DPIA’s) uitgevoerd. Hiermee brengt zij in kaart welke risico’s zij loopt met de verwerking van persoonsgegevens. Het is de bedoeling dat op (langere) termijn voor alle uit te voeren processen een DPIA is uitgevoerd. Datalekken Meldingen van datalekken worden intern geregistreerd en beoordeeld. Datalekken die niet direct tot een melding aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) leiden, bespreekt het MT een keer per maand.
De FG ontvangt dit overzicht ook en kan opmerkingen maken over de afhandeling. Over 2021 zijn 34 meldingen van mogelijke datalekken ontvangen. Daarvan zijn 2 niet als datalek aangemerkt. In 4 gevallen heeft de ISD Bollenstreek een melding bij de AP gedaan. Bij de overige meldingen is het onwaarschijnlijk dat de inbreuk een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van betrokkenen. Op basis van de wetgeving zijn waar nodig de betrokkenen geïnformeerd over het datalek. Rechten van betrokkenen In 2021 zijn 4 inzageverzoeken ingediend en 1 verzoek om persoonsgegevens te wissen. Een inzageverzoek is afgewezen, omdat dezelfde gegevens een jaar daarvoor al zijn verstrekt. Een verzoek is gedeeltelijk toegekend, omdat een deel van de gevraagde gegevens al zijn aangeleverd. De andere twee verzoeken zijn toegekend. Het verzoek om gegevenswisseling is afgewezen, omdat het relevantie informatie betreft voor de nog steeds lopende voorziening aan de klant.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
12
2.1.8 Interne Controle Interne Controle onderzoekt de rechtmatigheid van de uitgaven van de ISD Bollenstreek. De resultaten geven aan dat de uitgaven in 2021 rechtmatig zijn geweest en dat fouten (1%) en onzekerheden (3%) binnen de vastgestelde marges zijn gebleven. De ISD is halverwege 2021 overgegaan naar een nieuw softwarepakket voor de Wmo: ZorgNed. De migratie is naar tevredenheid verlopen en de stand in het oude systeem Suite voor Sociaal Domein is 1-op-1 overgenomen in ZorgNed. In 2021 heeft interne controle de organisatie voorbereid op de rechtmatigheidsverklaring. Die zou het Dagelijks Bestuur voor het eerst moeten afgeven. Tot nu toe was dat een taak van de accountant. De invoering is echter met minimaal een jaar uitgesteld. Vanwege personele wisselingen heeft de nadruk van de werkzaamheden gelegen op de steekproeven voor de PW, Tozo, Wmo, Jeugd en de exploitatie. Het enige themaonderzoek dat heeft plaatsgevonden betreft datalekken.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
13
3 Programmaverantwoording 3.1
Participatie
Wat wilden we bereiken? Werk boven inkomen Bij de ISD staat werk voorop. Wie kan werken, moet werken. De ISD ondersteunt bij het vinden van werk in samenwerking met Provalu (voorheen het SPW). Provalu voert in opdracht van de ISD trajecten uit. Maar niet iedereen slaagt erin om werk te vinden. Iemand die geen werk kan vinden en/of niet zelf in zijn levensonderhoud kan voorzien, kan bij ons aankloppen voor hulp. Dit kan een uitkering (PW, IOAW of IOAZ) zijn. Maar belangrijker is de hulp die we bieden om klanten weer aan het werk te helpen. Een belangrijke taak van de ISD is samen mét de klant ervoor te zorgen dat de klant zelf in zijn/haar levensonderhoud kan voorzien.
Wat hebben we daarvoor gedaan en wat hebben we bereikt? Participatiewet Afgelopen jaar hebben we eerst een stijging gezien van het aantal bijstandsaanvragen, maar in de loop van jaar werd de uitstroom gelukkig weer groter dan de instroom, waardoor de daling van het aantal klanten werd ingezet. We zitten nog niet op het aantal van vóór het begin van de Coronacrisis. Het aantal aanvragen van loonkostensubsidie is wel flink gestegen, waardoor we voor die taken juist meer werk hadden. Afgelopen jaar hebben we ook ingezet op meer digitale dienstverlening. Dit heeft geresulteerd in de mogelijkheid voor bijstandsklanten om digitale inkomstenformulieren in te leveren. Een derde van de klanten maakt hier inmiddels gebruik van. ISD breed is de papieren stroom van aanvragen binnen het kantoor vervangen door digitale post. Alle aanvragen worden bij binnenkomst in gescand en dan pas klaargezet voor afhandeling. 2021 stond bij de Participatiewet ook weer in het teken van de regelingen voor ondernemers. We hebben de Tozo, de TONK en de tijdelijke BBZ uitgevoerd. In het laatste kwartaal van het jaar hebben we ingezet op een persoonlijke benadering van ondernemers met hulpvragen. De informatiedagen die we hebben georganiseerd zijn enorm goed bezocht en hebben geresulteerd in maatwerk van hulp voor de ondernemer.
Hiervoor hebben we samengewerkt met Provalu en het RMT (regionaal mobiliteitsteam) voor heroriëntatie op de arbeidsmarkt, en hebben we samen opgetrokken met schulddienstverleners, voor ondersteuning bij financiële problemen. Bij Terugvordering en Verhaal (T&V) hebben we afgelopen jaar ingezet op het wegwerken van de achterstanden bij de Verhaalszaken. Dit is tegen het eind van het jaar met goed resultaat afgerond en in 2022 kunnen we ons richten op het bijhouden van de nieuwe zaken. In 2021 hebben we ook ingezet op controle van de TOZO betalingen en is door de afdeling T&V veel werk verzet voor het mogelijk maken van de automatische incassoprocedure voor klanten met een Tozo-krediet. Door de grilligheid van de situatie voor ondernemers in deze Coronacrisis, hebben we afgelopen tussentijds steeds wijzigingen verwerkt in de terugbetalingsverplichting van de Tozo-kredieten. We hebben alle wijzigingen steeds verwerkt in ons systeem en de ondernemers met brieven en via de website/socials op de hoogte gehouden.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
14
Sociale Recherche De afdeling Sociale Recherche / Handhaving bestaat uit 2 sociaal rechercheurs en 1 handhaver. De handhaver gaat met de bijstandsconsulenten op huisbezoek indien dit nodig is om het recht op bijstand (opnieuw) vast te stellen. De handhaver doet ook onderzoeken op basis van (anonieme) tips en bevindingen van bijstandsconsulenten. Afgelopen jaar waren huisbezoeken door Covid mondjesmaat mogelijk. De consulent handhaving heeft wel de administratieve onderzoeken kunnen doen. Daarnaast is de handhaver tijdelijk ingezet voor Tozo werkzaamheden en bij de afdeling KCC voor telefoondiensten. De sociaal rechercheurs werken deels voor de gemeente Katwijk en deels voor de ISD gemeenten. Zij hebben verschillende onderzoeken voor de PW gedaan. Afgelopen jaar zijn door Corona minder onderzoeken geweest dan voorheen. Ook hebben de sociaal rechercheurs afgelopen jaar veel tijd gestoken in ondermijning, de eerste Wmo fraude onderzoeken en een onderzoek naar mogelijke onrechtmatigheden bij het verstrekken van loonkostensubsidie. Een van de sociaal rechercheurs is in 2021 ook ingezet op TONK en Tozo werkzaamheden. Komend jaar zullen de sociaal rechercheurs weer volledig gaan inzetten op de onderzoeken PW en Wmo, de zaken rondom ondermijning en volgen ze weer hun 5-jaarlijkse BOA-opleiding om hun bevoegdheden te behouden.
Project Meedoen! Project Meedoen! is een project om bijstandsklanten te activeren en zoveel mogelijk te laten participeren en zo ook hun talenten te blijven ontwikkelen. In 2021 is door 1 aandachtscoach vanuit de ISD Bollenstreek gestart met het Project Meedoen (tussen de lockdowns door). Er zijn al mooie resultaten geboekt met de deelnemers. We zien bijvoorbeeld dat klanten op sociaal en maatschappelijk gebied meer in beweging komen. Eind van 2021 is het project uitgebreid met 3 Welzijnsconsulenten. Vanuit hun welzijnswerk zijn zij een zeer waardevolle toevoeging aan dit project. In 2022 wordt Project Meedoen! Voortgezet om zoveel mogelijk bijstandsklanten te bereiken. Wet Inburgering Voor de nieuwe Wet inburgering zijn er in 2021 al veel stappen gemaakt om alle processen in gang te zetten en op 1 januari 2022 zijn we in volle vaart gestart. De ISD Bollenstreek is verantwoordelijk voor meerdere onderdelen op het gebied van de uitvoering. Landelijk gezien moeten er nog veel zaken verder uitgewerkt worden. De ISD is op dit moment hard bezig om de eerste mensen te gaan spreken en het daarbij behorende traject op te starten. Hierbij is er veel samenwerking met Vluchtelingenwerk Nederland en Taalscholen in de omgeving.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
15
Wat heeft het gekost? Tabel 4 Overzicht kosten Participatie
Tabel 5 Beleidsindicatoren Participatie
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
16
3.2
Zorg
Wmo Wat wilden we bereiken? De ISD Bollenstreek wil ervoor zorgen dat iedere bewoner van de Bollenstreek de voorziening krijgt waar hij of zij recht op heeft, als blijkt dat de ondersteuning niet geboden kan worden vanuit de eigen kracht, het sociale netwerk of voorliggende voorzieningen. Dat willen we snel en efficiënt doen. Het is een continu proces om de doorlooptijden naar beneden te krijgen, de administratieve rompslomp te beperken en de klantvriendelijkheid te vergroten. Het is onze ambitie om ook bij dit programma onze klanten zo goed mogelijk van dienst te zijn. Ook hier geldt dat de menselijke maat voorop staat.
Wat hebben we daarvoor gedaan en wat hebben we bereikt? Hulp bij de huishouding (HbH) In 2021 zijn 2.446 aanvragen (inclusief herindicaties) voor hulp bij de huishouding afgehandeld. In vergelijking met het jaar daarvoor (1.291) is dat een toename van ruim 89%. Een groot aantal indicaties liep af, waardoor de situatie van de klanten opnieuw beoordeeld moest worden.Omdat zorgaanbieders te maken hadden (en nog hebben) met een personeelstekort duurde het in veel gevallen langer voordat de klanten daadwerkelijk geholpen werden met de huishouding. Daarnaast nam het aantal klachten van burgers toe, door uitval van huishoudelijk medewerkers. De contractbeheerder van de ISD Bollenstreek stond veel in contact met de zorgaanbieders en deze klanten om naar oplossingen te zoeken en concrete afspraken te maken. Begeleiding Ook het aantal ingediende aanvragen (inclusief herindicaties) voor individuele begeleiding en dagbesteding is aanzienlijk gestegen. Ten opzichte van 2020 laat 2021 een verhoging zien van ruim 38%. Gedurende het jaar 2021 zijn 1.642 aanvragen afgehandeld, ten opzichte van 1.186 aanvragen in 2020. Dit is een gevolg van Covid-19 (individuele begeleiding) en daarnaast de vergrijzing van onze bevolking wat meer aanvragen voor dagbesteding tot gevolg heeft. Hulpmiddelen Het aantal hulpmiddelen dat werd geïndiceerd, laat een kleine stijging zien (ca. 5%).
Gedurende 2021 werden 558 aanpassingen aan woningen uitgevoerd. In 2020 was dit aantal 506. Dit zijn kleine aanpassingen, zoals het plaatsen van drempelhulpen tot grote verbouwingen om bijvoorbeeld een woning rolstoel gebruiksvriendelijk te maken. Het aantal vervoersvoorzieningen, zoals bijvoorbeeld aangepaste fietsen, scootmobielen of de collectieve vervoersvoorziening voor burgers die niet meer zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen, steeg van 827 (in 2020) naar 847 (in 2021). Helaas moesten onze burgers afgelopen jaar langer wachten op bepaalde hulpmiddelen omdat de leveranciers meer tijd nodig hadden om de gewenste hulpmiddelen te leveren. Zorgned en digitaal werken Vanaf medio juni 2021 werken de medewerkers met een nieuw softwaresysteem voor de Wmo. De eerste ervaring is dat dit systeem effectiever werkt dan ons oude Wmo-systeem. Het is gebruiksvriendelijker waardoor de medewerkers nu minder tijd kwijt zijn aan de registratie en verwerking van aanvragen en meldingen. Door Covid-19 en het daarbij behorende thuiswerken, zijn wij bij de ISD overgeschakeld naar digitaal werken. De meldingen en aanvragen worden steeds meer digitaal ingediend en naar ons gemaild, die wij vervolgens digitaal verwerken. Dit heeft voordelen zowel voor onze klanten als voor onze medewerkers.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
17
Wat heeft het gekost? Tabel 6 overzicht kosten Zorg
Tabel 7 Beleidsindicatoren Zorg
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
18
3.3
Overhead
Tabel 8 Overzicht kosten overhead
Tabel 9 Beleidsindicatoren Overhead De beleidsindicatoren volgens het vernieuwde BBV.
Onze exploitatiekosten bestaan uit overhead, doorbelasting Zorg en doorbelasting Participatie.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
19
3.4
Algemene dekkingsmiddelen
De middelen die de ISD Bollenstreek ontvangt vanuit de deelnemende gemeenten zijn opgenomen in het programma Algemene dekkingsmiddelen. Tabel 10 Algemene dekkingsmiddelen
3.5
Vennootschapsbelasting
De Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen is ingegaan per 1 januari 2016. Dit wetsvoorstel beoogt de vennootschapsbelasting (Vpb) zodanig aan te passen dat overheidsondernemingen die economische activiteiten ontplooien op een markt waarop ook nietoverheidsondernemingen (private ondernemingen) actief zijn, op dezelfde wijze aan de heffing van vennootschapsbelasting worden onderworpen als die private ondernemingen. De ISD Bollenstreek voldoet niet aan alle 3 gestelde criteria en is daarom niet VPB plichtig.
3.6
Onvoorzien
Er komen geen incidentele baten en lasten voor in de begroting 2021. Tabel 11 Incidentele baten en lasten
Wmo terugvordering 2019 – controle op geleverde prestaties Naar aanleiding van de ingezette controle of het aantal gefactureerde uren overeenkomt met de opgave van de zorgleveranciers aan het CAK hebben we in 2021 nog bedragen ontvangen over 2019.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
20
4 Paragrafen 4.1
Lokale heffingen
De ISD kent geen lokale heffingen.
4.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
De ISD Bollenstreek heeft geen eigen vermogen. De deelnemende gemeenten hebben bij de oprichting besloten dat de ISD Bollenstreek geen reserves vormt. Eventuele financiële tegenvallers zijn voor rekening en risico van de deelnemende gemeenten. Met de steeds groeiende financiële stromen binnen de ISD Bollenstreek gaan deze risico’s en vooral de beperking daarvan, een steeds grotere rol spelen. Deze groei wordt veroorzaakt door het toenemende takenpakket van de ISD Bollenstreek en wijzigingen in de budgettering. Risico De ISD Bollenstreek heeft te maken met onzekerheden en risico’s. Een aantal daarvan is nagenoeg uit te sluiten, te beheersen of te beperken door tijdig maatregelen te nemen, verzekeringen af te sluiten en alert te zijn op veranderingen. Andere risico’s kan de ISD Bollenstreek overdragen, bijvoorbeeld op de gemeenten. Soms moeten we accepteren dat er risico’s zijn, waar we niet veel aan kunnen doen. De gemeenten staan garant voor alle tekorten bij de ISD Bollenstreek en in die zin lopen zij dan ook de risico’s. De ISD Bollenstreek heeft in kaart gebracht welke risico’s de gemeenten dan wel de ISD Bollenstreek lopen. Er is onderscheid gemaakt in algemene risico’s (risico’s die in elk bedrijf aanwezig zijn) en specifieke risico’s (risico’s specifiek voor een ISD Bollenstreek of een sociale dienst).
De kans en het effect van een gebeurtenis zijn uitgedrukt in een cijfer oplopend van 1 tot en met 25. Dit cijfer is het gevolg van het vermenigvuldigen van de kans x effect. Waarbij een hele kleine kans staat voor getalwaarde 1 en een grote kans voor getalwaarde 5. Waarbij geringe schade staat voor getalwaarde 1 en fatale schade voor getalwaarde 5. Risico = kans x effect Risicoprofiel 1. Algemene risico’s Gebeurtenis Brand of andere calamiteit waardoor de inventaris verloren gaat en de voortgang van het werk niet meer mogelijk is
Kans x effect = risico 1x 1=1
Financiële gevolgen schade oplopend tot maximaal € 1.027.909 (dit is de aanschafwaarde van de vaste activa per 31-12-2019). Huur ander pand € 95.035
maatregel De financiële risico’s van brand zijn gedekt door de verzekering.
Fraude/ integriteitsschendingen
2x2=4
PM (is afhankelijk van omvang fraude, dit is niet bij benadering aan te geven)
Dagelijks worden betalingen zowel aan klanten als crediteuren gecontroleerd op bankrekeningnummer. Daarnaast worden dagelijks de betalingen steekproefsgewijs gecontroleerd.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
21
Vermindering van taken ISD, bijvoorbeeld WMO/opheffen ISD/uittreden gemeenten
1x3=3
Automatisering, gegevens weg als gevolg van calamiteit bij bijv. HLT Samen (bijv. brand)
1x4=4
WW-verplichtingen + bovenwettelijke uitkering 50 fte’s (Wmo) € 5.700.000 tot € 11.400.000 bij opheffing ISD Schaalnadelen: PM Inhuur extra fte’s om gegevens opnieuw in te brengen en betalingen te verzorgen € 250.000
Afsluiten tijdelijke arbeidscontracten. Overgang ISD personeel naar gemeenten/andere organisaties die taken overnemen. Begeleiding bij van werk naar werktrajecten.
De ISD maakt dagelijks een backup van alle bestanden zowel van de uitkeringsbestanden als van de boekhouding. In geval van calamiteiten (brand e.d.) kan de ISD deze bestanden gebruiken om elders te verwerken. We kunnen altijd zorgdragen voor de betaling van de uitkeringen (binnen enkele dagen).
2. Specifieke risico’s Gebeurtenis Bijstand: Toename klanten als gevolg economische crisis/minder participatiegelden/ Achterblijven uitstroom via Provalu Toename beroep op bijzondere bijstand
Kans x effect = risico 5 x 2 = 10
4x1=4
10 % toename = € 270.000
Verlaging van de eigen bijdrage door het Rijk
4x2=8
Sterk verlaagd eigen bijdrage en 5 % toename Hbh en vervoervoorzieningen € 150.000
Toename beroep op individuele voorzieningen ingevolge de WMO
4x2=8
10 % toename = € 2.197.700
Wettelijke mogelijkheid tot 5 jaar uitnutting PGB Incident met Informatiebeveiliging
1x1=1
Niet benutte PGB’s 5 jaar = € 3.545.401 PM
Nieuwe aanbesteding (hulpmiddelen, begeleiding, Hbh en collectief vervoer)
1x1=1
4 x 3 = 12
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
50 klanten extra x gemiddeld € 14.000 = € 700.000 per jaar
Nieuwe aanbestedingen kunnen leiden tot hogere prijzen
22
maatregel Poortwachterfunctie, handhaven, re-integratie-activiteiten. Aanvragen vangnetuitkering. Tekorten gedekt door gemeenten*
Beleid wijzigen (veel van wat de ISD verstrekt is bovenwettelijk) / begrotingswijziging indienen bij gemeenten. Als het Rijk de eigen bijdrage sterk verlaagd heeft dat twee gevolgen: 1. Verminderde inkomsten uit eigen bijdrage; 2. Een sterke aanzuigende werking op de voorzieningen, waardoor we veel meer uitgaven hebben. Beleid wijzigen (kiezen voor wettelijk minimale variant, meer algemene voorzieningen, zoals scootmobielpool), begrotingswijziging indienen bij gemeenten. Restant budget PGB is nog 5 jaar recht op uitbetaling Het risico bij informatiebeveiliging brengen we omlaag door diverse audits te laten uitvoeren. De gevolgen zijn moeilijk in geld uit te drukken. De ISD gaat in 2022 hulpmiddelen aanbesteden.
3. Weerstandsvermogen Op grond van voorgaande inventarisatie van de risico’s en rekening houdend met de risicofactor komen we tot de volgende berekening van het weerstandsvermogen. Tabel 12 Berekening weerstandsvermogen risico
factor
weerstandsvermogen
schadebedrag €
1.122.944
€
44.918
5.700.000
€
684.000
€
11.400.000
€ 1.368.000
€
250.000
€
40.000
10/25
€
700.000
€
280.000
6. toename bijz.bijstand
4/25
€
43.200
7. verlaging eigen bijdrage
8/25
8. toename Wmo
8/25
1. Brand
1/25
2. Fraude
4/25
3a. Vermindering taken
3/25
€
3b. Opheffing ISD
3/25
4. Automatisering
4/25
5. toename bijstand
pm
€
270.000
€
€ 150.000
€
48.000
2.197.700
€
703.264
€
141.816
9. 5 jaarsrisico PGB
1/25
€ 3.545.401
10. informatiebeveiliging
12/25
pm
11. nieuwe aanbesteding
1/25
€
-
-
1.500.000
€
60.000
€ 3.413.198
totaal weerstandsvermogen
Tabel 13 Verdeling weerstandsvermogen naar gemeente gemeente % bedrag Hillegom 18,55 633.148 Lisse 18,68 637.585 Noordwijk 35.18 1.200.763 Teylingen 27,59 941.701 totaal 3.413.198 Conclusie: De deelnemende gemeenten aan de ISD Bollenstreek moeten rekening houden met een weerstandsvermogen dat nodig is om de financiële risico’s van de ISD Bollenstreek af te dekken, zoals in bovenstaande tabel is vermeld. Tabel 14 Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit
2021
2020
0,33% 0,33% 0% -0,13% n.v.t. n.v.t.
0,23% 0,23% 0% -0,28% n.v.t. n.v.t.
Netto schuldquote: De netto schuldquote zijn alle schulden en overlopende passiva minus de vlottende activa in verhouding tot de totale baten voor mutaties reserves. Dit kengetal is laag bij de ISD Bollenstreek omdat er geen vaste schulden zijn. Solvabiliteitsratio: Het solvabiliteitsratio geeft de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal weer. De ISD Bollenstreek heeft geen eigen vermogen, daardoor is het solvabiliteitsratio nul.
Structurele exploitatieruimte: Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
23
Is laag omdat de structurele lasten gedekt worden door de structurele baten. Alleen de incidentele baten/lasten hebben bij de ISD Bollenstreek invloed op dit kengetal. Grondexploitatie: Is niet van toepassing. Belastingcapaciteit: Is niet van toepassing omdat de ISD Bollenstreek geen heffing kent.
4.3
Onderhoud kapitaalgoederen
De ISD Bollenstreek heeft geen kapitaalgoederen. De investeringen in software, hardware en inventaris zijn bij de oprichting van de ISD Bollenstreek rechtstreeks door de deelnemende gemeenten gefinancierd. De investeringen in verband met de inrichting van het kantoorgebouw Amiant te Lisse worden geactiveerd en afgeschreven over een periode van 10 jaar (de duur van het huurcontract). Hetzelfde geldt voor de investering in automatisering, zij het dat de afschrijvingsperiode daarbij drie jaar bedraagt. Er worden voor deze vaste activa geen kostenegalisatievoorzieningen voor grootonderhoud getroffen. De onderhoudskosten worden derhalve jaarlijks begroot en verantwoord.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
24
4.4
Financiering
4.4.1 Financiering De ISD Bollenstreek rekent per jaar volledig af met de deelnemende gemeenten. Dat betekent dat we geen eigen vermogen hebben en dus volledig afhankelijk zijn van de bevoorschotting door de gemeenten. Vanaf 2007 gaan de Rijksbijdragen rechtstreeks naar de gemeenten, waardoor we geen andere externe financiers hebben dan de gemeenten. De ISD Bollenstreek rekent geen rente toe aan de programma’s daar er ook geen rente wordt betaald. Kasgeldlimiet Het Rijk heeft in 2000 regels gesteld aan hoe gemeenten en provincies hun geld en kapitaal beheren. Dit staat in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). In de wet Fido is geregeld dat overheden de toezichthouders informeren over de kasgeldlimiet. Het gaat bij de kasgeldlimiet om het beperken van renterisico's op de korte schuld. Korte schuld is bedoeld voor het financieren van lopende uitgaven. De kasgeldlimiet is gekoppeld aan het begrotingstotaal, dat wil zeggen de totale lasten van de begroting, inclusief tegelijkertijd met de begroting vastgestelde begrotingswijzigingen. Tabel 15 Berekening kasgeldlimiet 2021 (Wet Fido)
De kasgeldlimiet als bedoeld in de Wet Fido wordt niet overschreden.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
25
4.4.2 EMU-saldo Sinds Nederland deel uitmaakt van de Economische en Monetaire Unie (EMU) worden voor de staatschuld en het begrotingssaldo de definities gebruikt die binnen de gehele EMU hetzelfde zijn. Er wordt nu gesproken over EMU-schuld en EMU-saldo. Het EMU-saldo is het gemiddelde saldo van de inkomsten en uitgaven van alle deelnemende landen aan de EMU. Het saldo geldt als norm waaraan de begroting en rekening van deelnemende landen worden getoetst. In het verdrag van Maastricht is afgesproken dat het EMU-tekort van een land maximaal 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) mag zijn. De inkomsten en uitgaven van de lokale overheid tellen mee voor de berekening van het EMU-saldo van de totale Nederlandse overheid. Op basis van de wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) heeft het Rijk mogelijkheden in te grijpen bij een dreigende overschrijding van het EMU-saldo voor zover dit wordt veroorzaakt door een ongewenste ontwikkeling van het EMU-saldo van de lokale overheid. Het EMU-saldo wordt berekend op kasbasis, dus de feitelijke geldstromen die in een jaar hebben plaatsgevonden. Terwijl de gemeenschappelijke regeling volgens het BBV met het baten- en lastenstelsel werkt. Tabel 16 Berekening EMU saldo 2021 x € 1.000 1. EMU exploitatiesaldo 2. Invloed investeringen + afschrijvingen -/investeringen 3.
Invloed voorzieningen + toevoegingen aan voorzieningen -/onttrekkingen aan voorzieningen 4. Invloed reserves 5. Deelnemingen en aandelen
51 102
-
EMU SALDO
-51
EMU-saldo is een verplichting en het cijfer zegt niets over het resultaat, omdat het een absoluut getal is.
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
26
4.4.3 Schatkistbankieren De Eerste Kamer heeft op 10 december 2013 ingestemd met het wetsvoorstel verplicht schatkistbankieren. Dat betekent dat het verplicht schatkistbankieren voor decentrale overheden op 16 december 2013 van start is gegaan. Schatkistbankieren is alleen bedoeld voor publieke middelen. Voor de ISD Bollenstreek betekent schatkistbankieren dat wij onze overtollige middelen (alles > € 402.983 kwartaal 1 en 2, € 1.074.620 kwartaal 3 en 4) aanhouden in de schatkist bij het ministerie van Financiën. Dit houdt in dat wij ons geld niet langer bij banken buiten de schatkist mogen aanhouden. Onze (verplichte) deelname aan schatkistbankieren draagt bij aan een lagere EMU-schuld. Per 1 juli 2021 is het percentage van het drempelbedrag verhoogd van 0,75% naar 2% van het begrotingstotaal met een minimum van 1 miljoen. Hierdoor bedraagt het drempelbedrag in kwartaal 1 en 2 € 402.983 en in kwartaal 3 en 4 € 1.074.620. Tabel 17 Schatkistbankieren
Jaarstukken 2021 ISD Bollenstreek april 2022
27
4.4.4 Renterisiconorm De renterisiconorm is een wettelijke norm die betrekking heeft op de vaste schuld van de gemeente. Vaste schuld ontstaat wanneer leningen worden afgesloten met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer. De norm geeft het bedrag aan waarover de gemeente zich per begrotingsjaar maximaal mag bloot stellen aan renterisico. Voor gemeenschappelijke regelingen bedraagt de renterisiconorm 20% van het begrotingstotaal. De renterisiconorm als bedoeld in de Wet Fido wordt niet overschreden. Tabel 18 Berekening renterisiconorm (Wet Fido) Begrotingstotaal Percentage vastgesteld per min. regeling
x € 1.000 53.731 20%
Renterisiconorm
10.746
Renteherzieningen Aflossingen
-
Renterisico
-
Ruimte onder renterisiconorm
10.746
Zoals uit bovenstaand overzicht blijkt, kent de ISD Bollenstreek geen renterisico. De reden hiervan is dat we geen leningen hebben afgesloten.
4.4.5 Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte De ISD Bollenstreek heeft geen eigen vermogen. De deelnemende gemeenten hebben bij de oprichting besloten dat de ISD Bollenstreek geen reserves vormt. Ieder jaar wordt er volledig afgerekend. De deelnemende gemeenten betalen maandelijks 1/12 van de begroting als voorschot. Hiermee voorziet de ISD Bollenstreek in de financieringsbehoefte.
4.4.6 Rentevisie Rentevisie is de toekomstverwachting over de renteontwikkeling. De ISD Bollenstreek heeft geen rentedragende leningen en is derhalve geen rente verschuldigd. De renteontwikkeling heeft op dan ook geen invloed op de financiële positie van de ISD Bollenstreek.
4.4.7 Rentekosten/opbrengsten De rentekosten/opbrengsten bij de ISD Bollenstreek bestaan uit de rente op de r/c die banken in rekening brengen of uitbetalen.
4.5
Bedrijfsvoering
Waar gesproken wordt over exploitatiekosten, is dit gelijk aan de kosten bedrijfsvoering. Toerekening van de directe kosten Volgens de vernieuwde richtlijnen BBV zijn de kosten die betrekking hebben op het primaire proces opgenomen bij de programma’s (Participatie en Zorg). Onder het programma Overhead vallen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. De kosten die direct zijn toe te rekenen aan de taakvelden (programma’s) bestaan uit de personeelskosten van de medewerkers van de betreffende afdeling, automatisering en inhuur en uitzendkrachten. Dit alles op basis van de procentuele verhouding zoals weergegeven in het formatieoverzicht bij paragraaf 4.8.