C03.1 ISD, jaarstukken 2022.pdf

Jaarstukken 2022

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................................... 2 1 Voorwoord................................................................................................................................................. 3 2 Jaarverslag ............................................................................................................................................... 5 2.1 Inleiding............................................................................................................................................. 5 2.1.1 Algemeen en dagelijks bestuur ..................................................................................................... 5 2.1.2 Visie en missie .............................................................................................................................. 5 2.1.3 Taken ............................................................................................................................................ 6 2.1.3.1 Participatie ................................................................................................................................

6 2.1.3.2 Zorg .......................................................................................................................................... 8 2.1.4 Bezwaar-, klaag- en beroepschriften en Wob/Woo verzoeken ...................................................... 8 2.1.5 Personeel en organisatie ............................................................................................................... 9 2.1.6 Dienstverlening en communicatie................................................................................................ 10 2.1.7 Beveiliging informatievoorzieningen ............................................................................................ 12 2.1.8 Interne Controle........................................................................................................................... 13 3 Programmaverantwoording ..................................................................................................................... 14 3.1 Participatie ...................................................................................................................................... 14 3.2 Zorg.................................................................................................................................................

17 3.3 Overhead ........................................................................................................................................ 19 3.4 Algemene dekkingsmiddelen .......................................................................................................... 20 3.5 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................. 20 3.6 Onvoorzien...................................................................................................................................... 20 4 Paragrafen .............................................................................................................................................. 21 4.1 Lokale heffingen .............................................................................................................................. 21 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................... 21 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................... 24 4.4 Financiering ....................................................................................................................................

25 4.4.1 Financiering ................................................................................................................................. 25 4.4.2 EMU-saldo................................................................................................................................... 26 4.4.3 Schatkistbankieren ...................................................................................................................... 27 4.4.4 Renterisiconorm .......................................................................................................................... 28 4.4.5 Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte .............................................................................. 28 4.4.6 Rentevisie.................................................................................................................................... 28 4.4.7 Rentekosten/opbrengsten ........................................................................................................... 28 4.5 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................ 28 4.6 Verbonden partijen ..........................................................................................................................

29 4.7 Grondbeleid .................................................................................................................................... 29 4.8 Wet open overheid .......................................................................................................................... 29 4.9 Formatieoverzicht............................................................................................................................ 29 5 Jaarrekening 2022 .................................................................................................................................. 30 5.1 Balans 2022 .................................................................................................................................... 30 5.2 Overzicht van baten en lasten ......................................................................................................... 32 5.3 Toelichtingen ................................................................................................................................... 32 5.3.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 32 5.3.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ..................................................

32 5.3.3 Balans ......................................................................................................................................... 33 5.3.4 Overzicht van baten en lasten ..................................................................................................... 34 5.3.5 Toelichting op de balans ............................................................................................................. 35 5.3.6 Toelichting op het overzicht van baten en lasten......................................................................... 39 5.3.7 WNT ............................................................................................................................................ 43 5.4 Sisa-bijlage ..................................................................................................................................... 44 5.5 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ......................................................... 49 6 Overige gegevens ................................................................................................................................... 51 6.1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .....................................................................

51 7 Bijlage I ISD Bollenstreek in cijfers ......................................................................................................... 52 7.1 Participatie ...................................................................................................................................... 52 7.2 Zorg................................................................................................................................................. 55 8 Bijlage II Overzicht begrotingswijzigingen ............................................................................................... 59 9 Bijlage III Berekening bijdrage per gemeente ......................................................................................... 60 10. Bijlage IV Verdeling van de kosten per gemeente .................................................................................. 64 Lijst van afkortingen.......................................................................................................................................... 67

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

2

1 Voorwoord Het afgelopen jaar stond in het teken van terug naar de tijd vóór de Coronamaatregelen. We konden meer op kantoor werken en het was weer mogelijk om klanten daadwerkelijk te bezoeken en te ontvangen. Een aantal veranderingen is gebleven, zoals het thuiswerken en op afstand vergaderen. Hybride werken is in 2022 de norm. Ondanks de ingrijpende periode met Corona is het landelijke beeld dat de economie niet is ingestort. Dat blijkt uit de werkloosheidscijfers en ook uit de cijfers van de Participatiewet (PW). Het aantal klanten PW is vrijwel gelijk gebleven aan 2021. De uitgaven zijn ten opzichte van 2021 licht gestegen. Energietoeslag en leefgeld Oekraïners zijn nieuwe onderdelen, waarvoor gemeenten compensatie van het Rijk krijgen. De Coronacrisis is in 2022 opgevolgd door de Energiecrisis en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. Bij het programma Zorg zien we vooral kostenstijgingen bij Hulp bij het Huishouden. De andere onderdelen zijn vrijwel gelijk gebleven. De Wmo uitgaven stijgen met circa € 100.000 en Jeugd is gedaald met circa € 350.000. De uitgaven voor de Wet inburgering zijn fors lager. Dat komt door landelijke en voor de ISD niet te voorziene problemen, waaronder de inkoop van de scholingstrajecten. In 2022 is veel voorwerk gedaan en deze kosten vallen onder de exploitatiekosten.

In 2023 is sprake van een inhaalslag en worden de consequenties van het voorwerk zichtbaar. De uitgaven voor project Meedoen zijn aanzienlijk lager. Dat komt onder andere doordat minder klanten mee hebben gedaan en er minder innovatievoorstellen zijn ingediend. De exploitatiekosten zijn licht gestegen ten opzichte van 2021, maar zijn ruimschoots binnen de begroting gebleven. We kunnen vaststellen dat we in 2022 financieel gezien binnen de begroting zijn gebleven. We zien dat het ziekteverzuim stijgt en ook dat meer medewerkers de ISD verlaten. De arbeidsmarkt is gunstig voor medewerkers die een andere uitdaging zoeken. Hierdoor is het personeelsverloop groter dan in voorgaande jaren. Het lukt nog steeds om openstaande vacatures in te vullen. Het hoge ziekteverzuim, het vertrek van ervaren collega’s en het inwerken van nieuwe collega’s heeft helaas invloed heeft gehad op de afhandeltermijnen. Het belangrijkste is dat onze klanten kunnen rekenen op goede dienstverlening en maatwerk waar dat nodig is. April 2023 Dagelijks Bestuur ISD Bollenstreek

R.J. ’t Jong

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

D.T.C. Salman

3

Tabel 1 Vogelvlucht

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

4

2 Jaarverslag 2.1

Inleiding

2.1.1 Algemeen en dagelijks bestuur Het algemeen bestuur van de Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek (ISD Bollenstreek) bestond eind 2022 uit de volgende personen: Tabel 2 Algemeen Bestuur Algemeen Bestuur lid

J. A. van Rijn

Hillegom (tevens DB)

lid

A. de Jong

Hillegom

lid

J.A.C. Langeveld

Lisse (tevens DB)

lid

H. Austie-Ziengs

Lisse

voorzitter

D.T.C. Salman

Noordwijk (tevens DB)

lid

R. ter Hark

Noordwijk

lid

E.W.A. Koek

Teylingen (tevens DB)

lid

R.G.E. Wietsma

Teylingen

secretaris

R.J. ’t Jong

ISD (tevens DB)

Het dagelijks bestuur heeft in 2022 negen keer vergaderd. Het algemeen bestuur is in 2022 vier keer bijeen geweest. Het algemeen bestuur heeft onder andere tot taak de begroting (inclusief begrotingswijziging) en de jaarrekening vast te stellen.

2.1.2 Visie en missie Missie van de ISD Bollenstreek: • De ISD Bollenstreek is een servicegerichte organisatie die werkzaam is voor de opdrachtgevende gemeenten. De ISD Bollenstreek doet dit met betrokken en klantgerichte medewerkers. • De ISD Bollenstreek ontwikkelt gemeentelijk beleid op het gebied van werk, inkomen en zorg. Na besluitvorming door de gemeenten zorgt de ISD Bollenstreek voor de uitvoering. • Het beleid maakt het mogelijk dat de inwoners van de deelnemende gemeenten zelfstandig kunnen deelnemen aan de (lokale) samenleving. Dit is mogelijk, doordat inwoners beschikken over adequate middelen van bestaan, waarbij het verrichten van werk een voorwaardelijke factor vormt en/of beschikken over fysieke hulpmiddelen/voorzieningen die gericht zijn op het zelfstandig leven, wonen en bewegen. Mission statement De mission statement is een samenvatting van de missie en is als volgt geformuleerd: ”De ISD Bollenstreek zorgt voor zelfstandige burgers.” Visie van de ISD Bollenstreek In de visie staat weergegeven hoe de ISD Bollenstreek zichzelf ziet in relatie tot haar maatschappelijke omgeving en hoe zij daarin optimaal kan functioneren. De visie is: • De ISD Bollenstreek is van en voor de ISD Bollenstreek gemeenten. • De ISD Bollenstreek staat voor maximale zelfstandigheid van de burgers op het gebied van arbeid, inkomen en zorg.

• De ISD Bollenstreek is klantgericht, resultaatgericht en levert, in samenwerking met partners, maatwerk. • De ISD Bollenstreek voert de opgedragen taken uit met betrokken, professioneel en kwalitatief goed personeel. • De ISD Bollenstreek heeft de ambitie een transparante, kwalitatief hoogwaardige serviceorganisatie voor de regio Duin- en Bollenstreek te zijn.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

5

2.1.3 Taken De ISD Bollenstreek is een samenwerkingsverband van de gemeenten Hillegom, Lisse, Noordwijk en Teylingen. De ISD Bollenstreek voert voor deze gemeenten de taken uit op het gebied van de sociale zekerheid en een deel van de Wet maatschappelijke ondersteuning en Jeugdzorg.

2.1.3.1

Participatie

Participatiewet De ISD Bollenstreek voert de Participatiewet uit en voorziet in een (minimum)inkomen voor iedereen die rechtmatig in Nederland verblijft en onvoldoende middelen heeft om in de noodzakelijke bestaanskosten te voorzien. De bijstandsuitkering overbrugt de periode totdat iemand weer aan het werk gaat en/of zelf inkomen verwerft. IOAW De IOAW is een inkomensvoorziening voor oudere werkloze werknemers. Zij kunnen in aanmerking komen voor een IOAW-uitkering als de uitkering op basis van de Werkloosheidswet (WW) is doorlopen. IOAZ De IOAZ is een uitkering voor ouderen die gestopt zijn met hun werk als zelfstandige. De IOAZuitkering vult het (gezins-)inkomen aan tot het sociaal minimum. De uitkering gaat in nadat het bedrijf of beroep beëindigd is en eindigt uiterlijk op de AOW-gerechtigde leeftijd. Bbz De Bbz is bestemd voor zowel startende, gevestigde als beëindigende ondernemers. Loonkostensubsidie (LKS) Het instrument loonkostensubsidie zetten we in voor mensen met een beperkt arbeidsvermogen die met voltijdse arbeid niet het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Dit is met name geregeld in artikel 10d van de Participatiewet. Dit instrument loonkostensubsidie kunnen we structureel inzetten. De financiering vindt plaats uit het BUIG-budget. Het Rijk heeft hiervoor beperkte extra middelen beschikbaar gesteld.

Medische keuringen Bij een aanvraag voor een PW-uitkering begint direct het re-integratietraject. Dit traject is bedoeld om klanten weer aan werk te helpen. Het traject vindt plaats via Provalu (voorheen) het Servicepunt Werk (SPW). Provalu helpt bij het vinden van werk en kan waar nodig ondersteuning bieden. Provalu en de ISD Bollenstreek hebben regelmatig contact over de voortgang. De beoordeling van de arbeidsverplichting wordt door middel van een medische advies bepaald. Wet inburgering Vanaf 1 januari 2022 ondersteunen gemeenten mensen die inburgerinsplichtig zijn. Het doel is inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk in de samenleving te laten participeren en integreren, activeren en met als bijkomend einddoel economisch zelfstandig te maken. Project Meedoen! Doel van Project Meedoen! is om bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en weinig uitzicht op werk weer deel te laten nemen aan de maatschappij. Wij denken dat het van belang is om op het gebied van dit typisch maatschappelijk activeringsbeleid meer initiatieven te ontplooien voor onze bijstandsgerechtigden. Wij merken dat het steeds moeilijker is om mensen vanuit de uitkering naar werk te laten uitstromen. De mensen die langer een bijstandsuitkering ontvangen, hebben vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Dit project liep op 31 december 2022 af.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

6

Inkomensondersteunende voorziening Met de invoering van de PW per 1 januari 2015 is ook het gekantelde minimabeleid Participatiewet ingevoerd. De wetgever heeft categoriale bijzondere bijstandsregelingen in de PW bijna helemaal afgeschaft. Daardoor kent het minimabeleid binnen de Participatiewet sinds 2015 de volgende voorzieningen: • Individuele inkomenstoeslag ; • de collectieve aanvullende zorgverzekering; • de individuele studietoeslag; • de individuele bijzondere bijstand. Energietoeslag De energietoeslag is de toeslag die de regering heeft toegezegd aan huishoudens met een laag inkomen Deze toeslag is bedoeld om de stijgende energielasten te betalen. Bij de toekenning van het budget is het Rijk uitgegaan van de doelgroep 120% van het sociaal minimum. Op basis van de uitputting van de budgetten heeft het dagelijks bestuur besloten om vanaf 1 oktober 2022 de doelgroep uit te breiden van 120% naar 130% van het sociaal minimum en is er een maatwerkbudget beschikbaar gesteld. Leefgeld Oekraïne Vanaf juli 2022 verzorgt de ISD Bollenstreek de administratieve afhandeling van de uitbetaling leefgeld Oekraïne voor Hillegom, Lisse en Teylingen. Handhaving Verplichtingen, naleving en handhaving zijn belangrijk in het sociale zekerheidsstelsel. De toeslagenaffaire leert ons dat de nuance daarbij belangrijk is.

Fraude mag niet lonen en de pakkans moet zodanig zijn dat het pogingen tot fraude ontmoedigt. Uiteraard mag het niet leiden tot een onderzoek naar bepaalde groepen in de samenleving. De ISD Bollenstreek maakt geen gebruik van algoritmen bij de handhaving. Het algemene beeld uit onderzoeken is dat het net rond fraude fijnmazig is. Door uitwisseling van gegevens in Suwi met daarin gegevens van DUO, RDW, UWV, Belastingdienst, Kadaster, sociale diensten en BRP, is het vrijwel onmogelijk om te frauderen terwijl de gegevens elders zijn geregistreerd. Ook aanpassingen in de verstrekking van PGB’s zorgen ervoor dat het voor potentiële fraudeurs moeilijk is om onrechtmatig aan middelen te komen. We blijven alert op ‘zwarte’ fraude en we blijven onderzoeken doen bij aanwijzingen in die richting. Sociale Recherche Sociale Recherche (SR) speelt een belangrijke rol bij het actief onderzoeken van mogelijke fraude. Het is belangrijk dat de SR zichtbaar is vanwege de preventieve werking die ervan uitgaat. De ISD Bollenstreek geeft vooraf aan dat we gegevens achteraf (steekproefsgewijs) controleren. Daarnaast houdt de SR zich bezig met signalen over mogelijke Zorgfraude en ondersteunen ze gemeenten bij ondermijning. De SR werkt samen met andere instanties.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

7

2.1.3.2

Zorg

Wmo De ISD Bollenstreek kijkt samen met de klant welke beperkingen deze ondervindt. Met de klant onderzoeken we in welke mate deze in staat is om zelf oplossingen te vinden voor die beperkingen. Dit kan door het inschakelen van het eigen netwerk (familie, vrienden, kennissen, kerk, vereniging etc.) en algemene voorzieningen die in de omgeving aanwezig zijn. Is de conclusie dat de beperkingen niet zelf op te lossen zijn, dan onderzoeken we of een individuele of maatwerkvoorziening de oplossing is. De ondersteuning vanuit de ISD Bollenstreek is gericht op zelfredzaamheid en participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen, om zolang mogelijk in de eigen leefomgeving te kunnen blijven wonen. De ISD Bollenstreek biedt ondersteuning bij: • Het voeren van een huishouden; • Begeleiding bij de zelfredzaamheid; • Verplaatsen in en om de woning; • Woonvoorziening; • Lokaal verplaatsen per vervoersmiddel. Schulddienstverlening Schulddienstverlening (SDV) is de ondersteuning die de ISD Bollenstreek biedt aan mensen met schulden. Bij het proces SDV kijkt de ISD Bollenstreek ook wat de klant zelf kan doen om zijn schulden op te lossen. Ondersteuningsmogelijkheden zijn: informatie en advies, budgetcoaching, betalingsregeling, het minnelijk schuldregelingtraject met eventueel budgetbeheer en de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP).

Jeugd De ISD Bollenstreek verwerkt de PGB aanvragen voor de Jeugdwet. Sinds 1 juli 2016 is de ISD Bollenstreek belast met de administratieve afhandeling van de persoonsgebonden budgetten voor Jeugd. De jeugd- en gezinsteams blijven verantwoordelijk voor de indicatiestelling. Na de indicatiestelling neemt de ISD Bollenstreek het administratieve proces over.

2.1.4 Bezwaar-, klaag- en beroepschriften en Wob/Woo verzoeken De samenstelling van de externe bezwaarschriftencommissie is opnieuw gewijzigd. De voorzitter besloot gedurende het jaar haar werkzaamheden stop te zetten. Uit de overige vijf leden werd een nieuwe voorzitter en een nieuwe vicevoorzitter gekozen. De benoemingstermijn van de commissie loopt nog tot 1 april 2024. De tijdelijke aanpassingen in de werkwijze van Juridische Zaken vanwege het Coronavirus zijn niet meer van toepassing. Hoorzittingen van zowel de ambtelijke als de externe bezwaarschriftencommissie vonden als hoofdregel weer fysiek op het kantoor in Lisse plaats. In het geval een belanghebbende een voorkeur heeft voor een hoorzitting op afstand (telefonisch of via Microsoft Teams) is dat nog steeds mogelijk. Zittingen bij de rechtbank vonden weer fysiek in het gerechtsgebouw plaats. Ten aanzien van de inhoud van de werkzaamheden was de inwerkingtreding van de Energietoeslag de belangrijkste wijziging. Er werden ongeveer veertig bezwaarschriften in verband met deze regeling ingediend. Opnieuw werd veel tijd besteed aan werkzaamheden in verband met de opstelling en het grote aantal procedures van één inwoner. Door de Centrale Raad van Beroep werd in april 2022 een aantal belangrijke uitspraken gedaan in door deze persoon ingestelde hoger beroepen. De ISD werd daarin overwegend in het gelijk gesteld.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

8

In september 2022 werd het Jaarverslag Juridische Zaken via de colleges naar de raden toegezonden. Het betreft een gecombineerd verslag van de jaren 2020 en 2021, met daarin alle cijfers en bevindingen van de juristen van de ISD en de ambtelijke en externe bezwaarschriftencommissies met betrekking tot bezwaarschriften, klachten, beroep rechtbank, hoger beroep, dwangsommen en Woo-verzoeken. De productie van Juridische Zaken in 2022 in aantallen wordt op een later moment via een apart jaarverslag gepresenteerd. Dit jaarverslag sturen we opnieuw via de colleges ter informatie naar de raden toe.

2.1.5 Personeel en organisatie Medewerkers Bij de ISD werkten eind 2022 118 medewerkers, waarvan 94 vrouwen en 24 mannen. In 2022 zijn 13 nieuwe collega’s gestart en hebben we van 15 medewerkers afscheid genomen. 9 medewerkers vonden een andere baan, van 2 medewerkers is het contract niet verlengd, 4 medewerkers zijn met (vervroegd) pensioen gegaan. Daarnaast zijn 3 medewerkers intern doorgestroomd naar een andere functie. De gemiddelde leeftijd was 46 jaar. De oudste medewerker was op 31 december 2022 65 jaar. Leeftijdsopbouw personeel in tabel en grafiek Leeftijd Aantal medewerkers 2022 20-30 30-40 40-50 50-55 55-60 >60

9 28 30 20 14 17

LEEFTIJDSOPBOUW ISD BOLLENSTREEK 2022 20-30

30-40

40-50

17%

50-55

55-60

> 60

9%

10%

23%

16% 25%

Ziekteverzuim In 2022 was het ziekteverzuim bij de ISD 5,5%. Het verzuim is ten opzichte van 2021 gestegen, het percentage in 2021 was 3,29%. De pieken zitten met name in de wintermaanden, januari, februari en oktober tot en met december. De landelijke cijfers voor de eerste drie kwartalen liggen hoger.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

9

Opleidingen/trainingen Ook in 2022 hebben door corona minder opleidingen/trainingen plaatsgevonden dan in voorgaande jaren. Vakgerichte opleidingen voor de uitoefening van de huidige functie hebben wel plaatsgevonden. Ontwikkelingsgerichte opleidingen hebben op kleinere schaal plaatsgevonden. Onderstaande trainingen/cursussen werden onder andere gevolgd: • • • • •

PW basiscursussen Diverse trainingen/cursussen op individueel niveau BHV training in company Stress sensitieve dienstverlening in company Omgaan met emotie en agressie in company

Integriteitsbeleid Integriteit is en blijft een belangrijk onderwerp bij de ISD. Alle nieuwe werknemers moeten een recente VOG overleggen. Daarnaast verklaren ze schriftelijk via de eed of de belofte akkoord te gaan met het integriteitsbeleid van de ISD. Daarnaast leggen alle nieuwe werknemers de eed of de belofte ook nog mondeling af tijdens een bijeenkomst met de directeur. Deze bijeenkomst heeft in 2022 twee keer plaatsgevonden en 18 medewerkers hebben de eed of belofte mondeling afgelegd. ARBO In 2022 heeft het PMO (Periodiek Medisch Onderzoek) plaats gevonden. Aan het onderzoek hebben 52 medewerkers meegedaan. Het onderzoek brengt de gezondheid van de medewerkers in kaart, waarbij zowel naar de fysieke als mentale gesteldheid wordt gekeken. Uit het onderzoek komt naar voren dat er op verschillende onderdelen ruimte is voor meer vitaliteit en persoonlijke groei. In 2023 gaan we daar door middel van het inzetten van een persoonlijk budget meer aandacht aan besteden. Daarnaast krijgen alle nieuwe werknemers een werkplekonderzoek aangeboden. De mogelijkheid voor het aanvragen van een werkplekonderzoek wordt elk jaar onder de aandacht gebracht. Werknemers met een ergotherapie-achtergrond worden gevraagd of ze werkplekonderzoeken intern willen verrichten. Thuiswerken Door corona zijn we in de afgelopen periode meer gaan thuiswerken.

Inmiddels is het beleid hierop aangepast en is het voor medewerkers mogelijk om 50% van hun tijd vanuit thuis te werken. Daarnaast is er een budget voor het inrichten van een goede thuiswerkplek, deze is ook in 2022 goed benut.

2.1.6 Dienstverlening en communicatie Algemeen Via onze website, de socials, ISD rubrieken, de gemeentepagina, folders en formulieren informeren we burgers over onze dienstverlening en de mogelijkheden die wij als organisatie kunnen bieden. Nieuw is dat we daarnaast in eigen beheer meer gebruik maken van flyers, animaties en filmpjes om burgers te informeren. Naast die algemene informatie informeren we de klanten die een voorziening van de ISD hebben via persoonlijke brieven over de wijzigingen en de eventuele individuele consequenties. Vooral het persoonlijk informeren van onze klanten blijven we belangrijk vinden. Sinds een jaar zijn we gestart met een nieuwsbrief voor klanten/ketenpartners. In deze nieuwsbrief besteden we aandacht aan de Participatiewet, schulddienstverlening, de Wmo en aan de doelgroep ondernemers. Via onze website kunnen geïnteresseerden zich aan- en afmelden voor deze nieuwsbrief. We hebben inmiddels ruim 550 aanmeldingen voor deze nieuwsbrief.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

10

Niet alleen de externe communicatie, maar ook de interne communicatie is belangrijk en heeft de aandacht gehad. Door de coronaperiode is het thuiswerken toegenomen en dat heeft ook invloed op de interne communicatie. Het aantal informele/spontane momenten op kantoor zijn afgenomen en dat is wel een gemis. We hebben medewerkers zowel schriftelijk als mondeling/digitaal regelmatig geïnformeerd, zodat de medewerkers goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen en de vragen van klanten kunnen beantwoorden. Regelmatig hebben we voor de college- en raadsleden een nieuwsbrief gemaakt met daarbij de managementinformatie over: de afhandelingstermijnen van de afgehandelde aanvragen, bezwaar en beroep, het aantal bijstandsuitkeringen, schulddienstverlening en de energietoeslag. Naast deze nieuwsbrief hebben we over de energietoeslag 2022 de raad via raadsmemo’s geïnformeerd en hebben we voor de raden een aantal informele bijeenkomsten georganiseerd. Ondernemingsraad De ondernemingsraad bestaat uit zeven leden. Er is sprake van een goede mix van kennis en ervaring en een afspiegeling van de organisatie. Bestuurder heeft iedere zes weken een formeel overleg met de ondernemingsraad gehad. Naast de formele agendapunten zijn toekomstige ontwikkelingen een vast agendapunt geweest.

Het contact en het overleg tussen bestuurder en ondernemingsraad is goed en er is sprake van een open en eerlijke communicatie. Naast formele overleggen is regelmatig informeel over zaken gesproken. Cliëntervaringsonderzoek Wmo Afgelopen jaar hebben we geen uitgebreid klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd, maar alleen het verplicht Cliëntervaringsonderzoek voor de Wmo. I&O Research heeft dit onderzoek onder bijna 1000 klanten met een Wmo voorziening uitgevoerd. Het responsepercentage was met 41% hoog en daarmee is het onderzoek representatief. Uit het onderzoek blijkt dat: • Bekendheid toegang tot hulp en cliëntondersteuning is gestegen • Ondersteuning wordt door merendeel gezien als passend en van goede kwaliteit • Afspraken huishoudelijke hulp en begeleiding worden nagekomen • Cliënten ervaren positieve effecten als gevolg van ontvangen ondersteuning

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

11

2.1.7 Beveiliging informatievoorzieningen Informatiebeveiliging De gemeenten leggen verantwoording af over de informatieveiligheid door middel van ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit). ISD Bollenstreek ondersteunt de gemeenten hierin voor wat betreft het gebruik van Suwinet-Inkijk. Hiervoor heeft de Suwinet audit bij ISD Bollenstreek plaatsgevonden. De rapportage is ondersteunend voor de invulling bij de gemeenten, een efficiënte en financieel voordelige werkwijze. De ISD Bollenstreek heeft zich beziggehouden met diverse vragen uit de organisatie en incidenten binnen de ISD Bollenstreek op het gebied van informatiebeveiliging. Vanwege de landelijke Apache Commons Text problematiek (oktober 2022) is er nauw contact geweest met de afdeling ICT van HLTsamen om dit op de juiste manier af te handelen. Audits In 2022 heeft de ISD Bollenstreek meerdere audits ondergaan, zoals de eerdergenoemde Suwinet audit, de DigiD-audit en een IT audit. Suwinet is positief afgerond en via een zogenaamde Third Party Mededeling (TPM) aan de deelnemende gemeenten afgegeven. De andere audits zijn in 2023 afgerond.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

12

Omdat de externe audit Wet politiegegevens (Wpg) in verband met de werkzaamheden van de Sociale Recherche over 2021 pas in november 2022 aan de Autoriteit Persoonsgegevens is aangeleverd, is voor de interne audit over het jaar 2022 volstaan met een verwijzing naar deze audit. De uitvoering van het bijbehorende plan van aanpak werkt de ISD Bollenstreek in 2023 verder uit. Privacy Uit het jaarverslag van de Functionaris Gegevensbescherming (FG) blijkt dat ISD Bollenstreek ook dit jaar weer een kleine vooruitgang heeft geboekt om de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verder te implementeren en te optimaliseren. De belangrijkste zaken om te voldoen aan de AVG zijn in 2019 al geregeld, maar er dient nog een verdere verfijning en actualisatie plaats te vinden. In 2022 is begonnen met het programma Bewust in Control, waarbij wekelijks een vraag op het gebied van privacy en beveiliging wordt gesteld aan alle medewerkers van de organisatie. Ook is een bewuste phishingmail verzonden om te toetsen hoe alert medewerkers zijn. Geen van de medewerkers heeft op de link in de mail geklikt, wat een zeer goede score oplevert. ISD Bollenstreek heeft in 2022 een aantal risico inventarisaties privacy en informatiebeveiliging (DPIA’s) uitgevoerd of opgestart. Hiermee brengt zij in kaart welke risico’s zij loopt met de verwerking van persoonsgegevens.

Het is de bedoeling dat op (langere) termijn voor alle uit te voeren processen een DPIA is uitgevoerd. Datalekken Meldingen van datalekken worden intern geregistreerd en beoordeeld. Datalekken die niet direct tot een melding aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) leiden, bespreekt het MT een keer per maand. De FG ontvangt dit overzicht ook en kan opmerkingen maken over de afhandeling. Over 2022 zijn 22 meldingen van mogelijke datalekken ontvangen. Daarvan zijn 2 niet als datalek aangemerkt. In 2 gevallen heeft de ISD Bollenstreek een melding bij de AP gedaan. Bij de overige meldingen is het onwaarschijnlijk dat de inbreuk een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van betrokkenen. Op basis van de wetgeving zijn waar nodig de betrokkenen geïnformeerd over het datalek. Rechten van betrokkenen In 2022 zijn er 10 inzageverzoeken ingediend en 1 verzoek om persoonsgegevens aan te passen (rectificatie). 2 Inzageverzoeken zijn doorgestuurd naar HLTsamen, aangezien de behandeling van de werkzaamheden niet bij de ISD Bollenstreek thuishoren. De 8 overige verzoeken (waarvan 4 van 1 persoon) zijn toegekend. Het verzoek om rectificatie is afgewezen, omdat de afhandeling hiervan onder de aanvraag van een mediationverzoek is opgepakt.

2.1.8 Interne Controle Interne Controle onderzoekt de rechtmatigheid van de uitgaven van de ISD Bollenstreek. De resultaten geven aan dat de uitgaven in 2022 rechtmatig zijn geweest en dat fouten (maximaal 1%) en onzekerheden (maximaal 3%) binnen de vastgestelde marges zijn gebleven. In 2022 heeft interne controle de organisatie voorbereid op de rechtmatigheidsverklaring. Die zou het Dagelijks Bestuur voor het eerst moeten afgeven. Tot nu toe was dat een taak van de accountant. De invoering is echter uitgesteld tot verantwoordingsjaar 2023. Vanwege personele bezetting heeft de nadruk van de werkzaamheden gelegen op de steekproeven voor de PW, Energietoeslag, leefgeld Oekraïne, Wmo, Jeugd en de exploitatie.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

13

3 Programmaverantwoording 3.1

Participatie

Wat wilden we bereiken? Werk boven inkomen Bij de ISD staat werk voorop. Wie kan werken, moet werken. De ISD ondersteunt bij het vinden van werk in samenwerking met het Provalu, dat in opdracht van de ISD trajecten uitvoert. Maar niet iedereen slaagt erin om werk te vinden. Iemand die geen werk kan vinden en/of niet zelf in zijn levensonderhoud kan voorzien, kan bij ons aankloppen voor hulp. Dit kan een uitkering (PW, IOAW, IOAZ of Bbz) zijn. Maar belangrijker is de hulp die we bieden om klanten weer aan het werk te helpen. Een primaire taak van de ISD is samen mét de klant ervoor te zorgen dat de klant zelf in zijn/haar levensonderhoud kan voorzien.

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat hebben we bereikt? Participatiewet (PW) Het afgelopen jaar is het aantal uitkeringen stabiel gebleven. De instroom (nieuwe aanvragen) en de uitstroom hielden elkaar zo goed als in evenwicht. De grootste instroom was het gevolg van nieuwkomers vanuit de Centrale Opvang Asielzoekers (COA). Het klantenbestand bestaat voor ca. 68% uit alleenstaanden en de grootste groep die een uitkering ontvangt zijn personen in de leeftijdsgroep van 55 – 67 jaar. Van ons klantenbestand ontvangt ca. 26% langer dan 5 jaar een uitkering. Klanten die pas in de uitkering zitten, vinden al snel weer werk. Voor de klanten die langer een uitkering ontvangen, is dat (veel) moeilijker. In 2022 zijn de consulenten Terugvordering & Verhaal gestart met het terugvorderen (aflossen) van het verstrekte bedrijfskapitaal op grond van de Tozo (Tijdelijke overbrugging zelfstandige ondernemers). Ook is bekeken of de Tozo uitkeringen voor levensonderhoud rechtmatig zijn verstrekt. Als dat niet het geval is geweest, wordt dit teruggevorderd. Wet inburgering In 2022 is de nieuwe Wet inburgering 2021 inwerking getreden. De ISD heeft onder deze wet diverse taken die voornamelijk strekken tot aanmelding en begeleiding van inburgeringsplichtigen en registratie daarvan. Het doel is om zo snel mogelijk te participeren in de maatschappij en in te burgeren, uiterlijk binnen 3 jaar.

Het jaar begon helaas met een systeemfout bij DUO waardoor we pas in het tweede kwartaal mensen konden uitnodigen en begeleiden. Ook bleek dat de taalroutes langer nodig hadden om te starten, dan verwacht. Door onder andere deze twee factoren is het aantal inburgeringsplichtigen uiteindelijk lager uitgevallen dan verwacht. Ook in de lagere kosten is dit terug te zien. In 2022 is veel voorwerk gedaan en deze kosten vallen onder de exploitatiekosten. In 2023 is sprake van een inhaalslag en worden de consequenties van het voorwerk zichtbaar. Daarnaast is ongeveer 40% van de inburgeringsplichtigen ingestroomd onder de oude wet, dat gedeelte is groter dan waar vooraf rekening mee is gehouden. Dat resulteerde in minder (kosten voor) leerroutes en begeleiding. Project Meedoen In 2022 is Project Meedoen voortgezet met zowel interne als extern ingehuurde aandachtcoaches van Welzijnskompas, Welzijn Noordwijk en Welzijn Teylingen. De combinatie van interne en externe aandachtcoaches had voordelen voor de klant, de coaches konden lokaal en op maat een ontwikkelplan samen met de klant maken. Hoewel de doelgroep niet groot was, zijn er op individueel niveau mooie persoonlijke ontwikkelingen doorgemaakt die mensen in beweging hebben gebracht. Ook het innovatiebudget heeft in 2022 mooie inzendingen opgeleverd.

Via deze projecten zijn nog meer mogelijkheden uitgevoerd die mensen ondersteunden in hun persoonlijke, sociale of maatschappelijke ontwikkeling. De trajecten duurden 3 tot 6 maanden en varieerden in inhoud. Zo

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

14

was er bijvoorbeeld een buurttuin, een maatjesproject, workshops en lunchbijeenkomsten. De opbrengsten zijn besproken in de evaluatie die onlangs aan het dagelijks bestuur is voorgelegd. Bijzondere Bijstand Sociaal Medische Indicatie In 2022 is het beleid van bijzondere bijstand aangevuld met een sectie voor Sociaal Medische Indicatie. De wijziging maakt het eenvoudiger om ouders die wegens ziekte of crisis situaties kinderopvang nodig hebben en dit niet kunnen betalen, tegemoet te komen middels bijzondere bijstand. Individuele Studietoeslag De individuele studietoeslag is een toeslag voor studenten die wegens een ziekte of beperking niet naast de studie kunnen werken. De overheid probeert op die manier te compenseren dat deze studenten niet kunnen bijverdienen zoals andere studenten, door een toeslag toe te kennen. In 2022 is als onderdeel van het Breed Offensief de vorm van individuele studietoeslag gewijzigd op een aantal punten. Zo is het plaats van bijzondere bijstand een toeslag geworden, er is niet langer een verordening nodig, de doelgroep is ruimer geworden en er zijn landelijke minimumbedragen vastgesteld. Het dagelijks bestuur heeft besloten om, bovenop de minimumbedragen, 20% extra aan de regeling toe te voegen. Energietoeslag 2022 was het jaar waarin de overheid maatregelen nam om de sterk gestegen energielasten te compenseren.

Eén van die maatregelen was de energietoeslag die aan huishoudens met een laag inkomen als bijzondere bijstand werd verstrekt. Het bedrag was initieel € 800,00 per huishouden en werd toen verhoogd met € 500,00 naar in totaal € 1.300,00. Aan de doelgroep die al bij de ISD bekend was, is ambtshalve de energietoeslag toegekend en uitbetaald. De rest van de huishoudens met een laag inkomen in de gemeenten, konden een aanvraag indienen. Het aantal aanvragen (ruim 5.000) was enorm. Op basis van de beschikbare budgetten van het Rijk was de energietoeslag bestemd voor inwoners met een inkomen van maximaal 120% van de bijstandsnorm. Per 1 oktober 2022 is de doelgroep verruimd naar 130% van de bijstandsnorm en is er een maatwerkbudget beschikbaar gesteld. Via het maatwerkbudget konden mensen met een hoger inkomen gemotiveerd aanspraak maken op de energietoeslag. Het bereik is in onze gemeenten extreem hoog met naar schatting 95%. Er is breeduit gecommuniceerd via onze eigen kanalen maar ook via lokale bladen en ketenpartners. Het aanvraagproces ging zo veel mogelijk digitaal en was snel opgestart. Voor mensen die digitaal niet zo handig zijn, is ook de papieren weg open gebleven. Zoveel aanvragen behandelen is een grote uitdaging, maar met inzet van extra personeel en extra uren van ons eigen personeel, is de klus geklaard.

Leefgeld Oekraïners Vanaf het eerste kwartaal 2022 is er een regeling gekomen die burgemeesters verantwoordelijk maakt voor onder andere de opvang en het uitbetalen van geld voor voedsel, kleding en wonen aan ontheemden uit Oekraïne. De ISD is gemandateerd door de burgemeesters van Hillegom, Lisse en Teylingen voor de uitvoering van het financiële gedeelte van deze regeling.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

15

Wat heeft het gekost? Tabel 3 Overzicht kosten Participatie

Tabel 4 Beleidsindicatoren Participatie

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

16

3.2

Zorg

Wmo Wat wilden we bereiken? De ISD wil ervoor zorgen dat iedere bewoner van de Bollenstreek de voorziening krijgt waar hij of zij recht op heeft, als blijkt dat de ondersteuning niet geboden kan worden vanuit de eigen kracht, het sociale netwerk of voorliggende voorzieningen. Dat willen we snel en efficiënt doen. Het is een continu proces om de doorlooptijden verder naar beneden te krijgen, de administratieve rompslomp te beperken en de klantvriendelijkheid verder te vergroten. Het is onze ambitie om ook bij dit programma onze klanten zo goed mogelijk van dienst te zijn. Ook hier geldt dat de menselijke maat voorop staat.

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat hebben we bereikt? Hulp bij het Huishouden (HbH) Het aantal aanvragen is voor het eerst sinds de invoering van het abonnementstarief afgenomen. Een groot aantal indicaties liep af, waardoor de situatie van de klant opnieuw beoordeeld moest worden. Omdat zorgaanbieders te maken hebben met een personeelstekort duurde het in veel gevallen langer voordat de klanten daadwerkelijk geholpen werden met de huishouding. Daarnaast nam het aantal klachten van burgers over de Hulp bij het Huishouden toe. De contractbeheerder van de ISD Bollenstreek stond veel in contact met de zorgaanbieders van deze klanten om naar oplossingen te zoeken en concrete afspraken te maken. Begeleiding Het aantal ingediende aanvragen voor individuele begeleiding en dagbesteding is ten opzichte van 2021 iets gestegen. Het aantal aanvragen heeft zich ten opzichte van voorgaande jaren op dit gebied gestabiliseerd. Mogelijk is de lichte stijging een gevolg van het opheffen van de lockdown. Hierdoor werd een stukje eenzaamheid opgevangen door vrienden en familie. Aan de andere kant is in een aantal situaties begeleiding geïndiceerd voor klanten die wachten op behandeling van de GGZ (geestelijke gezondheidszorg). Om onhoudbare thuissituaties te ondersteunen, werd daarom begeleiding toegekend. Hulpmiddelen Het aantal hulpmiddelen dat werd geïndiceerd, laat een kleine daling zien.

Dit varieert van kleine aanpassingen, zoals het plaatsen van drempelhulpen tot grote verbouwingen om bijvoorbeeld een woning rolstoel gebruiksvriendelijk te maken. Ook is de verwachting dat klanten zelf iets aangeschaft hebben, zoals trapliften, vanwege de wachttijden. Het aantal vervoersvoorzieningen, zoals bijvoorbeeld aangepaste fietsen, scootmobielen of de collectieve vervoersvoorziening voor burgers die niet meer zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen, daalde.. Opvallend is dat er meer aangepaste fietsen zijn geïndiceerd in plaats van scootmobielen. Scootmobielen vinden klanten soms toch gevaarlijker in het gebruik. Mogelijk heeft dit ook te maken met demodagen voor fietsen, die vorig jaar zijn georganiseerd. Het aantal geïndiceerde rolstoelen daalde. . Helaas moesten onze klanten ook dit jaar weer langer wachten op bepaalde hulpmiddelen, omdat het meer tijd kostte voordat een hulpmiddel werd geleverd. Ook dit kan te maken hebben met een personeelstekort bij de leveranciers. Maatschappelijke Zorg Vanaf 2023 is de Maatschappelijke Zorg vanuit de centrumgemeenten overgedragen naar de gemeenten. Onder de maatschappelijke Zorg vallen Wonen met ondersteuning (o.a. Beschermd wonen) en Maatschappelijke opvang. Dit zijn maatwerkvoorzieningen en vanaf 2203 een nieuwe taak voor de ISD. In 2022 heeft de voorbereiding van deze nieuwe taak plaatsgevonden.

Meerkostenregeling De VNG en het Rijk hebben in het voorjaar van 2020 afspraken gemaakt over het bieden van financiële zekerheid en ruimte aan zorgorganisaties en professionals gedurende de corona pandemie. Dit is nodig om zorgorganisaties en professionals, in deze uitzonderlijke tijden, een uiterste inspanning Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

17

te kunnen laten verrichten om het coronavirus maximaal te controleren, kwetsbare mensen te beschermen en goede zorg te verlenen voor diegenen die dit nodig hebben. Ook in 2022 was er voor zorgaanbieders de mogelijkheid om aanspraak te maken op vergoeding vanuit de meerkostenregeling. Nieuw Beleidsplan schuldhulpverlening Het nieuwe beleidsplan schuldhulpverlening is ingegaan per 2022. Het beleidsplan is een meerjarenplan tot en met 2024 waarin verschillende ambities worden uitgewerkt. Voor de doorontwikkeling van de vroegsignalering en de hulp aan ondernemers is 2 fte extra toegekend aan de afdeling schulddienstverlening. Hiernaast is in het jaar 2022 veel voorwerk gedaan voor de laagdrempelige toegang, het aanbieden van saneringskredieten en om het bereik onder de inwoners te vergroten. Om deze ontwikkelingen te ondersteunen is in 2022 aangesloten bij het Schuldenknooppunt zodat er online gestandaardiseerde berichten kunnen worden gewisseld met schuldeisers.

Wat heeft het gekost? Tabel 5 overzicht kosten Zorg

Tabel 6 Beleidsindicatoren Zorg

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

18

3.3

Overhead

Tabel 7 Overzicht kosten overhead

Tabel 8 Beleidsindicatoren Overhead De beleidsindicatoren volgens het vernieuwde BBV.

Onze exploitatiekosten bestaan uit overhead, doorbelasting Zorg en doorbelasting Participatie.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

19

3.4

Algemene dekkingsmiddelen

De middelen die de ISD Bollenstreek ontvangt vanuit de deelnemende gemeenten zijn opgenomen in het programma Algemene dekkingsmiddelen. Tabel 9 Algemene dekkingsmiddelen

3.5

Vennootschapsbelasting

De Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen is ingegaan per 1 januari 2016. Dit wetsvoorstel beoogt de vennootschapsbelasting (Vpb) zodanig aan te passen dat overheidsondernemingen die economische activiteiten ontplooien op een markt waarop ook nietoverheidsondernemingen (private ondernemingen) actief zijn, op dezelfde wijze aan de heffing van vennootschapsbelasting worden onderworpen als die private ondernemingen. De ISD Bollenstreek voldoet niet aan alle 3 gestelde criteria en is daarom niet VPB plichtig.

3.6

Onvoorzien

In 2022 waren er geen onvoorziene lasten of baten.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

20

4 Paragrafen 4.1

Lokale heffingen

De ISD kent geen lokale heffingen.

4.2

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

De ISD Bollenstreek heeft geen eigen vermogen. De deelnemende gemeenten hebben bij de oprichting besloten dat de ISD Bollenstreek geen reserves vormt. Eventuele financiële tegenvallers zijn voor rekening en risico van de deelnemende gemeenten. Met de steeds groeiende financiële stromen binnen de ISD Bollenstreek gaan deze risico’s en vooral de beperking daarvan, een steeds grotere rol spelen. Deze groei wordt veroorzaakt door het toenemende takenpakket van de ISD Bollenstreek en wijzigingen in de budgettering. Risico De ISD Bollenstreek heeft te maken met onzekerheden en risico’s. Een aantal daarvan is nagenoeg uit te sluiten, te beheersen of te beperken door tijdig maatregelen te nemen, verzekeringen af te sluiten en alert te zijn op veranderingen. Andere risico’s kan de ISD Bollenstreek overdragen, bijvoorbeeld op de gemeenten. Soms moeten we accepteren dat er risico’s zijn, waar we niet veel aan kunnen doen. De gemeenten staan garant voor alle tekorten bij de ISD Bollenstreek en in die zin lopen zij dan ook de risico’s. De ISD Bollenstreek heeft in kaart gebracht welke risico’s de gemeenten dan wel de ISD Bollenstreek lopen. Er is onderscheid gemaakt in algemene risico’s (risico’s die in elk bedrijf aanwezig zijn) en specifieke risico’s (risico’s specifiek voor een ISD Bollenstreek of een sociale dienst).

De kans en het effect van een gebeurtenis zijn uitgedrukt in een cijfer oplopend van 1 tot en met 25. Dit cijfer is het gevolg van het vermenigvuldigen van de kans x effect. Waarbij een hele kleine kans staat voor getalwaarde 1 en een grote kans voor getalwaarde 5. Waarbij geringe schade staat voor getalwaarde 1 en fatale schade voor getalwaarde 5. Risico = kans x effect Risicoprofiel 1. Algemene risico’s Gebeurtenis Brand of andere calamiteit waardoor de inventaris verloren gaat en de voortgang van het werk niet meer mogelijk is

Kans x effect = risico 1x 1=1

Fraude/ integriteitsschendingen

2x2=4

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

Financiële gevolgen schade oplopend tot maximaal € 1.027.909 (dit is de aanschafwaarde van de vaste activa per 31-12-2020). Huur ander pand € 96.346 PM (is afhankelijk van omvang fraude, dit is niet bij benadering aan te geven)

21

maatregel De financiële risico’s van brand zijn gedekt door de verzekering.

Dagelijks worden betalingen zowel aan klanten als crediteuren gecontroleerd op bankrekeningnummer. Daarnaast worden dagelijks de betalingen steekproefsgewijs gecontroleerd.

Vermindering van taken ISD, bijvoorbeeld Wmo/opheffen ISD/uittreden gemeenten

1x3=3

Automatisering, gegevens weg als gevolg van calamiteit bij bijv. HLT Samen (bijv. brand)

1x4=4

WW-verplichtingen + bovenwettelijke uitkering 50 fte’s (Wmo) € 5.700.000 tot € 11.400.000 bij opheffing ISD Schaalnadelen: PM Inhuur extra fte’s om gegevens opnieuw in te brengen en betalingen te verzorgen € 250.000

Afsluiten tijdelijke arbeidscontracten. Overgang ISD personeel naar gemeenten/andere organisaties die taken overnemen. Begeleiding bij van werk naar werktrajecten.

De ISD maakt dagelijks een backup van alle bestanden zowel van de uitkeringsbestanden als van de boekhouding. In geval van calamiteiten (brand e.d.) kan de ISD deze bestanden gebruiken om elders te verwerken. We kunnen altijd zorgdragen voor de betaling van de uitkeringen (binnen enkele dagen).

2. Specifieke risico’s Gebeurtenis Bijstand: Toename klanten als gevolg economische crisis/minder participatiegelden/ Achterblijven uitstroom via SPW Toename beroep op bijzondere bijstand

Kans x effect = risico 5 x 2 = 10

4x1=4

10 % toename = € 215.000

Verlaging van de eigen bijdrage door het Rijk

4x2=8

Sterk verlaagd eigen bijdrage en 5 % toename Hbh en vervoervoorzieningen € 150.000

Toename beroep op individuele voorzieningen ingevolge de Wmo

4x2=8

10 % toename = € 2.197.700

Wettelijke mogelijkheid tot 5 jaar uitnutting PGB Incident met Informatiebeveiliging

1x1=1

Niet benutte PGB’s 5 jaar = € 3.545.401 PM

Nieuwe aanbesteding (hulpmiddelen, begeleiding, Hbh en collectief vervoer)

1x1=1

4 x 3 = 12

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

50 klanten extra x gemiddeld € 14.000 = € 700.000 per jaar

Nieuwe aanbestedingen kunnen leiden tot hogere prijzen 22

maatregel Poortwachterfunctie, handhaven, re-integratie-activiteiten. Aanvragen vangnetuitkering. Tekorten gedekt door gemeenten*

Beleid wijzigen (veel van wat de ISD verstrekt is bovenwettelijk) / begrotingswijziging indienen bij gemeenten. Als het Rijk de eigen bijdrage sterk verlaagd heeft dat twee gevolgen: 1. Verminderde inkomsten uit eigen bijdrage; 2. Een sterke aanzuigende werking op de voorzieningen, waardoor we veel meer uitgaven hebben. Beleid wijzigen (kiezen voor wettelijk minimale variant, meer algemene voorzieningen, zoals scootmobielpool), begrotingswijziging indienen bij gemeenten. Restant budget PGB is nog 5 jaar recht op uitbetaling Het risico bij informatiebeveiliging brengen we omlaag door diverse audits te laten uitvoeren. De gevolgen zijn moeilijk in geld uit te drukken.

3. Weerstandsvermogen Op grond van voorgaande inventarisatie van de risico’s en rekening houdend met de risicofactor komen we tot de volgende berekening van het weerstandsvermogen. Tabel 10 Berekening weerstandsvermogen berekening weerstandsvermogen risico

factor

weerstandsvermogen

schadebedrag €

1.124.255

€

1. Brand

1/25

2. Fraude

4/25

3a. Vermindering taken

3/25

€

5.700.000

€

3b. Opheffing ISD

3/25

€

11.400.000

€ 1.368.000

4. Automatisering

4/25

€

250.000

€

40.000

5. toename bijstand

10/25

€

700.000

€

280.000

6. toename bijz.bijstand

4/25

€

215.000

€

34.400

7. verlaging eigen bijdrage

8/25

€ 150.000

€

48.000

8. toename Wmo

8/25

2.197.700

€

703.264

€

141.816

€

60.000

pm

€

9. 5 jaarsrisico PGB

1/25

€ 3.545.401

10. informatiebeveiliging

12/25

pm

11. nieuwe aanbesteding

1/25

€

44.970 684.000

-

1.500.000

€ 3.404.450

totaal weerstandsvermogen

Tabel 11 Verdeling weerstandsvermogen naar gemeente verdeling weerstandsvermogen naar gemeente gemeente

%

bedrag

Hillegom

18,52

630.504

Lisse

18,64

634.590

Noordwijk

35.26

1.200.409

Teylingen

27,58

938.947

totaal

3.404.450

Conclusie: De deelnemende gemeenten aan de ISD Bollenstreek moeten rekening houden met een weerstandsvermogen dat nodig is om de financiële risico’s van de ISD Bollenstreek af te dekken, zoals in bovenstaande tabel is vermeld. Tabel 12 Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote (gecorrigeerd voor verstrekte leningen) Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

2022

2021

0,32% 0,32% 0% 0% n.v.t. n.v.t.

0,33% 0,33% 0% -0,13% n.v.t. n.v.t.

Netto schuldquote: De netto schuldquote zijn alle schulden en overlopende passiva minus de vlottende activa in verhouding tot de totale baten voor mutaties reserves. Dit kengetal is laag bij de ISD Bollenstreek omdat er geen vaste schulden zijn. Solvabiliteitsratio: Het solvabiliteitsratio geeft de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal weer. De ISD Bollenstreek heeft geen eigen vermogen, daardoor is het solvabiliteitsratio nul.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

23

Structurele exploitatieruimte: Is laag omdat de structurele lasten gedekt worden door de structurele baten. Alleen de incidentele baten/lasten hebben bij de ISD Bollenstreek invloed op dit kengetal. Grondexploitatie: Is niet van toepassing. Belastingcapaciteit: Is niet van toepassing omdat de ISD Bollenstreek geen heffing kent.

4.3

Onderhoud kapitaalgoederen

De ISD Bollenstreek heeft geen kapitaalgoederen. De investeringen in software, hardware en inventaris zijn bij de oprichting van de ISD Bollenstreek rechtstreeks door de deelnemende gemeenten gefinancierd. De investeringen in verband met de inrichting van het kantoorgebouw Amiant te Lisse worden geactiveerd en afgeschreven over een periode van 10 jaar (de duur van het huurcontract). Hetzelfde geldt voor de investering in automatisering, zij het dat de afschrijvingsperiode daarbij drie jaar bedraagt. Er worden voor deze vaste activa geen kostenegalisatievoorzieningen voor grootonderhoud getroffen. De onderhoudskosten worden derhalve jaarlijks begroot en verantwoord.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

24

4.4

Financiering

4.4.1 Financiering De ISD Bollenstreek rekent per jaar volledig af met de deelnemende gemeenten. Dat betekent dat we geen eigen vermogen hebben en dus volledig afhankelijk zijn van de bevoorschotting door de gemeenten. Vanaf 2007 gaan de Rijksbijdragen rechtstreeks naar de gemeenten, waardoor we geen andere externe financiers hebben dan de gemeenten. De ISD Bollenstreek rekent geen rente toe aan de programma’s daar er ook geen rente wordt betaald. Kasgeldlimiet Het Rijk heeft in 2000 regels gesteld aan hoe gemeenten en provincies hun geld en kapitaal beheren. Dit staat in de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). In de wet Fido is geregeld dat overheden de toezichthouders informeren over de kasgeldlimiet. Het gaat bij de kasgeldlimiet om het beperken van renterisico's op de korte schuld. Korte schuld is bedoeld voor het financieren van lopende uitgaven. De kasgeldlimiet is gekoppeld aan het begrotingstotaal, dat wil zeggen de totale lasten van de begroting, inclusief tegelijkertijd met de begroting vastgestelde begrotingswijzigingen. Tabel 13 Berekening kasgeldlimiet 2022 (Wet Fido)

De kasgeldlimiet als bedoeld in de Wet Fido wordt niet overschreden.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

25

4.4.2 EMU-saldo Sinds Nederland deel uitmaakt van de Economische en Monetaire Unie (EMU) worden voor de staatschuld en het begrotingssaldo de definities gebruikt die binnen de gehele EMU hetzelfde zijn. Er wordt nu gesproken over EMU-schuld en EMU-saldo. Het EMU-saldo is het gemiddelde saldo van de inkomsten en uitgaven van alle deelnemende landen aan de EMU. Het saldo geldt als norm waaraan de begroting en rekening van deelnemende landen worden getoetst. In het verdrag van Maastricht is afgesproken dat het EMU-tekort van een land maximaal 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) mag zijn. De inkomsten en uitgaven van de lokale overheid tellen mee voor de berekening van het EMU-saldo van de totale Nederlandse overheid. Op basis van de wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) heeft het Rijk mogelijkheden in te grijpen bij een dreigende overschrijding van het EMU-saldo voor zover dit wordt veroorzaakt door een ongewenste ontwikkeling van het EMU-saldo van de lokale overheid. Het EMU-saldo wordt berekend op kasbasis, dus de feitelijke geldstromen die in een jaar hebben plaatsgevonden. Terwijl de gemeenschappelijke regeling volgens het BBV met het baten- en lastenstelsel werkt. Tabel 14 Berekening EMU saldo 2022 x € 1.000 1. EMU exploitatiesaldo 2. Invloed investeringen + afschrijvingen -/investeringen 3.

Invloed voorzieningen + toevoegingen aan voorzieningen -/onttrekkingen aan voorzieningen 4. Invloed reserves 5. Deelnemingen en aandelen

67 74

-

EMU SALDO

-7

EMU-saldo is een verplichting en het cijfer zegt niets over het resultaat, omdat het een absoluut getal is.

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

26

4.4.3 Schatkistbankieren De Eerste Kamer heeft op 10 december 2013 ingestemd met het wetsvoorstel verplicht schatkistbankieren. Dat betekent dat het verplicht schatkistbankieren voor decentrale overheden op 16 december 2013 van start is gegaan. Schatkistbankieren is alleen bedoeld voor publieke middelen. Voor de ISD Bollenstreek betekent schatkistbankieren dat wij onze overtollige middelen aanhouden in de schatkist bij het ministerie van Financiën. Dit houdt in dat wij ons geld niet langer bij banken buiten de schatkist mogen aanhouden. Onze (verplichte) deelname aan schatkistbankieren draagt bij aan een lagere EMU-schuld. Het percentage van het drempelbedrag is 2% van het begrotingstotaal met een minimum van 1 miljoen. Hierdoor bedraagt het drempelbedrag per kwartaal € 1.140.421. Tabel 15 Schatkistbankieren

Jaarstukken 2022 ISD Bollenstreek april 2023

27

4.4.4 Renterisiconorm De renterisiconorm is een wettelijke norm die betrekking heeft op de vaste schuld van de gemeente. Vaste schuld ontstaat wanneer leningen worden afgesloten met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer. De norm geeft het bedrag aan waarover de gemeente zich per begrotingsjaar maximaal mag bloot stellen aan renterisico. Voor gemeenschappelijke regelingen bedraagt de renterisiconorm 20% van het begrotingstotaal. De renterisiconorm als bedoeld in de Wet Fido wordt niet overschreden. Tabel 16 Berekening renterisiconorm (Wet Fido) Begrotingstotaal Percentage vastgesteld per min. regeling

x € 1.000 57.021 20%

Renterisiconorm

11.404

Renteherzieningen Aflossingen

-

Renterisico

-

Ruimte onder renterisiconorm

11.404

Zoals uit bovenstaand overzicht blijkt, kent de ISD Bollenstreek geen renterisico. De reden hiervan is dat we geen leningen hebben afgesloten.