B03 (Geanonimiseerd) Inwoner Sassenheim, energie en CO2 uitstoot besparing.pdf

Geacht College van b&w en raadsleden, Iedereen moet meedoen aan energie/CO2 uitstoot besparing. Met brede verspreiding van onderstaand artikel hoop ik dat te bevorderen: iedereen in en van de HLT gemeenten meedoen én besparing Ik hoop ook op uw persoonlijke inzet, ook in uw gemeentelijke functie(s). M.vr.gr. Inwoner Sassenheim (geanonimiseerd door de griffie) 1.HLT naar minder CO2 In 2015 werd het wereldwijde Klimaat akkoord van Parijs gesloten. Ook de HLT gemeenten besloten: wij staan daar achter. Dat betekende o.m. energie gaan besparen, de goedkoopste en op zich eenvoudigste manier om minder CO2 uit te stoten. Iedereen moet daaraan mee doen staat in vele gemeentelijke stukken van de afgelopen jaren. En iedereen is ook echt iedereen, persoonlijk thuis maar ook als organisatie, Want wat we ook doen, praktisch altijd komt er energiegebruik aan te pas. Ook bij wat de gemeentelijke organisaties zelf doen/ laten doen via de eigen bedrijfsvoering. Daarom meldden de HLT gemeenten ook terecht: wij zullen zelf het goede voorbeeld geven. Juist over dit punt gaat dit artikel: wat doen de HLT gemeenten zelf aan energiebesparing van de eigen organisatie? 2. Motie aansluiten bij CO2 prestatieladder in Teylingen in mei 2019 De gemeente Teylingen aanvaardde een raadsbreed gesteunde motie in 2019: Teylingen sluit zich aan bij de certificering voor de CO2 prestatieladder.

Dat impliceerde: de gemeente gaat structureel en ambitieus de CO2 uitstoot van de eigen organisatie verminderen. De hoofdlijnen van de Ladder systematiek zijn: A. Uitgaande van het al zelf vastgestelde einddoel – klimaatneutraal in 2050 - gaat de gemeente ook vaststellen hoe dit met een concreet en haalbaar plan te bereiken. Daarvoor bijvoorbeeld ook bepalen hoeveel reductie willen we al bereikt hebben in bijv. 2030, hoeveel in 2035 etc. B. Een CO2-reductiebeleid opstellen en realiseren kan alleen wanneer men weet wat de uitstoot is en waar die door veroorzaakt is. Daarvoor is nodig het energiegebruik te kennen. De methodiek schrijft geen doelstellingen of maatregelen voor, maar stuurt op ambitie. Hierdoor geeft de Ladder focus en kan er gestuurd worden op de grootste uitstoot en waar het verschil gemaakt kan worden. C. Het aanvaarden van de Laddersystematiek zorgt voor draagvlak in de politiek en in de organisatie, vaak de grootste uitdaging voor wat betreft de realisatie van besparingen. De Ladder is een managementsysteem, daarbij hoort dat ambities, maatregelen, beleid en de voortgang jaarlijks wordt besproken & vastgesteld op diverse niveaus en in de organisatie wordt gecommuniceerd. D. Het gaan certificeren voor de CO2 prestatieladder geeft invulling aan de voorbeeldfunctie. 3.

Burgerinitiatief “HLT naar minder CO2” ingediend in voorjaar 2021 Najaar 2020 namen drie burgers uit HLT - uit iedere gemeente 1 - het initiatief voor het indienen van het burgerinitiatief “HLT naar minder CO2”. Dit moest, gelet op de regelgeving daarvoor door voldoende inwoners gesteund worden. Acties leverden ruim voldoende handtekeningen op, ca. 300. De drie raden besloten in najaar 2021 eensluidend: we laten onderzoeken dat HLT zich certificeert voor de CO2 prestatieladder. Tijdens dat onderzoek bleek dat certificering van HLT niet mogelijk was, het moest per

gemeente. Omdat de HLT gemeenten ambtelijk één geheel vormen komt het inhoudelijk grotendeels op hetzelfde neer. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseerde begin 2022 de gemeenten zich te certificeren voor de Ladder. 4. Besluitvorming over burgerinitiatief in najaar 2023 A. De indieners van het burgerinitiatief werden beperkt bij het onderzoek betrokken. In de loop van 2023 kwam de besluitvorming. Hillegom, b&w en raad besloten niet mee doen met de certificering voor de CO2 prestatieladder. Lisse: b&w stelde voor: wel certificeren, echter de raad wees het af. Teylingen: b&w stelde voor wel certificeren, de raad besliste: akkoord, doen we. B. Doorslaggevende tegen argumenten voor b&w en raad Hillegom en raad Lisse waren: - met het beleid tot nu toe is in de afgelopen jaren sinds 2010 veel CO2 bespaard. Dit bleek in die periode echter ook landelijk het geval te zijn bij vele gemeenten. Deze besparing blijkt uit de gegevens van de landelijke klimaatmonitor van het Rijk, zie www.klimaatmonitor.nl. Certificering zou daarom niet nodig zijn. Bedacht moet wel worden dat gegevens van de klimaatmonitor geen vervanging zijn van eigen energie monitoringgegevens. De klimaat monitoring gegevens zijn grotendeels afkomstig uit bestaande registraties van het Rijk en diverse bewerkingen ervan.

- de jaarlijkse kosten van certificering, enkele duizenden euro’s/jaar, plus kosten HLT inzet plus eventueel kosten van consultancy. C. Doorslaggevende pro argumenten van b&w Lisse, b&w Teylingen en raad Teylingen waren . - bewustwording, de Ladder systematiek dwingt organisaties aandacht te besteden aan vermindering hun energiegebruik en CO2-uitstoot, daarmee aan aandacht voor impact op het klimaat en noodzaak tot actie. - het instrument stimuleert organisaties om concrete maatregelen te nemen voor uitstoot reductie, het biedt een raamwerk om maatregelen te plannen, implementeren en monitoren. - de Ladder stimuleert een cultuur van continue verbetering. Jaarlijkse evaluatie stimuleert het stellen van nieuwe doelen ten einde het, in het omstreeks 2018 zelf gestelde en inmiddels wettelijke doel klimaatneutraal zijn in 2050 te bereiken. 5. Stand van zaken nazomer 2024 A. In antwoord op de vraag “hoe staat het met de uitvoering van het besluit van de raad van Teylingen tot certificering voor de Ladder” meldde een ambtenaar half juli j.l. dat de ambtenaar die dit “trok” bij de voorbereiding vertrok in oktober 2023. Andere werkzaamheden waren oorzaak dat dit bleef liggen. Nu wordt op korte termijn afspraak gemaakt met een deskundige partij die het financiële plaatje inclusief de claim op de ambtelijk capaciteit inzichtelijk kan maken.

Op basis van de uitkomsten wordt de raad geïnformeerd. Half augustus meldde deze ambtenaar dat nog niet gezegd kon worden wanneer de raad wordt geïnformeerd. B. Inmiddels wordt de wetgeving/regelgeving voor energiebesparing steeds strenger. Zo is nu verplicht dat, als een bedrijf jaarlijks meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 gas verbruikt het energiebesparende maatregelen moet nemen. Dit geldt ook voor gemeenten C. Alle 3 de gemeenten hebben in de raadstukken over dit onderwerp aangegeven jaarlijks te zullen evalueren en rapporteren over hoe het gaat met de CO2 reductie. Dit is nog niet gebeurd, dit najaar mag dit dus wel worden verwacht.

D. Uit navraag bij HLT blijkt dat HLT beschikt over flink wat energiegebruik gegevens van de 3 gemeenten, zie de navolgende Tabel 1. HLT

HLT

HilleHilleLisse Lisse Teylingen Teylingen gom gom elek gas elek gas elek gas elek gas 2021 3.406 229 568 36 1.515 114 1.323 78 2022 3.566 193 637 32 1.513 100 1.417 61 2023 3.757 193 727 40 1.428 81 1.603 72 Het energiegebruik is uitgedrukt in en afgerond op 1000 kwh (elektriciteit) en 1000 m3 (gas). De bron hiervan is het door HLT in 2020/2021 ingeschakelde bedrijf Energiemissie (zie www.energiemissie.nl). Dit bedrijf beschikt over alle energieaansluitingen voor elektriciteit en gas van de 3 gemeenten. Het bedrijf heeft als belangrijk(st)e taak het contoleren van de energierekeningen - worden de juiste kosten in tekening gebracht - en kan tevens worden benut voor energie monitoring. Energiemissie beschikt over de mogelijkheid om met “enkele drukken op de knop” het gas- en elektriciteitsverbruik per gemeente in de afgelopen jaren te verstrekken. En kan tevens snel allerhande veel gedetailleerdere gegevens leveren. Energiegebruik gegevens kunnen met een algemeen gebruikt systeem omgezet worden naar CO2 uitstoot (zie www.co2emissiefactoren.nl). Omdat HLT alleen in Nederland met wind/zon opgewekte elektriciteit (CO2 uitstoot 0) inkoopt zijn de elektriciteitsverbruik gegevens in dit verband vooral van belang voor de kosten. E.

Naast gas is ook het verbruik van diesel & benzine van eigen HLT materieel en gedeclareerde km van gemeente ambtenaren en politici voor woon-werkverkeer en zakelijk verkeer een belangrijke oorzaak van CO2 uitstoot. Deze gegevens kon HLT niet compleet over de afgelopen 3 jaren leveren, wel leverde HLT de volgende gegevens over 2023. N.B. HLT beschikt op dit punt alleen over gegevens voor geheel HLT. Tabel 2 HLT diesel (liter) HLT benzine (liter) HLT gedecl, km 2023 45.166 3.450 549.213 N.B.: Gedeclareerde km, nog exclusief van griffieambtenaren en politici. Bedacht moet worden dat HLT ook CO2 uitstoot veroorzaakt door het verzorgen van WMO en leerlingen- en jeugdhulpvervoer. WMO vervoer wordt voor HLT georganiseerd in Holland Rijnland verband, regio taxi Holland Rijnland. Leerlingen en jeugdhulpvervoer wordt uitgevoerd door personenvervoerder NOOT in één contract van HLT samen met Katwijk en Noordwijk. F. Zoals hiervoor gemeld, stimuleert de VNG dat gemeenten bij het uitvoeren van beleid om CO2 uitstoot te verminderen gebruik maken van certificering voor CO2 prestatieladder. De VNG wijst daarbij met name ook op het daarmee sneller reduceren van uitstoot en op de voorbeeldfunctie voor de markt en burgers. De gemeenten vragen op hun beurt dáár medewerking voor uitstoot bersparing. Gemeenten ervaren druk van hogere overheden voor reductie.

De vigerende wetgeving voor energiebesparing is daarbij een belangrijke factor. Niet uitgesloten kan worden dat deze druk nog zal toenemen omdat steeds sterker doorklinkt dat als we niet versnellen/zo doorgaan halen we klimaat neutraal niet in 2050. Het aantal gemeenten dat gecertificeerd is voor de Ladder stijgt flink; van ca.10 twee jaar geleden tot 35 momenteel; evenzeer grote als kleine gemeenten.

6. Doel van dit breed verspreide stuk Ondergetekende heeft dit stuk geschreven en breed verspreid - onder meer ook naar HLT in de hoop dat hierdoor aandacht en actie opbloeit voor “HLT naar minder CO2”. Het stuk is primair geschreven vanuit een politiek/bestuurlijke hoek. Want daar worden de belangrijkste besluiten er over genomen. Echter, het is ook een technisch onderwerp omdat het zo sterk verband houdt met de bedrijfsvoering van HLT waarover in de praktijk in zeer grote mate ambtelijk wordt besloten. Ondergetekende hoopt dat raadsleden, de pers en bijvoorbeeld geïnteresseerde burgers vragen zullen stellen aan de 3 gemeentebesturen/het HLT bestuur gericht op het versnellen van het reduceren van de CO2 uitstoot. Aanleiding daarvoor zou bijvoorbeeld kunnen zijn -- reden verschil tussen beamen voorbeeldfunctie en wat daarvan blijkt uit publicaties - wanneer informeren b&w Teylingen de raad over de stand van zaken en de planning van de uitvoering van het raadsbesluit tot certificering voor de Ladder? - mag inderdaad nog dit jaar in de 3 gemeenten de rapportage worden verwacht (zie pnt 5 C)? Er blijken bijvoorbeeld wel veel energiegebruik gegevens te zijn, een essentiële basis.

- tabel 1 toont gelet op het feit dat de gemeente Teylingen bijna 2x zo groot is dan de gemeenten Lisse en Hillegom toch wel extreem grote onderlinge energiegebruik verschillen Kan het HLT bestuur dit toelichten? Leidt dit tot acties, zo ja welke? Bedacht kan worden dat het hierbij gaat om fikse bedragen, de kosten van het HLT energiegebruik voor alleen al gas en elektriciteit bedragen 1 á 1,5 mln euro per jaar. - diesel en gedeclareerde km veroorzaken verhoudingsgewijs veel CO2 uitstoot. Heeft HLT een plan tot beperking?. Zo nee, is dat voorzien en zo ja voor wanneer dan? Zie Tabel 2. 7. Dank aan HLT ambtenaren Het bovenstaande had niet geschreven kunnen worden zonder de antwoorden op vele vragen gesteld via info@hltsamen.nl, Het kostte tijd en doorvragen, maar er kwamen antwoorden. Langs deze weg, hartelijk dank daarvoor! Sassenheim, 28 augustus 2024 Inwoner Sassenheim