8. Omgevingsvisie m.e.r.pdf

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Kwaliteit van het watersysteem Kwantiteit van het watersysteem

Energie en klimaat

Aandeel duurzame energie Uitstoot van schadelijke stoffen

Wonen en woonomgeving

Omvang en kwaliteit van de woningvoorraad Kwaliteit van de woonomgeving

Geen significante effecten verwacht Kans voor realisatie van meer oppervlaktewater bij omvorming naar natuurgebied Risico op vermindering van waterberging door toename ruimtegebruik voor recreatie Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Kans op verbetering door meer groen en recreatie in de omgeving

Het aanleggen en bouwen van nieuwe recreatieve voorzieningen kan betekenen dat er ingrepen in de bodem plaatsvinden en nieuwe bouwwerken opgericht worden. Dit kan gevolgen hebben voor de cultuurhistorisch waardevolle objecten die in de bodem bewaard zijn. Door verrommeling in de linten langs de weides terug te dringen en de percelen bollengrond om te vormen tot een passende functie in dit gebied, wordt het cultuurhistorisch aspect juist verbeterd. De enkele percelen waar bollenteelt plaatsvindt zijn niet passend bij de kernkwaliteiten en ambities van het gebied. Door deze gronden om te vormen tot bijvoorbeeld natuurgebied voor weidevogels, worden de gronden passend gemaakt bij de landschappelijke waarden. Deze kwaliteiten kunnen door de aanleg van nieuwe recreatieve voorzieningen nog beter ervaren worden door inwoners of toeristen. Daarentegen kunnen voorzieningen in de vorm van bijvoorbeeld vakantiewoningen de landschappelijke kwaliteiten weer aantasten. Deze vorm van recreatie is daarom alleen in zeer kleinschalige vorm en alleen aan de randen van het buitengebied mogelijk. Met de koers voor dit deelgebied wordt met name ingezet op het verbeteren van de natuurwaarden en de beleving hiervan. Nieuwe natuurgebieden op de gronden waar nu nog bollenteelt plaatsvindt, verbeteren het leefgebied van de weidevogels en versterken de natuurwaarden.

Betreding van deze gebieden door recreanten en toeristen zorgt voor een betere beleving, maar heeft ook het risico dat hierdoor het leefgebied van weidevogels aangetast wordt. Dit kan door fysieke aantasting bij werkzaamheden, maar kan ook komen door indirecte effecten van de aanwezigheid van mensen en de verkeersaantrekkende werking van deze voorzieningen. Agrarisch gebruik van de grond is een intensieve benutting van de bodem. Door deze gronden om te vormen tot natuurgebied, wordt de bodem op een natuurlijke manier gebruikt. Dit biedt ook kansen om nieuw oppervlaktewater te realiseren in het natuurgebied. Naast dat dit het gebied aantrekkelijk maakt voor recreatie, zorgt dit ook voor een robuust watersysteem. Dit oppervlaktewater kan ook dienen als compensatie voor toevoeging van verhard oppervlak voor recreatieve voorzieningen. Bij aanleg van recreatieve voorzieningen zoals fiets- en wandelpaden

Blad 24 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

dient wel rekening gehouden te worden met de toename van verharding en de effecten hiervan op de waterberging. Natuurgebieden met goede recreatieve voorzieningen maken de gemeente tot een aantrekkelijke plaats om te wonen. Inwoners hebben hiermee meer mogelijkheden om te genieten van de woonomgeving.

Economische duurzaamheid Leefomgevingsaspect Voorzieningenniveau Bedrijvigheid en werkgelegenheid

Criterium Aanbod aan detailhandel en maatschappelijke voorzieningen Omvang en functioneren van bedrijventerreinen Werkgelegenheid

Bollenteelt Bereikbaarheid

Doorstroming op het wegennet

Toerisme en recreatie

Verbinding met grote steden en mainport Mogelijkheden voor recreatie Aantrekkingskracht voor toerisme

Beoordeling Kans op verbetering door vergroting van het draagvlak Geen significante effecten verwacht Kans op toename van werkgelegenheid in de recreatieve sector Risico op verslechtering door afname van de omvang Risico op verslechtering door hogere verkeersintensiteiten Geen significante effecten verwacht Kans op verbetering door meer ruimte voor recreatie Kans op verbetering door meer voorzieningen en betere natuurgebieden

Door ruimte te bieden aan recreatieve voorzieningen zoals horeca en recreatiewoningen komen er meer toeristen naar Hillegom. Het financiële draagvlak voor detailhandel neemt hierdoor toe. Met nieuwe horeca wordt ook het aanbod aan voorzieningen voor de inwoners uitgebreid. Nieuwe horecavoorzieningen bieden ook weer werkgelegenheid in deze sector. Daar tegenover staat dat het de ambitie van de gemeente is om de percelen bollenteelt in dit gebied om te vormen naar natuurgebied. Ook al is de omvang van deze gronden beperkt, betekent dit toch een afname van de werkgelegenheid en productie van bloembollen. De eerder genoemde toename van de verkeersintensiteiten kan er voor zorgen dat de doorstroming op het wegennet afneemt. Dit heeft negatieve effecten op de bereikbaarheid van de gemeente. Bij ontwikkeling van recreatieve voorzieningen dient aandacht besteed te worden aan de verkeerseffecten van deze ontwikkeling. De ambities voor dit deelgebied zijn met name gericht op het verbeteren van de recreatieve mogelijkheden en het uitbreiden van de voorzieningen voor toerisme in de gemeente. Het spreekt daarom voor zich dat er voor dit omgevingsaspect veel positieve effecten te verwachten zijn.

Blad 25 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

7

Historisch hart Kwaliteiten, ambitie en koers Het dorp Hillegom is ontstaan langs de historische lint van de Hoofdstraat, ter hoogte van de kruising met de Hillegommerbeek. Dit is de locatie waar nu het centrum van het dorp gevestigd is. Het centrum is hierdoor echt het historische hart van de gemeente. De oude gebouwen, parken en structuren maken het centrum een waardevolle plaats voor de inwoners om samen te komen. Deze functie van het centrum wil de gemeente dan ook behouden en waar mogelijk versterken. Het Kerkplein en de omgeving Sixlaan-Mariastraat zijn dan ook aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Voor nieuwe ontwikkelingen geldt dat ten alle tijden aangesloten moet worden op het historische karakter van het centrum. Het historisch hart heeft ook een belangrijke functie als voorzieningencentrum van de gemeente. Het winkelaanbod in Hillegom is groot en biedt veel werkgelegenheid voor de gemeente. Het centrum moet een aangename verblijfsplaats zijn waar ondernemers kansen zien. De voorzieningen moeten voorzien in de lokale behoefte en inwoners en toeristen naar het centrum lokken. De gemeente wil deze ruimte creëren in de aanloopstraten en hiermee gelijk de uitstraling van deze gebieden te verbeteren. Toerisme en recreatie vormt een derde aspect dat van belang is voor de functie van het historisch hart.

De gemeente wil het centrum op de kaart zetten als toeristisch-recreatieve trekker en faciliteert dan ook de toevoeging van nieuwe toeristische functies. De gemeente wil ook ruimte creëren voor evenementen, door de regels en richtlijnen hiervoor te verminderen en locaties in het centrum hiervoor aan te wijzen. Hiermee wil de gemeente toeristen ook bekend maken met het historische centrum van Hillegom en laten zien dat de gemeente meer te bieden heeft dan alleen de bollenteelt. Kernkwaliteit Cultuurhistorische waarde

Ambitie Behouden en versterken van cultuurhistorische beleving.

Voorzieningenfunctie / werkgelegenheid

Een onderscheidend voorzieningenniveau met een passend winkelaanbod. Het historisch hart als toeristische trekpleister.

Toeristische-recreatieve functie

Blad 26 van 59

Koers Nieuwe ontwikkelingen aansluiten op het historisch karakter en verbeteren van de informatievoorziening. Ruimte bieden voor nieuwe functies in de aanloopstraten. Verruimen van de mogelijkheden voor commerciële, toeristische functies, zoals evenementen.

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Effecten van de ingezette koers Sociale duurzaamheid Leefomgevingsaspect Gezondheid

Criterium Luchtkwaliteit

Geluid

Gezonde levensstijl Infectieziekten

Sociale cohesie Veiligheid

Samenhang en onderlinge verbondenheid Veiligheidsgevoel

Verkeersveiligheid

Gevolgen bij rampen of calamiteiten

Beoordeling Risico op verslechtering door verkeersaantrekkende werking van recreatieve voorzieningen Risico op verslechtering door directe en indirecte geluidoverlast Geen significante effecten verwacht Risico op toename door verhoogde personendichtheid bij evenementen Kans op verbetering door meer sociale activiteiten Kans op toename door verbetering van de openbare verblijfsplaatsen Risico op toename verkeersdrukte met kwetsbare verkeersdeelnemers Risico op verslechtering door toename van personendichtheid

Nieuwe voorzieningen in de aanloopstraten en evenementen trekken ook meer verkeer naar het centrum. Met name verkeer van buitenaf zal dan door woongebieden rijden, waardoor ter plaatse de luchtkwaliteit kan verslechteren. De gezondheid wordt ook nog eens beïnvloed door geluidsoverlast door verkeer, maar ook directe overlast van evenementen. Met name bij woningen in de directe omgeving van het centrum zal voldoende aandacht moeten zijn voor de leefbaarheid. Het centrum heeft een belangrijke functie als ontmoetingsplaats voor inwoners en toeristen. Samenkomen in openbare ruimten, horeca of bij maatschappelijke voorzieningen versterkt de sociale binding tussen de inwoners onderling en versterkt de band met de eigen gemeente. Goede openbare ruimten om samen te komen versterkt ook het veiligheidsgevoel van mensen. De gemeente wil het centrumgebied een kwalitatieve impuls geven om het tot een aangename verblijfsplaats te maken. De eerder genoemde verkeersaantrekkende werking van voorzieningen en evenementen zorgt wel voor een afname van de verkeersveiligheid. Evenementen trekken met name kwetsbare verkeersdeelnemers (fietsers en voetgangers) aan. Daarnaast is er bij evenementen sprake van een grote toename van de personendichtheid ter plaatse. Bij een ramp of bij calamiteiten zijn de

Blad 27 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

gevolgen daardoor groter. Aandacht voor zelfredzaamheid en rampenbestrijding is bij evenementen een belangrijk punt.

Fysieke duurzaamheid Leefomgevingsaspect Cultuurhistorie

Criterium Aantasting van archeologische waarden Status en zichtbaarheid van cultuurhistorische waardevolle objecten

Landschap

Kwaliteit van de landschappelijke waarden Beleving van de landschappelijke waarden Beleving van natuur

Natuur

Kwaliteit van natuurgebieden

Bodem en water

Energie en klimaat

Aantasting van de bodem- en grondwaterkwaliteit Kwaliteit van het watersysteem Kwantiteit van het watersysteem Aandeel duurzame energie Uitstoot van schadelijke stoffen

Wonen en woonomgeving

Omvang en kwaliteit van de woningvoorraad Kwaliteit van de woonomgeving

Beoordeling Geen significante effecten verwacht Kans op verbeterde beleving door versterking van structuur en verbeterde informatievoorziening Risico op aantasting door intensief gebruik van het centrum met evenementen Geen significante effecten verwacht Kans op toename door verbeterde informatievoorziening Kans op toename door verbeterde informatievoorziening Risico op aantasting door indirecte effecten van voorzieningen en evenementen Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Risico op toename door toevoegen van nieuwe functies en activiteiten Risico op afname door ruimtegebruik van voorzieningen Kans op verbetering door meer voorzieningen en activiteiten in de directe omgeving Risico op afname door hinder en overlast van evenementen

Met de koers voor het centrum van Hillegom zet de gemeente in op meer levendigheid en een betere herkenbaarheid. De gemeente wil meer inwoners en toeristen naar het centrum trekken door onder andere de informatievoorziening over de rijke geschiedenis en het mooie landschap te verbeteren. Cultuurhistorische aspecten en de landschappelijke kwaliteiten komen zo meer tot leven. Mensen worden zich op die manier bewust van de vele kwaliteiten in en rond Hillegom.

Blad 28 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Het toevoegen van nieuwe functies en activiteiten zorgt wel voor indirecte aantasting van natuurgebieden, door de extra verkeersbewegingen. Meet activiteiten brengen ook meer uitstoot van schadelijke stoffen met zich mee. Met de nieuwe functies en activiteiten wil de gemeente de levendigheid in Hillegom en met name in het centrum, verbeteren. Nieuwe functies hebben ook ruimte nodig, dat ten koste kan gaan van mogelijke woningbouwlocaties. Ook kunnen woningen in de directe omgeving van voorzieningen of evenementen hinder ondervinden van de activiteiten. Dit heeft negatieve effecten op de kwaliteit van de woonomgeving. Aan de andere kant maakt meer levendigheid de gemeente ook aantrekkelijker als woonplaats voor jonge inwoners.

Economische duurzaamheid Leefomgevingsaspect Voorzieningenniveau

Criterium Aanbod aan detailhandel en maatschappelijke voorzieningen

Bedrijvigheid en werkgelegenheid

Omvang en functioneren van bedrijventerreinen Werkgelegenheid

Bollenteelt Bereikbaarheid

Doorstroming op het wegennet

Toerisme en recreatie

Verbinding met grote steden en mainport Mogelijkheden voor recreatie Aantrekkingskracht voor toerisme

Beoordeling Kans op verbetering door meer ruimte en vergroting van het draagvlak Geen significante effecten verwacht Kans op toename van werkgelegenheid bij nieuwe voorzieningen Geen significante effecten verwacht Risico op verslechtering door hogere verkeersintensiteiten Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Kans op verbetering door meer voorzieningen en betere informatievoorziening

Het verbeteren van het voorzieningenniveau in de gemeente is een van de voornaamste redenen om deze koers in te zetten bij dit deelgebied. Door betere informatievoorzieningen en meer ruimte te bieden aan functies wil de gemeente voorzien in voldoende voorzieningen en een passend aanbod aan activiteiten in het centrum van Hillegom. De nieuwe voorzieningen brengen ook nieuwe werkgelegenheid met zich mee. Functies zoals detailhandel en evenementen zorgen vaak voor lokale werkgelegenheid. De voorgenomen ontwikkelingen brengen wel extra verkeer met zich mee. Met name bij evenementen kunnen er lokaal en tijdelijk grote verkeersdrukte ontstaan. Bij de vergunningverlening voor evenementen zal daarom goed gekeken moeten worden naar de maatregelen om ongelukken en overlast te voorkomen en het centrum ten alle tijden goed bereikbaar te houden.

Blad 29 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Het centrum van Hillegom moet ook aantrekkelijker worden voor toeristen. Het buitengebied van Hillegom is de grote trekpleister, maar de gemeente wil ook het centrum tot een centrale plaats maken om mensen bij elkaar te brengen. Nieuwe voorzieningen en betere informatie moeten mensen vanuit het buitengebied het centrum in trekken.

Blad 30 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

8

Heerlijke woonplaats Kwaliteiten, ambitie en koers Om het centrum heen zijn verschillende woongebieden gelegen. Hillegom kent een gedifferentieerd woningaanbod en de gunstige centrale ligging in het land en de nabijheid van enkele grote steden en Schiphol maken de gemeente tot een aantrekkelijke plaats om te wonen. De vraag naar woningen in de regio is dan ook groot. Om in voldoende woningen te voorzien zet de gemeente daarom in op de ontwikkeling van nieuwe woongebieden. Het streven is daarbij om eerst binnenstedelijk te ontwikkelen, voordat uitgebreid wordt in het buitengebied. Ook is voor sommige bestaande woongebieden een kwaliteitsverbetering noodzakelijk. De kwaliteitsverbetering is ook noodzakelijk om de leefbaarheid in de woongebieden te vergroten. Om dit te bereiken heeft de gemeente een groennorm ingesteld, waarmee een minimale oppervlakte aan groen per woning vastgesteld is. Ook moet er voorzien worden in voldoende maatschappelijke voorzieningen. De gemeente Hillegom kent een actief verenigingsleven en het is de ambitie om nieuwe of tijdelijke inwoners van de gemeente hierin te betrekken. De gemeente merkt ook de gevolgen van de veranderende bevolkingssamenstelling. Het aandeel senioren neemt toe, mede doordat een groot percentage jongeren Hillegom verlaat voor de grotere steden.

De gemeente wil inzetten op een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor de jongere doelgroep, maar ook voldoende voorzieningen en woonfuncties bieden aan senioren. Levensbestendig bouwen is daarom ook een belangrijk aspect. Bereikbaarheid is hierbij een belangrijk thema, voor zowel senioren als jongeren. Voor senioren is de bereikbaarheid van voorzieningen binnen de eigen gemeente van belang, voor jongeren juist de verbinding met de grote steden. Kernkwaliteit Woonfunctie

Ambitie Hillegom als aantrekkelijke woonplaats met een passend woningaanbod.

Leefbaarheid

Kwalitatief hoogwaardige leefomgeving met voldoende maatschappelijke voorzieningen.

Koers Ontwikkeling van nieuwe woongebieden met prioriteit voor binnenstedelijke gebieden. Verblijfskwaliteit van de openbare ruimte vergroten; hanteren van een groennorm.

In dit hoofdstuk worden de effecten van de voorgenomen ontwikkeling op de leefomgeving beschouwd. Voor woningbouw heeft de gemeente in de omgevingsvisie ook een algemeen doel en een opgave geformuleerd. De beoordeling van deze opgave vindt plaats bij de thematische beoordeling in hoofdstuk 13.

Blad 31 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Effecten van de ingezette koers Sociale duurzaamheid Leefomgevingsaspect Gezondheid

Criterium Luchtkwaliteit

Geluid Gezonde levensstijl Infectieziekten Sociale cohesie

Samenhang en onderlinge verbondenheid

Veiligheid

Veiligheidsgevoel

Verkeersveiligheid

Gevolgen bij rampen of calamiteiten

Beoordeling Risico op verslechtering door verkeerstoename. Kans op verbetering door meer groen in de woonwijken Risico op verslechtering door verkeerstoename Kans op verbetering door meer mogelijkheden voor buitenleven Geen significante effecten verwacht Kans op verbetering door meer binding van inwoners aan de eigen gemeente Kans op toename door verbetering van openbare ruimte binnen woongebieden Risico op toename verkeersdrukte door nieuwe woningbouw Risico op verslechtering door toename van personendichtheid

Nieuwe woningbouwontwikkeling zorgt lokaal voor een toename van de verkeersbewegingen. Extra verkeer zorgt voor negatieve effecten in de vorm van een verslechtering van de luchtkwaliteit en een toename van de geluidbelasting. Met name langs ontsluitingswegen kan dit tot grote effecten leiden. Het hanteren van de groennorm heeft juist positieve effecten op de gezondheid. Het zorgt voor een verbetering van de luchtkwaliteit en voldoende, goede groenvoorzieningen sporen mensen aan om meer buiten te zijn. De nieuwe woningen zijn met name bedoeld voor de doelgroepen die nu de gemeente verlaten, doordat ze hier geen passend woningaanbod vinden. De gemeente wil deze mensen juist behouden en daarom het woningaanbod uitbreiden met geschikte starterswoningen. Op deze manier blijven meer inwoners aan de gemeente verbonden, wat goed is voor de sociale cohesie. De eerder genoemde verkeerstoename kan ook leiden tot onveilige situaties op het wegennet. Daarnaast zal de gemeente aandacht moeten besteden aan de verkeersveiligheid rond openbare ruimten in de woonwijken zelf. Een ander veiligheidsaspect is de externe veiligheid. In en rond de woonwijken zijn nauwelijks relevante risicobronnen aanwezig, maar bij nieuwe woningbouw dient wel aandacht te zijn voor de externe veiligheidsfactoren in de omgeving en de zelfredzaamheid en vluchtmogelijkheden bij rampen of calamiteiten.

Blad 32 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Fysieke duurzaamheid Leefomgevingsaspect Cultuurhistorie

Landschap

Natuur

Criterium Aantasting van archeologische waarden Status en zichtbaarheid van cultuurhistorische waardevolle objecten Kwaliteit van de landschappelijke waarden Beleving van de landschappelijke waarden Beleving van natuur Kwaliteit van natuurgebieden

Bodem en water

Aantasting van de bodem- en grondwaterkwaliteit Kwaliteit van het watersysteem Kwantiteit van het watersysteem

Energie en klimaat

Aandeel duurzame energie

Uitstoot van schadelijke stoffen Wonen en woonomgeving

Omvang en kwaliteit van de woningvoorraad Kwaliteit van de woonomgeving

Beoordeling Risico op aantasting van de bodem door nieuwe bebouwing Geen significante effecten verwacht Risico op aantasting door uitbreiding in het buitengebied Risico op verminderde beleving door uitbreiding aan de rand van het stedelijk gebied Geen significante effecten verwacht Risico op aantasting door indirecte effecten van woningen en verkeer Risico op verminderde kwaliteit door uitbreiding van het stedelijk gebied. Geen significante effecten verwacht Risico op afname waterberging door nieuw verhard oppervlak Kans op verbetering door meer groen in de woonwijken Kans op toename door bouw van woningen met duurzame energievoorziening Risico op toename door toename van verkeersbewegingen Kans op toename woningvoorraad door nieuwe woningbouw Kans op verbetering door meer openbaar groen in de woonwijken

De gemeente geeft prioriteit aan woningbouw binnen het bestaand stedelijk gebied, maar sluit niet uit dat er ook uitgebreid wordt in het buitengebied. Dit betekent dat er nieuwe bebouwing toegevoegd wordt aan gebieden waar mogelijk archeologische of landschappelijke waarden aangetast worden. Mogelijke effecten op de landschappelijke kwaliteiten zijn daarom een belangrijk criterium voor de gemeente. Uitbreiding in het buitengebied moet plaatsvinden op een locatie waar het landschap zelf en de zichtbaarheid ervan het minst aangetast wordt.

Blad 33 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Uitbreiding van het stedelijk gebied mag niet plaatsvinden binnen de natuurgebieden. Maar ook hier zijn er indirecte effecten van woningbouw (zowel binnen als buiten het stedelijk gebied) die de omliggende natuurgebieden aan kunnen tasten. Natuurwaarden zoals bodemkwaliteit en grondwater kunnen wel aangetast worden door nieuwe ontwikkeling. Bij uitbreiding op bijvoorbeeld oude bedrijventerreinen moet er aandacht zijn voor eventuele verontreinigingen. Toename van verhard oppervlak zorgt daarnaast voor verminderde waterberging. Meer groenvoorzieningen binnen de woonwijken dragen juist weer bij aan een goed watersysteem. Door nieuwe woningen te voorzien van duurzame energieopwekking wordt het aandeel hiervan vergroot. Het is de ambitie van de gemeente om nieuwe woningen te voorzien van een positief energiesaldo. Duurzame, klimaatvriendelijke woningen hebben ook geen uitstoot van schadelijke stoffen voor het milieu en de natuur. Bij herontwikkeling kan hier dus een verbetering behaald worden. Maar het extra verkeer dat deze woningen genereren blijft nog wel schadelijke broeikasgassen uitstoten. Voor het aspect wonen en woonomgeving zijn de grootste positieve effecten te verwachten. Met deze koers heeft de gemeente de kans om te voorzien in een passend woningaanbod en de bestaande woonwijken te verbeteren door meer groenvoorzieningen te realiseren.

Economische duurzaamheid Leefomgevingsaspect Voorzieningenniveau Bedrijvigheid en werkgelegenheid

Criterium Aanbod aan detailhandel en maatschappelijke voorzieningen Omvang en functioneren van bedrijventerreinen Werkgelegenheid / beroepsbevolking Bollenteelt

Bereikbaarheid

Doorstroming op het wegennet

Toerisme en recreatie

Verbinding met grote steden en mainport Mogelijkheden voor recreatie Aantrekkingskracht voor toerisme

Beoordeling Kans op verbetering door vergroting van het draagvlak Risico op afname door minder beschikbare ruimte voor bedrijvigheid Kans op toename van werkgelegenheid bij nieuwe voorzieningen Risico op afname door omvorming van bollengrond Risico op verslechtering door hogere verkeersintensiteiten Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht

Voor detailhandel en voorzieningen is het van groot belang dat er een voldoende grote afzetmarkt is. Door de ontwikkeling van nieuwe woongebieden neemt het inwoneraantal toe en daarmee ook de omvang van de bestedingen. Hillegom wordt hierdoor een interessante vestigingsplaats voor nieuwe ondernemers.

Blad 34 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Voor bedrijven en industrie is de aanwezigheid van voldoende en geschikt personeel belangrijk bij de keuze van de locatie. Door meer jonge inwoners aan de gemeente te verbinden, wordt de gemeente ook interessanter voor bedrijven om zich te vestigen. De woningbouw kan wel ten koste gaan van ruimte voor bedrijventerreinen of bollenteelt. De beoogde binnenstedelijke ontwikkeling betreft de omvorming van een bedrijventerrein. Met deze ontwikkeling neemt de ruimte voor bedrijven af. In het buitengebied heeft de gemeente enkele percelen bollengrond op het oog voor mogelijke omvorming tot woongebied. De verkeerseffecten van nieuwe woningbouwontwikkelingen zijn meestal niet gering. Bij de keuze voor de locatie en invulling van het gebied is onderzoek naar de verkeersafwikkeling van groot belang. Nieuwe ontwikkelingen mogen niet leiden tot congestie en overlast in de woongebieden of het centrum. De gemeente heeft daarom aangegeven dat bij uitbreiding van het woongebied de voorkeur uitgaat naar locaties die goed bereikbaar zijn via de grotere wegen en in de nabijheid van het station liggen.

Blad 35 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

9

Werkplaats Hillegom Kwaliteiten, ambitie en koers Werkplaats Hillegom bevat de deelgebieden binnen de gemeente waar werken de voornaamste activiteit is. Hillegom kent drie grote bedrijventerreinen, waar met name groot- en detailhandel en garages gevestigd zijn. De gunstige ligging van de gemeente in het hart van de randstad en in de nabijheid van grote steden, havens en luchthaven Schiphol maken de gemeente tot een aantrekkelijke vestigingsplaats. De drie bedrijventerreinen zijn echter niet allemaal gunstig gelegen ten opzichte van de woongebieden. Horst ten Daal en Hillegommerbeek liggen vrijwel geheel omsloten door woongebieden. De gemeente wil deze gebieden daarom transformeren naar aantrekkelijke woon-werkgebieden waar plaats is voor bijvoorbeeld aan huis gebonden bedrijvigheid of bedrijfsverzamelgebouwen voor lichte bedrijvigheid. Zwaardere bedrijvigheid dient verplaatst te worden naar locaties buiten de bebouwde kom. Voor de uitbreiding van bedrijventerrein in het buitengebied is de locatie ten noorden van de Pastoorslaan door de gemeente aangewezen, mits er sprake is van een goede oost-westverbinding. Voor de kwaliteit van de bedrijventerreinen wordt ingezet op vergroening en verduurzaming van de terreinen.

De gebieden moeten een belangrijke bijdrage leveren aan het verwezenlijken van de ambities op het gebied van duurzaamheid, doordat deze terreinen uitermate geschikt zijn voor het plaatsen van bijvoorbeeld zonnepanelen. De gemeentelijke ambities voor deze aspecten vormen de voorwaarden voor uitbreiding of vestiging van bedrijven. Kernkwaliteit Werkgelegenheid en vestigingsklimaat

Ambitie Goede ruimtelijke inpassing van de bedrijventerreinen.

Koers Bedrijventerreinen binnen woongebieden omvormen tot woon-werkgebieden. Ruimte bieden aan ontwikkeling van bedrijvigheid buiten de woongebieden.

Effecten van de ingezette koers Sociale duurzaamheid Leefomgevingsaspect Gezondheid

Criterium Luchtkwaliteit

Geluid

Blad 36 van 59

Beoordeling Risico op lokale verslechtering door toename van verkeer en bedrijvigheid Kans op verbetering betere inpassing en verduurzaming van bedrijventerreinen Risico op verslechtering door verkeerstoename en geluidsuitstraling van bedrijven

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Gezonde levensstijl Infectieziekten Sociale cohesie Veiligheid

Samenhang en onderlinge verbondenheid Veiligheidsgevoel

Verkeersveiligheid

Aantal en omvang risicobronnen

Kans op verbetering door betere inpassing van bedrijven Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Kans op verbetering door veiligere wijken in de woonomgeving Risico op lokale verslechtering door ontwikkeling van bedrijventerrein Kans op verbetering door uitplaatsen van bedrijven uit woongebieden

Voor de effecten van verplaatsing van bedrijvigheid op de gezondheidsaspecten luchtkwaliteit en geluid geldt in principe dezelfde redenering. Daar waar bedrijvigheid verdwijnt zal de luchtkwaliteit verbeteren en de geluiduitstraling verminderen. Doordat de gemeente bij de ontwikkeling van nieuwe bedrijvigheid inzet op verduurzaming kan er op over de gehele gemeente bezien een verbetering van de gezondheid gerealiseerd worden. Vanwege de verkeersaantrekkende werking dient wel lokaal aandacht te zijn voor de toename van luchtverontreiniging. Deze verkeersaantrekkende werking kan ook voor een afname van de verkeersveiligheid zorgen. Ook dit zal bij de inrichting van de infrastructuur meegenomen moeten worden. Daarnaast kunnen bedrijven zorgen voor een toename van de risicobronnen vanwege de inrichting of het vervoer van gevaarlijke stoffen. Op de locaties waar bedrijven verdwijnen zorgt dit voor een verbetering van de externe veiligheidssituatie, maar ook dit is een aandachtspunt bij de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein.

Fysieke duurzaamheid Leefomgevingsaspect Cultuurhistorie

Landschap

Criterium Aantasting van archeologische waarden Status en zichtbaarheid van cultuurhistorische waardevolle objecten Kwaliteit van de landschappelijke waarden Beleving van de landschappelijke waarden

Blad 37 van 59

Beoordeling Risico op aantasting door nieuwe bebouwing Geen significante effecten verwacht Risico op aantasting door uitbreiding in het buitengebied Risico op verminderde beleving door uitbreiding aan de rand van het stedelijk gebied

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Natuur

Beleving van natuur Kwaliteit van natuurgebieden

Bodem en water

Aantasting van de bodem- en grondwaterkwaliteit

Kwaliteit van het watersysteem

Kwantiteit van het watersysteem

Energie en klimaat

Aandeel duurzame energie

Uitstoot van schadelijke stoffen

Wonen en woonomgeving

Omvang en kwaliteit van de woningvoorraad Kwaliteit van de woonomgeving

Geen significante effecten verwacht Risico op aantasting door indirecte effecten van verkeer Risico op verminderde kwaliteit door uitbreiding van bedrijvigheid in het buitengebied Kans op verbetering van de bodemkwaliteit bij uitplaatsing van bedrijven Risico op verslechtering door nieuwe bedrijvigheid in het buitengebied Risico op afname waterberging door nieuw verhard oppervlak Kans op verbetering door vergroening en verduurzaming van bedrijventerreinen Kans op toename door realisatie van milieuvriendelijke bedrijventerreinen met opwekking van duurzame energie Risico op lokale toename door toename van verkeersbewegingen Kans op vermindering door duurzame bedrijfsvoering Geen significante effecten verwacht Kans op verbetering door uitplaatsen van bedrijven

Voor uitbreiding van bedrijventerrein in het buitengebied geldt hetzelfde als bij woningbouwontwikkeling. De nieuwe bebouwing kan cultuurhistorische en landschappelijke waarden aantasten en de zichtbaarheid hiervan verminderen. Ook hiervoor geldt dat de inpassing in het landschap van doorslaggevende betekenis zal zijn bij de locatiekeuze. Ook de effecten op natuurgebieden zijn vergelijkbaar met de woningbouwontwikkeling, de verkeerseffecten zorgen indirect voor aantasting van natuurgebieden. De locatie ten noorden van de Pastoorslaan zorgt vanwege de aansluiting met het stedelijk gebied voor de minste aantasting van het landschap en natuur. Bij de verplaatsing van het bedrijventerrein en de omvorming tot woongebied kunnen wel eventuele verontreinigingen in de bodem opgeruimd worden. Verder geldt ook hier dat de uitbreiding in het buitengebied negatieve effecten heeft op de waterberging. Een duurzame en groene inrichting van de bedrijventerreinen kan bijdragen aan een kwalitatief hoogwaardig watersysteem.

Blad 38 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

De gemeente ziet in de bedrijventerreinen de ideale locatie om het opwekken van duurzame energie mogelijk te maken. Hiermee moet voorzien worden in de eigen energiebehoefte van de bedrijven, maar deze gebieden moeten indien mogelijk ook energie opwekken voor de rest van de gemeente. Daarnaast moet de bedrijvigheid verduurzamen en vergroenen. Hiermee neemt de uitstoot van schadelijke stoffen af, maar lokaal kan er nog wel een toename zijn, vanwege de verkeersaantrekkende werking. Door het verplaatsen van bedrijvigheid, die nu op ongunstige locaties gevestigd zijn, kan de kwaliteit van de woonomgeving op die plaatsen verbeteren. Enkele bedrijven, die nu in en rond woningen gevestigd zijn zorgen voor hinder naar de omgeving. Door deze bedrijven te verplaatsen naar de rand van het stedelijk gebied, wordt de hinder beperkt.

Economische effecten Leefomgevingsaspect Voorzieningenniveau Bedrijvigheid en werkgelegenheid

Criterium Aanbod aan detailhandel en maatschappelijke voorzieningen Omvang en functioneren van bedrijventerreinen / vestigingsklimaat

Werkgelegenheid

Bollenteelt

Bereikbaarheid

Doorstroming op het wegennet

Toerisme en recreatie

Verbinding met grote steden en mainport Mogelijkheden voor recreatie Aantrekkingskracht voor toerisme

Beoordeling Geen significante effecten verwacht Risico op afname door minder beschikbare ruimte voor bedrijvigheid Risico op verslechtering door duurzaamheidseisen en regels Kans op verbetering door kwaliteitsverbetering van bedrijventerreinen Risico op afname door minder bedrijvigheid binnen de gemeente Risico op afname door omvorming van bollengrond naar bedrijventerrein Kans op lokale verbetering door verplaatsen van bedrijven uit het woongebied Risico op lokale verslechtering door nieuwe bedrijvigheid Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht

De koers voor de bedrijventerreinen in Hillegom heeft veel impact op de bedrijvigheid en werkgelegenheid van de gemeente. De uitbreiding in het buitengebied wordt beoogd op percelen waar nu bollenteelt plaatsvindt. Het risico bestaat dat er in het buitengebied niet

Blad 39 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

voldoende ruimte geboden kan worden voor de bedrijven die nu binnen het woongebied gevestigd zijn. Daarnaast kunnen de vereisten ten aanzien van duurzaamheid en vergroenen ondernemers ervan weerhouden zich te (her)vestigen in de gemeente. Dit heeft gevolgen voor de werkgelegenheid in Hillegom. Een van de aanleidingen voor de ambitie om bedrijven uit het woongebied te verplaatsen is de verkeerssituatie rond deze bedrijven. Met name het vrachtverkeer zorgt voor overlast naar de omgeving. Door verplaatsing naar de rand van het stedelijk gebied, op goed ontsloten locatie wordt er minder overlast veroorzaakt en verbetert ook de bereikbaarheid van de bedrijven. Op de nieuwe locatie zal aandacht moeten zijn voor de verkeerseffecten en de ontsluiting van de terreinen. De locatie ten noorden van de Pastoorslaan ligt in de nabijheid van de N208 en het zoekgebied van de nieuwe oost-westverbinding.

Blad 40 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

10

Levendige linten Kwaliteiten, ambitie en koers Het deelgebied Levendige linten betreft de bebouwingslinten die door de gemeente Hillegom lopen. De karakteristieke linten vertolken de cultuurhistorische en landschappelijke ontstaansgeschiedenis van Hillegom. Ze doorsnijden verschillende deelgebieden en ze bieden tussen de bebouwing door mooie doorkijken naar het landschap. De bebouwing betreft een variatie aan wonen en bedrijvigheid, waarbij sommige bedrijven niet passen bij de aard en uitstraling van het gebied. Door uitplaatsing van deze bedrijven en opvulling van enkele gaten in de gaten, ontstaat er nieuwe ruimte voor woningen, kleinschalige verblijfsrecreatie of bedrijvigheid. Ontwikkelingen langs de linten dienen te passen binnen de maat en de schaal van de linten. Grootschalige bedrijvigheid of recreatie is bijvoorbeeld niet gewenst binnen deze gebieden. Ontwikkelingen moeten bijdragen aan de cultuurhistorisch-landschappelijke kwaliteit van het gebied. Voor de linten langs de bollenvelden betekent dit dat de openheid en zichtbaarheid van het landschap behouden moet blijven. In de omgevingsvisie zijn de linten onderverdeeld in vijf typen met ieder de eigen kwaliteit en ambitie. Doordat de linten de verbinding leggen tussen de overige deelgebieden en nauw verbonden zijn met de gebieden, hebben de ambities en koersen van de linten effect op de deelgebieden en vice versa.

De onderstaande tabel toont daarom de kernkwaliteit, ambitie en koers van de linten, waarmee ook (rand)voorwaarden aan ontwikkelingen in de deelgebieden gesteld worden. Kernkwaliteit Cultuurhistorische – landschappelijke kwaliteit

Ambitie Linten als verbinding en verbeelding van de kwaliteiten van Hillegom.

Koers Ontwikkelingen moeten de kwaliteiten van de linten en de aangrenzende deelgebieden behouden of versterken.

Effecten van de ingezette koers Sociale duurzaamheid Leefomgevingsaspect Gezondheid

Criterium Luchtkwaliteit Geluid Gezonde levensstijl Infectieziekten

Blad 41 van 59

Beoordeling Risico op lokale verslechtering door toename van verkeer Risico op verslechtering door verkeerstoename Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Sociale cohesie Veiligheid

Samenhang en onderlinge verbondenheid Veiligheidsgevoel Verkeersveiligheid Aantal en omvang risicobronnen

Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht

Met de koers voor dit deelgebied zet de gemeente voornamelijk in op de ruimtelijke kwaliteit, met alleen kleinschalige ontwikkelingen. Nieuwe woningen of kleinschalige bedrijvigheid zorgen voor een toename van verkeer, wat door luchtkwaliteit en geluid nadelige invloed kan hebben op de gezondheid. Gezien de functiemenging in deze gebieden dient er bij nieuwe ontwikkelingen aandacht te zijn voor onderlinge hinder tussen bedrijven en woningen.

Fysieke duurzaamheid Leefomgevingsaspect Cultuurhistorie

Criterium Aantasting van archeologische waarden Status en zichtbaarheid van cultuurhistorische waardevolle objecten

Landschap

Kwaliteit van de landschappelijke waarden Beleving van de landschappelijke waarden

Natuur

Beleving van natuur Kwaliteit van natuurgebieden

Bodem en water

Energie en klimaat

Aantasting van de bodem- en grondwaterkwaliteit Kwaliteit van het watersysteem Kwantiteit van het watersysteem Aandeel duurzame energie Uitstoot van schadelijke stoffen

Blad 42 van 59

Beoordeling Risico op aantasting door nieuwe bebouwing Kans op verbetering door ontwikkelingen de kernkwaliteiten te laten versterken Risico op verminderde zichtbaarheid door nieuwe ontwikkelingen Geen significante effecten verwacht Risico op verminderde beleving door minder doorkijken naar het landschap Geen significante effecten verwacht Risico op aantasting door indirecte effecten via verkeer Kans op verbetering door uitplaatsen van bedrijven Geen significante effecten verwacht Risico op afname waterberging door nieuw verhard oppervlak Geen significante effecten verwacht Kans op vermindering door uitplaatsen van bedrijven

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Wonen en woonomgeving

Omvang en kwaliteit van de woningvoorraad Kwaliteit van de woonomgeving

Kans op toename door meer ruimte voor hoogwaardige woningbouw Kans op verbetering door uitplaatsen van bedrijven

Het verbeteren van de beleving en zichtbaarheid van de cultuurhistorische waarden is het voornaamste doel van de koers voor dit deelgebied. Door de ruimtelijke kwaliteit van de linten te verbeteren wordt dit bereikt, maar hierbij moet wel rekening gehouden worden met de doorkijken naar het landschap achter de bebouwing. Daarnaast dient bij nieuwe ontwikkelingen aandacht te zijn voor archeologie op deze historisch waardevolle locaties. Nieuwe bebouwing langs de linten bevindt zich in sommige gevallen in de directe nabijheid van natuurgebieden. Bij herontwikkeling van bedrijvenlocaties kan hier per saldo verbetering optreden, maar bij uitbreiding met bebouwing en toevoeging van functies die veel verkeer aantrekken nemen de indirecte effecten snel toe. Uitplaatsen van bedrijven biedt bovendien de kans om de bodem- en grondwaterkwaliteit te verbeteren door eventuele verontreiniging te saneren. Ook voor de nieuwe ontwikkelingen in de linten geldt dat klimaatneutraal bouwen vereist is. Uitstoot van schadelijke stoffen naar de omgeving wordt hiermee voorkomen. Door herontwikkeling is hiermee een verbetering van de energieprestaties te behalen. Voor de omvang en kwaliteit van de woningvoorraad wordt met deze koers ingezet op een sterke verbetering. De beoogde woningbouw richt zich met name op kwalitatief hoogwaardige woningen die aansluiten op het landelijk gebied.

Daarnaast kan de kwaliteit van de woonomgeving van bestaande woningen in de linten verbeterd worden door het uitplaatsen van ongeschikte bedrijven.

Economische duurzaamheid Leefomgevingsaspect Voorzieningenniveau Bedrijvigheid en werkgelegenheid

Criterium Aanbod aan detailhandel en maatschappelijke voorzieningen Omvang en functioneren van bedrijventerreinen / vestigingsklimaat Werkgelegenheid

Bollenteelt Bereikbaarheid

Doorstroming op het wegennet

Blad 43 van 59

Beoordeling Geen significante effecten verwacht Risico op afname door minder beschikbare ruimte voor bedrijvigheid Risico op afname door minder bedrijvigheid binnen de gemeente Kans op verbeterde zichtbaarheid en uitstraling van de bollensector Kans op lokale verbetering door verplaatsen van bedrijven uit het woongebied Risico op lokale verslechtering door nieuwe ontwikkelingen

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Toerisme en recreatie

Verbinding met grote steden en mainport Mogelijkheden voor recreatie Aantrekkingskracht voor toerisme

Geen significante effecten verwacht Geen significante effecten verwacht Kans op verbetering door meer ruimte voor verblijfsrecreatie Kans op toename door verbeterde uitstraling van de linten

De bedrijvigheid die nu in de linten gevestigd is, past niet allemaal bij de betreffende gebieden. Herontwikkeling van deze locaties betekent echter wel een afname van het aanbod aan bedrijven en werkgelegenheid in de gemeente. Het betreft hier geen grootschalige bedrijvigheid, waardoor de effecten ook klein zijn. De ruimtelijke verbetering die hierbij optreedt langs de bloementuinen, versterkt wel de uitstraling van de bollenteelt. Met het herontwikkelen van bedrijvenlocaties langs de linten kan de verkeerssituatie en de bereikbaarheid verbeteren door de afname van bijvoorbeeld vrachtverkeer. Aan de andere kant brengen woningbouw en voorzieningen zoals horeca juist weer extra verkeer op gang. Bij nieuwe ontwikkelingen zullen daarom de verkeerseffecten beoordeeld moeten worden. Met de koers voor dit deelgebied zet de gemeente voornamelijk in op het versterken van de toeristische functie van de gemeente. Door ruimte te bieden aan nieuwe voorzieningen voor verblijfsrecreatie wordt de positie van de gemeente als toeristische trekpleister versterkt. Met de ruimtelijke kwaliteitsverbetering wordt bovendien de uitstraling en herkenbaarheid van de historie en het landschap verbeterd.

Blad 44 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

11

Duurzame verbindingen Het deelgebied ‘Duurzame verbindingen’ is eigenlijk een overkoepelend thema dat de andere deelgebieden doorkruist en verbindt. Deze verbindingen hebben niet direct een eigen identiteit of kernkwaliteit maar spelen een belangrijke rol in het verbinden en versterken van de kernkwaliteiten van de andere deelgebieden. De verschillende vormen van verbindingen die in de omgevingsvisie genoemd worden, beoordelen we hier op een kwalitatieve manier.

Vervoersverbindingen Bij de vervoersverbindingen gaat het om de fysieke aspecten die mensen met elkaar verbinden. Het betreft aan de ene kant de bereikbaarheid van de gemeente van buitenaf, via de grote wegen en het openbaar vervoer en aan de andere kant de interne bereikbaarheid van bijvoorbeeld winkels en recreatieve voorzieningen. Bereikbaarheid van buitenaf Al eerder is aangegeven dat in Hillegom de noord-zuidverbinding goed is, maar de ontsluiting van oost naar west niet optimaal is. Om dit te verbeteren wordt door de provincies Noord- en ZuidHolland gewerkt aan de Duinpolderweg, een nieuwe oost-westverbinding met verschillende onderzoekstracé’s. Deze ontwikkeling wordt niet meegenomen in deze m.e.r. Wel moet de nieuwe oost-westverbinding bijdragen aan de ambities van de omgevingsvisie. De gemeente wil inzetten op het ontmoedigen van het autogebruik en het openbaar vervoer verbeteren. Interne bereikbaarheid Ook voor de ontsluiting van het woongebied en het centrum wil de gemeente voorrang geven aan het langzaam verkeer. Nieuwe woongebieden worden daarom bij voorkeur autoluw ingericht en binnen de gemeente moet voldoende ruimte worden gehouden voor fietsverbindingen. De overlast die op sommige plaatsen wordt veroorzaakt door het verkeer van bedrijven wil de gemeente terugdringen met de koers die in de betreffende deelgebieden beschreven en beoordeeld is.

Ecologische verbindingen De ecologische verbindingen binnen de gemeente Hillegom betreffen de natuurgebieden en watergangen in en rond het buitengebied, maar ook de groenvoorzieningen in de stedelijke omgeving. De polder Elsbroek en het park Vogelenzang zijn onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN-gebied), de Ringvaart en de Leidsche Trekvaart zijn enkele watergangen die onderdeel uitmaken van de belangrijke waterstructuur. De gemeente wil de natuurwaarden binnen deze gebieden versterken door onder andere het aanleggen van natuurvriendelijke oevers. De voorgenomen ontwikkelingen hebben behalve de positieve effecten op natuur geen significante effecten op de fysieke leefomgeving.

Blad 45 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Overige verbindingen In de omgevingsvisie wordt nog onderscheid gemaakt tussen verbindingen in de boven- en ondergrond, verbinding van verleden, heden en toekomst en het verbinden van mensen en bedrijven. Voor deze verbindingen zijn geen ambities of doelstellingen geformuleerd die significante effecten op de fysieke leefomgeving hebben. Het verbeteren van de zichtbaarheid van cultuurhistorische waarden en het versterken van de sociale verbindingen en cohesie komen in verschillende deelgebieden terug als kernkwaliteit of ambitie van de gemeente. Voor de toekomst is het voor de gemeente belangrijk, dat de ambities van de Omgevingsvisie een bijdrage leveren aan een nieuwe oost-westverbinding.

Blad 46 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

12

Thematische beoordeling: Duurzaamheid Hillegom wil een duurzame gemeente zijn. De gemeenteraad heeft unaniem de ambitie aangenomen om in 2030 energieneutraal en in 2050 klimaatneutraal te zijn. Om dit te bereiken moeten er vormen van duurzame energieopwekking ontwikkeld worden. In de regionale samenwerking Holland Rijnland is een uitgebreide verkenning voor duurzame energie uitgevoerd en zijn afspraken gemaakt over de doelstellingen en maatregelen om dit te bereiken. De regionale visie en strategie richt zich op het jaar 2050. Voor Hillegom is hierin de totale energievraag geschat op 1 Petajoule (PJ) per jaar. In dit hoofdstuk worden de duurzaamheidsmaatregelen uit de zes deelgebieden verzameld en beoordeeld in hoeverre deze bijdrage aan de doelstelling om in 2030 energieneutraal te zijn. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de gebiedsstrategie die door Posad opgesteld is, in opdracht van de regio Holland Rijnland.

Duurzaamheid in de deelgebieden Om te komen tot een energieneutraal Hillegom in 2030 moeten er over heel de gemeente maatregelen getroffen worden om aan de ene kant het energieverbruik terug te dringen en aan de andere kant opwekking van duurzame energie mogelijk te maken. Deze maatregelen zijn per deelgebied benoemd. Voor de deelgebieden waar geen maatregelen benoemd zijn, worden wel de belangrijkste randvoorwaarden meegenomen, omdat ontwikkelingen in een ander deelgebied invloed kunnen hebben op deze aspecten. In de deelgebieden zijn de volgende maatregelen genoemd: Deelgebied Duurzame bloementuin

Maatregelen  Duurzame bedrijfsvoering  Opwekken van duurzame energie in de bollenvelden (zonneakkers als ‘wisselteelt’)

Hollandse weides

Geen maatregelen genoemd

Historisch hart

Geen maatregelen genoemd

Heerlijke woonplaats



Werkplaats Hillegom Levendige linten

Nieuwe woningen leveren energie op  Verduurzaming van de bestaande woningvoorraad  Duurzame bedrijfsvoering  Opwekking van duurzame energie door zonnepanelen Geen maatregelen genoemd

Blad 47 van 59

Belangrijke randvoorwaarden  Openheid van het landschap  Zichtbaarheid van cultuurhistorisch waardevolle objecten  (Economisch) functioneren van de bollenteelt  Openheid van het landschap  Behoud van de natuurwaarden  Functie als aantrekkelijk verblijfsgebied  Kwaliteit van de woonomgeving  Passend woningaanbod

  

Goed vestigingsklimaat Beperken van hinder naar de omgeving Cultuurhistorische waarden

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Duurzame verbindingen

Geen maatregelen genoemd

  

Doorstroming/bereikbaarheid Goede bereikbaarheid Prioriteit aan openbaar vervoer en langzaam verkeer

Wat kan er gerealiseerd worden? Aan de hand van het onderzoek van Posad is globaal bepaald hoeveel duurzame energie er opgewekt kan worden in de gemeente Hillegom. Het onderzoek is gericht op de gehele regio Holland Rijnland, maar door middel van kaarten is er ook een onderverdeling per gemeente gemaakt. In dit onderzoek is rekening gehouden met beperkingen ten aanzien van externe veiligheid, luchtvaart, bodemgesteldheid en belangrijke cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Ook is in dit onderzoek een inschatting gemaakt van de mogelijkheden voor energiebesparing. Uit de gebiedsanalyse blijkt dat er binnen de gemeentegrenzen van Hillegom geen haalbare mogelijkheden zijn voor geothermie of biomassa. Van deze vormen van energieopwekking is de impact op het milieu te groot of wordt er nog onvoldoende rendement gehaald. Er zijn wel mogelijkheden om aan de rand van de gemeente windmolens te plaatsen en huizen, bedrijven en akkers te voorzien van zonnepanelen. Windenergie Vanwege de randvoorwaarden vanuit landschap, cultuurhistorie en de luchtvaart is er alleen ruimte voor enkele windmolens aan de zuidrand van Hillegom. Vanwege de hoogtebeperkingen zijn alleen de ‘kleinere’ windmolens haalbaar. In onderstaande tabel is een globale berekening van de energieproductie door windmolens opgesteld.

Tabel 12.1 Overzicht typen windturbines en de potentiële energieproductie voor de gemeente Hillegom

Type windturbine [MW]

Aantal

Totaal vermogen [MW]

0,9 2,3 3,3 7,5

13 1 1 0

11,7 2,3 3,3 0

Totale productie [PJ]/jaar 0,113 0,022 0,032 0

Hiermee is met windenergie een maximale productie van 0,12 PJ op jaarbasis te realiseren. Zonne-energie Voor de inschatting van het potentieel aan zonne-energie is onderscheid gemaakt tussen zon op daken en zon op akkers. Beperkingen ten aanzien van natuurgebieden en cultuurhistorisch waardevolle objecten zijn hierin meegenomen. Met zonne-energie kan volgens deze inschatting ongeveer 0,30 PJ per jaar aan duurzame energie opgewekt worden.

Blad 48 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Tabel 12.2 Overzicht van de mogelijkheid voor opwekking van zonne-energie in de gemeente Hillegom

Zon op dak Zon op akkers

Totale oppervlakte regio [ha]

Schatting oppervlakte gemeente Hillegom [ha]

512 2607

30 27

Totale productie [PJ]/jaar 0,08 0,11

Energiebesparing Bij uitbreiding van woningen of bedrijvigheid is energieneutraal het uitgangspunt. Dit levert geen besparing op ten opzichte van het huidige energieverbruik. Voor de mogelijkheden om te besparen wordt voornamelijk gekeken naar aanpassingen aan de huidige woningvoorraad en bedrijventerreinen met bijvoorbeeld betere isolatie of het realiseren van gasloze wijken. In de regionale gebiedsstrategie voor duurzame energie wordt ingezet op een besparing op energieverbruik van 30% in 2050. Voor de gemeente Hillegom worden de mogelijkheden voor besparing geschat op 27% ten opzichte van het verbruik in 2015, wat neerkomt op ongeveer 0,25 PJ per jaar.

Wat moet er nog gebeuren? Onderstaande tabel toont de resultaten van de raming ten opzichte van de inschatting van de jaarlijkse energievraag in 2050 . Totale energievraag

1,00 PJ

Potentie voor besparing

0,25 PJ

Potentie duurzame energie

0,42 PJ

Resterend

0,33 PJ

Uit de tabel blijkt dat de gemeentelijke ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn niet gehaald kan worden met de voorgeschreven maatregelen in de omgevingsvisie. Er is meer nodig om als gemeente volledig energieneutraal te zijn. Om meer duurzame energie op te wekken kan er gedacht worden meer ingrijpende vormen van opwekking, zoals windenergie of geothermie. Bij deze vormen van energieopwekking zijn de gevolgen voor de leefomgeving groter en ze zorgen er mogelijk voor dat de randvoorwaarden uit de deelgebieden aangetast worden. Een andere manier om volledig te voorzien in duurzame energie kan gezocht worden in samenwerking met andere gemeenten of overheden. Dit is al opgepakt met de regionale visie en strategie voor duurzame energie van de regio Holland Rijnland, maar ook in dit samenwerkingsverband blijkt 100% duurzame energie in 2050 niet haalbaar is als wordt uitgegaan van opwekking binnen de eigen grenzen. Er kan nog gezocht worden naar samenwerking in groter verband door bijvoorbeeld te participeren in windmolenparken op zee.

Blad 49 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

13

Thematische beoordeling: Woningbouw Er ligt voor de gemeente Hillegom een grote woningbouwopgave om te voorzien in voldoende en passend aanbod van woningen. In de omgevingsvisie is aangegeven waar en hoe de gemeente deze opgave in wil vullen. De bouw van nieuwe woningen heeft grote effecten op de leefomgeving. Deze effecten reiken verder dan alleen het gebied waar binnen deze woningen worden gebouwd. De effectbeoordeling vindt daarom niet plaats binnen het deelgebied, maar wordt in dit hoofdstuk gemeentebreed gedaan.

De woningbouwopgave en de scenario’s Wat moet er gebeuren? Kwalitatieve verbetering De opgave voor de woningbouw is tot stand gekomen door verschillende (autonome) ontwikkelingen. In paragraaf 3.2 is de veranderende samenstelling van de bevolking al benoemd. Deze autonome ontwikkeling vraagt met name om een kwalitatieve aanpassing van het woningaanbod. Een groter aandeel alleenstaanden en ouderen versterkt bijvoorbeeld de vraag naar levensloopbestendige woningen. Daarnaast kent de gemeente Hillegom veel arbeidsmigranten die soms maar tijdelijk huisvesting nodig hebben. Deze arbeiders komen nu nog wel eens terecht in de illegale huisvesting, wat vaak tot overlast leidt. De kwalitatieve aanpassing van het woningaanbod bestaat ook uit het verduurzamen van de woningvoorraad. Naast de gemeentelijke ambitie om energieneutraal te bouwen, vraagt dit ook om aanpassingen aan bestaande woningen. De effecten hiervan zijn in de vorige paragraaf aan de orde gekomen. Kwantitatieve uitbreiding Naast de kwalitatieve verbetering van het woningaanbod ligt er ook een grote behoefte om het aanbod aan woningen uit te breiden. De regio is vanwege de nabijheid van stad en strand een gewilde locatie om te wonen. Regionaal in Holland Rijnland zijn er daarom afspraken gemaakt over de bouw van woningen binnen de gemeente.

Op basis van de huidige cijfers (2017) is er een behoefte van 30.000 tot 35.000 woningen voor de periode tot 2030 voor de gehele regio. Voor de gemeente Hillegom is de behoefte aan woningen geraamd op ongeveer 850 nieuwe woningen. Daarnaast zijn er de zogenaamde greenportwoningen. Deze woningen moeten de financiering van de herstructurering en ruimtelijke kwaliteitsverbetering van de bollenteelt ondersteunen. Het gaat hier om landgoedwoningen en zogenaamde Offensief-woningen (dun en duur) die voornamelijk in het buitengebied gebouwd moeten worden. In totaal gaat het om 600 greenportwoningen voor de gehele bollenstreek. Voor de gemeente Hillegom wordt uitgegaan van een doelstelling van 100 greenportwoningen (1/6 van het totaal).

Blad 50 van 59

MER Omgevingsvisie Hillegom planMER voor de omgevingsvisie Heerlijk Hillegom projectnummer 0407164.00 21 september 2017 revisie 03 Gemeente Hillegom

Drie scenario’s voor woningbouw De woningbouwopgave kan op verschillende manieren ingevuld worden. In lijn met eerdere visies van de gemeente wordt allereerst ingezet op het benutten van de binnenstedelijke mogelijkheden voor woningbouw, voordat uitbreiding in het buitengebied aan de orde komt. Met deze onderverdeling en prioritering zijn er drie scenario’s op te stellen:   

het nulscenario binnenstedelijke woningbouw (scenario 1) uitbreiding in het buitengebied (scenario 2)

Het nulscenario Bij het nulscenario is het uitgangspunt dat er geen nieuwe locaties ontwikkeld worden tot woongebied. Afgezien van enkele kleine ontwikkelingen vindt bij dit scenario daarom geen significante uitbreiding van het woningaanbod plaats. Binnenstedelijke woningbouw (scenario 1) Om uitbreiding van het bebouwd gebied en aantasting van het buitengebied zoveel mogelijk te voorkomen wil de gemeente woningbouw allereerst binnenstedelijk realiseren. Dit betreft de deelgebieden Historisch Hart, Heerlijke Woonplaats en delen van Werkplaats Hillegom. Binnen deze deelgebieden zijn aan de hand van de kernkwaliteiten en ambities verschillende randvoorwaarden voor toekomstige ontwikkelingen geformuleerd. Bij dit scenario worden alle binnenstedelijke ontwikkellocaties benut, door bijvoorbeeld ongunstig gelegen bedrijven(terreinen) om te vormen tot woongebieden. In dit scenario wordt uitgegaan van het zoveel mogelijk benutten van de beschikbare ontwikkelruimte binnen het stedelijk gebied en wordt op basis van de huidige inzichten in inschatting gemaakt van de beschikbare ontwikkelruimte. Dit betreft dan de ruimte binnen de woongebieden die op dit moment ingenomen wordt door bedrijven. De gemeente gaat niet actief inzetten op het uitplaatsen van deze bedrijven, maar zal dit stimuleren als daar de mogelijkheid voor is.