2. 1e Halfjaarcijfers 2021 ISD Bollenstreek.pdf

Halfjaarcijfers 2021

1

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Voorwoord ............................................................................................................................................... 3 Exploitatieoverzicht .................................................................................................................................. 4 Toelichting ............................................................................................................................................... 5 Overhead ............................................................................................................................................. 5 Participatie ........................................................................................................................................... 6 Zorg .................................................................................................................................................... 10 Verdeling kosten per onderdeel per gemeente ..................................................................................... 17 Lijst van afkortingen ............................................................................................................................... 18

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

2

Voorwoord Voor u liggen de halfjaarcijfers 2021 van de Gemeenschappelijke Regeling Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Bollenstreek. In dit overzicht rapporteren wij over de verwachte resultaten over 2021, op basis van de realisaties over het eerste halfjaar en de vooruitzichten over het tweede halfjaar. We hebben de realisaties over 2020 ook betrokken bij de prognose over 2021. We vergelijken de verwachte realisatie over 2021 met de begroting 2021, die we in maart 2020 hebben opgesteld op basis van de realisatie 2019. De belangrijkste financiële conclusies zijn: 1. De exploitatiekosten zijn hoger dan begroot vanwege: a. De extra uitvoeringskosten Tozo waren bij opstelling van de begroting nog niet bekend. De gemeenten ontvangen een vergoeding voor de extra uitvoeringskosten Tozo van het Rijk. Deze vergoeding is hoger dan de uitvoeringskosten van de ISD (zie tabel) b. Vroeg Eropaf is per 1 januari 2021 een wettelijke taak geworden. De uitvoeringskosten voor Vroeg Eropaf waren niet begroot. 2. Bij de Participatiewet zien we een overschrijding van de begroting vanwege: a. Een stijging van het aantal klanten PW en loonkostensubsidie. Deze zorgen voor een structurele stijging van de kosten. De verwachting is dat het definitieve BUIG budget over 2021 naar boven wordt bijgesteld in de septembercirculaire. Het BUIG budget dat gemeenten ontvangen is hoger dan de kosten. b.

De uitkeringskosten van de Tozo regeling. Deze uitkeringskosten voor levensonderhoud ontvangen de gemeenten volledig terug van het Rijk. c. De uitvoering van de TONK was niet voorzien in de begroting. Hiervoor geldt dat gemeenten een vast budget ontvangen van het Rijk, dat naar verwachting toereikend is. 3. Bij de Zorguitgaven zien we diverse overschrijdingen van de begroting. De stijging van de kosten in 2021 is in lijn met de realisatie 2020. Mogelijk is bij de Zorguitgaven (hulp bij het huishouden en begeleiding) sprake van een inhaalslag vanwege de coronacrisis. Om de uitgaven voor de korte en lange termijn beheersbaar te houden, onderzoeken we de komende maanden wat de mogelijkheden zijn.

Lisse, juli 2021 Dagelijks Bestuur Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

3

Exploitatieoverzicht Tabel 1 Overzicht van verwachte baten en lasten 2021

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

4

Toelichting Overhead Naar verwachting blijven de uitgaven voor overhead binnen de begroting. Per post zijn er onderling kleine verschillen ten opzichte van de begroting. Alleen in de automatiseringskosten verwachten we hogere uitgaven dan begroot in verband met de aanschaf van een nieuwe applicatie (ZorgNed) voor de Wmo en Jeugd. Deze hogere kosten compenseren we met lagere uitgaven bij andere posten. Door de coronacrisis hebben we te maken met het uitvoeren van de Tozo. Deze uitvoeringskosten, bestaande uit onder andere automatiseringskosten, bezwaar & beroep en terugvordering & verhaal, vallen door de doorbelasting onder het programma Participatie. Deze kosten waren nog niet in de begroting 2021 voorzien. In 2021 en 2022 verwachten we € 200.000 extra kosten per jaar te maken voor het uitvoeren van de Tozo regeling, o.a. voor de terugvordering van de verstrekte bedrijfskapitaal leningen. Over 2023 tot en met 2025 zal dit naar verwachting dalen naar € 100.000 per jaar. Deze extra gemaakte uitvoeringskosten (€ 200.000) krijgen de gemeente vergoed via een specifieke uitkering. Ook in 2021 moeten de gemeenten in de Sisa opgave doen van het aantal besluiten voor Tozo 3, Tozo 4 en Tozo 5 gespecificeerd naar levensonderhoud en kapitaalverstrekking over 2021. Deze vergoeding vanuit het Rijk valt hoger uit dan de extra uitvoeringskosten van de ISD Bollenstreek.

Over 2020 hebben de gemeenten al een bijdrage vanuit het Rijk ontvangen ter compensatie van de uitvoeringkosten voor de komende jaren. Deze bijdrage vanuit het Rijk over 2020 dekt ruimschoots de extra uitvoeringskosten over 2020 tot en met 2025. Tabel 2 Uitvoeringskosten Tozo 2021

*In de loop van 2021 kunnen hier nog aanvragen bijkomen. De ISD Bollenstreekgemeenten ontvangen gezamenlijk aan uitvoeringskosten Tozo € 436.350 over 2021. De ISD Bollenstreek heeft de regeling voornamelijk met eigen medewerkers uitgevoerd. We hebben ook aanvullende kosten moeten maken, die niet in de begroting zijn opgenomen. Dit betreft kosten voor externe ondersteuning, automatiseringskosten, extra uren inzet eigen medewerkers, administratieve kosten (berichtenbox Overheid, DigiD bevragingen, porti en dergelijke). Daarnaast is Vroeg Eropaf per 1 januari 2021 een wettelijke taak die de ISD Bollentreek voor de deelnemende gemeenten uitvoert. Deze uitvoeringskosten vallen door de doorbelasting onder het programma Zorg. De kosten voor het project Vroeg Eropaf werden in voorgaand jaren direct doorbelast aan de deelnemende gemeenten en kwamen daarom niet terug in de begroting van de ISD. Vanaf 2021 hoort dit bij de reguliere taken van de ISD en dus ook in uitgaven van de ISD. Deze uitgaven bestaan uit automatisering en inhuur via Kwadraad. Ook voor dit project ontvangen de gemeenten een vergoeding voor uitvoeringkosten.

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

5

Participatie Naast de bijstandsuitkeringen blijft de ISD Bollenstreek conform de Participatiewet verantwoordelijk voor de diagnose, de tegenprestatie naar vermogen en de uitbetaling van de loonkostensubsidie voor de banenafspraak. Het uitgangspunt is dat mensen die kunnen werken gaan werken en dat mensen die financiële ondersteuning nodig hebben deze krijgen. Eigen verantwoordelijkheid, zelf keuzes maken en meedoen, participeren in de maatschappij zijn belangrijk. Het SPW is onze partner bij de re-integratie van klanten. Tabel 3 Verdeling aantal cliënten Inkomen

Dit is het aantal cliënten dat een PW-uitkering, Bbz, IOAW of een IOAZ-uitkering ontvangt. We zien een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigde met 4%. We verwachten dat deze stijging van het aantal bijstandsgerechtigden in 2021 verder doorzet. De oorzaak van stijging van het aantal cliënten dat een PW-uitkering ontvangt wordt vooral veroorzaakt door een toename van het aantal statushouders en instroom door einde ZW / WW uitkering als gevolg van de coronacrisis. Tabel 4 Verdeling loonkostensubsidie

We zien een stijging van 19% van het aantal loonkostensubsidies die verstrekt worden. In het 4e kwartaal komen we met een uitgebreide analyse. In tabel 5 ziet u de verschillen per gemeente tussen het verwachte budget (zoals opgenomen in de begroting 2021), het voorlopig budget en het nader voorlopig budget. Tabel 5 BUIG-Budget

Kolom met verwachte uitgaven per gemeente toevoegen! Het huidige BUIG budget van € 21.574.320 is toereikend om de verwachte kosten van € 19.764.404 (PW + Loonkostensubsidie – Debiteurenontvangsten PW - Debiteurenontvangsten Loonkostensubsidie) te dekken. Per saldo houden de gemeenten naar verwachting € 1,8 miljoen over. In de begroting 2021 was de verwachting dat de gemeenten € 3,3 miljoen zouden overhouden op het BUIG budget. Het is goed mogelijk dat het landelijke BUIG-budget stijgt.

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

6

Tabel 6 Uitkeringskosten Participatie 2021

De uitgaven voor de PW en de loonkostensubsidies zijn hoger dan de begroting. In tabel 3 en 4 kunt u respectievelijk de toename in aantallen zien van de PW en de loonkostensubsidies. Bij de loonkostensubsidie verwachten we een stijging van het aantal klanten van 38%. Daarnaast is het wettelijk minimumloon met zo’n 2% gestegen. De gemiddelde loonkostensubsidie is gestegen met 8%. Mogelijk wordt deze stijging van de gemiddelde loonkostensubsidie veroorzaakt door de corona perikelen in 2020. De kosten voor re-integratie die vooral uit medische keuringen blijven binnen de begroting. De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Op dit moment verstrekken we Tozo 5, deze regeling loopt tot en met 30 september 2021. De gemeenten worden volledig financieel gecompenseerd voor de uitkeringskosten in het kader van de Tozo via een specifieke uitkering (Sisa opgaven). Vooruitlopend hebben de gemeenten voorschotten ontvangen die hoger zijn dan deze uiteindelijke kosten.

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

7

Tabel Tozo uitvoeringskosten

De gemeenten ontvangen van het Rijk een vergoeding per besluit voor de uitvoeringskosten Tozo. Deze vergoeding vanuit het Rijk is hoger dan de verwachte extra uitgaven voor onder andere extra automatiseringskosten (inregelen verwerking in uitkeringsadministratie, DigidD en Berichtenbox). De invordering van de toegekende kredieten in 2021 vinden in de komende jaren plaats. We hebben alvast rekening gehouden met de kosten die deze invordering met zich meebrengt, zoals administratieve verwerking, berichtenverkeer, juridische kosten, porti en kantoorkosten. In de loop van 2021 is de TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) ingevoerd met terugwerkende kracht tot 1 januari 2021 en deze regeling loopt tot en met 30 september 2021. De TONK is bedoeld voor huishoudens die door de huidige corona omstandigheden te maken hebben met een onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in hun inkomen, en die daardoor noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen en waarvoor andere regelingen niet of onvoldoende soelaas bieden. De gemeenten ontvangen een vergoeding vanuit het Rijk voor de uitgaven TONK via het gemeentefonds. Het project Statushouders (voorheen Programma Zorg) valt per 1 januari 2020 onder de reguliere werkzaamheden van de ISD Bollenstreek.

Omdat dit vooral re-integratie activiteiten betreft (die niet door het SPW worden uitgevoerd) en nu regulier werk zijn, valt dit onder het programma Participatie. Zoals in de gemeenteraden besloten is zijn we in 2020 het project Meedoen! gestart. Vanwege de coronamaatregelen loopt de uitvoering van project Meedoen! vertraging op. Daarom vragen we via de begrotingswijziging voor 2021 de helft van de initieel ingeschatte kosten zoals in de notitie Meedoen! van 28 maart 2019. De verwachte uitgaven in 2021 voor dit project zijn € 303.650. De uitgaven voor inkomensondersteunende voorzieningen zijn naar verwachting hoger dan begroot. De debiteurenontvangsten zijn naar verwachting lager dan begroot. De hogere toerekening aan exploitatiekosten is hoger dan begroot. De oorzaak hiervan zijn de extra uitvoeringskosten Tozo, die niet voorzien waren op het moment van begroten.

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

8

Tabel uitkeringskosten Participatie per gemeente 2021:

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

9

Zorg Wmo De Wmo staat voor Wet maatschappelijke ondersteuning. De Wmo is om burgers te ondersteunen. Het uitgangspunt is om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen en mee doen aan de samenleving. Per 1 juli 2021 is Voor ieder 1 (Vi1) gestart. We kunnen niet inschatten of dit tot meer of minder aanvragen gaat leidden. ISD breed zien we in het 1e halfjaar een stijging van het aantal voorzieningen bij Hulp bij het huishouden (3%) en bij de woonvoorzieningen (8%). De andere Wmo voorzieningen dalen licht. Bovendien zijn bij Hulp bij het huishouden de prijzen gemiddeld 3% gestegen en bij begeleiding 0,7%. Mogelijk is bij de Zorguitgaven (hulp bij het huishouden en begeleiding) sprake van een inhaalslag vanwege de coronacrisis. De kosten voor de PGB’s Jeugd lopen op, de begroting 2021 is laag ten opzichte van de realisatie 2020. Een oorzaak hiervan is dat ZIN wachtlijsten kent. Zorgleveranciers adviseren klanten om een PGB aan te vragen om de wachtlijsten te omzeilen. Hierdoor stijgen de kosten van de gemeenten. Hulp bij Huishouden In de gemeenten Lisse, Noordwijk en Teylingen kennen we Hulp bij het Huishouden in de vorm van een maatwerkvoorziening “schoon en leefbaar huis”. Voor de gemeente Hillegom geldt de maatwerkvoorziening hulp bij het huishouden in uren. Hulp bij het huishouden bestaat uit ZIN en PGB’s.

Deze PGB’s zijn in de kosten opgenomen op basis van de op dit moment bekende toekenningen. Begeleiding Begeleiding bestaat uit de kosten voor de reguliere begeleiding ZIN en PGB’s. Deze PGB’s zijn in de kosten opgenomen op basis van de op dit moment bekende toekenningen. Hulpmiddelen Hulpmiddelen bestaan uit; rolstoelen, overige vervoersvoorzieningen en woonvoorzieningen. Collectief vervoer Het collectief vervoer bestaat uit de vervoerskosten die bij de ISD gedeclareerd worden. Meerkosten ivm corona Hieronder vallen de meerkosten die rechtstreeks voortvloeien uit (te nemen) maatregelen tegen verspreiding van het coronavirus. Deze kosten worden door het Rijk vergoed via een ophoging van de bestaande uitkeringen in het gemeentefonds. Onderzoekskosten De onderzoekskosten vallen iets lager uit dan begroot. Eigen bijdrage CAK Per gemeente is op basis van de reeds ontvangen eigen bijdrage van het CAK het bedrag berekend. De verwachte ontvangsten zijn in lijn met de begroting. Jeugd De PGB’s zijn in de kosten opgenomen op basis van de op dit moment bekende toekenningen.

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

10

Schulddienstverlening Per 1 januari 2021 is het vroegtijdig signaleren van schulden en de ondersteuning van de schuldenproblematiek bij ondernemers een wettelijke taak die de ISD voor de deelnemende gemeenten uitvoert. De kosten voor Vroeg Eropaf werden in voorgaande jaren direct doorbelast aan de deelnemende gemeenten en kwamen daarom niet terug in de kosten van de ISD. Vanaf 2021 komt dit bij de reguliere taken van de ISD. Deze kosten bestaan uit automatisering en inhuur Kwadraad. Deze kosten belasten wij via de exploitatiekosten door naar het programma Zorg. Tabel 7 trajecten SDV

In 2021 is bij SDV niets zichtbaar van de Coronacrisis, We verwachten dat de gevolgen later in 2021 na het aflopen van de steunpakketten en de jaren daarna merkbaar zijn. Inkomsten schuldregelingen Voor de uitvoering van het schuldentraject en budgetbeheer brengt de ISD ingevolge de richtlijnen van de NVVK 9% van de doorbetaalde bedragen aan de schuldeisers in rekening. Deze kosten komen voor rekening van de schuldeisers. Met deze inhouding worden o.a. de kosten voor opleidingen en budgetcursussen bekostigd.

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

11

Tabel 8 Verwachte zorg 2021 per gemeente

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

12

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

13

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

14

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

15

We zien bij alle gemeenten een forse overschrijding van de begroting, met name bij Hulp bij het huishouden, begeleiding en jeugd. Een belangrijke oorzaak is dat we te laag hebben begroot. De ontwikkelingen in 2019 lieten al zien dat een stijging van de kosten op handen was. Bij de begroting hebben we daar onvoldoende rekening mee gehouden. De stijging van de meeste kosten zijn in lijn met de kosten in de realisatie van 2020. Zowel bij Hulp bij het Huishouden als bij Begeleiding zien we dat in 2020 niet de volledige zorg is geleverd en ook niet in rekening is gebracht door de corona perikelen. In 2021 zien we dat de zorg weer is hersteld naar het oude niveau. Voor jeugd ontvangen de gemeenten extra geld vanuit het Rijk. Als ISD voeren we de PGB’s uit, zoals deze door de Jeugd en Gezinsteams zijn geïndiceerd. Een mogelijke oorzaak van de stijging PGB’s zijn de lange wachttijden bij zorg in natura, waardoor er meer mensen een PGB aanvragen. Mogelijk besteden zij de pgb’s bij andere / nieuwe aanbieders

Halfjaarcijfers 2021 Juli 2021

16

Verdeling kosten per onderdeel per gemeente Tabel 9 Verdeling kosten per onderdeel per gemeente 2021

17

Lijst van afkortingen

Bbz BUIG CAK EB GR Hbh Ioaw Ioaz ISD PGB PW SDV SPW Tozo TONK Wmo ZIN

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 Bundeling van Uitkeringen Inkomensvoorziening aan Gemeenten Centraal Administratie Kantoor Eigen Bijdrage Gemeenschappelijke Regeling Hulp bij het huishouden Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkl werknemers Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze zelfstandigen Intergemeentelijke Sociale Dienst Persoons Gebonden Budget Participatiewet Schulddienstverlening Servicepunt Werk Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten Wet maatschappelijke ondersteuning Zorg In Natura

18