Document · PDF

1. Programmabegroting 2022-2025.pdf

Raadscommissie 27 oktober 2021, gemeente HillegomBij agendapunt: 7: (21.00) Programmabegroting 2022-202532.215 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

1 alinea's met “sluiting”: 620

Aanpak van (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit Georganiseerde, ondermijnende criminaliteit is niet direct zichtbaar, zoals: drugslaboratoria, hennepkwekerijen, mensenhandel, witwaspraktijken en vastgoedfraude. Ook in de gemeente Hillegom is sprake van criminele, ondermijnende activiteiten en misstanden. Vanaf november 2018 werken we daarom intensief en integraal samen met partners als politie, het Openbaar Ministerie en de Belastingdienst. Met als doel georganiseerde, ondermijnende criminaliteit aan te pakken om deze zoveel mogelijk te voorkomen. De ontwikkeling en versterking van de lokale aanpak van ondermijning staat centraal. Belangrijke onderdelen van de aanpak zijn werken aan een weerbare samenleving en organisatie. Daarnaast zijn informatie gestuurd werken en preventie belangrijk. We zoomen hierbij specifiek in op vastgoed, malafide bedrijven en bedrijventerreinen. De afgelopen periode hebben we geïnvesteerd in het verbeteren van het zicht op ondermijning, de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie en het integraal aanpakken van casuïstiek. De samenwerkingsstructuren zijn ontwikkeld en de eerste resultaten van die versterking zijn zichtbaar geworden.

Doel is te komen tot een weerbare samenleving! Toezicht & handhaving De politiecapaciteit op straat blijft de komende jaren onder druk staan door nieuwe taken, andere taken (horizontale fraude) en de grote uitstroom door pensioengerechtigden. De post Hillegom is op sterkte qua aantal wijkagenten. Ook wordt er gewerkt met wijkteams. De boa-capaciteit is met ingang van 2021 versterkt van 1,7 fte naar 2,7 fte structureel en 0,5 fte tijdelijk voor drie jaar (specifiek afval) un normale werk. Zonder Corona en met de uitbreiding is er dan ook meer ruimte om specifieke zaken (o.a.: hangjeugd, ondermijning, stationsgebied, de Meerlanden op het gebied van afval, wordt in 2022 in ieder geval gecontinueerd. Met toezicht en handhaving op het gebied van bouwen en wonen gaan we verrommeling van het landschap tegen en stimuleren we ruimtelijke duurzaamheid in lijn met de Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom 2030. Panden en gronden moeten overeenkomstig de bestemming gebruikt worden en worden gebouwd conform de vergunning. De kwaliteit van deze werkzaamheden is vastgelegd in de VTH-verordening (vergunningverlening, toezicht en handhaving). Voor de periode 2019-2022 doen wij mee aan het project Handhaving Buitengebied (ISG). Om het bollengebied te behouden is extra inzet nodig voor handhaving in het buitengebied (regionale afspraak).

Hiervoor zijn, in HLTverband, tijdelijk extra handhavers ingehuurd. Mediation Naast het handhaven van regels zoeken we ook samen met betrokken partijen naar oplossingen. Dit doen we onder meer door het inzetten van mediation. Brandweer De gemeente Hillegom investeert actief in het verder versterken van de verbinding en samenwerking met de Veiligheidsregio Hollands-Midden. Dit gebeurt op lokaal niveau in de vorm van een jaarlijks brandweeroverleg met post Hillegom en het ondersteunen van wervingsacties voor nieuwe vrijwilligers. Op bestuurlijk niveau is er elk kwartaal een overleg met de directie van de Veiligheidsregio. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners.

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Opstellen jaarlijks Veiligheidsjaarplan (VJP) op basis van het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) 20202023, waarin de concrete maatregelen integraal afgestemd zijn en de doelstellingen van het IVB geborgd.

Inzet van mobiel cameratoezicht.

Inzet van mediation wordt voortgezet. De werkafspraken tussen de woningcoöperatie, wijkagent en de mediator zijn bestendigd en worden voorgezet.

Actualiseren van de Algemeen Plaatselijke Verordening (alleen juridisch/technisch indien noodzakelijk).

Actualiseren KVO (Keurmerk Veilig Ondernemen) Hillegom. Bij de ondernemers nagaan of zij in samenwerking met de gemeente en de politie het KVO in het winkelgebied willen herzien met als doel een schoon, heel en veilig winkelgebied.

Continuering van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit vindt o.a. plaats door de samenwerking te continueren in de gezamenlijke crisisorganisatie in de Duin- en Bollenstreek. Er is wordt het Regionaal Risicoprofiel (RPP) Veiligheidsregio Hollands Midden ter consultatie aan de gemeenteraden aangeboden.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Multiproblematiek aanpakken door veiligheid en zorg te combineren. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

In 2021 is de pilot 'zorg- en veiligheidstafel jeugd' geëvalueerd met de betrokken partners. Het project heeft geleid tot de gewenste effecten op het gebied van o.a. de samenwerking en de vroeg signalering. De zorg- en veiligheidstafels jeugd wordt zowel in Hillegom als Lisse en Teylingen bestendigd.

Ontschotten op casusniveau (veiligheid, zorg, huisvesting, etc., problematiek integraal aanpakken)

Outreachend jongerenwerk in samenspraak met inwoners en politie inzetten bij jeugd.

Structureel periodiek overleg tussen woonconsulent Stek, wijkagenten, medewerker Sociaal Domein en medewerker Openbare Orde en Veiligheid over zwaardere woonoverlast zaken. Ieder vanuit zijn eigen keten is verantwoordelijk voor een deel van de aanpak. Gemeente heeft regie op dit proces.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het signaleren, voorkomen en aanpakken van (georganiseerde) ondermijnende criminaliteit. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Voortzetten van het programma Ondermijning.

C10

Speerpunten 2022: maatschappelijke coalities, focus op sleutelpersonen, inzet op faciliterende branches, voorkomen van criminele aanwas.

Uitvoering geven aan de speerpunten uit het programma Ondermijning, te weten: drugscriminaliteit, witwassen, en arbeidsuitbuiting.

Focus op het signaleren, voorkomen en aanpakken van ondermijnende criminaliteit.

Signaleren: o.a. preventief toezicht en integrale controles, (door)ontwikkelen datagedreven werken en blijvend investeren in awareness d.m.v. trainingen en (publieks)campagnes.

Voorkomen: verder bouwen aan een weerbare organisatie en samenleving, d.m.v. een preventieve aanpak (mensenhandel, arbeidsmigranten, KVO) en barrières opwerpen in beleid (zoals sluitingsbeleid Opiumwet en Prostitutiebeleid). Sluitingsbeleid Opiumwet wordt in 2021 vastgesteld.

Verder werken aan kwalitatieve huisvesting van arbeidsmigranten met aandacht voor informatiepositie, controles veiligheid (in samenwerking met brandweer) en eventuele handhaving bij strijdig gebruik.

Aanpakken: gerichte aanpak van casuïstiek, branche- en gebiedsgerichte aanpak, aanpak van hennepteelt en drugshandel en uitvoeren van integrale projecten (o.a. RIEC/LSI).

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Veilig en legaal bouwen en voorkomen van gebruik in strijd met de Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom 2030. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Uitvoering Handhavingsbeleid 2019-2022 o.b.v. handhavingsprogramma's (o.a. prioriteiten APV en BWT-toezicht en handhaving).

Voorbereiden veranderingen VTH-taken als gevolg van de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen en invoering Omgevingswet (van kracht op 1 juli 2022).

Uitvoering project Handhaving Buitengebied 2019-2022 (ruimtelijke duurzaamheid). Intensief oppakken van toezicht en handhaving illegale bouw en gebruik in het buitengebied ten behoeve van behoud bollengebied (teeltareaal).

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Veiligheidsregio Hollands Midden Omgevingsdienst West-Holland

Overige samenwerkingspartners Politie GHOR CJG/JGT Zorg- Veiligheidshuis Hollands Midden Brijder Halt Welzijnskwartier OM Jeugdbescherming West

Verkeer en Vervoer Goede bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid maken Hillegom aantrekkelijker. Het Hillegomse Verkeers- en Vervoerplan (HVVP) dateerde uit 2009 en is in 2021 geëvalueerd als onderdeel/bouwsteen voor het nieuwe mobiliteitsplan. Dit nieuwe mobiliteitsplan wordt eind 2021 of begin 2022 vastgesteld en wordt ingepast in de beleidscyclus van de Omgevingswet. In een uitvoeringsprogramma nemen we maatregelen op waarmee we de bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid verbeteren. We zetten in op duurzame vormen van vervoer maar hebben ook aandacht voor trends zoals elektrisch vervoer (OV en auto), speed pedelec en deelauto. Dit om de overlast van autogebruik terug te dringen en de leefbaarheid te verbeteren. Om bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid te verbeteren is het van belang om voortdurend te beschikken over actuele data rond gebruik van infrastructuur en parkeercapaciteit. In het najaar van 2020 hebben we daarvoor parkeer- en verkeerstellingen opgesteld. Deze data actualiseren we tweejaarlijks. We willen het aantal verkeersslachtoffers terugbrengen, onder me

Voor het verbeteren van de bereikbaarheid hebben we onze partners hard nodig, zowel voor het treffen van samenhangende maatregelen als voor een effectieve lobby voor investeringen in onze regio door onder andere provincies, vervoerbedrijven en het Rijk. De opgave voor het verbeteren van de ontsluiting van de noordelijke duin- en bollenstreek is met het stopzetten van het project Duinpolderweg weer gedeeltelijk teruggekomen bij de gemeente. Met verschillende regionale samenwerkingspartners wordt op verschillende tafels en in verschillende projecten en processen geschakeld. Het is van belang dat de gemeente daarin goed vertegenwoordigd is en actieve, deskundige en strategische inbreng heeft, waarbij de raad en de stakeholders hierin goed meegenomen worden. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Continue verbetering en monitoring van auto-, fiets- en OV-bereikbaarheid. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Vaststellen en uitvoeren van het uitvoeringsprogramma mobiliteit als een onderdeel van het Mobiliteitsplan dat wordt ingepast in de beleidscyclus van de Omgevingswet. In het uitvoeringsprogramma worden maatregelen voorgesteld voor 2022 en verder.

Actualiseren van de verkeers- en parkeertellingen in het najaar van 2022 (tweejaarlijkse jaarlijkse actualisatie).

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Continue verbetering en monitoring van verkeersveiligheid en vermindering ongevallen langzaam verkeer. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Voortzetten van de lopende verkeerseducatie-acties voor jongeren met VVN, alle scholen en Holland Rijnland voor jongeren. We faciliteren bij de landelijke acties en stimuleren en faciliteren de verkeersbrigadiers bij lagere scholen. Regionaal en/of landelijk worden nieuwe educatieve en/of voorlichtingscampagnes ontwikkeld.

Met het uitvoeringsprogramma mobiliteit hebben we nadrukkelijk aandacht voor verkeersonveilige situaties. We nemen maatregelen op in het uitvoeringsprogramma om deze onveilige situaties te verminderen en/of voorkomen. We zoeken hiervoor cofinanciering in de vorm van rijks- en/ of provinciebijdrage).

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Continue verduurzaming en monitoring van de verduurzaming van mobiliteit. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Versnellen van de plaatsingsprocedure voor laadpalen door het beleid Laadinfrastructuur uit te voeren.

Met het uitvoeringsprogramma mobiliteit hebben we nadrukkelijk aandacht voor het stimuleren van duurzame mobiliteit.

De ambities voor duurzame parkeervoorzieningen zullen na vaststelling van het uitvoeringsprogramma worden omgezet in een nieuwe parkeernota.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Betere ontsluiting van de Greenport Duin- en Bollenstreek. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Wij zorgen dat de gemeentelijke belangen goed ingebracht worden in de verschillende processen en projecten die spelen rondom het verbeteren van de bereikbaarheid van de noordelijke bollenstreek, zodat er tot een evenwichtig maatregelenpakket voor de korte en middellange termijn besloten kan worden en de uitvoering voorbereid kan worden.

Actief uitvoering geven aan de Regionale Strategie Mobiliteit.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Regiogemeenten / gemeente Haarlemmermeer Burgers, bedrijfsleven en belanghebbenden Provincies Noord en Zuid-Holland VVN / Fietsersbond / Politie Vervoerregio Amsterdam Openbaar vervoerbedrijven

Wonen Er is een grote behoefte aan woningen in Hillegom. Veel inwoners zoeken momenteel een passende woning. Uit provinciale cijfers van het voorjaar 2021 blijkt de algemene behoefte aan woningen in de regio 30% groter te zijn dan in 2018 werd aangenomen. Dit heeft ook effect op de woningbehoefte in Hillegom. Tegelijkertijd is het aanbod van woningen en de ruimte voor nieuwbouw beperkt. We geven met het Woonprogramma 2020-2024: arbeidsmigranten. Om deze groepen meer kansen op de woningmarkt te bieden, is het vergroten en versnellen van de bouwproductie van belang. De 3 ambities zijn:  Ambitie 1: ruimte bieden aan een gevarieerde woningvraag  Ambitie 2: woonwijken en woningen klaar voor de toekomst  Ambitie 3: lang zelfstandig wonen als onderdeel van de gemeenschap We zetten hiervoor de projecten in waarin de gemeente een grondpositie heeft. Dit doen we door concrete afspraken te maken met projectontwikkelaars over (verkoop)prijzen, woningtype, doelgroep en duurzaamheid. We maken afspraken over de voortgang en faciliteren partijen in het zo snel mogelijk doorlopen van procedures. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Voorzien in de lokale en (boven)regionale woningbehoefte (kwantitatief en kwalitatief). WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Jaarlijks - Uitvoeren en monitoren van het meerjarig woningbouwprogramma Hillegom, om tijdig bij te kunnen sturen.

Jaarlijks - Regionaal afstemmen van de programmering en fasering van de woningbouwproductie, om in de regio het gewenste woningbouwprogramma te realiseren.

Jaarlijks - Monitoren van demografische ontwikkelingen en overige ontwikkelingen op de woningmarkt om waar nodig bij te kunnen sturen.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Beschikken over actueel woonbeleid in samenwerking met betrokken partners. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Jaarlijks - Uitvoeren van het Woonprogramma 2020-2024: 'naar een duurzaam evenwicht' via een jaarlijks uitvoeringsprogramma. Dit uitvoeringsprogramma sluit aan op de Omgevingsvisie en geeft inzicht in de ambities, doelstellingen en prioriteiten.

2022 Actualisatie Woonprogramma om in te spelen op de ontwikkelingen op de woningmarkt.

Jaarlijks - Sluiten, uitvoeren en monitoren prestatieafspraken met Stek en Huurdersbelangenvereniging Bollenstreek. Zodat er afspraken zijn over betaalbaarheid, voldoende woningen voor diverse doelgroepen, duurzame woningen, wonen met zorg en de huisvesting van bijzondere doelgroepen.

Jaarlijks - Uitvoeren van de Regionale Woonagenda Holland Rijnland.

2022 Actualisatie Regionale Woonagenda om in te spelen op de grote en groeiende druk op de woningmarkt.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een meer passend woningaanbod voor alle doelgroepen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Jaarlijks - Inzetten van instrumenten voor het realiseren van sociale huur-, goedkope koop- en middenhuur woningen, zodat de voorraad duurzaam betaalbaar blijft.

Jaarlijks - Onderzoeken en ontwikkelen van instrumenten die de doorstroming op de Hillegomse woningmarkt bevorderen.

2022-2023 - Opstellen nieuwe regionale huisvestingsverordening Holland Rijnland zodat er een transparant verdeelsysteem is dat inspeelt op de huidige sociale woningmarkt.

Jaarlijks - Inzetten van de eigen grondposities zodat huisvesting van bijzondere doelgroepen (zoals spoedzoekers) mogelijk wordt.

Jaarlijks - Bevorderen van initiatieven en faciliteren van de woonopgave als gevolg van transitie en transformatie maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Zo anticiperen we op de toekomstige woonvraag.

2022 - Inzicht krijgen in de huisvestingsopgave voor arbeidsmigranten en het faciliteren van de daaruit voortvloeiende woonopgave, zodat voor arbeidsmigranten passende huisvesting beschikbaar komt.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een meer toekomstbestendige woningvoorraad. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Jaarlijks - Samen met stakeholders (WZZ Elsbroek / Jozefpark) bevorderen van initiatieven en faciliteren van de woonopgave, zodat ouderen langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.

Jaarlijks - Inzetten op het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad en het realiseren van duurzame nieuwbouw volgens Uitvoeringsprogramma duurzaamheid zodat de woonvoorraad toekomstbestendig wordt.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Woningcorporatie Stek Huurdersbelangenvereniging Bollenstreek Zorgaanbieders

Implementatie Omgevingswet De nieuwe Omgevingswet biedt kansen. De wet gaat uit van meer decentraal werken, waardoor ruimte ontstaat voor lokale afwegingen. Voor ons betekent de wet een integrale afweging en open houding ten opzichte van initiatiefnemers en participatie. We stellen hiervoor duidelijke kaders op en organiseren pilots die ons voorbereiden op de nieuwe wet en de nieuwe manier van werken. Invoering van de Omgevingswet is waarschijnlijk uitgesteld naar 1 juli 2022, zodat we ruimte hebben om de implementatie nog beter te voor te bereiden. Hillegom is koploper in Nederland als het gaat om het gebruik van de mogelijkheden die de nieuwe Omgevingswet biedt. Daar gaan we het komende jaar mee door. We sturen op een integrale visie, waarbij de fysieke leefomgeving én het sociaal domein steeds meer in samenhang worden bekeken en gaan door met het maken van één Omgevingsplan voor de hele gemeente Hillegom. De ontwikkelingen onder het programma Implementatie Omgevingswet dienen om aan de minimale wettelijke vereisten te kunnen voldoen die voortvloeien uit de Omgevingswet (zoals het versnelde traject vergunningverlening vanaf 1 juli 2022). Het Programma Implementatie Omgevingswet heeft een integraal karakter en draagt bij aan de implementatie van het dienstverleningsconcept, participatie en digitalisering.

Voor 2022 is incidenteel werkbudget begroot voor het voortzetten van de invoering. Aan de hand van een landelijk ontwikkelt financieel dialoogmodel hebben we een analyse gemaakt om de structurele kosten van de Omgevingswet in beeld te brengen. Hieruit blijkt dat het eerder door het Rijk ingenomen standpunt niet realistisch is. De invoering en uitwerking van de Omgevingswet kan niet kostenneutraal verlopen. Hierover zijn we reeds in overleg met het Rijk en in 2022 zullen we met een uitwerking komen hoe we deze kosten denken te mitigeren. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Via de instrumenten van de Omgevingswet werken we aan een veiligere en gezondere leefomgeving, waarbij duurzaamheid voorop staat. We zijn koploper voor wat betreft de implementatie van de Omgevingswet. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Het in procedure brengen van een omgevingsplan voor het totale grondgebied van Hillegom. Het omgevingsplan Buitengebied en de Zanderij is daarbij de basis. Het ontwerp kan pas in procedure na inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Vormgeven integraal beleid en beleidscyclus o.a. ·Jaarlijks evalueren en actualiseren van de Omgevingsvisie Hillegom op basis van monitoringsysteem TELOS en data-analyses. ·Opstellen, uitvoeren, evalueren en actualiseren van (uitvoerings-) programma's fysieke leefomgeving.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Optimale dienstverlening. Daar waar nodige een traject van cultuurverandering bij bestuurders en ambtenaren.

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Voortzetten organisatie van bijeenkomsten en proeftuinen voor ambtenaren, bestuurders, samenwerkingspartners en initiatiefnemers om de nieuwe manier van werken structureel te borgen.

Verder doorontwikkelen van en werken met serviceformules uitgaande van één-loket-gedachte( zie programma 4 Dienstverlening).

Kaders ontwikkelen hoe we (overheids-) participatie onder de Omgevingswet gaan vormgeven (zie programma 4 Participatie).

Uitvoeren van het strategisch communicatieplan.

Aanpassen competentieprofielen medewerkers.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een digitale ontsluiting van gegevens en infrastructuur, die aansluit op het landelijke Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) passend bij de invoering van de Omgevingswet. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Kennisuitwisseling en samenwerking met partners.

Pilots met aansluiting op landelijke digitale stelsel Omgevingswet.

Noodzakelijke IT-architectuur (applicaties en gegevens) realiseren om nieuwe processen te ondersteunen.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Omgevingsdienst West-Holland RDOG Hollands Midden (GGD Hollands Midden) Veiligheidsregio Hollands Midden

Overige samenwerkingspartners Ministerie van Binnenlandse zaken VNG Omgevingswet Livinglab Zuid Holland (Hogeschool Leiden) Provincie Zuid-Holland Hoogheemraadschap van Rijnland Omliggende gemeenten Inwoners en initiatiefnemers

Gebiedsontwikkeling Het doel van ruimtelijke ontwikkeling is wonen, werken en recreëren voldoende ruimte te geven om tot ontwikkeling en bloei te komen, waarbij de verschillende belangen elkaar tegelijkertijd versterken. We vinden hierbij het behoud van onze (historische) identiteit, goede woon- en verblijfskwaliteit, alsmede duurzame inrichting van ons dorp en het buitengebied belangrijk. De omgevingsvisie Hillegom bepaalt hiervoor de koers. We bieden nadrukkelijk ruimte voor initiatieven van inwoners, instellingen of ondernemers, of het nu gaat om wonen, veiligheid, mobiliteit, integraliteit of duurzame ontwikkelingen. Bij initiatieven van derden, stimuleren wij initiatiefnemers om bij te dragen aan de koers die is uitgezet in de omgevingsvisie. We versnellen ruimtelijke ontwikkelingsprojecten waarin de gemeente een grondpositie heeft. Dat doen we door slim om te gaan met procedures en/of door financiële middelen beschikbaar te stellen voor kennis, capaciteit of innovatieve oplossingen. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Integrale duurzame gebiedsontwikkeling in lijn met de Omgevingsvisie Hillegom en de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG). WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Stimuleren en faciliteren van plannen van ontwikkelaars, corporaties, bedrijven en particuliere initiatiefnemers die bijdragen aan de koers van de Omgevingsvisie en/of bijdragen aan de ISG.

Invullen van eigen grondposities, zoals Vossepolder, Hillegom-Noord en Woonzorgzone Elsbroek. Duurzaamheid en/of betaalbaarheid staan hierbij voorop. We maken afspraken over de voortgang, de beschikbaarheid van woningen voor Hillegommers en doorlopen processen zo vlot mogelijk.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Greenport Ontwikkelings Maatschappij B.V.

Overige samenwerkingspartners Woningbouwcorporaties Projectontwikkelaars Bedrijven Particuliere initiatiefnemers

Openbare ruimte en duurzaamheid Openbare ruimte We willen de (leef)omgeving voor inwoners en ondernemers aangenaam en bruikbaar maken en houden. Een prettige, groene leefomgeving heeft een positieve invloed op ons welbevinden en nodigt uit tot bewegen, sporten en ontmoeten. We hebben hard gewerkt aan het groenprofiel van onze gemeente. Het "zorgeloos groen" willen we uitbreiden naar de wijken. Dit draagt ook bij aan het versterken van de biodiversiteit. We blijven daarom investeren in groen, verkeersveiligheid en bereikbaarheid van Hillegom. Via het beheer en onderhoud van de openbare ruimte dragen we bij aan een veilige en gezonde omgeving waarin inwoners geen, of zo min mogelijk, materiële of persoonlijke schade lijden. In de openbare ruimte is er een duidelijk verband tussen sociale veiligheid, welzijn en burger- en overheidsparticipatie. We gaan de wijk in om op te halen wat er leeft en welke ideeën er zijn voor verbetering van de openbare ruimte. Kleine(re) aanpassingen in de openbare ruimte die snel kunnen worden opgepakt -en direct tot verbetering leiden- voeren we snel uit. De gemeente heeft, vanuit de wet Milieubeheer, de verplichting om de inzameling van afval te verzorgen. We stimuleren de circulaire economie, en nemen dit systeem mee in (de uitvoering van) ons afvalbeleid.

Verder bereiden we Hillegom voor op klimaatveranderingen en ontwikkelen we een toekomstbestendig actieplan. De inrichting van de buitenruimte speelt hierbij een cruciale rol. Gezien de beperkte financiële ruimte in de komende jaren worden er keuzes gemaakt in de ambities. Diverse ambities betekenen een verhoging van beheer- en onderhoudskosten, tenzij eigen beheer door bewoners gaat toenemen of een andere wijze van compensatie wordt gevonden. Duurzaamheid duurzame (proef)tuin . Het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid is een verbindend programma, dat betrekking heeft op verschillende beleidsterreinen. Duurzaamheid is dan ook een integraal onderwerp dat organisatie breed aandacht vraagt en opgepakt wordt.

Doelstellingen en activiteiten: We ondernemen vanuit het uitvoeringsprogramma concrete acties op het gebied van fysieke, sociale en economische duurzaamheid. Hierbij ligt de nadruk op de fysieke duurzaamheid en in het bijzonder op de energietransitie. De energietransitie is een van de grootste maatschappelijke opgaven waar wij voor staan in de -uitstoot om zo de opwarming van de aarde door klimaatverandering te beperken. Hillegom heeft hierbij de ambitie om in 2050 een energie- en klimaat neutrale gemeente te zijn. Om energieneutraal te zijn, moet alle energie die we in Hillegom verbruiken lokaal worden opgewekt. Om -uitstoot van onze gemeente terugbrengen.

Energietransitie: van (inter)nationaal akkoord naar Hillegomse realiteit: Het Energieakkoord Holland Rijnland is inmiddels vertaald naar de Regionale Energiestrategie (RES)1.0. In de RES 1.0 onderzoeken we hoe we duurzame energie grootschalig kunnen opwekken. Als eerste stap moeten we besparen, hierin heeft de RES de ambitie om minimaal 11% van het energiegebruik in de regio ten opzichte van 2014 te besparen. Daarnaast zetten we in op schonere, slimmere en andere vormen van mobiliteit. Voor de overstap naar duurzame bronnen waarmee we onder andere onze huizen kunnen verwarmen, is het belangrijk om onze warmtevraag te verkleinen en in de regio goed samen te werken. Een hybride warmtepomp is een nuttige tussenstap op weg naar andere duurzame oplossingen. Het is de regionale ambitie om in 2030 1.05 TWh duurzame elektriciteit gerealiseerd te hebben. De RES vertalen we bovendien naar lokaal beleid. Dit doen we met het opstellen van onze Lokale Energiestrategie en de Transitievisie Warmte. Eind 2021 stellen we deze vast. In 2022 stellen we de uitvoeringsprogramma's Warmte en Energie op. Hierin werken we de ambities uit naar concrete projecten.

Budgettering: We spannen ons in om subsidies en andere vormen van cofinanciering te regelen voor het bereiken van onze duurzame doelstellingen. Om uitvoering te geven aan het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid wordt er een (jaarlijks) werkbudget onttrokken uit de daartoe bestemde reserve. Deze reserve is aanvankelijk opgezet voor de periode 2018-2022. Het continueren van de bestemmingsreserve tot en met 2024 is gewenst. Daarbij nemen we in ogenschouw dat het onderwerp duurzaamheid continu in beweging is en er op het moment van schrijven gewerkt wordt aan het opstellen van een LES en TVW. De LES en de TVW geven nader inzicht in de opgave en rol van de gemeente en bieden daarmee handelingsperspectieven voor lokale (uitvoerings)projecten en acties. Financiering van dergelijke activiteiten kan dan na 2022 ten laste komen van de bestemmingsreserve duurzaamheid. Regionale programma's groen Binnen de Duin- en Bollenstreek wordt samengewerkt op basis van het gebiedsprogramma B(l)oeiende Bollenstreek. Daarin zijn projecten op het gebied van groen en recreatie opgenomen. Binnen Holland Rijnland wordt gewerkt aan het Regionaal Groenprogramma Holland Rijnland. In 2022 geven we uitvoering aan lopende en nieuwe initiatieven. Ook hierbij geldt dat ambities en projecten die hieruit voortkomen mogelijk een verhoging van de beheer- en onderhoudskosten met zich meebrengen.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Een aangename, gezonde en veilige leefomgeving voor alle gebruikers. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Uitvoering geven aan het Gebiedsprogramma B(l)oeiende Bollenstreek en daarmee een bijdrage leveren aan landschap, recreatie, natuur en economie van de streek. In 2022 worden de lopende projecten uit het gebiedsprogramma afgerond. En wordt nut en noodzaak van een nieuw gebiedsprogramma afgewogen. Bij een positief oordeel wordt een nieuw programma opgesteld.

Uitvoering geven aan het regionaal groenprogramma (RIF) van Holland Rijnland.

Optimaliseren van de samenwerking met de Omgevingsdienst West-Holland bij de invulling van de (milieu) taken.

Bijdrage leveren aan een mogelijk nieuw gebiedsprogramma voor de Duin- en Bollenstreek aan de hand van de visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving van de provincie Zuid-Holland. Bij invoering zullen we hier uitvoering aan geven. In 2022 wordt nut en noodzaak van een nieuw gebiedsprogramma afgewogen. Bij een positief oordeel wordt een programma opgesteld.

Gericht communiceren naar inwoners over de eigen invloed op de leefomgeving (bijv. over trias energetica, milieuvervuiling, geluidsoverlast en vergroening t.b.v. waterberging).

Opstellen Integraal Waterbeheerplan c.q. uitvoeringsprogramma ook wel het Programma Water en Klimaatadaptatie (PWKA) genoemd, waarin het maatregelenpakket voor klimaatadaptatie wordt opgenomen. In dit plan is ook aandacht voor meer biodiversiteit in bermen en oevers.

Uitvoering geven aan het Groenbeleidsplan

Opstellen van een Groenbeheerplan c.q. uitvoeringsprogramma (waarin ook de relatie gelegd wordt met biodiversiteit en klimaatadaptie).

Uitvoering geven aan het nieuwe beleid c.q. uitvoeringsprogramma Spelen, Sport en Bewegen in de buitenruimte.

A10

Uitwerken maatregelenpakket voor klimaatadaptatie op basis van in 2021 vastgestelde ambities (afgestemd op de doelstellingen van klimaatadaptatie uit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie).

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Het stimuleren van een circulaire economie. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Evaluatie van het nieuwe grondstoffen (VANG = Van Afval Naar Grondstof) beleid.

Milieustation 3.0: Onderzoek naar een nieuwe opzet van een milieustation 3.0. Dit is in onderzoek door regionale werkgroep onder leiding van Meerlanden. Het jaarverslag 2020 van Meerlanden meldt: 'Verkenning gestart om met de gemeenten Haarlemmermeer, Hillegom en Lisse een gezamenlijke milieustraat te realiseren. De locatie daarvoor moet vanuit elk van deze gemeenten goed bereikbaar zijn en kan dan door ontwikkelen tot Milieustraat 3.0. Inmiddels heeft de gemeente Noordwijk zich hier ook bij aangesloten'.

Implementatie nieuw (VANG)-afvalbeleid: voor ieder huishouden een afvalpas, 140 liter rolcontainers voor laagbouw en ondergrondse restafvalcontainers voor hoogbouw. - Containers voor laagbouw geplaatst (100%). - Ondergrondse restafvalcontainers hoogbouw geplaatst (100%).

Borging en nazorg van het nieuwe VANG grondstoffenbeleid: communicatie, handhaving, monitoring.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Energie- en klimaatneutrale gemeente in 2050. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

In 2022 wordt voor het laatste jaar uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid Hillegom 2018-2022. Nu het programma afloopt wordt er in 2022 gewerkt aan een nieuw beleidsdocument duurzaamheid, waarbij de nadruk zal liggen op de fysieke leefomgeving en in het bijzonder de energietransitie.

Opstellen en uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma Lokale Energiestrategie. Alsmede uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma behorend bij de transitievisie warmte.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Openbare ruimte is klimaatbestendig. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Uitwerken maatregelenpakket voor klimaatadaptatie op basis van de in 2021 vastgestelde ambities (afgestemd op de doelstellingen van klimaatadaptatie uit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie). Dit wordt onderdeel van het nieuwe Integrale Waterbeheerplan ook wel het Programma Water en Klimaatadaptatie (PWKA) genoemd.

Op basis van de landelijke campagne Operatie Steenbreek een jaarlijkse bewustwordingscampagnes opzetten gericht op het vergroenen van tuinen.

Aan de hand van nieuwe ontwikkelingen en ervaringen, die voortkomen uit de toepassing van de methode Duurzame Gebiedsontwikkeling, wordt de Leidraad duurzame (her)inrichting van de openbare ruimte jaarlijks geactualiseerd.

SAMENWERKINGSPARTNERS

Verbonden partijen

Overige samenwerkingspartners

Holland Rijnland Omgevingsdienst West-Holland Meerlanden N.V. Vuilafvoerbedrijf Duin- en Bollenstreek Veiligheidsregio Hollands Midden Greenport Ontwikkelingsmaatschappij B.V.

Hoogheemraadschap Rijnland Provincie Zuid-Holland Inwoners Bedrijven

Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen

Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Gemiddelde WOZ waarde per duizend euro

Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2019 2020 2021 2022 61

Bron

321

2021: 290

CBS

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

11,3

0,5

17,2

11,7

Basisregistratie 2020: adressen 8,9 en gebouwe n

Demografische druk

De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar (%)

72,9 %

73,1 %

77 %

72,9%

2021: 70,1 %

CBS

719

812

2021: 733

COELO

810

2021: 810

COELO

Gemeentelijke Gemiddeld woonlasten totaalbedrag in euro's eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten Gemiddeld meerpersoonshuishoude totaalbedrag in euro's n Toelichting indicator Gemiddelde WOZ waarde De gemiddelde WOZ waarde van woningen.

Toelichting indicator Nieuwgebouwde woningen Het aantal nieuwgebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen zoals transformaties. Toelichting indicator Demografische druk De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.

Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Toelichting indicator Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.

Indicator

Eenheid

Hoeveelheid restafval ( incl. grof huishoudelijk restafval) Percentage elektriciteit opgewekt uit o.a. Hernieuwbare elektriciteit wind, waterkracht, zon of biomassa Omvang huishoudelijk restafval

Realisati Realisatie Begroting Begroting e 2020 2021 2022 2019

Bron

181

225

154

2019: 161

CBS

7,2 %

10,5 %

12,4 %

2019: 20,1 %

RWS

Toelichting indicator Omvang huishoudelijk restafval Niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als het huishoudelijk restafval te worden aangeboden. Toelichting indicator Hernieuwde elektriciteit Het % hernieuwbare energie, ook wel duurzame of groene energie genoemd. Dit is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld zoals uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Indicator

Eenheid

Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2019 2020 2021 2022

Verwijzingen Halt

Aantal per 10.000 jongeren (in de leeftijd 12 - 17 jaar)

200

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

1,1

0,5

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

3,9

2,9

Diefstallen uit woning

Aantal per 1.000 inwoners

1,8

2,5

Vernieling en beschadiging Aantal per 1.000 inwoners (in de openbare ruimte)

4,6

6,1

2,5

1,5 4

Bron

2020: Burea 110 u Halt 2019; CBS 2,3 2020: CBS 4,6 2019: CBS 2,3 2020: CBS 6,2

Toelichting indicator Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Toelichting indicator Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

Toelichting indicator Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Toelichting indicator Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners. Toelichting indicator Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Kaderstellende stukken - Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 2050, 2020 - Nationale wetgeving voor de fysieke leefomgeving - Omgevingsbeleid, -programma en -verordening provincie Zuid-Holland, 2020 - Nationaal Park Hollandse Duinen, 2020 - Regionaal Crisisplan - Integraal veiligheidsbeleid 2020-2023 Hillegom 'Samen houden we Hillegom veilig' - Coalitieakkoord Hoogheemraadschap van Rijnland, De blauwe lens, 2021 - Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst West-Holland - Afgesproken ambities met Omgevingsdienst West-Holland in het werkplan (niet openbaar) - Gemeenschappelijke Regeling Holland Rijnland - Regionale Omgevingsagenda Holland Rijnland 2040, 2021 (eindversie nog niet gereed) - Regionale Energiestrategie (RES 1.0) Holland Rijnland, 2021 - Regionale Strategie Mobiliteit (RSM) Holland Rijnland, 2021 (eindversie nog niet gereed) - Regionale Woonagenda Holland Rijnland 2017 - Energieakkoord Holland Rijnland 2017-2025 - Groenprogramma Holland Rijnland, gebiedsprogramma Bloeiende Duin- en Bollenstreek 2016-2020 - Strategische Agenda Ruimte Duin- en Bollenstreek 2040 - Economische Agenda Duin- en Bollenstreek 2018-2021 - Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek2016 - Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom, duurzame (proef)tuin van Holland, actualisatie 2021 (vanaf 31 augustus openbaar) - Woonprogramma Hillegom 2020-2024 - Prestatieafspraken Wonen Hillegom -

Parapluplan Wonen 2020 - Handhavingsuitvoeringsprogramma Hillegom 2020 - Handhavingsuitvoeringsprogramma Hillegom 2021 - Algemene Plaatselijke Verordening Hillegom - Drank- en horecaverordening 2014 - Hillegoms Verkeer- en Vervoersplan (HVVP) (in voorbereiding) - Beleidsplan wegen 2015-2019 - Bodemfunctieklassenkaart 2020 - Beleid Laadinfrastructuur 2021 - Beleidsplan Openbare Verlichting 2011-2021 - Healthy Hillegom 2020-2023 - Nota Grondbeleid Hillegom 2018 - Cultuurnota 2017-2020 - Kunstwerkbeleid 2015-2019 - Erfgoedverordening gemeente Hillegom 2010 - Verordening Erfgoedcommissie Hillegom 2019 - Centrumplannen - Groenbeleidsplan 2015-2024 Deel A Deel B - Verbreed gemeentelijk rioleringsplan 2016-2020 - RioolBeheerPlan en BasisRioolPlan 2016-2020 - Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid Hillegom 2018-2022 - Afvalbeleid 2021 - Gemeentelijke afvalstoffenverordening en uitvoeringsbesluit - Landelijk afvalbeheersplan (LAP2) - VANG (Van Afval Naar Grondstof) - Dienstverleningsovereenkomst met De Meerlanden (niet openbaar)

Wat mag het kosten? Lasten

Rekening

Begroting

2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Ruimtelijke ordening

-726

-1.191

-862

-677

-593

-502

Totaal Gebiedsontwikkeling

-726

-1.191

-862

-677

-593

-502

Openbare orde en veiligheid

-750

-749

-793

Crisisbeheersing en brandweer

-1.270

-1.368

-1.413

Totaal Openbare orde en veiligheid

-2.020

-2.117

-2.206

Afval

-2.091

-2.537

-2.667

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-1.795

-2.047

-2.156

-2.112

-2.119

-2.126

Begraafplaatsen en crematoria

-124

-114

-71

Riolering

-1.651

-1.676

-1.716

-1.758

-1.794

-1.819

Milieubeheer

-1.281

-1.243

-1.257

-932

Totaal Openbare ruimte en duurzaamheid

-6.942

-7.617

-7.867

-7.540

-7.583

-7.615

Verkeer en vervoer

-2.646

-3.576

-3.701

-3.605

-3.648

-3.532

Parkeren

-42

-109

-110

-315

Recreatieve havens

-91

-141

-2.779

-3.826

-3.952

-4.061

-4.104

-3.988

Wonen en bouwen

-515

-1.959

-661

Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

-2.039

-5.366

-4.023

-15

Totaal Wonen

-2.554

-7.325

-4.684

-676

Totaal lasten

-15.021

-22.076

-19.571

-15.160

-15.162

-14.987

Thema Gebiedsontwikkeling

Thema Openbare orde en veiligheid

Thema Openbare ruimte en duurzaamheid

Thema Verkeer en vervoer

Totaal Verkeer en vervoer Thema Wonen

Baten

Rekening

Begroting

2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Thema Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid 8

Crisisbeheersing en brandweer

Totaal Openbare orde en veiligheid

3.489

3.632

Thema Gebiedsontwikkeling Ruimtelijke ordening

112

Totaal Gebiedsontwikkeling

112

Thema Openbare ruimte en duurzaamheid Afval 2.807 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Begraafplaatsen en crematoria

Riolering

2.323

2.384

2.524

2.579

2.626

2.659

Milieubeheer

183

Totaal Openbare ruimte en duurzaamheid

5.388

5.965

6.248

6.303

6.350

6.383

Verkeer en vervoer

Parkeren

Recreatieve havens

Totaal Verkeer en vervoer

Wonen en bouwen

502

652

512

402

Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen)

2.678

5.352

4.008

Totaal Wonen

3.180

6.004

4.520

402

Totaal baten

8.805

12.127

10.926

6.863

6.910

6.943

Saldo van baten en lasten

-6.215

-9.949

-8.645

-8.297

-8.252

-8.043

Reserves

Rekening

Begroting

2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Toevoegingen reserves

-6.681

-5.813

Onttrekkingen reserves

7.456

8.949

1.589

1.157

1.097

843

Totaal reserves

775

3.136

1.589

1.157

1.097

843

Saldo na resultaatbestemming

-5.437

-6.812

-7.053

-7.134

-7.150

-7.197

Thema Verkeer en vervoer

Thema Wonen

Programma 3 Bedrijvigheid Trends en ontwikkelingen Regionale Economie Voor de Duin -en Bollenstreek is gebiedsgericht werken noodzakelijk om een integrale ontwikkeling van de economie te realiseren. In het Interbestuurlijk Programma (IBP) wordt gesproken over regionale economie als de recente analyse van de belangrijkste Structuuropgaven voor de Duin- en Bollenstreek, blijkt dat Hillegom met name onder het gemiddelde scoort op het aantal arbeidsplaatsen. Daarnaast speelt ook dat de scores op opleidingsniveau, vergrijzing, ondernemerschap en verhuismobiliteit niet positief uitpakken in verhouding tot het merendeel van de andere Nederlandse gemeenten. Om krimp op den duur te voorkomen is samenwerking tussen de triple helix partijen nodig. Daarnaast moet de strijd om kennis en talent overeind te kunnen blijven als regio en onze gemeente daarbinnen. Bollensector De komende jaren zet de schaalvergroting in combinatie met de krimp van het aantal bedrijven in de bollensector door. Veel bedrijven gaan steeds meer specialiseren. Daarnaast zet de focus op duurzaam bodembeheer de komende jaren door. Door meer rotatie van gewassen ontstaat meer vraag naar areaal dat geschikt is voor bloembollen. Deze ontwikkelingen leggen een (nog) grotere druk op het ruimtegebruik in de streek.

Met de oprichting van Greenport Ontwikkelingsmaatschappij (GOM) is in 2009 gestart met het optimaal inrichten van de beschikbare ruimte in de streek. Desondanks zien we de afgelopen jaren een trend dat telers meer en meer hectares in andere gebieden opzoeken voor hun teelt. Om de economische positie van de Greenport te versterken is in 2019 de stichting Greenport Duin- en Bollenstreek opgericht. Binnen deze stichting werken onderwijs, overheid en ondernemers samen. De sector ziet de Bollenstreek nog altijd als haar bakermat vanwege de aanwezigheid van kennispartners (KAVB, BKD, Hobaho e.a.), toeleveranciers, de band met Keukenhof en de nabijheid van kennisinstituten (Leiden, Delft, Amsterdam) en onderwijsinstellingen (Wellant, Hogeschool Leiden, Hogeschool Inholland). Arbeidsmigranten De arbeidsintensieve agrarische bedrijfstak (bollenteelt) zorgt voor een toestroom van arbeidsmigranten. Dit leidt tot verschillende knelpunten zoals het stimuleren van deelname aan onze lokale samenleving en illegale of slechte huisvestingssituaties. Dit vraagt om een integrale afweging die leidt tot oplossingen voor integratie en huisvesting, waarbij het evenwicht ten opzichte van de andere doelgroepen in stand moet blijven. Bestaande beleidsterreinen werken samen aan een integrale aanpak. Lokale economie De lokale economie in het algemeen en de detailhandel in het bijzonder, staan onder druk.

Structurele ontwikkelingen, zoals de opkomst van online winkelen en andere behoeften bij klanten zorgen ervoor dat het beleven van het centrum veranderd is van koopgericht gedrag naar een beleving waar men elkaar ontmoet. Deze factoren beïnvloeden de opbouw van het centrum. Verdere internationalisering van productieprocessen, hebben gevolgen voor de bedrijventerreinen. We zien dat in de afgelopen jaren terug in een vermindering van het aantal winkels en leegstaande panden op bedrijventerreinen. Ten aanzien van de bedrijventerreinen zien we recent weer meer vraag ontstaan, waarbij de kwaliteit van de bedrijventerreinen een punt van aandacht is. Daarbij is transformatie een van de oplossingsrichtingen.

Lokale economie Levendig Hillegom We zetten in op activiteiten en projecten die Hillegom levendig en aantrekkelijk maken. Innovatie en duurzaamheid zijn daarbij belangrijke speerpunten. Wij faciliteren plannen en ideeën, op voorwaarde dat ze bijdragen aan een verbetering van de leef kwaliteit en de duurzame ontwikkeling van Hillegom. We doen het samen met het lokale bedrijfsleven. De inspanningen zijn erop gericht dat in 2023 er weer een BIZ is waaruit de ondernemers gezamenlijk activiteiten kunnen financieren. Centrum We stimuleren de investeringsbereidheid van ontwikkelaars en ondernemers in het centrum door het vestigingsklimaat te versterken. Dit doen we door de ruimtelijke kwaliteit in het centrum te verbeteren. De kaders liggen vast in de Omgevingsvisie. Daarnaast wordt ingezet op versterking van de samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren. De focus ligt op het kernwinkelgebied in het historisch hart. Voor de overige delen van het centrum wordt bekeken wat de beste invulling is. In 2021 is de herinrichting van de openbare ruimte in de Hoofdstraat afgerond waarmee de kwaliteit van het kernwinkelgebied is versterkt. In 2022 gelden er nieuwe integrale regels op basis van het omgevingsplan voor standplaatsen, terrassen en uitstallingen . Bedrijventerreinen Op regionaal niveau is een kwalitatieve analyse van de bedrijventreinen beschikbaar.

Ook is de klimaatstresstest beschikbaar. Beide analyses geven meer inzicht in de behoeften en wensen ten aanzien van de toekomstige ontwikkeling van bedrijventerreinen in de regio. We maken voor onze gemeente de vertaling wat deze analyses betekenen in relatie tot onze ambities, en welke inspanningen nodig zijn om deze te verwezenlijken. We kijken hoe de bedrijventerreinen aantrekkelijker, groener en leefbaarder ingericht kunnen worden. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: In nauwe en constructieve samenwerking met stakeholders inzetten op duurzame groei en revitalisering van ons centrum. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Indien er vanuit de ondernemers een initiatief komt voor een nieuw Biz wordt dat door ons ondersteund.

Initiatieven vanuit de ondernemers die bijdragen aan kwaliteitsverbetering van het centrum worden waar mogelijk ondersteund.

Op basis van de in 2019 afgesloten intentieovereenkomst met de betrokken stakeholders.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Verder vergroten van aantrekkelijkheid van Hillegom. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Stichting Hillegom Marketing promoot Hillegom zowel lokaal als regionaal. Wij dragen hieraan bij door Stichting Hillegom Marketing te ondersteunen conform het af te sluiten convenant.

Aan de hand van het Handboek reclame, uitstallingen en gevelwijzigingen wordt gewerkt naar een meer uniforme uitstraling van het centrum.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Voldoende en duurzame bedrijventerreinen. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Toekomstbestendig maken van bestaande bedrijventerreinen in lijn met de Omgevingsvisie Hillegom 2030 en op basis van de klimaatstresstest, ontwikkelingen op het gebied van o.a. mobiliteiten ontsluiting en de bevindingen van de bedrijventerreinenanalyse.

Kijken hoe we samen met ondernemers de bedrijventerreinen aantrekkelijker, groener en veiliger kunnen inrichten.

Ontwikkelen nieuwe bedrijfslocaties alleen als dit vanuit een breed en regionaal perspectief noodzakelijk is.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Greenport Ontwikkelings Maatschappij (GOM) Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Stichting Hillegom Marketing Koopcentrum Hillegom Economic Board DBS Stichting Greenport DBS Provincie Zuid-Holland

Regionale economie Onze ambitie is de regionale economische structuur te versterken zonder dat het ten koste gaat van de woonaantrekkelijkheid. De Economische Agenda Duin- en Bollenstreek sloot hier naadloos op aan. In 2018 is de Economic Board Duin- en Bollenstreek geïnstalleerd om de doelstellingen uit de agenda te realiseren. In 2021 is de Economische agenda geëvalueerd. Hierin komt naar voren dat de agenda ten eerste gericht moet worden op de regionale vraagstukken. Bijvoorbeeld het verbeteren van de bovengenoemde structuurknelpunten: aantrekken van kennis, behouden en aantrekken van jong talent en stimuleren van ondernemerschap. Daarnaast moet de uitvoeringsagenda ook meer strategisch worden door aansluiting te zoeken bij provinciale en landelijke vanaf 2022 gewerkt met een strategische ontwikkelagenda. Als (mede-) financier zijn we als gemeente kaderstellend. Duurzaamheid/circulaire economie is daarbij een belangrijk kader. Om overeind te kunnen blijven in de strijd om kennis en talent, moet de Duin- en Bollenstreek meer aansluiting Leiden en de metropoolregio Den Haag/Rotterdam. De bloembollenteelt en -handel hebben onze regio gemaakt tot wat we zijn: de Bollenstreek. Wereldwijd beroemd en bekend door de bollenvelden en Keukenhof. Economie en toerisme binnen de Greenport Duin- en Bollenstreek zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Met diverse inspanningen proberen we onze streek nog mooier en leefbaarder te maken. De Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek is in 2019 onder andere hiervoor opgericht. Binnen de strategische agenda Duin- en Bollenstreek en de regionale omgevingsagenda Holland Rijnland zijn de ruimtelijke randvoorwaarden neergelegd voor het vernieuwen en vergroten van de lokale en regionale economie en is er een uitvoeringsagenda opgesteld.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Versterken economische positie van Duin- en Bollenstreek. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Binnen het kader van een nog te ontwikkelen meer strategische regionale economische agenda Duin- en Bollenstreek activiteiten (laten) ondersteunen binnen de triple helix, die in lijn zijn met de aanbevelingen van het raadsbesluit Evaluatie economische samenwerking duin- en bollenstreek.

Verkennen strategische samenwerking met omliggende gemeenten (ook buiten de Duin- en Bollenstreek).

Ondersteunen van de activiteiten van de stichting Greenport Duin- en Bollenstreek.

Waar mogelijk lokale initiatieven laten aanhaken bij regionale samenwerking, om zo de effecten voor Hillegom te maximaliseren (en andersom).

Intensiveren van de samenwerking tussen Stichting Hillegom Marketing en de regiopartners waar het de promotie van de aantrekkelijkheid van de streek voor recreatie en toerisme betreft.

Verkennen of en hoe de verschillende kernen in de Duin- en Bollenstreek elkaar kunnen versterken, en daar waar mogelijk uitvoeringsafspraken erover maken.

Aan de slag met de Uitvoeringsagenda Verblijfsrecreatie.

Aan de slag met de regionale strategische agenda ruimte.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland

Overige samenwerkingspartners Economic Board Duin- en Bollenstreek Omliggende gemeenten Stichting Greenport Duin- en Bollenstreek Provincie Zuid-Holland Provincie Noord-Holland Metropoolregio Amsterdam

Kunst en Cultuur Kunst en Cultuur zijn van maatschappelijk belang voor de inwoners van Hillegom. Een aantrekkelijk cultuurklimaat biedt inwoners mogelijkheden voor persoonlijke groei. Het geeft mogelijkheden tot talentontwikkeling, impulsen voor creatieve innovatie en vernieuwing. Cultuur bevordert de sociale cohesie. Cultuureducatie draagt bij aan de persoonlijke ontwikkeling van kinderen en jongeren: het stimuleert expressie, persoonlijke ontplooiing en maatschappelijke betrokkenheid. Cultuureducatie heeft ook een positieve invloed op leren. Uit onderzoek komt naar voren dat mensen die actief of passief deelnemen aan culturele activiteiten zich gelukkiger voelen en gezonder zijn, zowel mentaal als fysiek. Cultuur en cultuureducatie kunnen ingezet worden ten behoeve van participatie. Denk bijvoorbeeld aan zinvolle dagbesteding, scholing en vrijwilligerswerk. Kunst en cultuur versterken de economische ontwikkeling van een gemeente als aantrekkelijke vestigingsplaats en toeristische / recreatieve bestemming. Kunst en cultuur dragen bij aan de beleving van de leefomgeving en geven kleur aan een gemeente of een wijk. Het zorgt voor een onderscheidende uitstraling, waar een gemeenschap trots op is.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Bevorderen van toename van cultuurparticipatie (actief en passief). WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A2

We nemen cultuurbeleid op in de Maatschappelijke Agenda (MAG), waarover de gemeenteraad eind 2021 besluit. De MAG is een integrale visie op het brede sociale domein en op een leven lang meedoen. Met de inwoners en de maatschappelijke partners gaan we verkennen op welke wijze kunst en cultuur een bijdrage kunnen leveren aan de 7 opgaven van de MAG.

Na verkenning van toekomstgericht muziekonderwijs in Hillegom, starten we in 2022 met de uitvoering hiervan. Hierbij staat het verbindende element van muziek centraal, waardoor muziek een bijdrage levert aan het vergroten van de vitaliteit van de inwoners en het versterken van de sociale cohesie. Daarnaast moet muziekonderwijs toegankelijk zijn voor alle inwoners van Hillegom.

We benutten de bibliotheek als facilitator van activiteiten gericht op cultuur en sociaal domein.

Samen met de inwoners en maatschappelijke partners verkennen we hoe we met kunst en cultuur samenwerking en interactie kunnen stimuleren en een Cultureel Café, cultuuragenda, kunst & cultuur evenement kunnen bijdragen aan de opgaven van de MAG.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Vergroten van kennis en waardering voor kunst en cultuur. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Voor kwalitatief goede cultuureducatie op de basisscholen in Hillegom nemen we deel aan het programma Cultuureducatie met Kwaliteit en Verwonder om de Hoek 2021-2024. Hierdoor krijgen de leerlingen de kans om actief, creatief en onderzoekend aan de slag te gaan. We verbinden hiermee ook het binnenschools- en buitenschools leren.

We vergroten kennis en waardering bij inwoners door onder meer de jaarlijks landelijke Open Monumentendag en de historische wandelingen via de app VoetstAPPen.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen

Overige samenwerkingspartners

Holland Rijnland

Stichting Cultuurbeleving Hillegom Bibliotheek Muziekschool Hillegomse Harmoniekapel Kunstcommissie Cultuurverenigingen en -organisaties Vrienden van Oud Hillegom Cultuureducatiegroep Stichting Hillegom Marketing Hillegom Online Fioretti College Basisscholen Hillegom Welzijnskompas Welzijnskwartier Kunstenaars Kunstgebouw Naturalis

Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen

Beleidsindicatoren Indicator

Functiemenging

Vestigingen van (bedrijven)

Eenheid Index die verhoudingswaarde aangeeft tussen banen en woningen Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 64 jaar

Realisatie Realisatie Begroting Begroting 2019 2020 2021 2022

Bron

44,5 %

43,9%

44 %

44%

2020: 53,2 %

LISA

143,9

130,1

137,8

135

2020: 135,2

LISA

Toelichting indicator Functievermenging De functiemenging index (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Toelichting indicator Vestigingen van (bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Kaderstellende stukken Centrumontwikkeling · Programma Centrumontwikkeling Hillegom, september 2015 · Detailhandelsvisie Hillegom 2015 Regionale economie · Gebiedsprogramma B(l)oeiende Bollenstreek 2016 · Economische agenda Duin- en Bollenstreek, visie 2030 en uitvoeringsprogramma · Meerjarenprogramma Greenport Duin- en Bollenstreek 2017-2020 · Intentieverklaring 'Heerlijk Hillegom op weg naar de toekomst' · Koersdocument Economie en Toerisme Hillegom 2012-2020 · Intergemeentelijke structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek 2016 Bedrijventerrein · Bedrijventerreinenstrategie Holland Rijnland Kunst en Cultuur · Nota: Cultuur creëert en verbindt! 2017-2020

Wat mag het kosten? Lasten

Rekening

Begroting

2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Economische promotie

-167

-221

-213

Totaal Centrumontwikkeling

-167

-221

-213

Media

-483

-482

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-378

-622

-492

Cultureel erfgoed

-27

-66

-67

Totaal Kunst en Cultuur

-888

-1.170

-1.041

Economische havens en waterwegen

-9

Totaal Lokale economie

-9

-910

-729

-549

-533

Thema Centrumontwikkeling

Thema Kunst en Cultuur

Thema Lokale economie

Thema Regionale economie Economische ontwikkeling

-685

Fysieke bedrijfsinfrastructuur

-16

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

-30

-53

-48

Totaal Regionale economie

-731

-963

-777

-597

-581

Totaal lasten

-1.786

-2.363

-2.040

-1.860

-1.844

Baten

Rekening

Begroting

2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Economische promotie

Totaal Centrumontwikkeling

Thema Centrumontwikkeling

Thema Kunst en Cultuur Media Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Cultureel erfgoed Totaal Kunst en Cultuur Thema Lokale economie Economische havens en waterwegen Totaal Lokale economie Thema Regionale economie Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Totaal Regionale economie

Totaal baten

Saldo van baten en lasten

-1.776

-2.325

-2.002

-1.822

-1.806

Reserves

Rekening

Begroting

2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Toevoegingen reserves

Onttrekkingen reserves

247

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hillegom.nl/api/v1/meetings/1404/documents/17260