Document · PDF

1. Programmabegroting 2022-2025.pdf

Raadscommissie 27 oktober 2021, gemeente HillegomBij agendapunt: 7: (21.00) Programmabegroting 2022-202532.215 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

PROGRAMMABEGROTING 2022 - 2025 Gemeente Hillegom

Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................................................................................................................................... 3 Aanpassingen na Kadernota 2022 .......................................................................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................................................................................................................. 7 Begroting in één oogopslag .......................................................................................................................................................................................................

8 Programmaplan .................................................................................................................................................................................................................................10 Programma 1 Vitaliteit ...................................................................................................................................................................................................................10 Programma 2 Leefomgeving ...................................................................................................................................................................................................26 Programma 3 Bedrijvigheid .......................................................................................................................................................................................................47 Programma 4 Bestuur en ondersteuning ........................................................................................................................................................................55 Algemene dekkingsmiddelen..................................................................................................................................................................................................66 Paragrafen

..............................................................................................................................................................................................................................................71 Paragraaf Lokale heffingen.........................................................................................................................................................................................................71 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................77 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................................................................................................84 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................................................................................................................92 Paragraaf Bedrijfsvoering .............................................................................................................................................................................................................95 Paragraaf Verbonden partijen

..................................................................................................................................................................................................96 Paragraaf Grondbeleid ...............................................................................................................................................................................................................110 Financiële begroting ...................................................................................................................................................................................................................119 Uiteenzetting van de financiële positie .........................................................................................................................................................................146 Bijlage 1: Overzicht baten en lasten per taakveld ...................................................................................................................................................154

Voorwoord In juni 2021 hebben wij u zowel de Kadernota 2022 als de zogeheten Meicirculaire 2021 gepresenteerd. Hieruit bleek dat Hillegom de komende jaren financieel onzekere tijden tegemoet gaat. De decentralisaties van het Rijk (Wet Maatschappelijke Ontwikkeling en Jeugdhulp) vormen voor Hillegom (evenals voor vele andere gemeenten) het grootste struikelblok, daar waar het gaat om het in evenwicht krijgen van onze meerjarenbegroting. Wij zijn dan ook verheugd dat wij u een sluitende begroting kunnen voorleggen. Dat is niet vanzelfsprekend in de huidige tijd. We zijn er trots op dat het onze gemeente gelukt is. We zien nog een aantal grote vraagstukken op ons afkomen. Hoe en welke invloed zij op de meerjarenbegroting hebben, is een punt van aandacht voor de komende jaren. Het betreft hier onder meer de ontwikkelingen die voortvloeien uit de herverdeling van het gemeentefonds en ook de grote opgave van de klimaattransitie en Omgevingswet. Vitale wijken Onze inwoners kijken naar elkaar om en wonen in aangename en veilige wijken en buurten. Samen met de politie (in het bijzonder de wijkagenten en BOA's) zijn we zichtbaar op straat, om zo te weten wat er leeft en waar mogelijk inzet nodig is. We zetten in op een positieve leefstijl, voldoende bewegen, sociale cohesie en terugdringen van het aantal mensen met schulden.

Uitgangspunt hierbij is dat we kijken naar wat inwoners zelf kunnen en ondersteunen we daar waar nodig. Vitale wijken zijn zo veel mogelijk groen en dragen bij aan ontmoeten, gezondheid en veiligheid. Verdeling ruimte De komende jaren ligt er een uitdaging in het zoeken naar ruimte voor wonen, werken en recreëren. De toenemende vraag naar woningen, recreatiegebieden, groen, infrastructuur en alternatieve energiebronnen, vragen om een integrale afweging en waar mogelijk multifunctioneel gebruik van de beschikbare ruimte. Deze uitdaging pakken wij graag samen op met onze inwoners, ondernemers en instellingen. Toegankelijk Hillegom Op alle niveaus werken we aan een toegankelijk Hillegom. Dat geldt voor zowel fysiek, dienstverlening als digitaal. Voor de bereikbaarheid met de fiets, het openbaar vervoer, de auto, of te voet gaan we aan de slag met de uitvoering van het mobiliteitsplan. We doen dit uiteraard in samenwerking met de omliggende gemeenten en beide provincies. Toekomstbestendig We kijken vooruit naar Hillegom voor volgende generaties. Dat doen we niet alleen. We werken steeds aan een stevige positie in de regio, met de gemeenten in de Duin- en Bollenstreek, maar ook met de gemeenten Haarlemmermeer en Bloemendaal. Ook zijn we samen met het Rijk en de regio bezig met de energietransitie.

We blijven daarnaast investeren in ons Heerlijk Hillegom, om ons dorp ook op de lange termijn aantrekkelijk te houden voor alle mensen die in Hillegom wonen of bezoeken. Programmabegroting 2022 sluitend De Programmabegroting voor 2022 is sluitend door de extra middelen jeugd. Vanuit het Rijk is aan de gemeenten een extra totale bijdrage toegezegd1. In vergelijking met het saldo van de Kadernota 2022 hebben de mutaties voor kapitaallasten, aanpassingen in de maatstaven Algemene uitkering en een aantal kleinere aanpassingen geleid tot een positief saldo in 2022. Voor de daaropvolgende jaren rekenen wij op het Rijk, als het gaat om een hogere bijdrage in kader van decentralisaties en het schrappen van de zogeheten opschalingskorting. Mocht het Rijk vanaf het jaar 2023 hieraan niet meer bijdragen, dan zullen wij in Hillegom ook voor keuzes en wellicht versoberingen van ons beleid komen te staan. Met het grote aantal onzekere factoren die boven ons hoofd hangen die zowel positief als negatief kunnen uitpakken, is in deze begroting de lijn gekozen nog geen harde beleidskeuzes te maken. Afmaken 1

In de meerjarenbegroting is deze voor 75% opgenomen overeenkomstig de mogelijkheid geboden door de toezichthouder1.

Wij willen doorgaan op de ingeslagen weg en onze ambities en doelen verder uitvoeren. We blijven investeren en zichtbaar aan de slag voor en met inwoners, ondernemers, verenigingen en de regio. Heerlijk Hillegom is een vitaal, toegankelijk en toekomstbestendig dorp en daar blijven we ons voor inzetten.

Burgemeester en wethouders

Aanpassingen na Kadernota 2022 Begrotingssaldo na vaststellen Kadernota 2022 en Meicirculaire 2021: De kadernota is voor het zomerreces vastgesteld en is samen met de meicirculaire de basis voor het meerjarenperspectief 2022 - 2025. In de onderstaande tabel is het saldo gepresenteerd van de meicirculaire en kadernota gezamenlijk. -/- = nadelig) Financieel beeld op hoofdlijnen 2022 2023 2024 2025 Saldo Kadernota 2022 na mutaties 281 -451 -111 242 Resultaat meicirculaire 2021 78 -219 -454 -569 Saldo na meicirculaire 2021 358 -671 -565 -327 Na de meicirculaire is er een aantal ontwikkelingen in deze begroting vertaald. AANPASSINGEN: Omschrijving Aanpassingen Extra middelen jeugd 1,3 miljard Prognose extra middelen jeugd 1,3 miljard 75% Aanpassingen maatstaven Algemene uitkering Actualisatie afschrijvingen / kapitaallasten Mutaties Sociaal domein Nagekomen wijzigingen Economische agenda en mobiliteit

2022 836 38 -47 113 -178 -236 526

2023

-/- = nadelig) 2024 2025

580 77 -54 63 -115 0 552

504 122 -151 13 -75 0 413

412 154 -188 13 -56 0 336

Extra middelen jeugd 1,3 miljard euro Voor de oplopende tekorten in de jeugdzorg is voor 2022 landelijk een totaal bedrag van 1,3 miljard euro voor Hillegom ruim 1,5 miljoen euro ontvangen voor de tekorten in de jeugdzorg.

Prognose extra middelen jeugd 1,3 miljard 75% De extra middelen voor de jaren na 2022 worden geraamd op 75% van de toegezegde bedragen door het Rijk. Hiervoor heeft de toezichthouder, de Provincie Zuid-Holland, akkoord gegeven.

Aanpassingen maatstaven Algemene uitkering De maatstaven van de Algemene uitkering zijn na de meicirculaire gewijzigd en geven een extra bijdrage voor de komende jaren.

Actualisatie afschrijvingen / kapitaallasten Na vaststellen van de jaarrekening zijn de afschrijvingen en de dotaties uit de reserve kapitaallasten, nieuwe investeringen geactualiseerd.

Mutaties Sociaal domein In het sociaal domein hebben zich ontwikkelingen voorgedaan, waaronder een herijking van de verdeelsystematiek, die ertoe hebben geleid dat er een klein voordeel is ontstaan op de bijdrage aan de gemeenschappelijke regelingen.

Nagekomen wijzigingen Een aantal kleine wijzigingen en wat grotere wijzigingen bij verschillende thema's. Zoals bijvoorbeeld het rijksvaccinatieprogramma, uitbreiding griffie en een aantal kleinere administratieve wijzigingen.

Economische agenda en mobiliteit De uitgaven voor de economische agenda en mobiliteit zijn in de Kadernota 2022 meerjarig incidenteel beschikbaar gesteld vanuit de algemene reserve. In deze Programmabegroting is er voor gekozen deze middelen enkel voor het jaar 2022 incidenteel op te nemen. Voor de jaren daarna moet nog worden vastgesteld welke structurele kosten in dit kader te verwachten zijn. BEGROTINGSSALDO NA VERWERKEN VAN DE AANPASSINGEN: Financieel beeld op hoofdlijnen Saldo na meicirculaire 2021 Aanpassingen Saldo Begroting 2022-2025

2022 358 526 884

2023 -671 552 -119

-/- = nadelig) 2024 2025 -565 -327 413 336 -152 9

Leeswijzer Inleiding De inrichting van de programmabegroting wordt door het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) voorgeschreven en bestaat uit de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. De financiële begroting bestaat onder meer uit een totaaloverzicht van de baten en lasten, inzicht in en toelichting op de financiële positie van de gemeente. Beleidsbegroting Het door de raad vastgestelde programmaplan geeft de volgende programma-indeling: 1. Vitaliteit 2. Leefomgeving 3. Bedrijvigheid 4. Bestuur en ondersteuning Gevolgd door het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen.

Vervolgens wordt door middel van ernaar streven deze doelstellingen te bereiken. Deze activiteiten hebben in 2022 onze speciale aandacht. Reguliere, jaarlijks terugkerende taken waar geen verdere bijzonderheden over te vermelden zijn, net als vorig jaar, niet meer in de begroting opgenomen. De reguliere taken die het komende jaar onze specifieke aandacht vragen zijn zo mogelijk wel benoemd. Elk thema eindigt met de verplicht voorgeschreven beleidsindicatoren. Het gaat om gegevens die een trend kunnen signaleren. Deze gegevens worden voornamelijk vanuit externe bronnen verkregen. Deze informatie is ook beschikbaar op www.waarstaatjegemeente.nl. De gegevens in deze Programmabegroting kunnen achterlopen op de gegevens van de genoemde site.

taakveld de baten en lasten vermeld. Dit geldt ook voor de mutaties op de reserves. Alle lasten zijn negatief 1.000 treft u mogelijk dekkingsmiddelen, de overhead, de post onvoorzien en de vennootschapsbelasting. Naast het programmaplan geven de paragrafen zijn opgenomen. Zoals de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen of verbonden partijen. Wij gebruiken in de opzet de standaardindeling van het BBV. Financiële begroting In dit hoofdstuk zijn de grondslagen opgenomen, het totaaloverzicht van de baten en lasten en de toelichting met inzicht in de financiële positie. Voorbeelden zijn het overzicht van de incidentele baten en lasten, de investeringen en een geprognosticeerde balans.

Begroting in één oogopslag

Programmaplan Programma 1 Vitaliteit Maatschappelijke agenda: innoveren & verbinden In 2021 hebben we een maatschappelijke agenda vastgesteld. Deze agenda bevat een integrale visie en zeven opgaven voor het brede sociaal domein. De agenda gaat over gezondheid, leren, cultuur, zorgen voor elkaar, werken, inkomen, thuis kunnen wonen met ondersteuning als dat nodig is. Gezondheid zien we als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. We gaan uit van wat wel kan. Het begrip positieve gezondheid loopt als een rode draad door de maatschappelijke agenda. De vol inwoners, ondernemers, onderwijs, verenigingen en maatschappelijke organisaties. Kortom met iedereen die kan en wil bijdragen aan het bereiken van de opgaven van de maatschappelijke agenda. Hiervoor is eenmalig budget opgenomen in de begroting. Positieve leefstijl De corona-epidemie doet ons realiseren dat de inzet op positieve gezondheid enorm belangrijk is. Onze ambitie gaan daarom onverminderd door met de beweging Healthy Hillegom. Om iedereen te inspireren, motiveren en activeren werken we samen met inwoners, scholen, supermarkten, horeca, sport- en beweegaanbieders, ondernemers en het medisch- en sociaal domein. Gezamenlijk bouwen we aan een sterk partnernetwerk dat zich inzet om onze ambitie te bereiken.

Integrale toegang In 2021 is de laagdrempelige, integrale toegang Voor Ieder 1 van start gegaan. Onze inwoners kunnen hier terecht met al hun (hulp)vragen over de Jeugdwet, Participatiewet, schuldhulpverlening en Wet maatschappelijke ondersteuning. Bij deze integrale toegang wordt de hulpvraag van de inwoners van alle leeftijden bezien in het geheel van de individuele- en gezinssituatie. Daarbij worden ook de verschillende leefgebieden van de aanvrager meegewogen. Er wordt maximaal inzicht verkregen in de aanleiding en achtergrond van de hulpvraag. Een aantal belangrijke uitgangspunten daarbij zijn: preventie, de gemeente goed kennen en normaliseren. Niet de diagnose van de hulpverlener maar het verhaal van de inwoner is het startpunt. Daarbij gaan we uit van het herstel van het dagelijks leven en het versterken van de eigen kracht, met de eigen sociale omgeving. Integrale verordening sociaal domein Om het maatwerk en de menselijke maat nog beter mogelijk te maken, werken we in 2022 aan een integrale verordening sociaal domein. Dit gaan we doen samen met de gemeenten van de Bollenstreek. De nieuwe verordening zal circa 15 bestaande verordeningen bundelen, zoals de verordeningen voor jeugdhulp, Wmo, participatie en schulddienstverlening. Professionals van Voor Ieder 1 en de ISD zullen deze verordening gaan gebruiken.

Sociale kaart Hillegom Een goed ingerichte en juist functionerende sociale kaart helpt professionals om inwoners verder te helpen naar de juiste zorg en voorzieningen, vanuit dezelfde informatiebron. Een sociale kaart draagt bij aan het verlagen van de kosten voor het sociaal domein, omdat inwoners beter geholpen kunnen worden naar voorliggende voorzieningen. Het is niet een zelfstandige maatregel. Het is één van de vele maatregelen om de verschuiving van zwaardere naar lichtere vormen van hulp te maken. De integrale toegang, Voor Ieder 1, gaat dit monitoren. We zorgen dat eerste opzet van de sociale kaart (door)ontwikkeld wordt en dat het (technische en inhoudelijk) beheer belegd is. Het prenataal huisbezoek wordt wettelijke taak Het wetsvoorstel om een prenataal huisbezoek op te nemen in de Wet publieke gezondheid is in juni aangenomen door de Tweede kamer. De wet gaat op 1 januari 2022 in. In de meicirculaire is bekend gemaakt

welke middelen er vanuit het Rijk komen voor de uitvoering van deze wet. Deze middelen zijn beperkt, zodat zorgvuldig moet worden bepaald hoe deze het best kunnen worden ingezet. Het prenataal huisbezoek beleggen we (verplicht) bij de organisatie die de jeugdgezondheidszorg uitvoert, dat is de GGD. Met het huisbezoek worden aanstaande ouders in kwetsbare situaties begeleid naar steviger ouderschap en naar een goede en kansrijke start voor hun kind. POH-jeugd GGZ Een POH-jeugd GGZ krijgt door een uitgebreidere intake een completer beeld van de hulpvraag en complexiteit van de problematiek, en is daardoor beter in staat de juiste hulp in te zetten voor de jeugdige. Soms blijkt doorverwijzing niet nodig. Als dat wel zo is, wordt beter verwezen naar de juiste specialistische hulp (first time right). Het resultaat is laagdrempelige hulp, betere doorverwijzing en minder inzet van specialistische zorg. Uit de pilot die in 2020 gestart is, blijkt dat hier wordt voorzien in een grote behoefte. De huidige inzet van de POHjeugd loopt door tot eind 2021. Het is wenselijk dat de inzet van de POH-jeugd een structureel vervolg krijgt, met meer uren inzet, waardoor de POH-jeugd alle jeugdigen, die bij de huisarts komen, kan zien. Het aantal uren in de pilotvorm is daarvoor niet voldoende.

Met de inzichten uit de pilot wordt de inzet van de POH-jeugd verder ontwikkeld, met aangescherpte kaders en een duidelijker opdracht op het gebied van netwerksamenwerking en normaliseren. van deze kosten halen we uit de verwachte extra middelen voor jeugdhulp in 2022, die hopelijk ook structureel worden. Van maatwerk naar algemeen De focus bij ondersteuning van inwoners in een kwetsbare situatie ligt in veel gevallen op de inzet van individuele maatwerkvoorzieningen. Algemene voorzieningen kunnen preventief werken. Ze zijn namelijk een belangrijk onderdeel van de sociale basisinfrastructuur, toegankelijk en dicht bij de inwoners. Een solide basis voor ontmoeting, ondersteuning, informatie en advies. Ze zijn in tegenstelling tot maatwerkvoorzieningen niet alleen laagdrempeliger en toegankelijker, maar ook goedkoper. Wij willen daarom een verschuiving van maatwerkvoorzieningen naar algemene voorzieningen voor thuisadministratie, opbouwen en onderhouden van een sociaal netwerk, belevingsgerichte dagbesteding en mantelzorgondersteuning voor inwoners met een lage indicatie vanwege hun kwetsbare situatie We zijn voornemens in het tweede kwartaal van 2022 te starten met een tweejarige pilot voor een algemene voorziening was- en strijkservice.

Een laagdrempelige voorziening waarin mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen participeren en waarmee de ondersteuning via de huishoudelijke hulp toegankelijk, beschikbaar en betaalbaar blijft. Maatschappelijke zorg We voeren het programma Maatschappelijke zorg uit, waarbij de prioriteit ligt bij het vinden van huisvesting voor mensen die behoren tot de doelgroep beschermd en begeleid wonen. Naast de noodzaak om huisvestingsvoorzieningen te realiseren voor beschermd en begeleid wonen, realiseren wij ook huisvesting voor spoedzoekers. Wonen, zorg, preventie, welzijn en participatie zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daar waar dat kan, zullen we ten aanzien van de behoefte van verschillende doelgroepen gelijk optrekken in het te realiseren aanbod. De vierde decentralisatie is die van de maatschappelijke zorg. We gaan verder met het uitvoeren van het programma 'Omzien naar elkaar' en het convenant Maatschappelijke Opvang. Tegelijkertijd treffen we voorbereidingen voor de decentralisatie per 2023. Dit doen we samen met gemeenten van de Duin- en Bollenstreek. We stemmen af met centrumgemeente Leiden en de andere Holland Rijnland gemeenten. We voeren ook de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg uit. We hebben bij de Maatschappelijke Zorg te maken met de meest kwetsbare inwoners.

Er ligt een forse uitdaging om voor deze kwetsbare inwoners te zorgen voor goede oplossingen voor primaire levensbehoeften. Opvang, (beschermd) wonen, zorg, preventie, welzijn en participatie zijn hierbij onlosmakelijk met elkaar verbonden. Aankomend jaar ligt de focus onder andere op de voorbereidingen van de regionale en lokale toegang tot Maatschappelijke zorg en het organiseren van andere vormen van Beschermd Wonen, zoals Beschermd Wonen thuis en Beschermd Wonen Light voor jongeren.

Onderwijs Onderwijshuisvesting Bij onze zorgplicht hoort dat wij voldoende en geschikte huisvesting bieden voor onderwijs en bewegingsonderwijs. De behoefte aan onderwijsaccommodaties wordt bepaald o.b.v. het aantal te verwachten leerlingen. Wij benutten kansen vanuit de brede school/Integraal Kind Centrum gedachte. De ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en klimaatbestendigheid leiden ertoe dat de kosten voor onderwijshuisvesting naar verwachting gaan stijgen. Bij komende nieuwbouwprojecten besteden wij hier nadrukkelijk aandacht aan en zorgen wij ervoor dat de schoolgebouwen zijn voorbereid op de toekomst. De reserve onderwijshuisvesting zal hierop worden afgestemd. Voor het verbeteren van de ventilatie in scholen maken we gebruik van de Rijkssubsidie zoals de SUVIS-regeling. Onderwijs, jeugdhulp, arbeidsmarkt Wij zijn (mede)verantwoordelijk voor de doorgaande lijnen van voorschools tot de arbeidsmarkt, waar nodig met steun van jeugdhulp. Dit geven we vorm samen met onze partners via preventie (o.a. vroegsignalering), passende steun en Passend Onderwijs, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt (o.a. door inzet van jobcoaching) en steun aan jongeren in kwetsbare situaties. Die verantwoordelijkheid vloeit voort uit verschillende wetten en vraagt van ons en onze partners een integrale benadering en werkwijze.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Toekomstbestendige en duurzame schoolgebouwen en accommodatie voor bewegingsonderwijs.

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

We realiseren het Integraal Kind Centrum Hillegom aan de locatie Weerlaan/Vosselaan.

We stellen krediet beschikbaar voor de nieuwbouw van basisschool De Giraf.

We doen planologisch onderzoek naar het mogelijk vervangen van de gymzalen aan de Mesdaglaan en Guido Gezellelaan.

We onderzoeken de mogelijkheid van nieuwbouw of renovatie van basisschool De Toermalijn.

We co-financieren het verbeteren van de ventilatie van de Johannesschool naar aanleiding van subsidieaanvraag SUVIS-regeling.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Signaleren en ondersteunen van kinderen met een onderwijsachterstand. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

Door de regelmatige casusbesprekingen tussen jeugdgezondheidszorg, onderwijs en jeugd- en gezinsteam wordt de samenwerking tussen deze partijen makkelijker en profiteren kinderen van een snellere aanpak. Door de halfjaarlijkse overleggen tussen jeugdgezondheidszorg en voorschoolse voorzieningen zijn VVE-kinderen beter in beeld en profiteren zij van een integrale aanpak.

We voeren het onderwijskansenbeleid 2020-2023 uit.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: We sluiten aan bij het Landelijk Thuiszitterspact. Streven is alle leerlingen binnen 3 maanden op een passende onderwijsplek. Met, zo nodig, passende jeugdhulp. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

We voerende ontwikkelagenda Regionale Educatieve Agenda 2019-2023 (REA) uit. Onderwijs, jeugdhulp en Regionaal Bureau Leerplicht werken samen volgens de afspraken die in 2019 tussen schoolbesturen en gemeente zijn gemaakt en in 2021 opnieuw zijn bekrachtigd. Er zijn maatwerktrajecten beschikbaar voor leerlingen die jeugdhulp nodig hebben binnen het onderwijs of binnen jeugdhulp onderwijs kunnen volgen. In het gespecialiseerd onderwijs is jeugdhulp op school algemeen toegankelijk, zodat problemen niet onnodig escaleren en leerlingen op school kunnen blijven. We voorkomen daardoor thuiszitten.

We bieden maatwerktrajecten, arrangementen jeugdhulp binnen onderwijs en onderwijs binnen jeugdhulp, die moeten leiden tot een onderwijszorgcontinuüm waardoor leerlingen niet meer thuis komen te zitten.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen Holland Rijnland (Regionaal Bureau Leerplicht)

Overige samenwerkingspartners Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs Schoolbesturen CJG Kinderopvangorganisaties

Sport & Gezondheid Gezondheid Gezondheid is een integraal onderdeel van ons beleid. De in 2018 vastgestelde nota Volksgezondheid gaat uit van het begrip positieve leefstijl. Daarin staan de leefstijl van inwoners, en de (veer)kracht van de individuele bewoner en zijn sociale- en leefomgeving centraal. De uitvoeringsnota borduurt hierop voort en zet in op de bevordering van een positieve leefstijl voor alle inwoners. Met aandacht voor voeding, bewegen, omgaan met stress, gezonde financiën, sociale verbanden en zingeving. De speerpunten voor de komende beleidsperiode zijn:  Terugdringen van gezondheidsachterstanden;  Uitvoering geven aan het leefstijlakkoord, waaronder preventie op en vermindering van roken,  alcohol en drugs;  Bewegen;  Verdere uitwerking van positieve leefstijl. In de uitvoering werken wij samen met een maatschappelijk platform. De gezondheidsbeweging Healthy  Eet natuurlijk  Blijven bewegen  Hard werken, hard ontspannen  Bruisende connecties & zingeving  Financieel fit  Gezonde leefomgeving De uitdaging is om voor onze inwoners de gezonde keuze makkelijker te maken. Daarbij versterken we de samenwerking tussen de eerstelijnszorg en welzijn. Sport en bewegen In Hillegom streven wij naar vitale en gezonde inwoners. We maken het mogelijk dat iedere inwoner mee kan doen aan verschillende sport- en beweegactiviteiten.

Mensen die meer bewegen en sporten zijn niet alleen lichamelijk en mentaal fitter, ze hebben ook minder kans op depressie en hart- en vaatziekten, diabetes en bepaalde soorten kanker. Sporten en bewegen verbetert de kwaliteit van leven, ook wanneer je op latere leeftijd start. Het helpt bovendien bij het versterken van sociale cohesie. Zo is sport verbonden met de decentralisaties in het sociaal domein. We ondersteunen de wens van verenigingen zich verder te ontwikkelen in hun visie en accommodatiegebruik en om aan te sluiten op trends en ontwikkelingen in de samenleving. De vastgestelde Sport- en beweegnota Hillegom Samen Sportief in Beweging 2017met onze lokale sportpartners. Daarnaast speelt de openbare ruimte een belangrijke rol om bewegen te stimuleren. Maatschappelijk vastgoed Het is belangrijk om vast te stellen welke rol en taken er voor de gemeente zijn vastgelegd als het gaat om het gebruik en beheer van maatschappelijk vastgoed. Welke ontwikkelingen en trends er zijn in Hillegom die van belang zijn voor en inzicht geven in de behoefte aan maatschappelijke accommodaties in de gemeente. Uitgangspunt is dat alle maatschappelijk accommodaties in Hillegom voor iedereen toegankelijk en betaalbaar zijn en blijven. We streven naar een goede afstemming tussen de vraag naar en het aanbod van accommodaties.

Tevens onderzoeken we de mogelijkheden tot verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Inwoners van Hillegom zijn vitaler en gezonder.

WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1 A2

Wij voeren de programma's: uit.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Meer inwoners sporten en bewegen WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

In 2022 voeren we het werkplan 'Hillegom Samen Sportief in Beweging' uit, waarbij de activiteiten aansluiten bij de doelstellingen vanuit Healthy Hillegom.

In 2022 geven we uitvoering aan het werkplan 'Hillegom Samen Sportief in Beweging', waarbij de activiteiten aansluiten bij de doelstellingen vanuit Healthy Hillegom.

In 2022 geven we uitvoering aan het werkplan 'Hillegom Samen Sportief in Beweging', waarbij de activiteiten aansluiting zoeken bij de doelstellingen vanuit Healthy Hillegom.

We voeren het programma Grenzeloos Actief/Uniek Sporten uit bij sportaanbieders en voor potentiële doelgroepen. In het verlengde hiervan en op basis van het adviesrapport Aangepast Sporten Duin- en Bollenstreek, werken we een regionale aanpak uit voor sporten en bewegen door mensen met een beperking.

In 2022 voeren we het werkplan 'Hillegom Samen Sportief in Beweging' uit, waarbij de activiteiten aansluiten bij de doelstellingen vanuit Healthy Hillegom.

We voeren het masterplan Sport en Onderwijs uit.

In 2022 voeren we het werkplan 'Hillegom Samen Sportief in Beweging' uit, waarbij de activiteiten aansluiten bij de doelstellingen vanuit Healthy Hillegom.

Uitvoering geven aan uitvoeringsprogramma spelen en sporten in de buitenruimte 2020 'Iedereen naar buiten!'

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Efficiënter en effectiever gebruik van maatschappelijk vastgoed. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

We optimaliseren de aansluiting tussen vraag naar en aanbod van maatschappelijke accommodaties in Hillegom.

Ontwikkeling vitaal sportpark: project is gestopt maar het verenigingen komen we met nieuw plan voor accommodatie.

We stimuleren en ondersteunen de energietransitie/verduurzaming van accommodaties.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen RDOG Hollands Midden

Overige samenwerkingspartners Sportsupport Sportfondsen Hillegom Stichting De Zanderij Sportaanbieders Sportservice Zuid-Holland Maatschappelijke organisaties

Sociaal domein Voor Ieder 1 Voor sociale ondersteuning zijn gemeenten nu het eerste aanspreekpunt. Ons uitgangspunt is; doen wat nodig is, met oog voor de specifieke situatie en voor wat mensen zelf kunnen. De menselijke maat is voor ons een belangrijk gegeven. Eind 2021 is de integrale toegang, Voor Ieder 1, van start gegaan in dienstencentrum Elsbroek. Jeugdhulp De financiële druk op de jeugdhulp blijft onverminderd hoog. In 2021 is het budget voor jeugdhulp daarom structureel verhoogd. Tegelijkertijd werken we nauw samen met gemeenten van de regio, TWO en de van 2020 zijn vastgesteld. Het financiële effect van deze interventies is naar verwachting in 2023 merkbaar in de uitgaven. Vanwege de nieuwe contractering regionale jeugdhulp 2022 2025 is op sommige segmenten in 2022 een eenmalige extra investering nodig. Ook daarmee willen we besparingen bereiken, die hopelijk al in 2023 merkbaar zijn. Daarbij moet worden opgemerk extra beschikbaar te stellen aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdhulp. Voor Hillegom zal ra middelen jeugdhulp rekenen we erop dat er structureel extra middelen komen voor jeugdhulp. Vanaf 1 januari 2022 wordt de Tijdelijke WerkOrganisatie (TWO) opgeheven en is voorgesteld om de nieuwe governance jeugdhulp vorm te geven door oprichting van een nieuwe gemeenschappelijke regeling (GR) voor jeugd.

Besluitvorming over de voorgestelde governance vindt in 2021 plaats. Voor een kwaliteitsimpuls is er zowel incidenteel als structureel extra budget opgenomen in de begroting. Vanaf 1 januari 2022 is de Wet wijziging woonplaatsbeginsel Jeugdwet van kracht. Het nieuwe woonplaatsbeginsel gaat uit van de woonplaats waar de jeugdige staat ingeschreven op het moment van de zorgvraag. Doel van de wetswijziging is het verminderen van administratieve lasten, het sneller kunnen leveren van zorg en ondersteuning aan jeugdigen en het versterken van preventie. De wijziging van het woonplaatsbeginsel kan financiële gevolgen hebben voor de gemeente. De daadwerkelijke kosten of besparingen zullen gedurende 2022 inzichtelijk worden en zijn afhankelijk van het aantal jeugdigen dat we financieel overdragen aan andere gemeenten en het aantal jeugdigen die door andere gemeenten aan onze gemeente worden overgedragen. Mantelzorg De druk op mantelzorg neemt in de toekomst toe. De in 2021 vastgestelde notitie Mantelzorgondersteuning en waardering 2022 biedt een visie en handvatten om de ondersteuning en waardering van mantelzorgers duurzaam te maken. Er is aandacht voor invulling van het eigen leven en medezeggenschap door mantelzorgers. We geven dit onder andere vorm via de Adempauzeregeling, kortdurende incidentele hulp voor mantelzorgers die dit nodig hebben.

Meten van het effect van onze inspanningen Het programma Datagedreven sturing draagt bij aan het inzichtelijk maken van ontwikkelingen en beleid op basis van data. De Monitor Sociaal Domein is binnen dat programma als één van de drie inhoudelijke prioriteiten benoemd. Focus van de Monitor is het meten van onze beleidsdoelen, kijkend vanuit een integrale blik, en beter zicht krijgen op effectiviteit en online beschikbaarheid van gegevens. De Monitor is een overkoepelende kapstok voor diverse activiteiten, zoals sturen op jeugdhulp, langer thuis wonen voor ouderen en monitoring & sturing integrale toegang. Binnen het programma Datagedreven sturing wordt afgestemd welke inhoudelijke activiteiten met prioriteit worden opgepakt.

Werkbudget contactfunctionarissen We willen dat inwoners, verenigingen en ondernemers van Hillegom in goed contact zijn met de gemeente en goed geïnformeerd worden over onderwerpen die voor hen van belang zijn. Onze contactfunctionarissen zijn vaste aanspreekpunten voor initiatieven van (groepen van) inwoners en/of ondernemers. We investeren extra in het organiseren van wijkavonden, informatieavonden en een financiële bijdrage leveren aan initiatieven van inwoners. WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Meer inwoners kunnen participeren in de samenleving, indien nodig met hulp en ondersteuning WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving A1

Versterken van het gemeentelijk opdrachtgeverschap richting de partners binnen het sociaal domein. We richten een monitor voor de integrale toegang in. We volgen hierin de prestatie-indicatoren zoals vastgesteld in de prestatieovereenkomst. We regelen de randvoorwaarden voor de gegevensuitwisseling, via onder meer een Gegevens Leverings Overeenkomst. We monitoren actuele gegevens over jeugdhulp via een online dashboard.

In 2021 is de Integrale Toegang, VoorIeder1, van start gegaan. Dit team geeft integraal hulp en ondersteuning aan jeugdigen en volwassenen.

We voeren de maatregelen van het armoedebeleid uit.

We voeren het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening uit. We breiden het aantal organisaties uit dat meedoet aan de afspraken over vroegsignalering van schulden.

We stimuleren het gebruik van 'Welzijn op Recept' bij huisartsen en inwoners.

De werkzaamheden van het Servicepunt Werk en de Maregroep gaan op in een nieuwe werkorganisatie, een breed georiënteerd re-integratiebedrijf. Wij zien erop toe dat door de samenvoeging het imago van de organisatie en de dienstverlening aan de klanten (werkgevers en werkzoekenden) verbetert. Op deze manier zetten wij in op de begeleiding van meer werkzoekenden richting werk.

We bevorderen de samenwerking tussen huisartsen, Healthy Hillegom en sport- en welzijnsorganisaties.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Inclusiever maken van de Hillegomse samenleving WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving B1

We gaan verder met het uitvoeren van het programma 'Omzien naar elkaar' en het convenant Maatschappelijke Opvang. Tegelijkertijd treffen we voorbereidingen voor de decentralisatie per 2023. Dit doen we samen met gemeenten van de Duin- en Bollenstreek. We stemmen af met centrumgemeente Leiden en de andere Holland Rijnland gemeenten.

We voeren de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg uit.

Zie B8.

Samen met maatschappelijke partners voeren we acties uit het Taalpact Bollenstreek uit. Daarmee zetten we in op het verminderen van (digitale) laaggeletterdheid.

We voeren het beleid doorlopende lijnen van 18- naar 18+ uit.

We voeren de regiovisie Hollands Midden voor de aanpak en bestrijding van huiselijk geweld en kindermishandeling 2019-2023 uit.

We voeren gesprekken met ouderen om te kunnen kijken waar wij ons verder kunnen ontwikkelen als senior vriendelijke gemeente.

We voeren de lokale aanpak eenzaamheid uit.

We werken samen met inwoners en organisaties aan een dementievriendelijke gemeente.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Meer sociale cohesie tussen inwoners en in de wijken. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving C1

Voortzetten pilot Versterken van de wijk.

Organiseren van informele steunnetwerken op buurt- en wijkniveau.

Trainen en ondersteunen van vrijwilligers in wijken.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Meer kinderen groeien gezond en veilig op. WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving D1

Vanaf 1 januari 2022 gaan we de nieuwe contracten met de geselecteerde jeugdhulpaanbieders aan. Hiermee beogen we de komende jaren kwalitatief goede en betaalbare jeugdhulp te realiseren. Daarnaast nemen we extra maatregelen om de kosten in de jeugdzorg beheersbaar te houden. Ook versterken we het uitvoeren van accountmanagement door gemeenten.

We continueren de inzet van de Praktijkondersteuner jeugd-GGZ bij de huisarts, met versterkte aandacht voor de kaders van doorverwijzen, begeleiden, normaliseren en samenwerking met het lokale formele en informele netwerk.

We zetten de lokale zorg- en veiligheidstafel jeugd voort.

We gaan zorgen voor een structureel vervolg van de pilot de POH-jeugd GGZ. Met de inzichten uit de pilot wordt de inzet van de POH-jeugd verder ontwikkeld, met aangescherpte kaders en een duidelijker opdracht op het gebied van netwerksamenwerking en normaliseren.

WAT WILLEN WIJ BEREIKEN? Doel: Betere aansluiting van jeugd- en jongerenwerk op de specifieke behoefte van de Hillegomse jeugd (project Jeugd Hillegom). WAT GAAN WIJ DAARVOOR DOEN? Activiteit Activiteit omschrijving E2

Intensiveren van de samenwerking tussen jongerenwerk, CJG, buurtsportcoaches (Hillegom in Beweging), Voor ieder 1 en instanties als Brijder en Halt. Specifieke hulp voor jongeren die in aanraking zijn gekomen met handhaving.

SAMENWERKINGSPARTNERS Verbonden partijen ISD Bollenstreek GR KDB (MareGroep) RDOG Hollands Midden (GGD) Holland Rijnland Voor ieder 1

Overige samenwerkingspartners Onderwijs Bibliotheek Organisaties sport en cultuur Welzijnsorganisaties Eerstelijnszorg Aanbieders jeugdhulp en Wmo Politie Woningcorporatie

Verbonden partijen Voor informatie over de verbonden partijen wordt verwezen naar de paragraaf Verbonden partijen.

Beleidsindicatoren Onderstaande beleidsindicatoren komen uit de landelijk verplichte uniforme basisset van beleidsindicatoren voor de begroting en jaarrekening (Besluit Begroting en Verantwoording). Daarnaast wordt de Monitor Sociaal Domein doorontwikkeld. Hierin wordt de voortgang op enkele beleidsdoelen gemonitord. Op termijn wordt gekeken of en hoe dit een plek kan krijgen in de P&C-documenten. Realisatie Realisatie Begroting Begroting Indicator Eenheid NL Bron 2019 2020 2021 2022 Aantal per 1.000 Banen inwoners in de leeftijd 561,2 545,8 550 20120 795,9 LISA 15 64 jaar Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

Netto arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolkingen t.o.v. de beroepsbevolking

72,2 %

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

Aantal per 10.000 Lopende re-integratieinwoners van 15 - 64 voorzieningen jaar

88 kinderen 88 kinderen 2019: 6 %

CBS

71,3 %

2020: 68,4 %

CBS

2019: 2 %

CBS

191,7

278,1

260 klanten 298 klanten 2020: 459,7

CBS

78,7

85,1

115 115 trajecten trajecten 2020: 202,0 81,65 per 81,65 per 10.000 inw 10.000 inw

CBS

2019: 1 %

CBS

Jongeren met delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

16,2 %

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

Jongeren met jeugdreclassering Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

15,7 %

2020: 11,9 %

CBS

0,9 %

0,6 %

1,2 %

CBS

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

0,4 %

CBS

Aantal per 10.000 inwoners

640

600

778

786

GMSD

A: Met de integrale zorg aan en begeleiding van jeugdigen streven we ernaar het aantal jongeren, dat na een delict voor de rechter komt, te verminderen. B: Streven is door de inzet van preventie, normalisering, vroegsignalering en het organiseren van passende zorg het percentage jongeren met jeugdhulp terug te dringen. Vooral de huisarts verwijst veel door naar jeugdhulp, met name naar ggz. De praktijkondersteuner Jeugd huisarts (POH Jeugd ggz) is een belangrijk middel om deze doorverwijzingen te verminderen. C: Jeugdbeschermingsmaatregelen worden opgelegd door de rechter. Streven is de voorliggende zorg en hulp en de nazorg aan gezinnen te optimaliseren, waardoor het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen afneemt.

D: Jeugdreclasseringsmaatregelen worden opgelegd door de rechter. Streven is integrale zorg aan en begeleiding van jeugdigen, die in aanraking komen met de politie, waardoor het aantal jongeren met een jeugdreclasseringsmaatregel afneemt. Toelichting indicator Banen Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 65 jaar. Toelichting indicator Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Toelichting indicator Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Toelichting indicator Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie.

Toelichting indicator Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Toelichting indicator Lopende re-integratie- voorzieningen Het aantal re-integratie-voorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. Toelichting indicator Jongeren met delict voor de rechter Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Toelichting indicator Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Toelichting Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt.

Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar. Toelichting indicator Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook

op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrijwillige kader worden opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere 23 jaar wordt. Toelichting indicator Cliënten met een maatwerk-arrangement Wmo Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Indicator

Realisatie 2019

Eenheid

Aantal leerplichtigen per 1.000 dat niet staat Absoluut verzuim ingeschreven op een school. Aantal leerplichtigen per Relatief verzuim 1.000 dat ongeoorloofd afwezig is. Vroegtijdig schoolverlaters % deelnemers aan het VO zonder en MBO onderwijs startkwalificatie (vsv-ers)

Raelisatie Begroting Begroting 2020 2021 2022

Bron

2,9

2019: 2,4

DUO

2019: 26

DUO

2019: 2 %

DUO

E: Onze ambitie is in samenwerking met onderwijs, integrale toegang en jeugdhulp leerlingen optimaal te

Toelichting indicator Absoluut verzuim Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht niet is ingeschreven op een school of instelling en ook niet vrijgesteld is van de inschrijvingsplicht. Toelichting indicator Relatief verzuim Van relatief verzuim is sprake als een op een school ingeschreven leer- of kwalificatie plichtige jongere ongeoorloofd afwezig is. Toelichting indicator Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Het percentage van het totaalaantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/ Indicator

Eenheid

Sporters

Percentage niet sporters

Realisatie Realisatie 2019 2020 * 2016: 50,2 %

Begroting 2021

Begroting 2022

Bron

Gezondheids 2016: 48,7 enquete (CBS, RIVM)

De laatste meting is in 2016 gedaan. Vanaf 2020 zijn nog geen resultaten in de monitor opgenomen.

Toelichting indicator Niet sporters Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. nb: Gegevens zijn op moment van schrijven van deze programmabegroting nog niet bekend. Indien de gegevens na het schrijven bekend worden, kunt u deze vinden op: https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Kaderstellende stukken Onderwijs: · Integraal Huisvestingsplan Onderwijs · Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs · Verordening Leerlingenvervoer Ontwikkelagenda onderwijs-jeugdhulp D&B Sport en gezondheid: · Sport- en beweegnota 2017-2021 · Nota Volksgezondheid 2018-2022 Sociaal domein: · Kadernota WMO Bollen5 2015-2018 · Transformatieagenda WMO en haar omgeving (2017-2018) · Regionaal beleidsplan transitie Jeugdzorg Holland Rijnland Hart voor de Jeugd · Sturingsplan Jeugdhulp Holland Rijnland 2018-2019 · Contourennota Servicepunt Werk Duin- en Bollenstreek · Armoedebeleid Hillegom, een stevig fundament, 2019-2022 · Doelenboom mantelzorg · Verordening maatschappelijke ondersteuning 2022 · Verordeningen Participatiewet · Verordening Jeugdhulp 2015 · Algemene subsidieverordening Hillegom 2017 · Programmaplan Jeugdhulpaanbod vanaf 2021 Duin & Bollenstreek · Regionaal Inkoopplan Jeugdhulp · Maatschappelijke agenda (onder voorbehoud vaststelling raad 2021)

Wat mag het kosten? Bedragen Lasten

Rekening

Begroting

2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Onderwijshuisvesting

-950

-970

-1.118

-1.389

-1.381

-1.373

Openbaar basisonderwijs

-53

-80

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-610

-934

-936

Totaal Onderwijs

-1.613

-1.984

-2.134

-2.405

-2.397

-2.389

Samenkracht en burgerparticipatie

-2.306

-2.969

-2.372

-2.281

-2.279

-2.271

Arbeidsparticipatie

-326

-260

-336

-347

Inkomensregelingen

-7.064

-5.317

-5.474

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-338

-343

-356

Begeleide participatie

-1.876

-1.811

-1.780

-1.743

-1.735

-1.733

Maatwerkdienstverlening 18+

-4.561

-4.709

-4.814

-4.802

-4.773

-4.771

Wijkteams

-1.684

-1.599

-1.437

-1.431

Maatwerkdienstverlening 18-

-4.277

-4.341

-3.973

-3.974

Geëscaleerde zorg 18-

-537

-389

-335

Totaal Sociaal domein

-22.969

-21.738

-20.877

-20.742

-20.704

-20.692

Sportbeleid en activering

-500

-559

-560

-528

Volksgezondheid

-1.178

-1.607

-1.414

Sportaccommodaties

-877

-767

-784

-772

-767

Totaal Sport & Gezondheid

-2.555

-2.933

-2.758

-2.726

-2.714

-2.709

Totaal lasten

-27.137

-26.655

-25.769

-25.873

-25.815

-25.790

Thema Onderwijs

Thema Sociaal domein

Thema Sport & Gezondheid

Baten

Rekening

Begroting

2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

232

242

246

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

247

Totaal Onderwijs

283

489

493

329

140

6.611

3.890

4.579

Thema Onderwijs Onderwijshuisvesting Openbaar basisonderwijs

Thema Sociaal domein Samenkracht en burgerparticipatie Arbeidsparticipatie Inkomensregelingen Maatwerkvoorzieningen (WMO) Begeleide participatie Maatwerkdienstverlening 18+ Wijkteams

Maatwerkdienstverlening 18-

-19

6.821

3.989

4.615

Geëscaleerde zorg 18Totaal Sociaal domein Thema Sport & Gezondheid Sportbeleid en activering

Volksgezondheid

101

Sportaccommodaties

326

344

321

Totaal Sport & Gezondheid

350

445

341

Totaal baten

7.454

4.923

5.449

5.285

Saldo van baten en lasten

-19.681

-21.731

-20.320

-20.588

-20.528

-20.504

Reserves

Rekening

Begroting

2020

2021 na wijziging

2022

2023

2024

2025

Toevoegingen reserves

-509

Onttrekkingen reserves

727

1.658

107

Totaal reserves

727

1.149

107

-18.952

-20.582

-20.210

-20.518

-20.461

-20.438

Saldo na resultaatbestemming

Programma 2 Leefomgeving Trends en ontwikkelingen Schaarse ruimte Het zoeken naar ruimte voor wonen, werken, recreëren en verblijven geeft een continue spanning. Daarnaast maakt de energie- en warmtetransitie ook aanspraak op de schaarse ruimte. Het is een uitdaging om de concurrerende ruimtevragen integraal af te wegen en waar mogelijk multifunctioneel gebruik te maken van ruimte. De volgende ontwikkelingen leiden tot extra ruimtevraag: 

   

Op de woningmarkt is sprake van grote krapte en ook de koopmarkt is overspannen. Vraag en aanbod zijn ook vorig jaar verder uit elkaar gegroeid. Steeds meer woningen worden boven de vraagprijs verkocht en woningen staan daarnaast minder lang te koop. Bovendien ontstaan er steeds meer één- en tweepersoonshuishoudens die een andere woonvraag hebben dan de traditionele gezinnen. De uitstroom uit de maatschappelijke opvang en beschermd wonen dragen ook bij aan deze ontwikkeling. Door de krapte op de woningmarkt is er een toenemende vraag naar flexibele en tijdelijke woonruimte onder andere voor spoedzoekers. Ook de aanwezigheid van arbeidsintensieve bollenteelt leidt tot een toestroom van arbeidsmigranten met een vraag naar (kwalitatieve) huisvesting. Met de toenemende verstedelijking neemt de behoefte aan recreatiegebieden en groen toe. Inwoners hebben behoefte aan voldoende groene gebieden van goede kwaliteit voor bewegen, recreëren, natuur en rust. De toenemende verstedelijking leidt tot zwaardere belasting van de bestaande infrastructuur en vervoersvormen. Dat betekent knelpunten in de capaciteit, veiligheid en leefbaarheid. Robuuste en duurzamere vormen van ontsluiting en mobiliteit vragen om extra ruimte. De komende jaren zet de krimp in het aantal bedrijven in de bollensector door.

Dat resulteert in verdergaande schaalvergroting en specialisatie binnen de sector, met aandacht voor duurzaam bodembeheer. Voor de omschakeling van fossiele naar duurzame energiebronnen is veel ruimte nodig zowel boven de grond (o.a. zonneweides en windturbines) als ondergronds (warmtesystemen). Ook voor het klimaatbestendig inrichten van wijken is extra ruimte nodig (o.a. waterberging, meer groen in woonwijken).

Klimaat en biodiversiteit

Klimaat Het klimaat verandert wereldwijd. De gemiddelde temperatuur en zeespiegel stijgen en de seizoenen worden verstoord. Bovendien nemen de weersextremen toe, zoals langere periodes van droogte, hitte en hevige regenbuien. Om te zorgen dat ook voor de komende generaties onze planeet een goede plek is om te leven, moeten we samen optrekken om de klimaatverandering tegen te gaan. In het Klimaatakkoord is de doelstelling neergelegd om de nationale broeikasgasuitstoot in 2030 met 49% terug te dringen ten opzichte van 1990. Er zijn landelijk concrete maatregelen opgenomen om deze doelstelling te behalen.

Biodiversiteit De mens kan niet zonder flora en fauna, om de simpele reden dat het ons verscheidene ecosysteemdiensten verleent. Het voorziet ons van tastbare zaken als voedsel, medicijnen en bouwmaterialen. Maar het biedt ons ook recreatie, speelt een rol in ons geluk en bovenal voorzien planten ons van zuurstof. Daarnaast, speelt fauna een belangrijke rol bij de huidige uitdagingen die op ons afkomen door het veranderende klimaat, zoals hiervoor beschreven. Ondanks de waarde van de verschillende ecosystemen, wordt er wereldwijd een beleid gehanteerd waarbij planten en dieren vaak het onderspit moeten delven, wat leidt tot een afnemende biodiversiteit, wat tot desastreuze gevolgen kan leiden. Met het oog op de toekomst, is een duurzaam flora- & faunabeleid urgenter dan ooit en zullen we de huidige trend moeten keren. Voor de komende jaren betekent dit dat we allerlei duurzame veranderingen moeten inpassen in de leefomgeving. Denk hierbij aan het verduurzamen van de gebouwde omgeving en de omschakeling naar duurzame energie. Duurzaamheid is het leidende principe in de Hillegomse omgevingsvisie. In het uitvoeringsprogramma duurzaamheid zijn de activiteiten weergegeven om tot een duurzame gemeente te komen. Deze ontwikkelingen vergen actieve betrokkenheid van vele organisaties, bedrijven en inwoners.

Meer integraal werken De komst van de Omgevingswet betekent voor de overheid een verandering in het denken over een veilige en gezonde (fysieke) leefomgeving. Een belangrijk verschil tussen de Omgevingswet en de 'oude manier van werken' is dat niet langer allerlei sectoraal beleid op elkaar wordt gestapeld (zoals parkeernormen, structuurvisies, detailhandelsbeleid en woonbeleid) maar dat wordt uitgegaan van een integrale beleidscyclus en integrale gebiedsontwikkeling. In deze gebiedsontwikkelingen worden zaken zoals gezondheid, klimaatadaptatie, erfgoed, mobiliteit, biodiversiteit en veiligheid betrokken bij de afweging om zo integraal naar ontwikkelingen te kijken.

Openbare orde en veiligheid Veiligheidsbeleid We willen dat Hillegom een veilige plaats is om te wonen, te leven en te werken. Dat bereiken we door de sociale en fysieke veiligheid te verbeteren en onze wettelijke verplichte veiligheidstaken uit te voeren. Samenwerking met inwoners, ondernemers en ketenpartners is en blijft daarin essentieel. Door samenwerking komen we tot duurzame oplossingen. We willen weten wat er speelt, we gaan met elkaar in gesprek en kiezen samen voor een aanpak. Waarbij ieder een eigen rol vervult. De gemeente voert hierin regie met het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) 2020-2023. Het IVB bevat de kaders, strategische uitgangspunten, prioriteiten en de hoofdlijnen van de aanpak. Deze vertalen we in een jaarlijks uitvoeringsplan met concrete maatregelen. Dit plan voeren we uit samen met onze partners, inwoners en ondernemers. Voor 2022 verschillen de prioriteiten en activiteiten in het veiligheidsjaarplan niet wezenlijk ten opzichte van 2021. Deels omdat een aantal zaken zijn doorgeschoven naar 2022 i.v.m. de werkzaamheden rondom de COVID19-crisis en deels omdat de cijfers op dit moment geen wezenlijk ander beeld laten zien waardoor een significante wijziging van prioriteiten moet plaatsvinden. In 2022 (in 2021 in gang gezet) wordt er wel meer ingezet op het tegengaan van cybercrime bij de verschillende prioriteiten (o.a.

bij jeugd/ondernemers & ouderen). Daarnaast starten we met het uitvoeringsplan 'Mensenhandel'. Structurele veiligheidstaken zoals het voorkomen van woninginbraak, fietsendiefstal en middelen misbruik zoals bij drugs- en alcoholmisbruik blijven onze aandacht houden, ondanks dat de cijfers over het algemeen een positief beeld laten zien. Samenwerking Wij zien intensieve samenwerking met en tussen ketenpartners als de sleutel om huidige en nieuwe vormen van onveiligheid tegen te gaan én de veiligheid voor onze inwoners te bestendigen en te vergroten. Voor veel veiligheidsvraagstukken geldt dat deze niet meer alleen met de traditionele veiligheidspartners, zoals politie en brandweer, benaderd kunnen worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de lang lopende casussen woonoverlast en toename van het aantal personen met verward gedrag. Hierbij trekken we samen op met de woningbouwvereniging Stek, GGZ Rivierduinen en de politie. Decentralisaties - de overgang van maatschappelijke zorg van de centrumgemeenten naar de regiogemeenten - en bezuinigingen in de zorg leiden tot (woon)overlast en gevaarlijke situaties. Door de zorg en de veiligheidsketen in een vroeg stadium met elkaar te verbinden, kunnen we deze problematiek effectief aanpakken. Zowel beleidsmatig bijvoorbeeld bij de inzet van bestuurlijke maatregelen als op casuïstiek niveau.

Het Zorg- en Veiligheidshuis, gestart in 2021 ontwikkelt zich in 2022 verder door. Het is noodzakelijk dat de regionale samenwerking tussen het sociaal domein, het zorgdomein en het veiligheidsdomein geborgd blijft. In specifieke gevallen vraagt de complexiteit van de casus om specifieke regionale behandeling. We denken hierbij aan casussen die detentie, radicalisering en zedendelicten betreffen waarbij goed contact met regionale partijen zoals justitie, reclassering en jeugdbescherming essentieel is. Jeugd en Veiligheid De integrale aanpak van jeugdoverlast door middel van de Zorg- en Veiligheidstafel werkt goed en ketenpartners hebben ingestemd met het voorzetten van de tafel voor 2022 en verder. Daarnaast investeren we ook gezamenlijk met de ketenpartners in groepsaanpak, specifiek op bepaalde onderwerpen, zodat we snel kunnen inspelen op de actuele 'vraag' van de jeugd. We intensiveren de samenwerking tussen de ketenpartners en we versterken de verbindende rol van de gemeente. Samenwerking en een integrale aanpak gelden niet alleen voor de externe partners, maar ook voor de interne organisatie. Het komend jaar wordt de intensieve samenwerking tussen veiligheid en het sociaal domein doorgezet. Met een gezamenlijke aanpak kunnen we vaker en beter inzetten op preventie.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.hillegom.nl/api/v1/meetings/1404/documents/17260