1. Nota van Beantwoording ’20 (de veranderingen als gevolg van de zienswijzen zijn nog niet verwerkt in het bijgevoegde ontwerp).pdf

1 INHOUDSOPGAVE

Raadsbesluit

I

blz. 2

Zienswijze

1

blz. 4

2

blz. 6

3

blz. 7

4

blz. 8

5

blz. 8

6

blz. 10

7

blz. 12

8

blz. 13

9

blz. 14

10

blz. 24

11

blz. 26

12

blz. 29

2

Nummer Datum

I – Raadsbesluit Uitgangspunten Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte 25 maart 2021

Indiener

Gemeenteraad Hillegom

Besluit

De notitie ‘Uitgangspunten Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte’ vast te stellen, waarbij in de Notitie Uitgangspunten Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte -

In de inleiding de zinssnede ‘Daarnaast hebben inwoners hun hoop gevestigd op kernenergie. Dit aandachtspunt hebben we doorgegeven aan Holland Rijnland.’ Wordt vervangen door ‘Daarnaast staat kernenergie landelijk weer op de agenda. Dit valt buiten en reikwijdte van een Lokale energiestrategie.

-

Uitgangspunt A.2 wordt vervangen door: 2. ‘Hollandse weides’ worden uitgesloten voor energieopwekking anders dan zon op daken en/of energieopwekking op en rond infrastructuur; initiatieven voor duurzame energieopwekking in de ‘Duurzame bloementuin’ worden voorgelegd voor goedkeuring aan de gemeenteraad, als het geen zonnepanelen op daken betreft of initiatieven op en rond infrastructuur. De gestelde doelen van de energietransitie zijn hoog. Dit betekent dat we alle mogelijkheden onderzoeken waarmee we onze ambitie mogelijk kunnen invullen. Het open landschap van de ‘Hollandse weides’ blijft echter uitgesloten als zoekgebied voor zonneweides en windturbines. In de ‘Duurzame bloementuin’ kunnen wel initiatieven ontwikkeld worden voor energieopwekking op incourant geworden percelen voor bollenteelt, mits landschappelijk goed ingepast en slechts na besluitvorming door de gemeenteraad. Dit betekent dat wij: a. openstaan voor initiatieven voor de opwekking binnen de deelgebieden ‘Heerlijke woonplaats’ en de ‘Werkplaats Hillegom’ zoals genoemd in de omgevingsvisie, en op gebouwen en (langs) infrastructuur die liggen in de deelgebieden ‘Hollandse weides’ en ‘Duurzame bloementuin’. b. willen dat initiatieven voor duurzame energieopwekking anders dan zonnepanelen op daken van de ‘Duurzame bloementuin’, ter besluitvorming worden voorgelegd aan de gemeenteraad. c.

willen dat grootschalige energie-opwek binnen gebieden realistisch, milieutechnisch, maatschappelijk (draagvlak) en financieel (lokaal eigenaarschap) haalbaar is. We voeren hiervoor een maatschappelijk kosten/baten analyse en/of een omgevingseffectrapportage (OER) uit. - Uitgangspunt A.3 a wordt vervangen door: a. Vol inzetten op het actief stimuleren van zonnepanelen op daken, waarbij wij als gemeente de rol van aanjager vervullen. Dit betekent dat wij initiatieven hiertoe stimuleren en daarnaast op zoek gaan naar ruimte op de Hillegomse daken om deze initiatieven, zoals van energiecoöperaties, een grotere kans van slagen te geven.

3 - Uitgangspunt B.3. wordt vervangen door: 3 Aan de slag met energiebesparing De beste besparing is de energie die je niet gebruikt, ook bij warmte. Los van het voornemen tot het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving en om gebouweigenaren te stimuleren en te ondersteunen om gebouwen “transitiegereed” te maken, levert isolatie al een grote besparing van gasgebruik. Dit betekent dat er stevig ingezet moet worden op het “transitiegereed” maken van gebouwen qua isolatie. Daarnaast moet er ingezet worden om de in gebouwen aanwezige verwarmingssystemen gereed te maken, in afwachting van het beschibaar komen van een aardgasvrije warmtebron. Dit betekent dat wij: a. actief inwoners benaderen en ondersteunen om de huizen optimaal te isoleren, ook huurwoningen in overleg met de pandeigenaar. Denk hierbij aan het laten uitvoeren van energiescans. b. naast eigen regelingen ook te faciliteren bij het zoeken en/of verstrekken van de juiste (rijks-)subsidies. c. adviseren welke andere energiebesparende maatregelen te nemen zijn. d. inzichtelijk maken wanneer nieuwe aardgasvrije warmtebronnen beschikbaar komen. e. geen woningen gedwongen van het gas afsluiten voordat er ten minste wordt voldaan aan de punten B.3a tot en met B.3d. - B.5. d wordt vervangen door: d. Biomassa niet zien als de oplossing voor de warmtestrategie of energietransitie.

Biomassa kan enkel worden toegepast indien het minimaal CO2-neutraal is, bijvoorbeeld als aanvullende energiebron door het gebruik van compostwarmte van de Meerlanden. en waarbij in de Notitie Uitgangspunten Lokale Energiestrategie en Transitievisie Warmte de volgende uitgangspunten worden toegevoegd voor de LES: 5. Wij streven naar maximaal lokaal gebruik van lokaal opgewekte energie. Het voortbestaan van de salderingsregeling in de huidige vorm is onzeker. Het ‘terug leveren’ van lokaal opgewekte energie aan het elektriciteitsnet wordt daarmee mogelijk onaantrekkelijk. Om de negatieve effecten hiervan te voorkomen dienen de mogelijkheden voor lokale opslag van lokaal opgewekte energie nadrukkelijk bekeken te worden, zodat deze op een ander moment ook weer lokaal kan worden gebruikt. Hiermee vergroten we ook het draagvlak voor lokale opwekking van duurzame energie. Dit betekent dat wij: a. bij initiatieven voor duurzame opwek van energie met de betreffende partij(en) in overleg gaan om de mogelijkheden voor lokale opslag te onderzoeken. Wij zullen hierbij tevens adviseren en ondersteuning bieden, o.a. vanuit het oogpunt van ruimtelijke inpassing. 6. Wij sluiten aan op de landelijke intenties inzake lokaal eigenaarschap als genoemd in het Nationaal Klimaatakkoord (december 2018, hoofdstuk C5.5 productie uit hernieuwbare bronnen op land, afspraken c-2, sub omgevingsparticipatie)

4 Wij hechten sterk aan het maximaal ten goede laten komen aan onze eigen gemeenschap van de (financiële) voordelen van duurzame energieopwekking. Dit bevordert draagvlak en vertrouwen, en versnelt daardoor de energietransitie. Dit betekent dat wij: a. stimuleren dat een substantieel deel van ieder project in eigendom komt van lokale partijen en inwoners. In aansluiting op de hierover gemaakte afspraak in het Klimaatakkoord streven we naar minimaal 50% lokaal eigenaarschap. Hierbij kan gedacht worden aan een coöperatie, maar ook aan lokale bedrijven. b. ons actief inzetten om een lokale duurzame energiecoöperatie binnen de gemeente in positie te brengen. Deze kan een belangrijke rol spelen bij het verder opzetten van duurzame energieprojecten. Daarnaast kan daarmee de lokale economie gestimuleerd worden en heeft een coöperatie ook een sterke sociaal bindende rol. Wijziging/aanvulling: JA, vetgedrukte tekst als wijziging op te nemen in actualisatie Omgevingsvisie

Nummer Datum Samenvatting zienswijze

1 20 maart 2021 Indiener acht de volgende drie onderdelen in strijd met de oorspronkelijke koers: 1. De mogelijkheid tot de bouw van Greenportwoningen in de Hollandse weides; 2. Het verhogen van recreatieve waarden met kleinschalige initiatieven 3. De mogelijkheid van het realiseren van zonneakkers bedekt met zonnefolie of panelen in de Oosteinderpolder 1. GOM woningen Indiener heeft een zienswijze ingediend tegen de consultatieversie Omgevingsplan Buitengebied en Zanderij d.d. 12 juli 2019 waarin zij gewezen hebben op de negatieve gevolgen van de Levendige Linten langs de Weerlanerpolder en in de Oosteinderpolder waar nu geen woningen of bedrijven staan. Eén van de Levendige Linten loopt zélfs helemaal door tot diep in het veenweidegebied tot aan de Molensloot in de Oosteinderpolder. Indiener is van mening dat de Levendige Linten niet te verenigen zijn met de koers om de openheid van het landschap te behouden en de biodiversiteit van de natuur en cultuurhistorische elementen te waarborgen. Indiener vindt dat er ruim voldoende locaties in het buitengebied aan te wijzen zijn die in aanmerking komen voor Greenportwoningen. Indiener denkt dan aan het loodsenterrein van voormalig W.R. van der Schoot en Van Waveren aan de Pastoorslaan.

De oppervlakten van die terreinen zorgen voor compensatie en moeten per vierkante meter omgerekend worden voor het niet bouwen van Greenportwoningen in de polders. Indiener is van mening dat de compensatieregeling schriftelijk vastgesteld moet worden om de polders in de toekomst te beschermen. 2. Verhogen van recreatieve waarden met kleinschalige initiatieven Indiener denkt dat natuurwaarden versterkt kunnen worden door resterende

5 agrarische functies tot goede natuurgebieden om te vormen. Indiener vindt dat toeristische ontwikkelingen niet ten koste mogen gaan van aanwezige natuurwaarde, waaronder de (weide)vogelpopulatie. Indiener wil dat verrommeling tegengegaan wordt en dat de verrommelde gedeelten in de Hollandse Weides aangepakt dienen te worden. 3. Zonneakkers (zonnevelden) in de Oosteinderpolder Indiener wijst het voornemen van zonneakkers in de Oosteinderpolder resoluut af. Indiener vindt het onacceptabel omdat dit voornemen haaks staat op het gemeentelijk beleid in de Hollandse weides. Indiener vindt het voornemen strijdig met de koers van de Omgevingsvisie. Indiener geeft aan dat deugdelijke onderbouwing ontbreekt. In de concept Regionale Energie Strategie Holland Rijnland staat de Oosteinderpolder niet aangemerkt als zoekgebied voor zonne-energie. Indiener is van oordeel dat de prioriteit voor zonne-energie moet worden gelegd op het benutten van verhardingen en daken. Indiener vindt dat de relevante stakeholders voorafgaand aan de formele zienswijze periode geraadpleegd hadden moeten worden over een ingrijpende koerswijziging. Indiener vraagt om de Omgevingsvisie – Actualisatie '20 gewijzigd vast te stellen: 1. Schrap de Levendige linten langs de Weerlanerpolder en in en langs de Oosteinderpolder. 2.

Toeristische ontwikkelingen mogen niet ten koste gaan van natuurwaarden in de Hollandse weides. 3. Schrap de mogelijkheid om zonneakkers te realiseren in de Oosteinderpolder. 4. Voeg aan de koers de doelstelling toe om het veenweidegebied in de Vosse- en Weerlanerpolder en Oosteinderpolder toe te laten voegen aan het Natuurnetwerk Nederland.

Beantwoording zienswijze

Indiener stelt voor om de provincie te verzoeken om gedeelten van de Hollandse weides op te nemen in het Natuurnetwerk Nederland. Om de natuurwaarden te versterken kunnen dan resterende agrarische functies stapsgewijs tot goede natuurgebieden worden omgevormd. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze. Ad 1. Met omgevingsvisie – Actualisatie ‘19 is vastgelegd dat alle wegen in het buitengebied opgenomen werden als Levendig lint met de bijbehorende gebiedskarakteristieken zoals verwoord in de omgevingsvisie: het verhogen van de woon- en leefklimaat, versterken van de karakteristieken van het betreffende lint en het creëren van aantrekkelijke entrees. In de dagelijkse praktijk moeten initiatieven dan ook een bijdrage leveren aan het versterken van de specifieke gebiedskarakteristieken van de linten (ook in de Weerlanerpolder en in en langs de Oosteinderpolder), zoals boezemlinten, hooggelegen zanderijlinten, zandnederzettingslinten, tuinderslinten. De kenmerkende hoogteverschillen, strandvlaktes en landschaps- en waterstructuren e.d. moeten zichtbaar blijven, er moet sprake zijn van een passende landschappelijke inpassing met beplanting en behoud van doorzichten e.d. Het is juist bedoeld voor het beschermen van de

6 kenmerkende gebiedskarakteristieken. Met de Actualisatie'20 op pg. 69 (duurzame bloementuin) wordt nu voorgesteld om uiterst terughoudend te zijn bij het realiseren van greenportwoningen in de lintbebouwing, zodat de openheid van het landschap zoveel mogelijk wordt behouden. De voorkeur gaat uit naar clustering van Greenportwoningen aan de kern van Hillegom, passend naar aard en schaal. Wijziging/aanpassing: JA We zullen de gemeenteraad voorstellen om deze wijziging ook specifiek op te nemen in de tekst Hollandse Weides voor wat betreft uiterste terughoudendheid van greenportwoningen in de linten. Ad 2. In de omgevingsvisie is in de Hollandse Weides vastgelegd dat alleen kleinschalige/extensieve recreatieve ontwikkelingen een plek kunnen krijgen, zolang ze plaatsvinden op bestaande erven. We zetten in op het verhogen van de beleefbaarheid van de Oosteinder, Vosse- en Weerlanerpolder. Zolang dit niet ten koste gaat van de aanwezige natuurwaarden. Vanuit de gemeente en de ISG wordt ingezet om verrommeling tegen te gaan. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 3. De gemeenteraad heeft recent hierover een raadsbesluit genomen op 25 maart 2021. Dit besluit is in deze Nota van Beantwoording opgenomen als I-Raadsbesluit en wordt opgenomen in de omgevingsvisie – Actualisatie ‘20. Wijziging/aanpassing: JA Zie wijziging bij I - Raadsbesluit

Aanpassing omgevingsvisie

Nummer Datum Samenvatting zienswijze

Ad 4. De Provincie Zuid-Holland beslist over het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Het college gaat in overleg met provincie of er mogelijkheden zijn voor het uitbreiden van het NNN-gebied. Wijziging/aanpassing: NEE Blz. 74 Vervangen tekst “De Greenportwoningen kunnen (…) (zie paragraaf 4.3.6)”door “De voorkeur gaat uit naar de clustering van Greenport woningen aan de kern van Hillegom, passend naar aard en schaal. Uiterst terughoudend bij het realiseren van Greenport woningen in de lintbebouwing, zodat de openheid van het landschap zoveel mogelijk wordt behouden.” 2 23 maart 2021 Indiener onderschrijft de koers voor de drie polders in het deelgebied Hollandse Weides: - Versterken van natuurwaarden; - Uitbreiden areaal open weides en tegengaan verrommeling; - Creëren van aantrekkelijke (dorps)randen. Indiener mist een uitvoeringsperspectief op hoe de doelen daadwerkelijk bereikt kunnen worden. Indiener heeft een manifest Vosse- en Weerlanerpolder ingediend, waarin een pleidooi wordt gehouden om in samenwerking met de provincie een

7 plan en stel middelen beschikbaar voor de stapsgewijze vergroting van dit waardevolle weidevogel- en natuurgebied. Indiener verzoekt om de Omgevingsvisie een uitvoeringsperspectief op te nemen voor de Hollandse Weides. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze.

Beantwoording zienswijze

In de omgevingsvisie worden geen uitvoeringsperspectieven opgenomen. Het ‘hoe’ van het realiseren van de koersen uit de omgevingsvisie kan uitgewerkt worden in uitvoeringsprogramma's. Wijziging/aanpassing: NEE Het college heeft een positieve grondhouding tegenover het Manifest Vosseen Weerlanerpolder en wil graag verder met partijen in gesprek over de stapsgewijze mogelijkheden om het weidevogelgebied uit te breiden en te zoeken naar een goed evenwicht met de (kleinschalige) recreatieve belangen van dit gebied. Wijziging/aanpassing: NEE Nummer Datum Samenvatting zienswijze

3 17 maart 2021 Indiener is van mening dat de natuur in vooral de oostelijke bollenstreek versterkt wordt, omdat dit goed is voor toerisme en recreatie en het woonklimaat van de inwoners van Hillegom. Indiener stelt voor om lintbebouwing in welke vorm dan ook te vermijden. De bollenstreek kent wat indiener betreft al voldoende Levendige linten die het landschap schaden. Indiener vindt dat de noodzaak van recreatieve ontwikkelingen niet is aangetoond, omdat het fantastische landschap al voldoende aantrekkelijk is voor recreanten. Indiener denkt dat niemand graag fietst of wandelt door een gebied met lintbebouwing en verrommeling. Indiener ontkent niet dat er behoefte is aan groene energie, maar het gebruiken van de Hollandse weides gaat te ver.

Beantwoording zienswijze

Aanpassing omgevingsvisie Nummer

Indiener pleit ervoor om snel werk te maken van het actieplan om de natuurwaarden te versterken, het areaal open weides uit te breiden en verrommeling tegen te gaan. Indiener vindt het creëren van aantrekkelijke dorpsranden van groot belang. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze. Voor de beantwoording verwijzen wij naar de beantwoording van zienswijzen nummer 1 en 2. Zie nummer 1

4

8 Samenvatting zienswijze

Indiener is van mening dat de natuur in vooral de oostelijke bollenstreek versterkt wordt, omdat dit goed is voor toerisme en recreatie en het woonklimaat van de inwoners van Hillegom. Indiener stelt voor om lintbebouwing in welke vorm dan ook te vermijden. De bollenstreek kent wat indiener betreft al voldoende levendige linten die het landschap schaden. Indiener vindt dat de noodzaak van recreatieve ontwikkelingen niet is aangetoond, omdat het fantastische landschap al voldoende aantrekkelijk is voor recreanten. Indiener denkt dat niemand graag fietst of wandelt door een gebied met lintbebouwing en verrommeling. Indiener ontkent niet dat er behoefte is aan groene energie, maar het gebruiken van de Hollandse weides gaat te ver.

Beantwoording zienswijze

Aanpassing omgevingsvisie Nummer Datum Samenvatting zienswijze

Indiener pleit er voor om snel werk te maken van het actieplan om de natuurwaarden te versterken, het areaal open weides uit te breiden en verrommeling tegen te gaan. Indiener vindt het creëren van aantrekkelijke dorpsranden van groot belang. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze. Voor de beantwoording verwijzen wij naar de beantwoording van zienswijzen nummer 1 en 2. Zie nummer 1 en 2

5 24 maart 2021 Indiener is sinds circa 2010 voornemens op percelen in de (noord/oosthoek) van de Oosteinderpolder ten zuiden van de volkstuinen een passantenhaven met natuur en wonen te realiseren. Indiener en gemeente zijn hierover al enkele jaren in gesprek. Op 18 november 2019 heeft indiener een principeverzoek ingediend voor 34 greenport (water)woningen met water- en natuurontwikkeling. Indiener kreeg maart 2021 te horen dat het college niet langer bereid zou zijn om medewerking te verlenen aan de realisering van 34 greenport (water)woningen op de voorgestane locatie. Deze gewijzigde ruimtelijke (beleids)visie zou tot uitdrukking moeten komen in de thans voorliggende (geactualiseerde) Omgevingsvisie. Indiener vindt deze rigoureuze beleidswijziging niet aanvaardbaar en in strijd met alle algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Indiener heeft bij de bespreking van het principeverzoek benadrukt dat de wensen en verlangens van alle bij deze ontwikkeling betrokken partijen een plek kunnen krijgen. Hierbij kan met name gedacht worden aan de natuur- en landschapswaarden, cultuurhistorie, recreatie, waarbij de bestaande polderstructuur wordt gerespecteerd.

9

Als gevolg van de provinciale besluitvorming over de Duinpolderweg kon pas in augustus 2020 een begin gemaakt worden met de inhoudelijk beoordeling van het ingediende principeverzoek en heeft een inhoudelijke afstemming van het plan nog niet kunnen plaatsvinden. Indiener is van oordeel dat om die reden niet kan worden volstaan met een ongemotiveerde afwijzing van het principeverzoek. Indiener is het oneens met de stelling van het college dat de provincie bezwaren heeft op de ontwikkeling. De greenportgemeenten staan vrij om binnen de kaders van de ISG2016 te kiezen voor de ontwikkeling van 600 greenportwoningen in het buitengebied.

Beantwoording zienswijze

Indiener stelt zich op het standpunt dat ook de nog vast te stellen geactualiseerde Omgevingsvisie in aansluiting op reeds bestaande ruimtelijke beleidskaders zoals de gebiedsvisie ‘Groen Genoegen’ en de vigerende Beheersverordening voorziet in een planologisch draagvlak voor de door indiener voorgestane ontwikkeling. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze. Het college heeft begrip voor de situatie van de indiener, maar in de Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom is voor het deelgebied Hollandse weides een koers vastgesteld. Deze koers omvat: het versterken van de natuurwaarden, het uitbreiden van het areaal open weides, het tegengaan van verrommeling, het creëren van aantrekkelijke dorpsranden en het vergroten van de beleefbaarheid en verhogen van de recreatieve waarde met kleinschalige initiatieven. Het initiatief (principeverzoek van december 2019) is juridisch in strijd met de regels van de vigerende Beheersverordening De Polders (vastgesteld op 17 oktober 2013). In de toelichting van de vigerende Beheersverordening De Polders (vastgesteld op 17 oktober 2013) is opgenomen, dat deze ontwikkeling (natuur en wonen) overeenkomstig de gebiedsvisie ‘Groen Genoegen’ nader zal worden bekeken nadat er een besluit is genomen over de Duinpolderweg. Indiener beroept zich op de gebiedsvisie ‘Groen Genoegen’.

Dit document is in 2018 ingetrokken bij de vaststelling van de Omgevingsvisie Heerlijk Hillegom. Het college vindt het initiatief van indiener te grootschalig van aard en schaal om te kunnen bijdragen aan de koers van de Hollandse Weides zoals opgenomen in de omgevingsvisie. Daarnaast heeft de Provincie Zuid-Holland tijdens een gesprek met de gemeente bezwaren geuit tegen de locatie van deze greenport waterwoningen, omdat de bebouwingscluster te diep in de polder komt te liggen en de ontsluiting naar de wegen onvoldoende is. Het college kan zich vinden in deze bezwaren.

10 In de geactualiseerde versie van de Omgevingsvisie maakt het college expliciet duidelijk dat Greenport-woningen bij voorkeur geclusterd aan de rand van de dorpskern van Hillegom gerealiseerd moeten worden. Clusters greenport-woningen ‘los’ in het buitengebied en/of langs de levendige linten is geen gewenste ontwikkeling en met de geactualiseerde omgevingsvisie is dit (zoals voorgesteld) ook niet langer mogelijk. Bij antwoord zienswijze ad 1: Voorgesteld wordt om deze tekst ook expliciet bij de het deelgebied Hollandse Weides op te nemen. De natuur- en landschapswaarden van het deelgebied Hollandse weides dragen voor een belangrijk deel bij aan de identiteit van Hillegom. Vandaar de inzet om deze te versterken en het areaal open weides te behouden en/of te vergroten.

Aanpassing omgevingsvisie Nummer Datum Samenvatting zienswijze

Wijziging/aanpassing: NEE Zie nummer 1.

6 24 maart 2021 1. Duurzame Bloementuin Indiener heeft ernstig bezwaar tegen de doelstelling binnen de Duurzame Bloementuin om een 100% emissieloze en residuvrije sector in 2030 te realiseren. Als een bollenbedrijf zich in de toekomst wil ontwikkelen, dan moeten voorgenomen ontwikkelingen voldoen aan regels die moeten toewerken aan een emissieloze en residuvrije sector. Indiener streeft ook naar een 100% emissieloze en residuvrije bollenteelt, maar wil dat de sector hier op geen enkele wijze op (kan) worden afgerekend. Indiener is van mening dat opgelegde regels kunnen zorgen voor demotivering en toenemende weerstand. Indiener pleit ervoor om de doelstelling te nuanceren naar het stimuleren van een emissieloze en residuvrije bollenteelt en streven naar een 100% emissieloze en residuvrijeteelt in 2030. 2. Duurzame energie Indiener is tegen het opwekken van duurzame energie op de meer incourante/kleine percelen met bollenteelt. De verschillende ruimtelijke opgaven geven al druk op het bollenteeltareaal van de regio. Het toestaan van zonnepanelen op (incourante/kleine) percelen met bollenteelt vergroot, volgens indiener, de druk op het bollenteeltareaal. 3. Woningbouw Indiener is blij om te lezen dat de gemeente de voorkeur geeft aan ‘inbreiding’.

Locatie ‘Pastoorslaan-Zuid’ is aangemerkt als gebied voor woningen wanneer er behoefte is aan extra ruimte voor woningen buiten het bestaand stedelijk gebied. Dit gebied wordt op dit moment gebruikt voor de teelt van bollen. Indien er huizen worden gebouwd, vindt indiener het van belang dat het bollenteeltareaal wordt gecompenseerd.

11

4. Agrarische verkoop aan huis Indiener vraagt om agrarische verkoop aan huis op te nemen in de algemene regelgeving, waaronder de omgevingsvisie. Indiener heeft hier een separate brief over gestuurd aan de gemeente.

Beantwoording zienswijze

5. Huisvesting arbeidsmigranten Indiener wordt graag betrokken bij de ontwikkeling van beleid inzake huisvesting van arbeidsmigranten. Indiener ziet net als gemeente een toename van het aantal arbeidsmigranten en onderscheidt drie groepen (seizoenarbeiders, langdurige arbeidsmigranten en ‘vestigers’) met verschillende huisvestingsbehoeften. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze. Ad 1. De omgevingsvisie Heerlijk Hillegom onderschrijft de ambities die de LTO en de KAVB ook hebben opgenomen over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. LTO, Ambitie Plantgezondheid 2030: “Streefbeeld In 2030 produceert de Nederlandse land- en tuinbouw emissieloos en natuurrijk: milieubelastende gewasbeschermingsmiddelen worden niet meer teruggevonden in de omgeving, en plantaardige productie levert een positieve bijdrage aan de kwaliteit van de leefomgeving voor mens en dier. Mede hierdoor vormt plantaardige productie een integraal en gewaardeerd onderdeel van de maatschappij. Burgers hebben vertrouwen in de kwaliteit en onderliggende waarden van Nederlands plantaardig product.” KAVB, Vitale teelt 2030: “De sector zet in op: Weerbaarheid met sterke bollen in een gezonde bodem met aandacht voor bodemvruchtbaarheid en bodemweerbaarheid, ondersteuning van de natuurlijke omgeving en duurzame vormen van gewasbescherming.

Innovatie met een modern, energieneutraal teeltsysteem op basis van schoon uitgangsmateriaal, mede dankzij een snelle vermeerdering, de toepassing van moderne precisietechnieken en kennis op basis van data. Natuurlijk kapitaal met een robuust teeltsysteem waarbij de natuur als partner wordt gezien, het eindproduct bijdraagt aan de biodiversiteit en de sector investeert in klimaatadaptatie en het leveren van ecosysteemdiensten.” Onder de Omgevingswet is gezondheid een belangrijk nieuw toegevoegd thema. Bij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving moeten gemeenten niet alleen kijken naar een veilige leefomgeving en een goede ruimtelijke ordening, maar ook naar een gezonde leefomgeving. Gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlakte- en grondwater heeft negatieve gevolgen voor de gezondheid van de inwoners van Hillegom. Hetzelfde geldt voor gewasbeschermingsmiddelen in de lucht en in de bodem. Ook uit de participatie met inwoners bleek, dat zij dit belangrijk vinden. In de omgevingsvisie zijn geen juridische regels opgenomen die bepalen welke initiatieven wel of niet mogelijk zijn. Deze staan in het omgevingsplan

12 Buitengebied en de Zanderij. In het omgevingsplan is opgenomen dat initiatieven moeten bijdragen aan het realiseren van de koers van de Duurzame bloementuin en daaronder valt het stimuleren van een emissieloze en residuvrije teelt in 2030. Bij het bespreken van een initiatief is sprake van een ja-mits houding en is er sprake van uitnodigingsplanologie. Samen met de initiatiefnemer wordt gekeken, op welke wijze een initiatief kan bijdragen aan het verminderen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, het verlagen van emissies en het bevorderen van de biodiversiteit en een hogere kwaliteit van oppervlaktewater en (water)bodems. De gemeente legt geen beperkingen op, maar wil gezamenlijk met het Hoogheemraadschap de agrariërs en hun organisaties een gezonde teelt stimuleren. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 2. In de Regionale Energie Strategie 1.0 zijn vooral zoekgebieden opgenomen voor zon- en windopwekking langs infrastructuur, daaronder kunnen mogelijk kleine en incourante bollenpercelen vallen. Daarnaast geldt de 2.625 hectare eerste klas bollenteelt zoals afgesproken in de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG2016). De juridische vertaling van de RES 1.0 vindt plaats in de lokale Omgevingswetinstrumenten. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 3.

Als er in de toekomst sprake is van woningbouw op de reserve locatie Pastoorslaan-Zuid wordt het compenseren van het bollengrondareaal beoordeeld aan de dan geldende afspraken. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 4. In een omgevingsvisie staan geen juridische regels over wat wel of niet toegestaan is. In een omgevingsvisie staan de gewenste lange termijn strategische ontwikkelingen van de gemeente benoemd. Dit verzoek hoort thuis bij het omgevingsplan Buitengebied en de Zanderij waar een regel is toegevoegd over de agrarische verkoop aan huis. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 5. In de omgevingsvisie wordt verwezen naar de beleidsregels huisvesting arbeidsmigranten waarin de juridische regels zijn vastgelegd. Indiener is aangeschoven bij de relevante tafels waarin nadere afspraken gemaakt worden over de uitvoering van de beleidsregels. Wijziging/aanpassing: NEE Nummer Datum Samenvatting zienswijze

7 24 maart 2021 Indiener is voornemens om de locatie aan de Van de Endelaan te ontwikkelen met drie tot vier greenportwoningen en daarbij een aantrekkelijke dorpsrand te creëren. Indiener wil de aangrenzende watergang opwaarderen tot een natuurlijke, groene rand die de landschapsstructuur benadrukt. Indiener is van mening dat de ontwikkeling van de locatie aansluit bij de

13 ambities van de omgevingsvisie. Ten eerste draagt het via een financiële bijdrage aan de GOM bij aan de beoogde verbetering van de landschappelijke kwaliteit. Ten tweede staat in de omgevingsvisie dat de voorkeur uitgaat van clustering van woningen tegen de bestaande kern. Ten slotte wordt een nieuwe landschappelijke dorpsrand beoogd en wordt de huidige, rafelige en soms rommelige rand verbeterd.

Beantwoording zienswijze

Indiener gaat graag in gesprek met de gemeente om samen tot een passend plan te komen en zo nader invulling te geven aan de locatie en aan de ambities van de omgevingsvisie. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze. Indiener is geïnformeerd over de mogelijkheid om een principeverzoek in te dienen. Bij de beoordeling van het principeverzoek wordt gekeken of het initiatief bijdraagt aan of past binnen de koers van het deelgebied Heerlijke woonplaats, of er een goede ontsluiting is gerealiseerd en hoe het initiatief landschappelijk en stedenbouwkundig ingepast wordt en kan bijdragen aan de duurzaamheidsambities. Wijziging/aanpassing: NEE

Nummer Datum Samenvatting zienswijze

8 25 maart 2021 Indiener realiseert zich dat het lastig is om verder te kijken dan 2030, maar acht het verstandig om bij gebiedsontwikkelingen rekening te houden met de gevolgen van klimaatverandering die zich na 2030 gaan voordoen. Indiener is positief over het feit dat het onderwerp klimaatadaptatie heeft toegevoegd en dat er wordt ingegaan op het te doorlopen proces. Indiener had graag de resultaten van de klimaatstresstest teruggezien. Indiener verwacht dat door de aandachtspunten en de kansen te benoemen in de omgevingsvisie deze mede richting kunnen geven aan andere opgaven, zoals nieuwbouw en/of verdichting. Indiener vindt het positief dat de gemeentelijke watertaken en verantwoordelijkheden duidelijk benoemd worden. Indiener stelt voor om in paragraaf 4.2.1 onder gezondheid, naast een goede bodemkwaliteit en een goede luchtkwaliteit ook een goede waterkwaliteit op te nemen. Indiener is van mening dat het behalen van een goede kwaliteit in deze drie compartimenten niet los van elkaar te zien is. Indiener vindt de doelstelling van een 100% emissieloze en residuvrije teelt van bloemen, bollen, knollen en vaste planten een mooi streven. Als de doelstelling wordt bereikt is dat een grote winst voor de waterkwaliteit. Indiener zou graag een ambitie zien voor de termijn waarop deze behaald kan worden.

Indiener blijft graag betrokken bij de vertaling van de omgevingsvisie naar programma's en het omgevingsplan, om het waterbelang zichtbaar mee te nemen in het omgevingsbeleid. Het heeft meerwaarde om de waterkeringen,

14

Beantwoording zienswijze

het boezemstelsel en de primaire watergangen en de waterketen hierin op te nemen. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze. Indiener is ambtelijk betrokken geweest bij het opstellen van de klimaatstresstest. Het integreren van de klimaat- en waterbelangen in de omgevingsvisie vinden we als gemeente belangrijk. De gemeenteraad wordt in het najaar van 2021 geïnformeerd over de uitkomsten van de klimaatstresstest. Bij de volgende actualisatie van de omgevingsvisie worden de strategische kansen en keuzes voor klimaatadaptatie meegenomen. Wijziging/aanpassing: NEE Het college staat positief tegenover het opnemen van goede waterkwaliteit onder paragraaf 4.2.1 en gaat graag in gesprek met indiener over de mogelijkheden vanuit de gemeente om bij te dragen aan een goede waterkwaliteit. Wijziging/aanpassing: JA, toevoegen ‘goede waterkwaliteit’ Het college wil agrariërs stimuleren om emissieloos en residuvrij te telen en is daarover met initiatiefnemers in gesprek op basis van het voorzorgbeginsel. In de ambitienota's van het LTO en KAVB staat een aantal streeftermijnen opgenomen. Wijziging/aanpassing: NEE Indiener is een belangrijke partner en het college blijft graag in gesprek over het opnemen van het waterbelang in het omgevingsbeleid. Wijziging/aanpassing: NEE

Aanpassing omgevingsvisie

Blz. 49 Gezondheid Hillegommers wonen graag in een gezonde leefomgeving met een goede lucht-, en waterkwaliteit, een geschikte bodemkwaliteit…

Nummer Datum Samenvatting zienswijze

9 25 maart 2021 Indiener ervaart geen daadkracht om meer te beschermen. 1. Blz. 11, 2e kolom, begin 3e alinea Gesteld wordt dat het kompas van de gemeente is ingesteld op een heerlijke gemeente met behoud en versterking van de karakteristieke landschappen. Opmerking: misschien is hier een nuancering op zijn plaats daar regionale afspraken het kompas kunnen verstoren, getuige de bouwontwikkeling aan de Veenenburgerlaan. 2. Blz. 12, 1e kolom, 2e alinea Er worden een paar voorbeelden van beleid genoemd die in de omgevingsvisie worden opgenomen, zoals voor water, milieu, verkeer en vervoer en sociaal-maatschappelijke aspecten. Opmerking: Voorgesteld wordt om de voorbeelden uit te breiden met nnatuur, landschap en erfgoed toe te voegen.

15

3. Blz. 13, 2e kolom, 2e alinea Horen Greenport Duin- en Bollenstreek en Greenport Ontwikkelingsmaatschappij Duin- en Bollenstreek (GOM) thuis in dit rijtje, omdat het onderdeel is van het gemeentelijk beleid en de GOM een uitvoeringsorganisatie is? 4. Blz. 15, 2e kolom, 3e alinea Gesteld wordt dat er weinig beleidsmatige aanpassingen zijn doorgevoerd. Opmerking: Wij delen deze mening niet. Er zijn nieuwe passages toegevoegd over mogelijkheid tot plaatsing van windturbines, het aanleggen van zonneweides en de komst van nieuwe infrastructuur. Het benoemen van deze zaken leidt vaak al tot het openstellen van een deur. 5. Blz. 23, 1e kolom, 2e alinea ‘Beeldbepalend’ te vervangen door ‘monumentale en karakteristieke’ 6. Blz. 23, 2e kolom, 1e alinea ‘Vestigingskarakter’ te vervangen door ‘vestigingsklimaat’ 7. Blz. 23, 2e kolom, 3e alinea ‘Duinen, deels afgegraven strandwallen en strandvlaktes (de zanderijen) en open weidegebieden...’ te vervangen door ‘Duinen, deels afgegraven strandwallen (zanderijen) en strandvlaktes en open weidegebieden...’ 8. Blz. 25, 1e kolom, eind 2e alinea toevoegen ...en ‘cultuurhistorische’ instellingen. 9. Blz. 29, 2e kolom, 1e alinea ‘Park Lokhuisterduin’ vervangen door ‘Park Lokhorsterduin’ 10. Blz.

29, 2e kolom, 1e alinea Hillegom maakt ook deel uit van het Nationaal Park Hollandse Duinen, de derde alinea op bladzijde 30, 1e kolom komt dan te vervallen. 11. Blz. 31, 2e kolom, 1e alinea ‘faciliteren van Greenportwoningen’ vervangen door ‘nog uitsluitend Greenportwoningen te faciliteren in clusters aan de rand van Hillegom’. 12. Blz. 24, 3.3.4. Landschap en natuur Indiener zou graag meer ambitie uitgesproken zien over landschap, natuur, erfgoed en inbedding van bedrijfsgebouwen in streekeigen groen. 13. Blz. 35, 1e kolom, 3e alinea Energietransitie De RES beschrijft slechts kwantitatief de doelen voor 2050 en vermeld nergens hoe dit kan worden bereikt. Indiener vindt het onverstandig om zich bindend of hypothetisch uit te spreken over het plaatsen van grote windturbines en het aanleggen van zonneparken. De Bollenstreek mag hiermee niet worden aangetast. 14. Blz. 38, 2e kolom, 1e alinea

16 De N444 vervangen door N442 15. Blz. 52, 2e kolom, 4.2.2. Toerisme en recreatie Indiener wil graag het bollenlandschap benoemd zien als belangrijke pijler voor toerisme. Indiener wil graag Lokhorsterduin alleen gebruiken voor wandelen en geen grootschalige verblijfsrecreatie toestaan. 16. Blz. 53, 4.2.4. Landschap en natuur Indiener mist de beschrijvingen van de vier verschillende landschapstypen die Hillegom rijk is en doet een tekstsuggestie. 17. Blz. 53, 2e kolom, 4e alinea, Cultuurhistorie en archeologie Indiener vindt de paragraaf behoudend en mager. De genoemde voorbeelden zijn beperkt tot erkend erfgoed. Indiener mist nieuwe vormen van bescherming voor andere waardevolle gebouwen, objecten en gebieden. Indiener mist de Cultuurhistorische Waardenkaart Hillegom (CW) in de actualisatie. De CW is nu nog een inventarisatie van waardevolle elementen, maar indiener vindt verder beleid nodig om daadwerkelijk ander waardevol erfgoed te beschermen. Indiener vindt dat niet-beschermd erfgoed een plaats op de CW-kaart moet krijgen, bijvoorbeeld de Karakteristieke Bollenschuren in het buitengebied. Indiener wil via de CW-kaart bescherming realiseren voor de bollenvilla's langs de doorgaande wegen. Indiener verzoekt om een lijst van beeldbepalende objecten, zodat deze beschermd kunnen worden.

Indiener zou graag een aanzet beschreven zien voor het realiseren van een derde categorie van bescherming naast rijks- en gemeentelijke monumenten. 18. Blz. 56, 2e alinea Indiener hoopt van harte dat het standpunt ‘in Hillegom zijn geen grootschalige uitbreidingen gewenst’ gestand houdt en niet anticipeert met aanzuigende nieuwe infrastructuur in het noorden van de Bollenstreek. 19. Blz. 57, 1e alinea Indiener ziet graag dat regio-eigen erfbeplanting als voorwaarde wordt gesteld bij vergunningverlening. 20. Blz. 62-63 Indiener treft hier veel containerbegrippen aan, waardoor het abstractieniveau onnodig hoog wordt en de tekst te vaag. Indiener stelt voor om deze punten concreter te maken. 21. Blz. 64 (kaarten) Indiener vraagt om de verschillen op de kaarten van de Omgevingsvisie 2019 en de ontwerp Omgevingsvisie – 2020 geel te arceren. Indiener merkt op dat de 3e Loosterweg en de Nieuweweg ten onrechte niet aangeduid zijn als ‘weg met aardkundige waarden’.

17

Indiener merkt op dat de Pastoorslaan niet klopt, de huidige weg loopt met een bocht richting kruispunt Weerestein-Weerelaan. Indiener merkt op dat het weidegebied niet verder dan de Zandlaan uitgebreid kan worden. Het gebied ten westen van de Zandlaan valt onder het zanderijengebied. Indiener vindt drie open vensters op het bollenlandschap veel te weinig voor een gemeente met zoveel zichtlijnen over het open bollengebied. Indiener stelt 7 nieuwe open vensters voor, zoals opgenomen in het Manifest Grenzen in zicht (2019): - Vanaf de 3 Loosterweg en vanaf Veenenburgerlaan - Vanaf de Wilhelminalaan en 2e Loosterweg over de Zanderij - Vanaf de Nieuweweg op het Lokhorsterduin - Vanaf de 1e Loosterweg over het bollengebied tussen Pastoorslaan en Stationsweg - Vanaf de Noorder en Zuider Leidsevaart - Vanaf de Beeklaan - Vanaf de Hyacintenlaan 22. Blz. 67, 1e kolom, 1e alinea (aanduiding bollenvelden) Indiener vindt dat de aanduiding van de bollenveldenlocaties scherper kan. 23. Blz. 67, 1e kolom, 1e alinea Indiener is van mening dat hier sprake is van een ongelukkige omschrijving van het begrip hoge wegen. De wegen liggen op het oorspronkelijke duinniveau, het lijken dijken, omdat de omliggende duinen zijn afgezand. 24. Blz. 67, 91 en 94 (Karakteristieke bollenschuren) Indiener vraagt al jaren om betere bescherming van de bollenschuren.

Indiener wijst het college erop dat de 20 bollenschuren die in juli 2007 aangewezen zijn als Karakteristieke Bollenschuren nog niet goed beschermd zijn. Indiener wijst erop dat dit gerepareerd zou worden in het nieuwe bestemmingsplan Landelijk Gebied, maar in het omgevingsplan Buitengebied en de Zanderij is dit nog niet geregeld. Indiener had verwacht dat in de ontwerp omgevingsvisie – Actualisatie '20 meer duidelijkheid zou komen over welk beleid er gevoerd gaat worden met betrekking tot niet-beschermd waardevol erfgoed en hoe de uitvoering gaat plaatsvinden. 25. Blz. 69 (Greenportwoningen) Indiener is verklaard tegenstander van de bouw van Greenportwoningen in de Levendige linten. Indiener is van mening dat maatwerk nodig blijft, want ook aan de kern van Hillegom liggen kwetsbare gebieden (o.a. rondom de Veenenburgerlaan en Oude Hillegommerbeek e.d.) waar een cluster Greenport-woningen ongewenst is. 26. Blz. 71 (Zonneakkers) Indiener is tegenstander van zonneparken in landschappen. Indiener vindt dat

18 zonnepanelen thuishoren op daken en niet op bollenvelden of veenweidegebieden. Indiener verzoekt om de actualisatie aan te passen, zodat het in overeenstemming is met het provinciale beleid. 27. Blz. 73, 2e kolom, 4e alinea Indiener wijst erop dat het wijzigen van kleinschalige percelen bollengrond in de Oosteinderpolder tot weide, natuur- of recreatiegebied kan alleen betrekking hebben op de bollenvelen ten oosten van de Zandlaan. Het gebied tussen de N208 en de Zandlaan ligt op de afgegraven strandwal Oostduin en bevat waardevolle bollengrond. 28. Blz. 75, 1e kolom, 2e alinea Indiener is van mening dat het weinig voorstelt als hiermee alleen de formele monumenten worden bedoeld. In het Regionale Bollenschurenbeleid (vastgesteld door de gemeenteraad in 2006) staat dat voor alle bollenschuren in de Regionale Collectie Bollenschuren herbestemming mogelijk zou moeten zijn, om deze gebouwen rendabel te kunnen behouden en onderhouden. Indiener stelt voor om de tekst van de actualisatie aan te passen en te stellen dat 20 Karakteristieke Bollenschuren in principe een andere functie kunnen krijgen. Indiener wil dat als voorwaarde wordt gesteld dat de cultuurhistorische waarde van het gebouw niet te veel wordt aangetast door de functiewijziging. 29. Blz.

75 (geen zonneakkers in weiden) Indiener wijst het voorstel om de veenweidegebieden in de polders te benutten voor zonneparken sterk af. Indiener mist de visie van de gemeente over de (on)wenselijkheid en locaties van windturbines.

Beantwoording zienswijze

30. Blz. 75, 2e kolom, 2e alinea (centrum) Indiener stelt voor om een cultuurhistorisch verantwoord meerjaren herstelplan op te stellen, met behulp van externe en lokale deskundigen. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze. Ad 1. Voor de gemeente is de ingezette koers van de omgevingsvisie leidend. Ook bij (regionale) ontwikkelingen bekijken we of en op welke wijze dit een bijdrage kan leveren aan de ingezette koers van de omgevingsvisie. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 2. In de opsomming van de Omgevingswet artikel 1.2, lid 2 worden g. landschappen, h. natuur, i. cultureel erfgoed en j. werelderfgoed specifiek genoemd. Deze toevoeging kan overgenomen worden. (Redactionele) wijziging/aanpassing: JA Ad 3. Indiener heeft gelijk dat het beleid zoals vastgelegd in de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport (ISG2016) is opgenomen in de omgevingsvisie. Echter de twee genoemde organisaties spelen een belangrijke rol bij het vormen van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en worden om die reden expliciet genoemd. Het Overlegplatform Greenport Duin- en

19 Bollenstreek fungeert als een adviesorgaan. De Greenport Ontwikkelingsmaatschappij geeft uitvoering aan de ISG2016. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 4. We zijn van mening, dat er in verhouding weinig beleidsmatige aanpassingen zijn doorgevoerd. Wel zijn er nieuwe maatschappelijke opgaven, zoals de Regionale Energiestrategie (RES 1.0). Hiervoor was een tekstaanpassing voor het deelgebied Hollandse Weides opgenomen. De gemeenteraad heeft hiervoor in een amendement op 25 maart uitgangspunten vastgesteld in het kader van de Lokale Energiestrategie (LES). Deze tekst wordt overgenomen in deze actualisatie. (Zie nummer I.) Daarnaast vindt een aanscherping plaats voor het situeren van greenportwoningen. (Zie nummer 1.) Wijziging/aanpassing: NEE Ad 5. Het betreft hier een beschrijvende tekst, dat de gebouwen zowel historisch als beeldbepalend voor het centrum zijn. De specifieke juridische duidingen en terminologie, zoals ‘monumentale’ en ‘karakteristieke’ kunnen later volgen bij het opstellen van het omgevingsplan 2.0. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 6. Tekstwijziging van indiener wordt overgenomen, omdat ‘vestigingsklimaat’ wordt bedoeld in plaats van ‘vestigingskarakter’. Wijziging/aanpassing: JA Ad 7. Tekstwijziging van indiener wordt overgenomen m.b.t. ‘zanderijen', omdat het een kleine nuancering van de tekst is. Wijziging/aanpassing: Ja, redactioneel Ad 8.

Tekstwijziging van indiener wordt overgenomen, omdat zowel Vereniging Oud Hillegom als het Cultuurhistorisch Genootschap Duin- en Bollenstreek beschouwd kunnen worden als een ‘cultuurhistorische instelling’. Wijziging/aanpassing: JA, redactioneel Ad 9. Tekstwijziging van indiener wordt overgenomen, omdat ‘Park Lokhorsterduin’ de juiste benaming is. (Wijziging/aanpassing: JA, redactioneel Ad 10. Tekstwijziging van indiener wordt overgenomen in de tekst, omdat de status van Nationaal Park Hollandse Duinen inmiddels officieel is ingediend. Wijziging/aanpassing: JA, redactioneel Ad 11. Tekstwijziging van indiener wordt niet overgenomen, omdat dit niet past in de context van deze alinea het ‘nadenken over’ wonen en zorg. Inhoudelijk wordt verwezen naar de tekst over het faciliteren van greenportwoningen bij nummer 1. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 12. De tekst van paragraaf 3.3.4 Natuur en landschap wordt bij een volgende actualisatie aangevuld op basis van de Cultuurhistorische

20 Waardenkaart van Hillegom (in wording), het Nationaal Park Hollandse Duinen en de landschapsstrategie, die in Holland Rijnland voor natuur en landschap zal worden opgesteld. Bij het deelgebied Levendige linten wordt het karakter, de kwaliteitsverbetering en het verhogen van de cultuurhistorischlandschappelijke waarde uitvoerig beschreven en initiatieven moeten hieraan bijdragen. Daarnaast worden initiatieven ook nu al beoordeeld op basis van het Afwegingkader op pg. 62 en 63 o.m. om bij te dragen aan het behouden en versterken van de herkenbaarheid van het landschap en het versterken van de gebiedskarakteristieken bijvoorbeeld met het aanbrengen van streekeigen beplanting. Wijziging/aanpassing: NEE (indien gereed meenemen bij volgende actualisatie) Ad 13. Indiener heeft gelijk dat in de RES 1.0 de doelen alleen kwantitatief beschreven zijn. In de nog op te stellen Lokale Energie Strategie (LES) wordt nader uitgewerkt op welke manier de doelen bereikt kunnen worden. De ruimtelijke vertaling vindt zijn weerslag in de omgevingsvisie. De processen om te komen tot de RES 2.0, de LES en de (actualisatie) omgevingsvisie worden in participatie voorbereid en uitgevoerd. U bent uitgenodigd om deel te nemen aan deze processen en daar uw kanttekeningen in te brengen. Wijziging/aanpassing: NEE N.a.v.: tekst ambtelijk redactioneel actualiseren aan de huidige besluitvorming Ad 14.

Tekstwijziging van indiener wordt overgenomen, omdat de juiste naam van de weg N442 is. Wijziging/aanpassing: JA, redactioneel Ad 15. Tekstwijziging van indiener wordt overgenomen, omdat de potentie van het Lokhorsterduin gericht is op extensieve/kleinschalige recreatie als wandelgebied. Er zijn geen plannen of mogelijkheden voor (grootschalige) verblijfsrecreatie in het gebied. Wijziging/aanpassing: JA Ad 16. Tekstwijziging van indiener wordt overgenomen, om de vier verschillende landschapstypen in Hillegom kort te beschrijven. Wijziging/aanpassing: JA, redactioneel Ad 17. Het college zal bij een volgende actualisatie de tekst aanpassen, nadat zij de Cultuurhistorische Waardenkaart heeft vastgesteld. Wijziging/aanpassing: NEE Opmerking: meenemen bij volgende actualisatie Ad 18. Het college is in overleg met Provincie Zuid-Holland over het realiseren van mogelijk nieuwe infrastructurele oost-west verbindingen in de Noordelijke Duin- en Bollenstreek om de langjarige knelpunten op te lossen, de leefbaarheid in het dorp te verbeteren en op peil te houden. Wijziging/aanpassing: NEE

21

Ad 19. De gemeente adviseert nu al bij initiatieven om streekeigen beplanting te plaatsen om te zorgen voor een goede landschappelijke inpassing. De gemeente heeft echter geen wettelijke mogelijkheden om dit als voorwaarde of verplichting af te dwingen. Wij kunnen alleen onze inwoners en ondernemers uitnodigen om zelf bij te dragen aan een mooiere streek. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 20. Op bladzijde 62 en 63 staat het afwegingskader, dit is op basis van de Ja, mits-houding geschreven, aansluitend bij de Omgevingswet en de uitnodigingsplanologie. Het afwegingskader wordt gebruikt om initiatieven en plannen om een bijdrage te leveren aan de koers van de omgevingsvisie. Het is niet bedoeld als afvinklijst voor initiatiefnemers, maar is vooral een inspiratiedocument voor initiatiefnemers, de omgevingstafel van initiatiefnemer met betrokken ambtenaren en adviseurs. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 21. Omgevingsvisiekaart is niet aangepast in de ontwerp omgevingsvisie – Actualisatie '20. In de Legenda is de naamvoering van Lokhorsterduin veranderd, dit stond eerst als Park Vogelenzang opgenomen. Wijziging/aanpassing: JA, aanpassing kaart en legenda Om ook de 3e Loosterweg en Nieuweweg ‘weg met aardkundige waarden’ aan te duiden bestaat op dit moment geen aanleiding. Wijziging/aanpassing: NEE De wegligging van de Pastoorslaan wordt op de kaart aangepast.

Wijziging/aanpassing: JA, aanpassing kaart Uw opmerking over de pijl voor uitbreiding van de Hollandse Weides nemen we voor kennisgeving aan. Wijziging/aanpassing: NEE Het college wil zoveel mogelijk rekening houden met de openheid van het gebied, om die reden is voorgesteld om de Greenportwoningen te clusteren aan de kern en minder langs de Levendige linten. Tegelijkertijd wil het college onze gemeente niet op slot zetten en bollenteeltbedrijven de mogelijkheid geven tot bedrijfsuitbreiding passend in de Levendige linten. De voorgestelde open vensters worden niet overgenomen in de omgevingsvisie. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 22. De opmerking van indiener wordt niet overgenomen, omdat deze afwijkt van de bollengrondenkaart uit de Intergemeentelijke Structuurvisie Greenport Duin- en Bollenstreek (ISG2016) en deze vormt de basis voor de kaart van het deelgebied Duurzame bloementuin. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 23. Tekstwijziging van indiener wordt overgenomen, omdat het een verduidelijking is van de omschrijving van de hoge wegen. Wijziging/aanpassing: JA, redactioneel

22 Ad 24. Het verzoek van indiener wordt meegenomen bij de opstelling van de Cultuurhistorische Waardenkaart van Hillegom (in wording). Nadat de Cultuurhistorische Waardenkaart is vastgesteld wordt dit mogelijk opgenomen in de actualisatie van de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 25. De opmerking van indiener over situering greenportwoningen wordt meegenomen in de overwegingen van het college, maar leidt niet tot aanpassingen. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 26. Het college heeft in gezamenlijkheid met de andere twaalf gemeenten in Holland Rijnland gekozen voor zoekgebieden voor duurzame opwek langs infrastructuur. De gemeenteraad heeft de RES 1.0 vastgesteld. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 27. Het gebied tussen de N208 en de Zandlaan maakt nu geen onderdeel uit van het deelgebied Hollandse weides. Uw opmerking over de pijl voor uitbreiding van de Hollandse weides nemen we voor kennisgeving aan. Wijziging/aanpassing: NEE Ad 28. Het verzoek van indiener wordt meegenomen bij de opstelling van de Cultuurhistorische Waardenkaart van Hillegom (in wording). Wijziging/aanpassing: NEE Ad 29. Voor het voorstel en het bezwaar van indiener over zonneakkers en windenergie verwijzen we naar beantwoording bij nummer 1. Voor windenergie verwijzen we naar de RES 1.0. Bij een volgende actualisatie van de omgevingsvisie kan inpassing van duurzame opwek plaatsvinden.

Wijziging/aanpassing: JA, zie nummer 1. Ad 30. Het voorstel van indiener om een cultuurhistorisch verantwoord meerjaren herstelplan te maken wordt niet overgenomen, omdat in de omgevingsvisie alleen een beschrijving van de toekomst wordt gegeven. Dit voorstel betreft een uitvoeringsprogramma centrum. Wijziging/aanpassing: NEE Aanpassingen omgevingsvisie

Blz. 12, 1e kolom, 2e alinea ‘...waarin bijvoorbeeld ook het beleid voor water, milieu, natuur, verkeer en vervoer, landschap, erfgoed en sociaal-maatschappelijke aspecten wordt opgenomen.’ Blz. 15, 2e kolom, 3e alinea ‘In voorliggende actualisatie (…) van de visie. Er zijn enkele beleidsmatige aanpassingen doorgevoerd. Het Woonprogramma heeft een aparte (participatie)procedure doorlopen en is reeds vastgesteld. De mogelijkheden voor duurzame opwek in de deelgebieden Hollandse weides en Duurzame bloementuin is een gevolg op de gesprekken over het opstellen van de Regionale Energie Strategie 1.0. De clustering van Greenport-woningen komt voort uit de maatschappelijke discussies over het bouwen van Greenport-woningen. Tijdens de inspraakprocedure … van deze visie’.

23

Blz. 23, 2e kolom, 1e alinea ‘De nabijheid van deze steden zorgt enerzijds voor een gunstig vestigingsklimaat in Hillegom en …' Blz. 23, 2e kolom, 3e alinea 'Duinen, deels afgegraven strandwallen (zanderijen), strandvlaktes en open weidegebieden worden afgewisseld met diverse bebouwingslinten, oude bollenschuren en –bedrijven. Blz. 25, 1e kolom, eind 2e alinea ‘...en diverse andere culturele en cultuurhistorische instellingen.’ Blz. 29, 2e kolom, 1e alinea (plus op 5 andere plekken) Park Lokhorsterduin Blz. 29, 2e kolom, 1e alinea Kijkend naar de natuur zien we dat Hillegom onderdeel uitmaakt van het Nationaal Park Hollandse Duinen. Het weidegebied in de Elsbroekerpolder...’ Blz. 30, 1e kolom, 3e alinea Het Nationaal Park Hollandse Duinen heeft eind 2020 de officiële status van nationaal park aangevraagd bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Het omvat het brede Zuid-Hollandse kustgebied van Hoek van Holland tot Hillegom. Het park bestaat uit zee, strand en duinen en ook de meer landinwaarts gelegen strandwallen en strandvlakten horen erbij. Blz. 31, 2e kolom, 1e alinea '… (tijdelijke woningen voor alleenstaanden, maatschappelijke zorg) en het nog uitsluitend Greenportwoningen te faciliteren in clusters aan de rand van Hillegom. Blz. 34, 3.4.4. Landschap en natuur Erfgoed en archeologie ‘onderzoek moeten plaatsvinden.

Gemeente Hillegom is wettelijk verplicht om bij het opstellen van ruimtelijke plannen, zoals een omgevingsplan, de erfgoedwaarden te inventariseren en aan te geven hoe met deze waarden wordt omgegaan. De cultuurhistorische waardenkaart van Hillegom bundelt de kennis die er binnen de gemeente is. Op deze wijze biedt de kaart een inhoudelijke onderlegger voor de gemeente voor het maken van beleidskeuzes over hoe hieraan vorm en inhoud te geven.’ Blz. 38, 2e kolom, 1e alinea ‘Dit is ongunstig voor de woon- en leefklimaat langs de doorgaande wegen zoals de N208 en de N442 in verband met toename van geluidsbelasting …' Blz. 51, 2e kolom, 4.2.2. Toerisme en recreatie ‘Hillegom heeft een unieke ligging wat betreft toerisme en recreatie, onderdeel van het Nationaal Park Hollandse Duinen, de stranden en de zee, de Keukenhof en het bollenlandschap en bruisende steden.’

24

Blz. 53, 4.2.4. Landschap en natuur ‘Hillegom heeft vier verschillende landschapstypen. In het noorden bevindt zich het laatste restant niet-afgegraven strandwal. Ten westen van de N208 en de Zandlaan ligt de afgegraven strandwal waarop de bollenvelden zijn ontstaan (zanderijen). Ten westen van de Loosterwegen ligt de strandvlakte, die ook voor de bollenteelt geschikt is gemaakt. Ten slotte liggen in het oosten de veenweidegebieden. De kwaliteiten en karakteristieken van de verschillende landschapstypen in de gemeente zijn leidend bij alle ontwikkelingen...’ Nummer Datum Samenvatting zienswijze

10- vanuit zienswijze Omgevingsplan 16 december 2020 Indiener heeft een zienswijze ingediend op het ontwerp omgevingsplan Buitengebied en de Zanderij, deze heeft deels betrekking op de omgevingsvisie en is om die reden toegevoegd aan deze Nota van Beantwoording. Indiener vindt volgende punten belangrijk: 1. Behoud van openheid van het landschap in het buitengebied; 2. Behoud en uitbreiding van het wandelnetwerk, met inachtneming van de eisen die de flora en fauna aan dit netwerk stellen (bv. broedseizoen bollenen weidevogels); 3. Bouw in het buitengebied moet alleen mogelijk zijn als dit natuur-inclusief gebeurt. Deze voorwaarde moet geborgd zijn in het omgevingsplan; 4. Heggen en hagen planten waar dit kan in plaats van erfscheidingen van muren of hekken; 5. Cultuurhistorische landschapselementen als sloten, vaarten, houtwallen, singels, koe- en geriefbosjes dienen beschermd en vastgelegd te worden conform de cultuurhistorische atlas; 6. Inrichting en beheer van bermen en rotondes dienen ecologisch te gebeuren door bedrijven die Kleurkeur gecertificeerd zijn. Maak hierover afspraken met eigenaren van bermen die niet in eigendom zijn van de gemeenten. Een gemeentelijk bermbeheerplan zou daartoe een aanzet kunnen zijn waarin alle eigenaren van bermen en rotondes participeren.

Participant wil er graag op wijzen dat natuur niet alleen in de Natura 2000 gebieden aanwezig is, maar op alle bollen- en weidevelden in het buitengebied. Participant vraagt om rekening te houden met zowel weidevogels als bollenvogels. Neem de effecten van de initiatieven in het buitengebied op bollenvogels mee in de beoordeling van het bevoegd gezag. En kijk dan ook of er kansen liggen om eisen aan de inrichting van het nieuwe initiatief (heggen, hagen, struweel, natuur-inclusief bouwen) mee te geven in het initiatief. Biodiversiteit is niet alleen een kwestie van aantallen vogels, planten en dieren. Het gaat ook om een goede biotoop en een goede habitat. In de

25 beoordeling van de gebieden is er weinig kwantitatieve informatie aanwezig over de parameters openheid en rust. De beleving van veel bewoners is dat de Bollenstreek wordt volgebouwd met GOM woningen. Dit zegt iets over hoe het ervaren wordt. En de vragen die zijn gerezen over de handhaving van paardenweitjes geven aan dat bestemmingen niet altijd overeenkomen met de praktijk. Gelukkig houdt het GOM wel het aantal hectares bollenareaal bij. Wij pleiten ervoor dat er ook meer kwalitatief onderzoek komt naar de aanwezigheid van landschapselementen, heggen en hagen, sloten. Gemeentes kunnen een bijdrage leveren aan de initiatieven die hiervoor beschikbaar komen in het Landschapspark Hollands Duin en de onderzoeksprojecten van NWO in de Bollenstreek.

Beantwoording zienswijze

Participant ondersteunt van harte dat nieuwe initiatieven niet moeten leiden tot een afname van de ecologische verbindingen. Uit het stuk wordt niet duidelijk hoe de gemeente de ecologische verbindingen laat behouden/toenemen. In onze optiek passen een goed beleid op ecologisch berm- en slootbeheer en het planten van heggen en hagen binnen de versterking van de ecologische verbindingen. Graag gaat participant hierover in gesprek met de gemeente. Het initiatief van de Stichting Natuurlijk Hillegom zou daar een aanleiding kunnen zijn om dit overleg op te pakken. Indiener wordt bedankt voor de zienswijze. De reactie van het college, die betrekking heeft op de Omgevingsvisie, luidt als volgt: Ad 1. t/m Ad 6. In de Omgevingsvisie is de openheid van het landschap in het buitengebied expliciet opgenomen. In de deelgebieden, waaronder de Levendige linten, en het Afwegingskader besteden we in voldoende mate aandacht aan het versterken van de karakteristieken van de verschillende linten om de landschappelijke structuren te versterken en de biodiversiteit te vergroten. Nieuwe initiatieven moeten hieraan een bijdrage leveren. Wijziging/aanpassing: NEE Overige opmerkingen - In de Hollandse weides en Duurzame bloementuin willen we de landschappelijke kwaliteit en de biodiversiteit verbeteren, zodat er een natuurlijk evenwicht komt.

- Bij initiatieven vragen we initiatiefnemers om zorg te dragen voor meer passend groen, landschappelijke inpassing en bij te dragen aan de duurzaamheidsambities. - Als gemeente doen we aan verschillende initiatieven mee om het landschap en de biodiversiteit te versterken, zoals het Groenprogramma in Holland Rijnland, de Bloeiende Bollenstreek etc. Daarnaast is tezamen met andere gemeenten een verzoek ingediend voor het Nationaal Park Hollandse Duinen. - Op de Omgevingsvisiekaart staan de ecologische verbindingen en de gemeentelijke hoofdgroenstructuren aangegeven. Het collega gaat graag verder met u in gesprek. Wijziging/aanpassing: NEE

26 Nummer Datum Samenvatting zienswijze