04 CDA Algemene beschouwing bij Kadernota 2025.pdf

Voorzitter, Geachte aanwezigen en iedereen die meekijkt of luistert via de digitale kanalen, Het is zo langzamerhand een gewoonte geworden dat het CDA bij de algemene beschouwingen verder kijkt dan de gemeentegrenzen van Hillegom. We merken ook in Hillegom de gevolgen van wat elders in de wereld gebeurt. De regering in Den Haag neemt beslissingen waar we als gemeente géén directe invloed op hebben. Bijvoorbeeld het bedrag dat we als gemeente elk jaar van het Rijk krijgen, het geld uit het Gemeentefonds. Hoe dat voor Hillegom uitpakt, lezen we in de Kadernota. Het college verwacht dat het in november een sluitende begroting voor 2025 kan presenteren. Dat is goed nieuws. Het college vreest niet voor het “ravijnjaar’. En toch duiken we in 2026 en daarna in de rode cijfers, hoofdzakelijk door de bezuiniging op het Gemeentefonds. Veel structurele kosten zijn gestegen, we hebben immers te maken met stijgende lonen en inflatie. In goed Nederlands: alles wordt duurder. Dat is een gegeven. Maar hoewel de kosten stijgen vinden we het toch belangrijk dat we blijven streven naar een sluitende begroting. De vraag van het CDA is daarbij: welke ontwikkelingen zijn voor de inwoners van Hillegom van het grootste belang, en waar kunnen wij als gemeente invloed op uitoefenen? Wij zien de volgende ontwikkelingen als het meest belangrijk: 1. Woningbouw in Hillegom 2. De energiehuishouding 3.

De woonomgeving Woningbouw In de gesprekken die we met inwoners van Hillegom voeren, komt één onderwerp vaker ter sprake dan alle andere. Het zal u niet verbazen: dat is de woningbouw. Er is in Hillegom een tekort aan sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen. Het meest recente voorbeeld is Tuindorp, het voormalige SIZO-terrein. Voor de 42 betaalbare sociale koop- en huurwoningen waren meer dan 900 belangstellenden. Dat zijn kille cijfers, en daar zitten schrijnende verhalen achter: van twintigers die bij hun ouders wonen, dertigers in een kleine huurwoning die uitgeloot zijn voor een koopwoning, veertigers die met hun kinderen na een scheiding terugkeren naar het huis van hun ouders. Ik heb het hier over gewone Hillegommers, onze dorpsgenoten. Die willen we bij alle discussies over schaarse ruimte niet uit het oog verliezen. Het college schrijft in de Kadernota dat het een inhaalslag wil maken, door voldoende betaalbare huurwoningen te bouwen voor verschillende aandachtsgroepen. Daar staat het CDA achter. Ook gaan we een volkshuisvestingsprogramma opstellen. Hoeveel kosten dat met zich mee gaat brengen is nog niet duidelijk. Als CDA houden we deze ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. We zijn erop voorbereid dat volkshuisvesting investeringen vergt. Er is een reserve ingesteld om sociale woningbouw te stimuleren, laten we die dan ook gebruiken.

Wij vragen ons af waarom dat nog niet gebeurd is. Energiehuishouding Tot zover over woningbouw, voorzitter. Door naar het volgende punt: energie. We willen energieneutraal zijn in 2050. Ook dat heeft een relatie met woningbouw. Want ooit moeten de woningen van het gas af, weet u nog? Daar waren veel zorgen over: wat wordt het alternatief? Voor de oplossingen moeten we buiten de grenzen van Hillegom kijken. Wij kunnen het energievraagstuk niet alleen oplossen. Ik zal kort schetsen hoe de situatie is.

Er is een groeiende vraag naar elektriciteit. We zien dat ook in deze Kadernota aan de bijstelling van de kosten voor energieverbruik. Ook Liander is niet voor niets bezig met een verzwaring van het elektriciteitsnet. Als ieder gezin een warmtepomp laat installeren, wordt de vraag naar elektriciteit nog veel groter. De huidige netverzwaring zal dan bij lange na niet voldoende zijn. Gelukkig is er een oplossing: we hoeven niet alle huizen met een individuele warmtepomp te verwarmen, als we een collectief warmtenet aanleggen. Wij zien veel potentie voor een collectief warmtenet, nu er een de aardwarmtebron in Noordwijk gevonden is. Voorzitter, het deed ons genoegen dat we in de Kadernota een voorziening voor aardwarmte zagen staan. Het is volkomen terecht dat er geld wordt vrijgemaakt om te verkennen hoe een warmtenetwerk in onze streek ontwikkeld kan worden. Als CDA zullen we er wel op letten dat de huishoudens die aangesloten worden op dit warmtenet, niet buitensporig veel voor die energie moeten betalen. De ontwikkeling van een warmtenet vraagt samenwerking in de regio. Dat moeten we blijven faciliteren. En het warmtenet vergt op termijn ook grote investeringen. Het valt te overwegen om in de toekomst een deel van onze algemene reserve daarvoor te bestemmen. Met die middelen kunnen we bijdragen aan de energievoorziening in de toekomst.

Wat te denken van een eigen windturbine voor Hillegom, om onze eigen inwoners van elektriciteit te voorzien? Woonomgeving Een betaalbare en goed verwarmde woning, dat is waar ik het tot nu toe over heb gehad. Maar, Voorzitter, onze inwoners willen ook in een aangename omgeving wonen. We hebben een mooi dorp, met goede voorzieningen, en dat willen we zo houden. Het liefst willen we het nog iets beter. Verhuizing van de bibliotheek naar het centrum, bijvoorbeeld. Dat is voor het CDA nog altijd een grote wens. En bij deze doen we ook maar weer eens de oproep om de omgeving van de Oude Beek aan te wijzen als Beschermd Dorpsgezicht. Daar ligt al een advies voor van de Werkgroep Cultuurhistorische Waarden. Van inwoners en bezoekers van Hillegom horen we veel waardering voor het groen in ons dorp, zoals de kleurrijke bermen en de inrichting van het Van Nispenpark. De komende jaren zullen ook andere parken en groengebieden een facelift krijgen: het Beltpark, het Cerespark en het Vossepark. Die parken zien we graag opgeknapt worden, maar na de inrichting vergen ze ook onderhoud. En nu we de Kadernota bespreken, merk ik op dat de actualisatie van het Groenbeheerplan is ingeboekt als een voordeel, een verlaging van de kosten.

Klopt dat nog steeds als ook de genoemde parken hun facelift hebben gehad? Als raad zouden we inzicht moeten hebben in de structurele kosten om de parken in stand te houden. Conclusie Voorzitter, ik ga afronden. Wat deze Kadernota laat zien is een sluitende begroting voor 2025, geen onoverkomelijk grote gaten in de begroting voor de jaren daarna, en een helder en begrijpelijk overzicht van de veranderingen in de structurele uitgaven. Complimenten daarvoor! Onze algemene reserve is gegroeid van bijna 34 miljoen euro in 2022 naar 39 miljoen aan het begin van 2024. Laten we die algemene reserve niet alleen gebruiken om gaten te dichten, maar ook om bijtijds een reservering maken voor de grote investeringen die ons te wachten staan. Wij zijn benieuwd wat andere partijen vinden van het idee om enkele reserves in te stellen voor grote projecten. Maar we moeten ook nuchter blijven: in 2028 wacht ons nog steeds een tekort. Het CDA roept het college op om te zoeken naar mogelijkheden om dat gat weg te werken, of in elk geval kleiner te maken. We wensen u daarbij veel wijsheid en succes.