03. Jaarverantwoording ISD Bollenstreek 2025

Jaarstukken 2025

Inhoudsopgave Voorwoord ........................................................................................................................................... 3 2 Jaarverslag ................................................................................................................................. 5 2.1 Inleiding .................................................................................................................... 5 2.1.1 Algemeen en dagelijks bestuur .................................................................................... 5 2.1.2 Visie en missie ............................................................................................................. 5 2.1.3 Taken ........................................................................................................................... 6 2.1.3.1 Participatie ................................................................................................................... 6 2.1.3.2 Zorg .............................................................................................................................. 8 2.1.4 Bezwaar-, klaag- en beroepschriften en Woo verzoeken ............................................ 8 2.1.5 Personeel en organisatie .............................................................................................

9 2.1.6 Dienstverlening en communicatie .............................................................................. 10 2.1.7 Beveiliging informatievoorzieningen .......................................................................... 12 2.1.8 Interne Controle ......................................................................................................... 15 3 Programmaverantwoording ...................................................................................................... 16 3.1 Participatie .............................................................................................................. 16 3.2 Zorg ........................................................................................................................ 19 3.3 Overhead ................................................................................................................ 21 3.4 Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................... 23 3.5 Vennootschapsbelasting .......................................................................................... 23 3.6 Onvoorzien ..............................................................................................................

23 4 Paragrafen ................................................................................................................................ 24 4.1 Lokale heffingen ...................................................................................................... 24 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................ 24 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................... 27 4.4 Financiering ............................................................................................................. 28 4.4.1 Financiering ............................................................................................................... 28 4.4.2 EMU-saldo ................................................................................................................. 29 4.4.3 Schatkistbankieren ..................................................................................................... 30 4.4.4 Renterisiconorm ......................................................................................................... 31 4.4.5 Liquiditeitsplanning en financieringsbehoefte ............................................................

31 4.4.6 Rentevisie .................................................................................................................. 31 4.4.7 Rentekosten/opbrengsten .......................................................................................... 31 4.5 Bedrijfsvoering ......................................................................................................... 32 4.6 Verbonden partijen ................................................................................................... 32 4.7 Grondbeleid ............................................................................................................. 32 4.8 Wet open overheid ................................................................................................... 32 4.9 Formatieoverzicht .................................................................................................... 32 5 Jaarrekening 2025 .................................................................................................................... 33 5.1 Balans 2025 ............................................................................................................ 33 5.2 Overzicht van baten en lasten ...................................................................................

35 5.3 Toelichtingen ........................................................................................................... 35 5.3.1 Inleiding ...................................................................................................................... 35 5.3.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ............................... 35 5.3.3 Algemene grondslagen voor de rechtmatigheids-verantwoording ............................ 36 5.3.4 Balans ........................................................................................................................ 37 5.3.5 Overzicht van baten en lasten ................................................................................... 37 5.3.6 Toelichting op de balans ............................................................................................ 38 5.3.7 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ...................................................... 42 5.3.8 Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................... 45 5.3.9 WNT ........................................................................................................................... 46 5.4 Sisa-bijlage -I ...........................................................................................................

47 5.5 Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ...................................... 49 6 Overige gegevens .................................................................................................................... 51 6.1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................................. 51 7 Bijlage I De ISD Bollenstreek in cijfers ..................................................................................... 52 7.1 Participatie .............................................................................................................. 52 7.2 Zorg ........................................................................................................................ 56 8 Bijlage II Overzicht begrotingswijzigingen ................................................................................ 60 9 Bijlage III Berekening bijdrage per gemeente .......................................................................... 61 9.1 Participatie ................................................................................................................... 62 9.2 Zorg .............................................................................................................................

64 9.3 Overhead ..................................................................................................................... 64 9.4 Gehandicaptenparkeerkaart ........................................................................................... 64 10. Bijlage IV Verdeling van de kosten per gemeente ................................................................... 65 Lijst van afkortingen .......................................................................................................................... 68

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

2

Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2025 de Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek (ISD Bollenstreek). In dit jaarverslag vindt u informatie over de uitkeringen en voorzieningen die wij aan de inwoners van de ISD-gemeenten hebben verstrekt en de financiële resultaten over het afgelopen jaar. Financieel gezien zijn wij dit jaar ruim binnen de begroting gebleven. Met name bij het programma Zorg zijn de effecten van de ingezette maatregelen om de kosten beheersbaar te houden zichtbaar. In 2025 is het aanbestedingstraject voor het leveren van de maatwerkvoorziening Hulp bij het huishouden afgerond. Hierbij stond het beheersbaar houden van de kosten hoog op de agenda. Per 1 september zijn de nieuwe contracten met de zorgaanbieders ingegaan. Bij de nieuwe contracten verloopt de bekostiging van deze voorzieningen bij de gemeenten Lisse, Noordwijk en Teylingen via pxq (tarief x tijd) in plaats van de tot dan toe gehanteerde variant Schoon en Leefbaar. Uit jurisprudentie is gebleken dat de uitvoer van Hulp bij het huishouden in de vorm van ‘Schoon en leefbaar’ juridisch niet meer mogelijk is. Deze resultaatgerichte vorm van zorg houdt in dat wordt betaald voor een pakket waarbij onvoldoende zicht is op de hoeveelheid en ook de continuïteit van zorg. Bij de gemeente Hillegom werd al geen gebruik gemaakt van deze variant.

In de aanbesteding voor Hulp bij huishouden is het nieuwe HHM Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2025 opgenomen, een kader dat aansluit op de huidige tijd. In het normenkader is uitgerekend hoeveel professionele inzet nodig is voor verschillende huishoudelijke taken. Ook is gekeken naar de mogelijkheden van het meer of minder inzetten van eigen kracht. De administratieve “omklap” van Schoon en Leefbaar naar een indicatie in uren volgens het normenkader heeft tot een grote hoeveelheid reacties geleid en was de aanleiding voor een tweetal moties bij de gemeenteraden. Met alle klanten die hadden gereageerd is contact opgenomen. Als gevolg van de moties zijn daarna ook de overige inwoners van de gemeenten Noordwijk en Teylingen die de voorziening Hulp bij het huishouden ontvangen (telefonisch) benaderd om te bespreken of het geïndiceerd aantal uur voldoende is en of men tevreden is met de zorgaanbieder. Hierbij heeft de hulpvraag van de inwoners centraal gestaan. In 2025 is de aanbesteding voor de maatwerkvoorzieningen begeleiding en dagbesteding gestart. Ook hierbij geldt dat de kosten beheersbaar moeten blijven. De ISD wil daarom een omslag realiseren in de organisatie van de Wmo-ondersteuning.

Door de producten begeleiding en dagbesteding beter aan te laten sluiten op de diversiteit en de vraag van de doelgroepen, wordt de Wmo-ondersteuning meer afgestemd op wat de samenleving vraagt en willen wij maximaal gebruik maken van de algemene voorzieningen. De beoogde ingangsdatum van de nieuwe contracten is 1 mei 2026. Het afgelopen jaar heeft bij de ISD een organisatiewijziging plaatsgevonden. De belangrijkste wijziging is dat we in de uitvoering nu per gemeente werken. Deze verandering zorgt voor meer overzicht en focus, betere samenwerking, duidelijke aanspreekpunten voor ketenpartners en efficiëntere uitvoering van de werkzaamheden, omdat de medewerkers de sociale kaart van één gemeente hoeven te kennen. Het belangrijkste is dat onze klanten kunnen rekenen op een goede dienstverlening en maatwerk waar nodig. De algemene waardering voor de ISD is een 8,1 zoals is gebleken uit het klanttevredenheidsonderzoek. We blijven ons optimaal inzetten voor de inwoners van de ISD gemeenten. April 2026 Dagelijks Bestuur ISD Bollenstreek

R.J. ’t Jong

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

D.T.C. Salman

3

Tabel 1 Vogelvlucht x€ Participatie Uitkeringen Loonkostensubsidie Medisch onderzoek Tozo Wet Inburgering Inkomensondersteunende voorzieningen Energietoeslag Leefgeld Oekraïne Brede ondersteuning Schuldregelingen Exploitatiekosten Totaal programma Participatie

Begroot 2025

Realisatie 2025

23.567.000 2.326.900 59.900 -6.000 800.000

23.529.341 2.653.949 58.915 2.522 1.224.602

2.566.200

2.571.088

500.000 -26.500 4.113.100

500 24.305 91.730 -13.583 3.927.499 33.900.600

Zorg Wmo Maatschappelijke zorg Jeugd Exploitatiekosten Totaal programma Zorg

27.826.400 3.538.000 2.737.500 3.660.500

34.070.869

24.790.782 3.821.492 2.160.347 3.862.337 37.762.400

34.634.958

Overhead

4.621.100

4.484.972

Totaal ISD Bollenstreek

76.284.100

73.190.799

*) incl. begrotingswijziging 2026-I

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

4

2 Jaarverslag 2.1

Inleiding

2.1.1 Algemeen en dagelijks bestuur Het algemeen bestuur van de Intergemeentelijke Sociale Dienst Bollenstreek (ISD Bollenstreek) bestond eind 2025 uit de volgende personen: Tabel 2 Algemeen Bestuur Lid Lid Lid Lid Voorzitter Lid Lid Lid Secretaris

J. A. van Rijn M. Roelofs J.A.C. Langeveld H. Austie-Ziengs D.T.C. Salman P. van Strien E.W.A. Koek R.G.E. Wietsma R.J. ’t Jong

Hillegom (tevens DB) Hillegom Lisse (tevens DB) Lisse Noordwijk (tevens DB) Noordwijk Teylingen (tevens DB) Teylingen ISD (tevens DB)

Het dagelijks bestuur heeft in 2025 negen keer vergaderd. Het algemeen bestuur is in 2025 twee keer bijeen geweest. Het algemeen bestuur heeft onder andere tot taak de begroting (inclusief begrotingswijziging) en de jaarrekening vast te stellen.

2.1.2 Visie en missie Missie van de ISD Bollenstreek: • De ISD Bollenstreek is een servicegerichte organisatie die werkzaam is voor de opdrachtgevende gemeenten (Hillegom, Lisse, Noordwijk en Teylingen). De ISD Bollenstreek doet dit met betrokken en klantgerichte medewerkers. • De ISD Bollenstreek ontwikkelt gemeentelijk beleid op het gebied van werk, inkomen en zorg. Na besluitvorming door de gemeenten zorgt de ISD Bollenstreek voor de uitvoering. • Het beleid maakt het mogelijk dat de inwoners van de deelnemende gemeenten zelfstandig kunnen deelnemen aan de (lokale) samenleving. Dit is mogelijk, doordat inwoners beschikken over adequate middelen van bestaan, waarbij het verrichten van werk een voorwaardelijke factor vormt en/of beschikken over fysieke hulpmiddelen/voorzieningen die gericht zijn op het zelfstandig leven, wonen en bewegen. Mission statement De mission statement is een samenvatting van de missie en is als volgt geformuleerd: ”De ISD Bollenstreek zorgt voor zelfstandige burgers.” Visie van de ISD Bollenstreek In de visie staat weergegeven hoe de ISD Bollenstreek zichzelf ziet in relatie tot haar maatschappelijke omgeving en hoe zij daarin optimaal kan functioneren. De visie is: • De ISD Bollenstreek is van en voor de ISD Bollenstreek gemeenten. • De ISD Bollenstreek staat voor maximale zelfstandigheid van de burgers op het gebied van arbeid, inkomen en zorg.

• De ISD Bollenstreek is klantgericht, resultaatgericht en levert, in samenwerking met partners, maatwerk. • De ISD Bollenstreek voert de opgedragen taken uit met betrokken, professioneel en kwalitatief goed personeel. • De ISD Bollenstreek heeft de ambitie een transparante, kwalitatief hoogwaardige serviceorganisatie voor de regio Duin- en Bollenstreek te zijn.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

5

2.1.3 Taken De ISD Bollenstreek is een samenwerkingsverband van de gemeenten Hillegom, Lisse, Noordwijk en Teylingen. De ISD Bollenstreek voert voor deze gemeenten de taken uit op het gebied van de sociale zekerheid en een deel van de Wet maatschappelijke ondersteuning en Jeugdzorg.

2.1.3.1

Participatie

Participatiewet (PW) De ISD Bollenstreek voert de PW uit en voorziet in een (minimum)inkomen voor iedereen die rechtmatig in Nederland verblijft en onvoldoende middelen heeft om in de noodzakelijke bestaanskosten te voorzien. De bijstandsuitkering overbrugt de periode totdat iemand weer aan het werk gaat en/of zelf inkomen verwerft. Binnen de wetgeving en de kaders van de gemeenten passen we waar mogelijk maatwerk toe en staat de menselijke maat centraal. Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) De IOAW is een inkomensvoorziening voor oudere werkloze werknemers geboren vóór 1 januari 1965. Zij kunnen in aanmerking komen voor een IOAW-uitkering als de werkloze werknemer na zijn/haar 50e jaar werkloos is geworden en de uitkering op basis van de Werkloosheidswet (WW) is doorlopen. De IOAW-uitkering zorgt voor een inkomen op (tenminste) het bijstandsniveau. Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) De IOAZ is een uitkering voor ouderen van 55 jaar of ouder die gestopt zijn met hun werk als zelfstandige. De IOAZ-uitkering vult het (gezins-)inkomen aan tot het sociaal minimum. De uitkering gaat in nadat het bedrijf of beroep beëindigd is en eindigt uiterlijk op de AOW-gerechtigde leeftijd.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) De Bbz is een sociaal vangnet dat ervoor zorgt dat ondernemers niet in de bijstand terecht komen en is bestemd voor zowel startende, gevestigde als beëindigende ondernemers. Er zijn verschillende vormen van financiering. Zoals een tijdelijke aanvulling op het inkomen of een bedrijfskapitaal. Vaak is dit een (renteloze) lening. Loonkostensubsidie (LKS) Het instrument loonkostensubsidie wordt ingezet voor mensen met een beperkt arbeidsvermogen die niet het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. De loonkostensubsidie vergoedt het verschil tussen de loonwaarde (wat kan iemand maximaal aan werk verrichten en daarmee verdienen) en het minimumloon. Het instrument loonkostensubsidie kunnen we structureel inzetten. De financiering vindt plaats uit het BUIG-budget. Het Rijk heeft hiervoor extra middelen beschikbaar gesteld. Medisch onderzoek Bij een aanvraag voor een PW-uitkering begint direct het re-integratietraject. Dit traject is bedoeld om klanten weer aan werk te helpen. Provalu helpt bij het vinden van werk en kan waar nodig ondersteuning bieden. Provalu en de ISD Bollenstreek hebben regelmatig contact over de voortgang. De beoordeling van de arbeidsverplichting wordt door middel van een medisch onderzoek bepaald indien de klant aangeeft dat er medische belemmeringen zijn om te werken.

De laatste maanden van 2025 hebben er helaas geen medische keuringen meer plaatsgevonden vanwege een personeelsgebrek bij de organisatie die deze keuringen uitvoerde. Wet inburgering De gemeenten en de ISD Bollenstreek ondersteunen mensen die inburgeringsplichtig zijn. Het doel is inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk in de samenleving te laten participeren, integreren en activeren met als bijkomend einddoel hen economisch zelfstandig te laten zijn.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

6

Inkomensondersteunende voorziening Het minimabeleid binnen de PW kent de volgende voorzieningen: • De individuele inkomenstoeslag • De collectieve aanvullende zorgverzekering • De bijzondere bijstand • De individuele studietoeslag • Alleenverdienerstoeslag Leefgeld Oekraïne Om de vluchtelingen uit Oekraïne te helpen, is in maart 2022 de Regeling Opvang Ontheemden Oekraïne (ROOO) ingegaan. Een deel daarvan betreft een uitkering voor de noodzakelijke kosten van het bestaan; ook wel ‘leefgeld’ genoemd. De ISD Bollenstreek verzorgt, onder verleend mandaat, de administratieve afhandeling van de uitbetaling leefgeld Oekraïne. Vluchtelingen uit Oekraïne met een baan of eigen inkomsten moeten maandelijks meebetalen aan hun opvang. Brede Ondersteuning Voor ieder 1 biedt brede ondersteuning aan gedupeerden van de kinderopvangtoeslagenaffaire in opdracht voor de gemeenten Hillegom, Lisse, Noordwijk en Teylingen. Deze steun, gebaseerd op de Wet hersteloperatie toeslagen, omvat hulp op maat om de persoonlijke situatie te herstellen, waaronder financiële ondersteuning en maatschappelijke hulp. Gedupeerde ouders en hun kinderen kunnen terecht voor hulp bij het in balans brengen van financiën. Voor ieder1 voert het onderzoek uit en levert de gegevens en het plan van aanpak aan bij de ISD Bollenstreek. Dit persoonlijk plan is gericht op de situatie van de aanvrager.

De ISD Bollenstreek controleert of alle gegevens compleet en correct zijn en betaalt vervolgens het geadviseerde bedrag uit. Handhaving Verplichtingen, naleving en handhaving zijn belangrijk in het sociale zekerheidsstelsel. De toeslagenaffaire leert ons dat de nuance daarbij belangrijk is. De ISD Bollenstreek maakt geen gebruik van algoritmen bij de handhaving en doet ook geen onderzoek naar bepaalde groepen. We blijven wel alert op fraude en doen onderzoek bij serieuze aanwijzingen/signalen die daar op duiden. Sociale Recherche In de vergadering van het dagelijks bestuur van 22 mei 2025 is besloten om te stoppen met de taken van de sociale recherche (SR). Hiervoor waren een aantal aanleidingen, zoals het besluit van Katwijk om te stoppen met de SR en de audit Wpg (Wet politiegegevens). Een groot deel van de taken past bij de functie van consulent handhaving en als er echt sprake is van een strafrechtelijk onderzoek dan is inhuur mogelijk. Schulddienstverlening Schulddienstverlening (SDV) is de ondersteuning die de ISD Bollenstreek biedt aan mensen met schulden. Bij het proces SDV kijkt de ISD Bollenstreek ook wat de klant zelf kan doen om zijn schulden op te lossen.

Ondersteuningsmogelijkheden zijn: informatie en advies, budgetcoaching, betalingsregeling, herfinanciering, het minnelijk schuldregelingtraject met eventueel budgetbeheer en de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP).

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

7

2.1.3.2

Zorg

Wmo De ISD Bollenstreek onderzoekt de hulpvraag van de klant op het gebied van participatie en zelfredzaamheid als gevolg van beperkingen. Samen met de klant onderzoeken we in welke mate deze in staat is om zelf oplossingen te vinden voor die problemen. Dit kan zijn eigen kracht, het inschakelen van het sociaalnetwerk (familie, vrienden, kennissen, kerk, vereniging etc.), voorliggende en / of algemene voorzieningen die in de omgeving aanwezig zijn. Is de conclusie dat deze problemen niet zelf op te lossen zijn, dan bepalen we of een maatwerkvoorziening de oplossing is. De ondersteuning vanuit de ISD Bollenstreek is gericht op zelfredzaamheid en participatie van inwoners met een fysieke beperking, psychische beperking en / of psychosociale problemen. Het doel is om te kunnen functioneren en mee te kunnen doen in de maatschappij. De ISD Bollenstreek biedt ondersteuning bij: • Huishoudelijke hulp • Maatschappelijke opvang • Dagbesteding en begeleiding bij de zelfredzaamheid • Verplaatsen in en om de woning • Woonvoorzieningen • Wonen met ondersteuning • Lokaal verplaatsen per vervoersmiddel Jeugd De ISD Bollenstreek verwerkt de aanvragen persoonsgebonden budget voor de Jeugdwet. Sinds 1 juli 2016 is de ISD Bollenstreek belast met de administratieve afhandeling van de persoonsgebonden budgetten voor de Jeugdwet.

De jeugd- en gezinsteams van Voor ieder 1 blijven verantwoordelijk voor de indicatiestelling van de Jeugdwet. Na de indicatiestelling neemt de ISD Bollenstreek het administratieve proces over.

2.1.4 Bezwaar-, klaag- en beroepschriften en Woo verzoeken Per 1 januari 2025 zijn twee nieuwe commissieleden benoemd voor de onafhankelijke externe bezwaarschriftencommissie. De onafhankelijke bezwaarschriftencommissie is -met uitzondering van juli, augustus en december- maandelijks bij elkaar gekomen. Per commissieavond werden drie zaken behandeld. Onder andere zijn complexe Wmo-zaken, Maatschappelijke opvang en Jeugdwet-zaken aan bod gekomen. De meeste bezwaarzaken zijn door de ambtelijke bezwaarschriftencommissie behandeld. Opvallend is een verdubbeling van het aantal bezwaarschriften Wmo ten opzichte van het jaar 2024. Er zijn in 2025 heel veel signalen ontvangen, welke uiteindelijk tot betrekkelijk weinig daadwerkelijke bezwaarschriften heeft geleid. Ook zijn er meer bezwaren tegen de afwijzing van gehandicaptenparkeerkaarten behandeld. Vermoedelijk heeft dit te maken met de strengere keuringswijze van de medisch adviseurs. Er is een kleine afname te zien in de bezwaren tegen besluiten die zijn genomen op grond van de Participatiewet. Het is aannemelijk dat dit het gevolg is van het tijdelijke besluit geen medische adviseringen meer aan te vragen voor het vaststellen van arbeidsverplichtingen wegens overbelasting van de gecontracteerde aanbieder voor medische advisering. Ook wordt er steeds meer maatwerk geleverd, wat ook tot minder bezwaren leidt.

Per 2025 is het indienen van Verhaal in rechte bij de rechtbank toegevoegd aan de taken van de afdeling Juridische Zaken. Onder verhaal wordt verstaan het “terughalen” van een (deel van) de bijstandsuitkering bij een derde. Dit volgt uit artikel 60 van de Participatiewet. Deze derde is niet degene aan wie de uitkering wordt verstrekt, maar bijvoorbeeld degene die alimentatieplichtig is ten aanzien van de bijstandsgerechtigde. Het aantal klachten is nagenoeg gelijk gebleven. Inhoudelijk gaan de meeste klachten over behandeling door een medewerker van de ISD Bollenstreek, wat bijna altijd terug te leiden is naar onvrede over een door die medewerker genomen besluit. Men kan kiezen voor klachtbehandeling door de externe commissie of door het managementteam. De klachten zijn in 2025 allen behandeld door het managementteam.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

8

In het jaarverslag 2026 van Juridische Zaken worden alle cijfers en bevindingen van de juristen van de ISD Bollenstreek en de ambtelijke en externe bezwaarschriftencommissies gepresenteerd met betrekking tot bezwaarschriften, klachten, beroep rechtbank, hoger beroep, dwangsommen, verhaal in rechte en Woo-verzoeken. Het verslag wordt via de colleges ter informatie naar de raden gestuurd.

2.1.5 Personeel en organisatie Medewerkers Op 31 december 2025 had de ISD Bollenstreek 133 medewerkers in dienst. In 2025 zijn 29 nieuwe medewerkers gestart en hebben we van 22 medewerkers afscheid genomen. De meesten hebben een andere baan gevonden en een aantal is met (vroeg)pensioen gegaan. Er zijn drie medewerkers intern doorgestroomd naar een andere functie, wat bijdraagt aan duurzame inzetbaarheid en kennisbehoud binnen de organisatie. De gemiddelde leeftijd van onze medewerkers bedraagt 45 jaar. De jongste medewerker is 20 jaar en de oudste 65 jaar. Dat zorgt voor een goede mix van ervaring en nieuwe inzichten binnen de teams. Ziekteverzuim In 2025 was het ziekteverzuim bij de ISD Bollenstreek 5,79 %. Het verzuim is ten opzichte van 2024 gedaald. Het verzuim in 2024 was 6,05%. Er is afgelopen jaar meer ingezet op preventie, duurzame inzetbaarheid en vitaliteit. In dat kader hebben we het afgelopen jaar meegedaan aan de vitaliteitsweek. In de vitaliteitsweek hebben een aantal workshops en activiteiten plaatsgevonden waarvoor medewerkers zich konden inschrijven op het gebied van gezondheid, werkplezier en welzijn. Opleidingen/trainingen In 2025 hebben veel vakgerichte opleidingen plaatsgevonden. Dit komt omdat net als vorig jaar een groot aantal nieuwe medewerkers is gestart. Hierdoor zijn vooral basisopleidingen PW en Wmo ingezet.

Ook hebben er op kleine schaal ontwikkelingsgerichte opleidingen plaatsgevonden. Onderstaande trainingen/cursussen hebben in company plaatsgevonden: • Wmo basiscursussen • BHV training • Stress sensitief werken • Verzuimtraining voor management • Team coaching Lekker bezig In 2025 is het budget voor ‘lekker bezig’ voortgezet. Met een jaarlijks vastgesteld budget kunnen medewerkers allerlei trainingen, cursussen, workshops en coachingsgesprekken kiezen. In 2025 zijn er in totaal 199 activiteiten afgenomen. Deze activiteiten zijn gericht op de volgende onderwerpen: • Loopbaan en mobiliteit • Leren en ontwikkelen • Gezondheid • Werk & privé Integriteitsbeleid Integriteit is en blijft een belangrijk onderwerp bij de ISD Bollensteek. Alle nieuwe werknemers moeten een recente verklaring omtrent gedrag overleggen. Daarnaast verklaren ze schriftelijk via de eed of de belofte akkoord te gaan met het integriteitsbeleid van de ISD Bollenstreek en leggen alle nieuwe werknemers de eed of de belofte ook nog mondeling af tijdens een bijeenkomst met de directeur. Deze bijeenkomst heeft in 2025 viermaal plaatsgevonden. Medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) Eind 2025 heeft een MTO plaatsgevonden via Effectory. Dit is een onafhankelijke organisatie die gebruik maakt van het instrument internetspiegel voor overheidsorganisaties.

Hierdoor beschikken zij over relevant vergelijkingsmateriaal van andere overheidsinstellingen. Het MTO betreft een nulmeting. De uitkomsten zijn besproken in het management team (mt), met de OR en met de medewerkers. In 2026 wordt voor de verbeterpunten een plan gemaakt. Daarnaast Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

9

kunnen er, indien nodig, korte onderzoeken (pulse-onderzoeken) worden ingezet als er bijvoorbeeld meer informatie nodig is over specifieke onderwerpen. Organisatiewijzigingen Begin 2025 hebben er een aantal wijzigingen in de organisatiestructuur plaatsgevonden. Om de uitvoering effectiever en toekomstbestendig in te richten, is er ten aanzien van de uitvoering gekozen voor een onderverdeling in twee afdelingen, namelijk Zorg en Participatie. Onder de afdeling Zorg, valt de Wmo en onder de afdeling Participatie valt de PW en SDV. De afdelingen werken per gemeente. Deze verandering zorgt voor meer overzicht en focus, betere samenwerking en efficiëntere uitvoering van de werkzaamheden, omdat de medewerkers de sociale kaart van één gemeente hoeven te kennen. Door snelle ontwikkelingen op het gebied van ICT, de toenemende eisen rondom informatiebeveiliging en de impact van Europese wet- en regelgeving is de complexiteit van het digitale landschap aanzienlijk toegenomen. Om hier effectief op in te spelen is besloten een teammanager ICT aan te stellen, die zorgt voor gerichte aansturing, strategische keuzes en een professionele borging. Ook zijn de nieuwe functies van procesbeheerder en data-analist ingevuld.

2.1.6 Dienstverlening en communicatie Communicatie Via onze website, de socials, ISD-rubrieken, de gemeentepagina, folders, flyers, animaties, filmpjes en formulieren informeren we burgers over onze dienstverlening en de mogelijkheden die wij als organisatie bieden. De uitvoering doen we in eigen beheer. Via onze socials voeren we bij vacatures een eigen campagne om nieuwe medewerkers te werven. De praktijk leert dat deze campagnes succesvol zijn.

Naast die algemene informatie informeren we de klanten die een voorziening van de ISD Bollenstreek hebben via persoonlijke brieven over de wijzigingen en de eventuele individuele consequenties. Vooral het persoonlijk informeren van onze klanten blijven we belangrijk vinden. We sturen regelmatig een nieuwsbrief naar klanten/ketenpartners. In deze nieuwsbrief besteden we aandacht aan de Participatiewet, Schulddienstverlening, de Wet maatschappelijke ondersteuning en aan de doelgroep ondernemers. Regelmatig staan er ook tips van de Cliëntenraad in deze nieuwsbrief. Via onze website kunnen geïnteresseerden zich aan- en afmelden voor deze nieuwsbrief. We hebben 620 aanmeldingen voor deze nieuwsbrief.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

10

Niet alleen de externe communicatie, maar ook de interne communicatie is belangrijk. Doordat medewerkers 50% van hun werktijd thuis mogen werken vraagt de interne communicatie extra aandacht. Het aantal informele/spontane momenten op kantoor zijn minder dan jaren terug. We hebben medewerkers zowel schriftelijk als mondeling/digitaal regelmatig geïnformeerd, zodat de medewerkers goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen en de vragen van klanten kunnen beantwoorden. Voor de college- en raadsleden hebben we een nieuwsbrief met daarbij de managementinformatie over de afhandelingstermijnen van de afgehandelde aanvragen, bezwaar en beroep, het aantal bijstandsuitkeringen en schulddienstverlening. Naast deze nieuwsbrief hebben we de raden geïnformeerd over de evaluatie saneringskredieten, ontwikkelingen en stand van zaken Hulp bij het huishouden, resultaten klanttevredenheidsonderzoek via brieven/raadsmemo’s geïnformeerd. Ondernemingsraad In september 2025 is de nieuwe ondernemingsraad geïnstalleerd. Op basis van het aantal kandidaten was een verkiezing niet nodig. De nieuwe ondernemingsraad bestaat uit zeven leden, maar zonder het toegestaan reservelid. De ondernemingsraad bestaat uit een mix van ervaren en nieuwe leden. Bestuurder heeft iedere zes weken een formeel overleg met de ondernemingsraad gehad.

Naast de formele agendapunten zijn toekomstige ontwikkelingen een vast agendapunt geweest. Het contact en het overleg tussen bestuurder en ondernemingsraad is goed en er is sprake van een open, prettige en eerlijke communicatie.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

11

Klanttevredenheidsonderzoek Net als in 2023 heeft I&O Research in het derde kwartaal van 2025 het uitgebreide klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek heeft plaatsgevonden onder de klanten Participatiewet, Wet maatschappelijke ondersteuning (inclusief het landelijk verplicht Cliëntervaringsonderzoek) en Schulddienstverlening. Totaal zijn 2525 klanten aangeschreven, waarvan 714 de vragenlijst hebben ingevuld. Dat betekent een responspercentage van 28% en dat daarmee de resultaten representatief zijn.

Het volledige klanttevredenheidsonderzoek en de infographics per gemeente is terug te vinden op onze website.

2.1.7 Beveiliging informatievoorzieningen Informatiebeveiliging Informatiebeveiliging is het treffen en onderhouden van een samenhangend pakket van maatregelen om de betrouwbaarheid van de informatievoorziening aantoonbaar te waarborgen. Kernpunten daarbij zijn beschikbaarheid, integriteit (juistheid) en vertrouwelijkheid van (persoons)gegevens en andere informatie (de zogenaamde classificatiematrix of BIV-codering). Gegevensbescherming Bij de omgang met persoonsgegevens van inwoners en personeel heeft de ISD Bollenstreek een grote verantwoordelijkheid. Privacy en de daarbij horende gegevensbescherming is een essentieel en complex vraagstuk. Dit komt onder andere door de toenemende digitalisering van de samenleving en dienstverlening van gemeenten, de decentralisatie van overheidstaken naar gemeenten, de gegevensuitwisseling met (keten)partners, de technische mogelijkheden en veranderende wetgeving. Gegevensbescherming raakt de hele organisatie en verdient, samen met informatiebeveiliging, continu aandacht. De inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat de ISD Bollenstreek zorgvuldig en veilig met persoonsgegevens omgaat.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

12

Uitvoering De ISD Bollenstreek heeft zich beziggehouden met diverse vragen uit de organisatie en incidenten binnen de ISD Bollenstreek op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de afdeling ICT van HLTsamen aangezien een groot deel van de ICT taak bij hen is ondergebracht. Audits De gemeenten leggen verantwoording af over de informatieveiligheid door middel van ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit). De ISD Bollenstreek ondersteunt de gemeenten hierin voor wat betreft het gebruik van Suwinet-Inkijk-GSD (Gemeentelijke Sociale Dienst). Hiervoor heeft de audit bij de ISD Bollenstreek plaatsgevonden. De audit is positief afgerond en via een zogenaamde Rapport Serviceorganisatie (RSO, voorheen Third Party Mededeling (TPM) aan de deelnemende gemeenten afgegeven. Het RSO is ondersteunend voor de invulling van de ENSIA door de gemeenten. Daarnaast zijn in 2025 de DigiD en de IT-audit uitgevoerd. Deze audits zijn in 2025 afgerond. In 2025 heeft het dagelijks bestuur besloten geen werkzaamheden meer te doen die onder de Wet Politiegegevens (Wpg) vallen. Er zijn geen werknemers meer in dienst die de bevoegdheid Buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) hebben. Daardoor is de verplichting van de Wpg-audit komen te vervallen.

Privacy Uit het jaarverslag van de Functionaris Gegevensbescherming (FG) blijkt dat ISD Bollenstreek ook dit jaar weer een kleine vooruitgang heeft geboekt om de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verder te implementeren en te optimaliseren. Voor het beoordelen van de voortgang op het gebied van privacy en informatieveiligheid is er gebruik gemaakt van het document ‘Het borgen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming in de gemeentelijke organisatie’ versie 3.0 van de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG. Met de nieuwe vertaalsleutel scoort de ISD Bollenstreek een volwassenheidsniveau van 2,5. Er is nog werk te doen richting volledige naleving. Bij een dergelijk volwassenheidsniveau zijn privacyrollen en verantwoordelijkheden toegewezen. Ook zijn beheersmaatregelen aanwezig, maar worden deze nog op informele wijze uitgevoerd. Data Protection Impact Analyse (DPIA) De Functionaris Gegevensbescherming heeft in 2025 een advies aan het mt van de ISD Bollenstreek gegeven. Dit advies betrof het op korte termijn opzetten van een risicogestuurd plan voor de uitvoering van de benodigde DPIA’s. Op basis van dit advies is een risicoanalyse uitgevoerd. Uit deze analyse zijn meerdere processen naar voren gekomen met een hoge risicoscore.

Op basis hiervan is besloten om voor de drie processen met het hoogste risico als eerste een DPIA uit te voeren (Melding SDV, Wmo Melding, Traject SDV). De opdracht hiervoor is inmiddels uitgezet bij de verantwoordelijke proceseigenaren, waarbij rekening wordt gehouden met de herontwerpen van deze processen dat door procesbeheer wordt uitgewerkt.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

13

Datalekken Meldingen van datalekken worden intern geregistreerd en beoordeeld. Datalekken die niet direct tot een melding aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) leiden, worden eens per maand besproken in het managementteam. De FG ontvangt dit overzicht ook en kan opmerkingen maken over de afhandeling. In 2025 zijn 23 meldingen van mogelijke datalekken ontvangen. Daarvan zijn 8 achteraf niet als datalek aangemerkt en 1 die bij een andere organisatie thuishoort. In 3 gevallen heeft de ISD Bollenstreek een melding bij de AP gedaan. Bij de overige meldingen is het onwaarschijnlijk dat de inbreuk een risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van betrokkenen. Op basis van de wetgeving zijn waar nodig de betrokkenen geïnformeerd over het datalek. Deze datalekken betroffen brieven of documenten met vertrouwelijke informatie die abusievelijk aan een verkeerd adres of persoon waren gestuurd. Dit waren incidenten veroorzaakt door menselijk handelen. 40 30 20

30

25

23

10 0

Soort Datalek 2025 2025

2024

2023

Rechten van betrokkenen In 2025 zijn er 25 inzageverzoeken in de verwerking van persoonsgegevens ingediend. Dit is een opvallende stijging ten opzichte van gemiddeld 6 in voorgaande jaren. De verzoeken gaan met name over inzage in het terugvorderingsdossier en inzage in het Wmo dossier. Een aantal verzoeken is niet als AVG verzoek afgehandeld, maar is opgepakt als herverstrekking van eerder aangeleverde gegevens, bijvoorbeeld een gespreksverslag of beschikking. Daarnaast is een aantal verzoeken niet in behandeling genomen omdat er niet gereageerd is op het verzoek voor aanvullende informatie, of omdat de gegevens al eerder zijn verstrekt. Naast de inzageverzoeken is er ook een verzoek tot rectificatie ontvangen, dit is gedeeltelijk toegekend. Ook zijn twee verzoeken tot gegevenswissing ingediend. In verband met de geldende (archief-) wetgeving kon daar niet aan worden voldaan.

art 15 16 17 18 20 21 22

2025 aantal 25 1 2 0 0 0 0 28

omschrijving Recht op inzage Recht op rectificatie Recht van gegevenswissing Recht op beperking van verwerking Recht op overdraagbaarheid Recht van bezwaar tegen verwerking Recht op individuele besluitvorming totaal

2024 aantal 7 0 0 0 0 0 0 7

2023 aantal 4 0 0 0 0 1 0 5

Informatiebeveiliging De wet- en regelgeving op het vlak van omgang met gegevens is volop in ontwikkeling. Het jaar 2025 is het jaar van de inwerkingtreding of aanscherping van diverse wetgevingen. Denk daarbij aan de ontwikkelingen op het gebied van Artificiële Intelligentie (AI) en de bijbehorende AI act. Daarnaast hebben we te maken met de invoering van de NIS2 richtlijn met de Cyberbeveiligingswet (Cbw) als Nederlandse vertaling daarvan, de BIO2 richtlijn, de Data Act, de aanpassing van de Archiefwet en wijzigingen van de AVG. Het werkgebied is volop in beweging en in 2025 zijn de eerste (verdiepings-)stappen daarin gezet. In 2025 is de ISD Bollenstreek voor het beveiligd mailen overgestapt naar Bastion365.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

14

Archiefwet De uitoefening van het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden van de ISD Bollenstreek is belegd bij de gemeentearchivaris van Leiden. De archivaris doet hiervan verslag aan het dagelijks bestuur dat verantwoordelijk is voor de zorg van de naleving van de Archiefwet 1995. Over het jaar 2025 is de conclusie dat de ISD Bollenstreek deels voldoet aan de eisen van de Archiefwet 1995. Er blijft een aantal serieuze aandachtspunten openstaan, waaronder het aanschaffen van een postregistratiesysteem of een documentmanagementsysteem en het inrichten van bewaartermijnen in de vakapplicaties.

2.1.8 Interne Controle Het dagelijks bestuur van de ISD Bollenstreek legt in de jaarrekening verantwoording af over de rechtmatigheid van de uitgaven aan het algemeen bestuur. Dit doen zij door een rechtmatigheidsverantwoording op te stellen. Deze rechtmatigheidsverantwoording is gebaseerd op de onderzoeksresultaten van de afdeling Interne Controle. De afdeling Interne Controle onderzoekt de rechtmatigheid van de uitgaven van de ISD Bollenstreek. Vanaf het boekjaar 2025 is de verantwoordingsgrens van fouten en onduidelijkheden aangepast in de wetgeving, het toegestaan totaal van fouten en onduidelijkheden mag voortaan maximaal 2% bedragen van het begrotingstotaal. De onderzoeksresultaten van de afdeling Interne Controle geven aan dat de onrechtmatigheden uitgaven in 2025 binnen de vastgestelde marge is gebleven.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

15

3 Programmaverantwoording 3.1

Participatie

Wat wilden we bereiken? Bij de ISD Bollenstreek staat werk voorop. Wie kan werken, moet werken. De ISD Bollenstreek ondersteunt bij het vinden van werk in samenwerking met Provalu, die in opdracht van de ISD Bollenstreek de trajecten uitvoert. Niet iedereen slaagt erin om werk te vinden. Iemand die geen werk kan vinden en/of niet zelf in zijn levensonderhoud kan voorzien, kan bij de ISD Bollenstreek terecht voor hulp. Dit kan een uitkering (PW, IOAW, IOAZ of Bbz) zijn. Maar belangrijker is de hulp die we bieden om klanten weer aan het werk te helpen. Een primaire taak van de ISD Bollensteek is samen mét de klant ervoor te zorgen dat de klant zelf in zijn/haar levensonderhoud kan voorzien.

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat hebben we bereikt? Participatiewet (PW) Afgelopen jaar (2025) zijn er 422 aanvragen ingediend door inwoners die in aanmerking wilden komen voor een bijstandsuitkering. Dat is een stijging van 8% ten opzichte van het jaar daarvoor. Dit gegeven staat haaks op de vraag naar personeel bij veel werkgevers. Een reden hiervan is dat de klanten die een aanvraag hebben ingediend om allerlei redenen niet kunnen werken. Wij merken dat veel klanten zich melden voor een uitkering die te maken hebben met meerdere problematieken. Veel van onze klanten hebben psychische of fysieke belemmeringen, vaak in combinatie met financiële problemen. Dit brengt onze klanten in problemen en maakt de casuïstiek voor onze consulenten lastiger en vergt meer maatwerk. Ongeveer 22% van de aanvragen betreft nieuwkomers vanuit de COA en 16% (69 aanvragen) betreft instroom vanuit andere gemeenten. Het aantal uitkeringen is eind 2025 hoger dan het jaar ervoor. Dit wordt voor een groot deel veroorzaakt door de individuele studietoeslag, die hierin meetelt. Dit aantal is vergeleken met vorig jaar 14 hoger. Daarnaast is er hogere instroom zichtbaar met als reden “einde arbeidscontract” en “intering vermogen”. Loonkostensubsidie Veel werkgevers staan open voor het in dienst nemen van medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Voor wie niet zelfstandig het minimumloon kan verdienen, kan loonkostensubsidie worden aangevraagd. Dat kan zowel de werkgever als de werknemer doen bij de ISD Bollenstreek. De loonkostensubsidie vergoedt het verschil tussen de loonwaarde (wat kan iemand maximaal aan werk verrichten en daarmee verdienen) en het minimumloon. Het afgelopen jaar is het aantal subsidieverstrekkingen gestegen naar totaal 388. Dit is een positieve ontwikkeling, omdat zo meer mensen mee kunnen doen aan het arbeidsproces. Wet inburgering De ISD Bollenstreek heeft onder deze wet diverse taken die voornamelijk strekken tot het afnemen van de Brede Intake en het opstellen van het Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP). Hierna volgt de aanmelding voor taallessen, begeleiding van inburgeringsplichtigen en registratie daarvan. Het doel is om zo snel mogelijk te participeren in de maatschappij en in te burgeren, uiterlijk binnen 3 jaar. Het team Statushouders is in 2025 uitgebreid met als reden dat er nog steeds meer instroom dan uitstroom is in het aantal inburgeringsplichtigen. In 2025 is wel te zien dat de uitstroom van de nieuwe Wet inburgering zichtbaar wordt. De eerste deelnemers zijn gestart in 2022 en in principe stromen de deelnemers na 3 jaar uit. Het aantal inburgeringsplichtigen dat uitstroomt is wat lager dan vooraf verwacht.

De redenen hiervoor zijn de wachtlijsten waardoor men later start en/of vertraging door persoonlijke omstandigheden, zoals ziekte of zwangerschap. In 2025 hadden taalaanbieders opnieuw te maken met een tekort aan docenten. Dit is een landelijk probleem. Daardoor konden veel mensen pas (veel) later starten met hun inburgeringsonderwijs. De taallessen hebben een betaalschema van 2 tot 3 jaar. De kosten schuiven eveneens door.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

16

Bbz-uitkering (Besluit bijstandsverlening zelfstandigen) De aanvragen voor een Bbz-uitkering laten een aanzienlijke verlaging zien. In 2025 werden slechts 6 aanvragen afgehandeld ten opzichte van 24 vorig jaar. Zelfstandigen met financiële problemen kunnen op deze manier ondersteuning in de vorm van bijstand krijgen. Voordat klanten een aanvraagformulier voor een Bbz-uitkering meekrijgen, vindt er een gesprek plaats met een Bbzconsulent en een adviseur van het Ondernemersklankbord tijdens het spreekuur voor zelfstandig ondernemers. Klanten die een bijstandsuitkering hebben, maar wellicht willen starten als zelfstandig ondernemer kunnen zich ook laten adviseren. Bijzondere Bijstand Inwoners van onze gemeenten kunnen een aanvraag indienen voor bijzondere noodzakelijke kosten. Bijzondere noodzakelijke kosten zijn bijvoorbeeld bewindvoerderkosten of gerechtskosten. Om hiervoor in aanmerking te komen, wordt ook het inkomen en vermogen bekeken. Individuele Inkomenstoeslag (IIT) De individuele inkomenstoeslag wordt toegekend aan inwoners die geen of weinig inkomen en vermogen hebben en geen of weinig kans hebben om hun inkomenspositie te verbeteren. Tegenprestatie naar vermogen Aan inwoners die een uitkering ontvangen, mag de ISD Bollenstreek vragen een tegenprestatie te verrichten.

De tegenprestatie bestaat uit onbetaalde activiteiten die nuttig zijn voor de samenleving en voor die burger zelf. Zo ontmoeten zij andere mensen en op deze manier worden vaardigheden ontwikkeld. Gedurende het jaar 2025 zijn 367 uitkeringsgerechtigden opgeroepen om te beoordelen of zij daadwerkelijk een tegenprestatie konden verrichten. Een aantal van deze mensen heeft ook deelgenomen aan een “Lekker Fit traject”. Gedurende dit traject werken deelnemers aan hun werknemersvaardigheden en doen aan beweging met een coach. Na dit traject zijn zij welkom om deel te nemen aan verschillende activiteiten of cursussen in het zogenaamde werkatelier. De bedoeling is om de deelnemers vervolgens door te laten stromen naar ons re-integratiebedrijf Provalu. Provalu probeert vervolgens deze inwoners aan een betaalde baan te helpen. Leefgeld Oekraïners In 2025 is aan 252 deelnemers leefgeld uitgekeerd. Hiervan waren 38 ondergebracht bij particuliere opvang. De burgemeesters van onze gemeenten zijn verantwoordelijk voor de opvang en het uitbetalen van geld voor voedsel, kleding en wonen aan ontheemden uit Oekraïne. De ISD Bollenstreek is gemandateerd voor de uitvoering van het financiële gedeelte van deze regeling.

Regelingen in mandaat worden door de ISD Bollenstreek niet opgenomen in de Sisa-verantwoording en rechtmatigheidsverantwoording, hoewel op dit onderdeel door ons geen onrechtmatigheden zijn geconstateerd. Vluchtelingen uit Oekraïne van 18 jaar of ouder met een baan of eigen inkomsten moeten maandelijks meebetalen aan hun opvang (gas, water, elektra). Deze opbrengsten worden bij de ISD geboekt, terwijl de kosten hiervan bij de gemeente gemaakt worden. Dit is namelijk geen leefgeld. Oekraïense vluchtelingen die werken ontvangen doorgaans geen leefgeld meer, maar betalen wel een eigen bijdrage. Schulddienstverlening In 2025 zijn de elementen van de basisdienstverlening schuldhulpverlening verder ingebed in de organisatie. Een van de elementen is het convenant Lokale Overheid. Hierbij verleent de overheid als schuldeiser op voorhand medewerking aan een schuldregeling. Hierdoor is voor de inwoner sneller perspectief op een schuldenvrije toekomst. De ISD Bollenstreek heeft in haar hoedanigheid als schuldeiser het convenant ondertekend. Door te starten met het gebruik van het Schuldenknooppunt is de uitwisseling van gegevens tussen de ISD Bollenstreek en schuldeisers vereenvoudigd en versneld.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

17

Wat heeft het gekost? Tabel 3 Overzicht kosten Participatie x€

Realisatie 2024 Begroting 2025 Realisatie 2025

Lasten PW

22.205.539

23.909.100

24.136.668

Loonkostensubsidie

2.166.295

2.356.800

2.690.338

Medisch onderzoek

71.674

60.700

59.955

Tozo

-7.787

-

22.782

513.694

800.000

1.224.602

Inkomensondersteunende voorzieningen

2.731.754

2.670.600

2.926.099

Energietoeslag

1.600.593

-

500

482.618

500.000

518.996

Wet inburgering

Leefgeld Oekraïne Brede ondersteuning Totaal lasten

-

-

91.730

29.764.380

30.297.200

31.671.669

Baten Debiteurenontvangsten PW

-491.109

-342.100

-607.326

Debiteurenontvangsten loonkostensubsidie

-9.225

-29.900

-36.389

Debiteurenontvangsten Medisch onderzoek

-1.694

-800

-1.039

Debiteurenontvangsten Tozo

-4.898

-6.000

-20.260

Debiteurenontvangsten schuldregelingen

-19.945

-26.500

-13.583

Debiteuren ontvangsten inkomensondersteunende voorzieningen

-210.056

-104.400

-355.011

-

-

-494.691

Totaal baten

-736.927

-509.700

-1.528.299

Exploitatiekosten

5.277.990

4.113.100

3.927.499

Totaal Participatie

34.305.443

33.900.600

34.070.869

Debiteurenontvangsten Oekraïne

Op de posten PW en Loonkostensubsidie is een relatief kleine overschrijding ten opzichte van het budget te zien. Deze posten worden echter gedekt vanuit het BUIG-budget. BUIG-budget Het ministerie van SZW heeft op 30 september 2025 de definitieve budgetten 2025 voor de uitkeringen Participatiewet en Loonkostensubsidie Participatiewet bekend gemaakt. Het definitief budget voor de ISD-gemeenten bedraagt totaal € 28,8 miljoen. De kosten die hier tegenover staan bedragen, inclusief debiteurenontvangsten, totaal € 26,2 miljoen. Een overschot van € 2,6 miljoen. Het BUIG-budget heeft geen invloed op de begroting van de ISD Bollenstreek, maar wel op de begroting van de gemeenten. Het toegekend budget is ruim voldoende om de kosten te dekken. De kosten van Wet inburgering laten ten opzichte van de begroting een opvallende overschrijding zien. In september 2025 is door de gemeenten een addendum afgesloten met de taalaanbieders dat met terugwerkende kracht een tariefsverhoging van 15% mag worden doorgevoerd. Daarnaast lopen in 2025 drie groepen tegelijk waardoor de kosten vergeleken met voorgaande jaren al hoger zijn. De kosten van inkomensondersteunende voorzieningen zijn eveneens hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door het grote aantal individuele studietoeslag. Met name bij de gemeente Teylingen is dit hoog, zie hiervoor ook tabel 46.

Tabel 4 Beleidsindicatoren Participatie Personen met een bijstandsuitkering

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

100 per 10.000 inwoners

18

3.2

Zorg

Wat wilden we bereiken? De ISD Bollenstreek wil ervoor zorgen dat iedere bewoner uit de ISD-gemeenten zelfredzaam is en kan participeren in de maatschappij ondanks fysieke of psychische beperkingen. Indien dit niet mogelijk is en er geen oplossing is vanuit eigen kracht, sociaal netwerk, voorliggende of algemene voorzieningen dan wordt er gekeken naar een oplossing vanuit de ISD Bollenstreek. Dat willen we snel en efficiënt doen. Het is een continu proces om de doorlooptijden verder naar beneden te krijgen, de administratieve rompslomp te beperken en de klantvriendelijkheid verder te vergroten. Het is onze ambitie om ook bij dit programma onze klanten zo goed mogelijk van dienst te zijn. Ook hier geldt dat maatwerk en de menselijke maat voorop staat. In 2025 zijn de consulenten gemeentegericht gaan werken, dit heeft diverse voordelen. De sociale kaart is beter bekend waardoor oplossingen in het voorliggende veld makkelijker vindbaar zijn. We leren de ketenpartners en aanbieders beter kennen en weten elkaar makkelijker te vinden. Klanten komen vaker terecht bij dezelfde consulent bij een volgend contactmoment. De klant ziet hierbij een bekend gezicht en voor de consulent werkt dit ook prettig. Zij kunnen makkelijker refereren aan een eerdere gestelde indicatie en gemaakte afspraken. Daarnaast geeft het efficiënte in de planning en reistijd.

Wat hebben we daarvoor gedaan en wat hebben we bereikt? Hulp bij het huishouden (Hbh) In 2025 is het aantal voorzieningen Hbh in totaal 3.421. Vergeleken met vorig jaar is dit een lichte daling. Als gevolg van een gerechtelijke uitspraak mochten de producten ‘Schoon en leefbaar’ en ‘Hbh light’ niet langer ingezet worden. Voor klanten moet het duidelijk zijn op hoeveel hulp zij recht hebben en de indicaties moesten in uren en minuten gesteld worden. Voor de gemeente Hillegom werd dit al gedaan maar de andere gemeenten gingen per 1 september 2025 over op dit systeem. De producten ‘Schoon en leefbaar’ en ‘Hbh light’ zijn naar aanleiding van de toen geldende indicaties, die gebaseerd zijn op eerder uitgevoerd individueel onderzoek, omgezet naar een indicatie in tijd volgens het HHM Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning 2025. Daar zijn vanuit klanten, contactpersonen en aanbieders veel negatieve reacties op gekomen. Met alle klanten die een reactie hebben gestuurd is contact opgenomen en individueel onderzoek uitgevoerd en waar nodig de indicatie aangepast. In het najaar hebben de gemeenten Noordwijk en Teylingen besloten dat alle klanten met een indicatie Hbh die nog geen contact hadden opgenomen ook door de ISD Bollenstreek benaderd worden en alsnog individueel onderzocht worden wanneer klanten dit wensten.

Uit dit onderzoek bleek dat het merendeel van de klanten tevreden was met de afgegeven indicatie Hbh. Voor een deel van de klanten is de indicatie naar aanleiding van het contact gewijzigd. De gerealiseerde kosten blijven binnen de begroting. Dit is grotendeels het gevolg van scherper indiceren door het strikter toepassen van het normenkader. Begeleiding Het aantal voorzieningen voor individuele begeleiding en dagbesteding laat ten opzichte van vorig jaar een lichte stijging zien naar totaal 2.246 voorzieningen. Het dagelijks bestuur heeft in 2024 besluiten genomen om de kosten van begeleiding en dagbesteding beheersbaar te houden. Deze maatregel is ontworpen met een 'tenzij' regeling, wat betekent dat er belangrijke uitzonderingen zijn voor specifieke groepen zoals klanten met multiproblematiek, veiligheidssituaties, en speciale doelgroepen die extra ondersteuning nodig hebben. Voorbeelden hiervan zijn klanten met complexe problemen die meer dan de standaard twee dagdelen dagbesteding nodig hebben, en situaties waarin de veiligheid van de klant of omgeving in het geding is. Het financiële effect van deze maatregelen heeft een doorlooptijd van een aantal jaar, maar in de jaarrekening 2025 is ten opzichte van vorig jaar al een behoorlijke daling van de kosten zichtbaar.

Maatschappelijke Zorg Vanaf 2023 is de Maatschappelijke Zorg vanuit de centrumgemeenten overgedragen aan de gemeenten. Onder de Maatschappelijke Zorg vallen Wonen met ondersteuning (o.a. Beschermd wonen) en Maatschappelijke Opvang. Dit zijn maatwerkvoorzieningen. De ISD Bollenstreek is door middel van een opdracht gemandateerd voor de uitvoering van deze regeling. Regelingen in mandaat vallen buiten de rechtmatigheidsverantwoording van Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

19

de ISD Bollenstreek. De geconstateerde onrechtmatigheden zijn gedeeld met de gemeenten. De kosten van Beschermd Wonen zijn hoger dan begroot. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een klant die voorheen een WLZ-indicatie had, maar na een beroepszaak te hebben verloren in aanmerking komt voor een Wmo-voorziening. Hierdoor is door ’s Heerenloo met terugwerkende kracht over 2024 een correctiefactuur ingediend. De kosten van Maatschappelijke Opvang zijn hoger dan begroot. Dit komt door het structureel gebruiken van hotels en vakantieparken, omdat er regelmatig geen plek is in opvanglocaties.

Wat heeft het gekost? Tabel 5 overzicht kosten Zorg x€ Zorg - totaal

Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025

Wmo - Hbh ZIN

10.243.778

11.623.000

10.796.332

Wmo - Hbh PGB

324.189

367.900

294.821

Wmo - begeleiding ZIN

10.885.191

11.478.100

9.842.578

Wmo - begeleiding PGB

753.822

802.000

632.772

Wmo - rolstoelen

794.105

865.200

871.727

Wmo - collectief vervoer

967.908

961.600

779.524

Wmo - overige vervoersvoorzieningen

1.420.439

1.446.000

1.397.030

Wmo - woonvoorzieningen

1.068.289

1.063.000

987.938

Wmo - advieskosten GPK

134.737

97.400

136.601

Wmo - medisch onderzoek

40.529

25.700

20.078

26.632.987

28.729.900

25.759.401

2.912.396

3.220.000

3.437.818

130.988

318.000

383.674

Lasten

Subtotaal lasten Maatschappelijke Zorg Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang Jeugd PGB jeugd

2.673.252

2.737.500

2.160.347

Totaal lasten

32.349.623

35.005.400

31.741.240

-916.919

-903.500

-911.562

-

-

-57.057

Totaal baten

-916.919

-903.500

-968.619

Exploitatiekosten

2.400.872

3.660.500

3.862.337

Totaal Zorg

33.833.576

37.762.400

34.634.958

Baten Wmo - eigen bijdrage Wmo - eigen bijdrage Beschermd Wonen

Tabel 6 Beleidsindicatoren Zorg Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026

404 per 10.000 inwoners

20

3.3

Overhead

Tabel 7 Overzicht kosten overhead x€

Realisatie 2024 Begroting 2025 Realisatie 2025

Salariskosten ISD

8.379.067

9.640.600

8.907.132

Personeelskosten

365.038

467.400

673.635

Inhuur personeel

142.228

227.500

559.906

Huisvesting en kantoor

736.838

897.300

837.962

ICT en automatisering

879.778

949.700

1.034.728

Accountant- en advieskosten

299.377

134.100

172.300

Bank- en Rentekosten

-337.084

-240.000

-222.263

Overige kosten

154.889

201.600

193.098

Uitvoeringskosten Tozo

25.000

-

-

Uitvoeringskosten energietoeslag

59.766

-

-

Uitvoeringskosten Oekraïne

41.500

41.500

41.500

Uitvoeringskosten Maatschappelijke Zorg

150.000

75.000

76.810

Subtotaal

10.896.397

12.394.700

12.274.808

Toerekening Participatie

-5.277.990

-4.113.100

-3.927.499

Toerekening Zorg

-2.400.872

-3.660.500

-3.862.337

Overhead

3.217.535

4.621.100

4.484.972

Tabel 8 Beleidsindicatoren Overhead Formatie

0,87 fte per 1.000 inwoners

Apparaatskosten

93,10 per inwoner

Externe inhuur

7,28 % van de totale loonkosten

De kosten van bedrijfsvoering (exploitatiekosten) worden toegerekend aan de programma’s Participatie, Zorg en Overhead. De kosten die direct zijn toe te rekenen aan de programma’s bestaan voor een groot deel uit de personeelskosten van de medewerkers, kosten van automatisering en inhuur personeel. Sinds 2025 wordt in de boekhouding gebruik gemaakt van kostenplaatsen waardoor de toerekening naar programma’s niet meer op basis van een procentuele verdeelsleutel plaatsvindt, maar rechtstreeks worden toegewezen.

Jaarstukken 2025 ISD Bollenstreek April 2026