03 D66 Algemene Beschouwingen Kadernota 2025.pdf

Algemene beschouwingen bij Kadernota 2025 Met nog een volwaardig kalenderjaar te gaan voordat in 2026 de gemeenteraadsverkiezingen zich alweer aandienen, kunnen we geruststellend concluderen dat er een betrekkelijk kalm jaar op ons afkomt. In tegenstelling tot Ravijnaar 2026 treden we het jaar 2025 met opgeheven hoofd tegemoet, zo lijkt het. Daarentegen vormt 2026 een kantelpunt en de financiële gevolgen werken meerjarig door. Voor de gemeente Hillegom levert dit een negatief beeld op. Een kleine opsteker is het feit dat de eerder aangekondigde bezuiniging op de jeugdzorg door het demissionaire kabinet is ingetrokken, maar de financiële sores in gemeenteland zijn hiermee niet van de baan, evenmin in Hillegom. Doorrekeningen van het onlangs gesloten coalitieakkoord laten een zo mogelijk nog somberder beeld zien – een extra ‘efficiëntie-korting’ (lees: verdere bezuiniging) van in totaal 638 miljoen euro. Deze bezuinigingen richten zich op zorg en welzijn, maar met name in kleine en middelgrote gemeenten zal het een significant effect op de gehele begroting hebben. NRC schreef er eerder deze maand een schrijnend stuk over met de strekking: “Wethouders zijn boos, maar stellen zich conflictvermijdend op.” Het krijgen en houden van deskundige capaciteit is in veel gemeenten nu al een probleem, en dat zal er niet beter op worden als de broekriem nog strakker wordt aangetrokken.

Hillegom ziet zich in 2026 geconfronteerd met een tekort van 1,7 miljoen euro. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een lagere Algemene uitkering uit het Gemeentefonds. We hopen dat de septembercirculaire ervoor zorgt dat er meer lucht ontstaat in de begroting, maar zeker is dat allerminst. De mogelijkheden voor het versterken van uitvoeringsorganisaties als Provalu en VoorIeder1, evenals de uitvoering van andere ambities onder de paraplu van de Maatschapelijke Agenda, ondervinden daar direct de gevolgen van. Volledig stilzitten en het naderende onheil lijdzaam ondergaan doet onze gemeente gelukkig niet. Een treffend voorbeeld is de opening van ontmoetingsplek ‘het Stekkie’. D66 juicht initiatieven zoals deze toe en gelooft in deze passende vorm van algemene voorzieningen dicht bij huis. Het stekkie maakt het voor inwoners mogelijk om op laagdrempelige wijze anderen te ontmoeten. De uitgaven voor de WMO moeten we in toom zien te houden, zonder de noodzakelijke ondersteuning voor hulpbehoevende inwoners uit het oog te verliezen. Dit is een uitdagende balanceeract, maar we roepen het college op scherp toe te zien op een gezond evenwicht tussen een noodzakelijk voorzieningenniveau en een acceptabel kostenplaatje. De invoering van de Spreidingswet is ook in Hillegom niet geruisloos de revue gepasseerd. De wet is een uitkomst van langdurig politiek getouwtrek.

Men is beslist niet over één nacht ijs gegaan. Onze fractie is overtuigd van de inhoud en doelstelling van deze wet. Solidariteit is het sleutelwoord en vormt de basis voor de uitvoering van dit politiek zwaar bevochten beleid. Asielinstroom lossen we lokaal niet op door slechts

enkele gemeenten in ons land op te zadelen met schrijnende opvangproblematiek. Voor een gedegen oplossing is maximale inspanning van onze landelijke overheid noodzakelijk. Tussentijds zullen alle Nederlandse gemeenten de spreekwoordelijke schouders eronder moeten zetten. We zijn er trots op dat onze gemeente de problematiek onderschrijft en zich zonder morren conformeert aan de landelijke democratisch tot stand gekomen regelgeving. Voorkomen is beter dan genezen, zo is de gedachte bij het project Dealbreakers Ondermijning. Gelukkig heeft Hillegom zich, evenals onze partnergemeenten, aangesloten bij dit regionale initiatief. De integrale benadering waarbij ook ouders, verzorgers en docenten worden betrokken, spreekt D66 aan. Wij hebben hoge verwachtingen van dit project en zijn daarom beslist bereid hier voldoende geld voor vrij te maken, maar een regelmatige terugkoppeling aan onze raad is wenselijk. We willen kort op de bal spelen en op de hoogte blijven van wat er speelt in onze gemeente. Dat het Welzijnskwartier hierbij betrokken wordt is een verstandige keuze. In onze gemeente, maar ook in de ons omringende gemeenten, wordt reikhalzend uitgekeken naar de herijking van het huidige ISG-beleid. Nadat we in juni 2023 kennisnamen van de eindrapportage Vitalere Greenport en Vitaler Landschap, is het nu de hoogste tijd voor actualisatie van het beleid.

Voor greenportwoningen mist steeds vaker draagvlak onder onze inwoners, en er is sprake van onduidelijke definities waardoor doelstellingen en verwachtingen geregeld uit de pas lopen. En wat vinden we eigenlijk van ons landschap? Hoe zou de Bollenstreek er idealiter uit moeten zien? Stuk voor stuk vragen die waar we duidelijke antwoorden op moeten formuleren. Meer en effectievere inhoudelijke betrokkenheid bij de totstandkoming van nieuw beleid zou wat D66 betreft de inzet van het college moeten zijn. De directe consequenties van onze bijdragen zijn vaak ongewis. Maar wat missen we in deze Kadernota? Belangrijke thema's zoals de ontsluiting van de Noordelijke Duin- en Bollenstreek, komen aan bod, maar enige vorm van concrete planning ontbreekt volledig. Hetzelfde geldt voor het woondossier. We zouden graag zien dat de kadernota stilstaat bij planvorming voor de voorrangsregeling die per motie in deze raad is aangenomen. Wij spreken de verwachting uit dat de voorrangsregeling nadrukkelijk deel uitmaakt van de later dit jaar vast te stellen woonvisie. En wat te denken van duurzaamheid? Van planvorming kunnen we in deze kadernota niets bespeuren.

Er is een zeker gebrek aan ambitie Het is tijd om met behulp van de TVW en LES als onderleggers fanatieker en daadkrachtiger aan de slag te gaan met het Uitvoeringsprogramma Energietransitie, dat in zekere zin als opvolger van het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid kan worden beschouwd. De eerste tussenevaluatie geeft nog onvoldoende aanleiding voor enthousiasme en optimisme. Maak in de volgende evaluatie duidelijkere koppelingen met het uitvoeringsprogramma zodat voor onze raad inzichtelijk wordt of gestelde

doelen worden behaald. Dat is op basis van de huidige evaluatie spijtig genoeg nagelaten. Dit maakt controle door onze raad onmogelijk. Met duidelijke stippen op de horizon voor 2030 en 2050 zijn duidelijk meetbare doelstellingen cruciaal. Dat moet het college onderkennen. In de Kadernota wordt kort stilgestaan bij netcongestie – ook onze gemeente ontsnapt er niet aan. Door grootschalige elektrificatie kunnen regionale netbeheerders noodzakelijke verzwaring van het netwerk slechts met moeite bijbenen. Maar wat doen wij hier in Hillegom om de problemen het hoofd te bieden? D66 stelde eind vorig jaar voor om het elektrisch opladen van auto's aan huis te vereenvoudigen. Vooralsnog worden we aan het lijntje gehouden, met een weinig faciliterende houding van onze gemeente tot gevolg. Dat betreuren wij. Grote regionale problemen zijn ook gebaat bij kleinere, praktisch effectieve lokale oplossingen. We roepen het college op hier werk van te maken. Binnen het thema duurzaamheid zijn wij blij te lezen dat ingezet wordt op een toekomstbestendige leefomgeving. Wateroverlast bijvoorbeeld, steekt steeds vaker de kop op – ook dit jaar zijn we daar weer getuige van. Dat hiervoor een uitvoeringsprogramma met wezenlijke doelstellingen voor wordt opgesteld, is een verstandige keuze. En dan bedrijvigheid in Hillegom.

Het plan om de bedrijventerreinen Horst ten Daal en Hillegommerbeek om te vormen tot woon-werkgebieden, staat al enkele jaren opgetekend in de Omgevingsvisie. In 2025 lijkt nu eindelijk een uitvoeringsprogramma te worden opgesteld op basis van de Bedrijventerreinenstrategie. We kijken met belangstelling uit naar de inhoud hiervan. Een andere belangrijke ontwikkeling schittert in de kadernota door afwezigheid: het beoogde ondernemersfonds. Nadat in de raadsvergadering van oktober 2023 het raadsvoorstel van de agenda verdween, bleef het stil. Wat is nu de stand van zaken? Zien wij nog een nieuw verzoek tegemoet, of heeft Ondernemend Hillegom de teugels laten vieren? En tot slot, participatie. Het onderwerp omvat vele beleidsterreinen en verschaft aan betrokkenen veelal een basis voor acceptatie en begrip bij de ontwikkeling van plannen gericht op de fysieke en sociale leefomgeving. Nadat eerdere beleidsplannen strandden, stelde onze raad in oktober vorig jaar het Beleidskader Participatie vast. D66 is van mening dat de toepassing nog altijd te wensen overlaat, getuige de vaak rommelige gang van zaken rond verschillende recente projecten. Ogenschijnlijk ontbreken duidelijke handvatten door de afwezigheid van een begrijpelijke en praktisch toepasbare procedure. De bestaande leidraad moet spoedig worden beoordeeld op praktisch nut en uitvoerbaarheid.

D66 wenst het college van Burgemeester en Wethouders veel succes toe bij de uitvoering van de geschetste plannen. Hartelijk dank voor uw aandacht.