01. Ontwerpbegroting 2027 HLTsamen.pdf
Tekst van het document
Gemeenschappelijke regeling
Begroting 2027 HLTsamen en de meerjarenramingen 2028 - 2030
HLTbestuur 11 mei 2026
Voorwoord ......................................................................................................................................................................................................................................... 3 Voorstel ................................................................................................................................................................................................................................................. 4 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................... 5 1.1 Beleid en Beheer ........................................................................................................................................................................................................... 7 1.2 Dienstverlening ...............................................................................................................................................................................................................
9 1.3 Bedrijfsvoering ..............................................................................................................................................................................................................11 1.4 Crisisopvang......................................................................................................................................................................................................................18 1.5 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ..........................................................................................................................19 1.6 Paragrafen ...........................................................................................................................................................................................................................21 Verplichte paragrafen niet voor HLTsamen.........................................................................................................................................21 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...........................................................................................................22 Paragraaf Financiering
....................................................................................................................................................................................................26 Paragraaf Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................................................................................30 Paragraaf Openbaarheid Wet open overheid ....................................................................................................................................31 2 Financiële begroting .....................................................................................................................................................................................................32 2.1 Begroting 2027-2030............................................................................................................................................................................................32 2.2 Gemeentelijke bijdragen 2027-2030 ...............................................................................................................................................34 2.3 Incidentele baten en lasten
..........................................................................................................................................................................36 2.4 Investeringen 2027-2030 ...............................................................................................................................................................................37 2.5 Geprognosticeerde balans ..............................................................................................................................................................................39 3 Bijlagen..........................................................................................................................................................................................................................................40 3.1 Bijlage 1: Uitgangspunten samenstellen Begroting 2027-2030 ..................................................................40 3.2 Bijlage 2: Meerjareninvesteringsplan 2027-2030...........................................................................................................42 3.3 Bijlage 3: Financiële bijdragen 2027-2030 deelnemende gemeenten ................................................45 3.4 Bijlage 4: Overzicht van baten en lasten (BBV)
...............................................................................................................46
2
Voorwoord Aan het bestuur, Voor u ligt de begroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling werkorganisatie HLTsamen. Hierin schetsen we de ontwikkelingen die in 2027 op ons afkomen. In 2027 zetten we stappen die ertoe doen. In een tijd waarin de samenleving snel verandert, kiezen wij bewust voor een organisatie die professioneel werkt én een warm hart houdt. We bouwen aan een stevige basis, scherpen onze rolvastheid aan en tonen lef door te zeggen wat beter kan en vervolgens te doen wat nodig is. We koesteren onze betrokken cultuur, maar voegen er duidelijkheid, eigenaarschap en resultaatgerichtheid aan toe. Want 1 + 1 + 1 moet bij ons echt 4 worden. We zijn onderweg, met ambitie, met plezier, met vakmanschap en elke dag komen we dichter bij de organisatie die we willen zijn: een volwassen, betrouwbare partner voor onze drie besturen en een krachtige dienstverlener voor onze inwoners. Dat is onze koers. Dat is ons verhaal. In de begroting 2027 zijn de uitgangspunten verwerkt van de beleidsarme kaderbrief. We doen in deze begroting geen inhoudelijke voorstellen met financiële gevolgen. Dit betekent dat alleen de financiële verwerking van de indexatie op prijzen en lonen zijn toegepast. De bijdragen van de gemeenten in deze begroting wijken niet af van de kaderbrief.
We zullen als HLTsamen mogelijk in de toekomst wel voorstellen doen op het gebied van versterking van de interne organisatie en doorontwikkeling van de organisatie. Daarnaast voorzien we voorzien mogelijke nieuwe taken op het gebied van de invoering van de Cyber Security Wet die aangescherpte eisen bevat op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Een aantal van die voorstellen kost geld. Volgens afspraken inzake contracteren zal groei en uitbreiding van taken via de overhead, dus binnen HLTsamen worden gecompenseerd. Indien dit niet mogelijk is, worden deze meegenomen via de P&C producten. Dit wordt na zienswijze procedure verwerkt in de P&C producten van de gemeenten. Versterken van de financiële sturing is en blijft een belangrijk doel. Grip houden, verbeteren en versterken (en zicht op geldstromen) is en blijft een prioriteit. We willen met name steeds meer proactief sturen op realisatie van resultaten en financiën. Hiervoor is via een overheveling bij de jaarrekening HLTsamen een voorstel voor financiering gedaan. In maart 2026 zijn er gemeenteraadsverkiezingen geweest. Dat zal leiden tot nieuwe coalitieakkoorden. Deze akkoorden zullen uitgewerkt worden in uitvoeringsprogramma’s. Deze worden voor de gemeenten financieel vertaald in een eerste begrotingswijziging van de begroting 2027 van de gemeenten.
Aangezien HLTsamen haar begroting voorafgaand aan het opstellen van de begroting van de gemeenten gereed moet hebben, zullen de mogelijke effecten hiervan op HLTsamen later worden verwerkt in de geactualiseerde begroting 2027 HLTsamen.
De directie van HLTsamen,
Datum: april 2026
3
Voorstel Het bestuur van Gemeenschappelijke Regeling Werkorganisatie HLTsamen; gelet op artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen;
1. 2. 3.
4.
De Ontwerpbegroting 2027 HLTsamen vast te stellen; De Meerjarenramingen 2028 - 2030 voor kennisgeving aan te nemen; De bijdragen van de deelnemende gemeenten voor 2027 vast te stellen op: a. Gemeente Hillegom € 14.431.471 b. Gemeente Lisse € 18.194.801 c. Gemeente Teylingen € 27.774.421 De voorgenomen investeringen van € 765.000 beschikbaar stellen voor het jaar 2027 en de hieraan meerjarig verbonden budgetten voor kapitaalslasten vast te stellen.
4
Inleiding In de Begroting 2027 HLTsamen schetsen we de ontwikkelingen die op HLTsamen afkomen. HLTsamen voert voor de gemeenten taken uit op het vlak van beleid en beheer, dienstverlening, bedrijfsvoering en crisisorganisatie. In de begroting HLTsamen staat de bedrijfsvoering centraal. De inhoud van de beleidstaken en de publieke dienstverlening staan uitgewerkt in de begrotingen van de gemeenten zelf.
Baten en lasten 2027 – 2030 en de gemeentelijke bijdragen
De werkzaamheden van HLTsamen worden voornamelijk gefinancierd door financiële bijdragen van de gemeenten. In onderstaand overzicht wordt inzicht gegeven in de baten en lasten 2027 – 2030 en de gemeentelijke bijdragen voor deze periode. In onderdeel 2 Financiële begroting worden op basis van de in bijlage 3.1 genoemde uitgangspunten de baten en lasten uiteengezet. Staat van baten en lasten
Rubriek A B C D E F G H
Rekening 2025
Geactualiseerde Primitieve begroting Begroting 2026 2027
Meerjarenraming 2028
2029
2030
F G
LASTEN Personeelskosten Personeelsgerelateerde kosten Informatisering en automatisering Huisvesting en facilitaire kosten Overige bedrijfsvoeringskosten Crisisopvang Duin en Bollenstreek Reserve mutatie TOTAAL LASTEN BATEN Verhaalbare kosten crisisorganisatie Duin en Bollenstreek
I
Bijdrage dienstverlening Hillegom
-14.395.982
-13.946.364 -14.431.471 -14.376.976 -14.376.976 -14.376.976
J K L M N H
Bijdrage dienstverlening Lisse Bijdrage dienstverlening Teylingen Bijdrage dienstverlening ISD Bijdragen derden overig Verhaalbare kosten gemeenten Reserve mutaties Nog te betalen bijdragen TOTAAL BATEN SALDO VAN BATEN EN LASTEN
-17.798.490 -27.332.578 -468.744 -387.878 -4.744.640 -2.842.690 2.957.897 -67.551.976 -164.000
-17.581.728 -18.194.800 -18.130.813 -18.130.813 -18.130.813 -26.778.594 -27.774.421 -27.682.903 -27.682.903 -27.682.903 -407.887 -417.692 -417.692 -417.692 -417.692 0 -8.512 -8.512 -8.512 -8.512 -1.275.196 -673.103 -673.103 -673.103 -673.103 0 0 0 0 0
54.557.536 1.422.270 4.059.790 2.105.071 959.632 2.271.606 378.682 1.633.389 67.387.975
50.555.334 1.322.966 5.209.232 2.073.239 822.707 2.337.164 250.000 0 62.570.642
52.031.836 1.461.877 4.965.632 2.138.731 901.638 207.411 261.325 0 61.968.450
51.861.836 1.461.877 4.965.632 2.138.731 861.638 207.411 261.325 0 61.758.450
51.861.836 1.461.877 4.965.632 2.138.731 861.638 207.411 261.325 0 61.758.450
51.861.836 1.461.877 4.965.632 2.138.731 861.638 207.411 261.325 0 61.758.450
-2.160.189 -378.682
-2.330.873 -250.000
-207.126 -261.325
-207.126 -261.325
-207.126 -261.325
-207.126 -261.325
-62.570.642 -61.968.450 -61.758.450 -61.758.450 -61.758.450 0 0 0 0 0
Investeringen In de voorliggende begroting zijn ook investeringen opgenomen in het Meerjareninvesteringsplan. Voor 2027 wordt voorgesteld om in totaal € 765.000 te investeren in Informatisering en automatisering, Facilitair en de Buitendienst. Het meerjarige investeringsvolume ziet er als volgt uit:
Meerjaren investeringsplan
2027
2028
2029
2030
Informatisering en Automatisering (I&A)
390.000
1.915.000
380.000
475.000
Facilitair Buitendienst Totaal aan investeringen
215.000 160.000 765.000
75.000 272.500 2.262.500
155.000 95.000 630.000
174.000 535.000 1.184.000
5
1 Programmaplan De opgaven, taken en werkzaamheden van HLTsamen zijn gericht op bedrijfsvoering. HLTsamen levert de capaciteit en middelen ten behoeve van de uitvoering van beleid en het leveren van dienstverlening. In de financiële huishouding van de gemeenten en HLTsamen onderscheiden we verschillende categorieën taken. Met dit onderscheid in de ‘productgroepen’ beleid en beheer, dienstverlening, bedrijfsvoering en crisis- en noodopvang proberen we zuiver te houden waar de sturing en afweging moet plaatsvinden. Deze verdeling is ook het uitgangspunt voor het verkrijgen van de dekking van de lasten.
6
1.1 Beleid en Beheer De beleidsdoelstellingen worden inhoudelijk en financieel in de begrotingen van de deelnemende gemeenten toegelicht. Bij het opstellen van beleidsplannen en uitvoerings- en beheerplannen geven gemeenten in de college- en raadsvoorstellen aan of sprake is van nieuw beleid of actualisatie van bestaand beleid en wat dit betekent voor de inzet van HLTsamen. Hieraan gekoppeld worden de middelen die nodig zijn voor de realisatie en door de opdrachtgevers, de gemeenten, beschikbaar gesteld. Na vaststelling van de begrotingen of tussentijdse wijzigingen worden de bedragen overgeheveld naar HLTsamen, die conform de offerte (project- en/ of programmaplan) tot uitvoering over kan gaan. 1.1.1
Omgevingswet
Welke ontwikkelingen komen op ons af? Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 voldoen de gemeenten Hillegom, Lisse en Teylingen en HLTsamen aan de minimale verplichtingen van de wet. Dit is het begin van een lange periode waarin gemeenten moeten werken aan het bereiken van de veranderingen en de doelstellingen van de Omgevingswet. De wet geeft hiervoor de ruimte tot en met 2031, dit is de zogenaamde transitieperiode. De drie gemeenten zijn bevoegd gezag en moeten ervoor zorgen dat er aan de wettelijke verplichtingen blijvend wordt voldaan. Hiervoor is er vanuit HLTsamen een transitieperiode gedefinieerd waarmee we de drie gemeenten ondersteunen en adviseren. Voor HLTsamen betekent dit dat we op een aantal gebieden anders moeten gaan werken, de implementatie van deze hernieuwde werkzaamheden betekent ook dat er wellicht andere functies en rollen ingebed gaan worden. Er is ontwikkeling nodig op de volgende gebieden:
Juridische transformatie; werken met meerdere juridische systemen met effecten voor werkwijze, bezetting, onzekerheden en mogelijke bezwaarprocedures. ICT en informatievoorziening; werken met verschillende systemen, huidige systemen en het DSO. Verandering van werkwijze; het leren werken met andere regelgeving, andere verantwoordelijkheden, samenwerking ook interbestuurlijk. Verandering in dienstverlening aan inwoners, bedrijven en projectontwikkelaars. (initiatiefnemers) Verplichte samenwerking in de keten en interbestuurlijk, de gemeente wordt het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning.
Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Integraal werken en adviseren ten behoeve van vergunningverlening. Opstellen (in participatie met de omgeving) van de omgevingsvisies en omgevingsplannen Digitaal beschikbaar stellen van deze omgevingsplannen via het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO) en het wijzigen van deze omgevingsplannen, wanneer initiatieven hierom vragen. Aanpassen van de lokale verordeningen en regels voor de gemeenten. Voor de uitwerking van de bovengenoemde opdrachten zijn de programmadirecteuren Leefomgeving en Bedrijvigheid eigenaar. Onderdelen zijn opgenomen in de werkplannen van de teams onder deze programma’s. Hiervoor heeft het directieteam de volgende opdrachten uitgezet: Inrichten van de beleidscyclus voor de fysieke leefomgeving, ter bevordering van de integrale advisering en het werken binnen de keten van de fysieke leefomgeving. Implementeren van alle beleidsregels in de drie omgevingsplannen van de drie gemeenten. Anders werken door het werken met de intake en de omgevingstafel bij de omgevingsvergunningen. Uitvoeren van het door de gemeenteraden vastgestelde participatiebeleid. Deze opdrachten kunnen niet worden uitgevoerd binnen het beschikbare rijksbudget. Aan de gemeentebesturen zullen voorstellen worden gedaan voor extra personele capaciteit en aanvullende middelen.
Na goedkeuring en vaststelling door de gemeentebesturen zal de organisatie dit conform het vastgestelde Plan van Aanpak gaan uitvoeren.
7
1.1.2
Duurzaamheid
Welke ontwikkelingen komen op ons af? De duurzaamheidsopgaven in de fysieke leefomgeving blijven zich snel ontwikkelen. Voor HLTsamen betekent dit dat thema’s als energie, klimaatadaptatie en circulariteit steeds meer onderdeel worden van het reguliere werk. De maatschappelijke verwachtingen, nieuwe landelijke kaders en de regionale en lokale opgaven van onze drie gemeenten vragen om samenhang, continuïteit en een toekomstbestendige manier van organiseren. In 2027 bouwen we daarom verder op de programmatische aanpak die de afgelopen jaren is neergezet. De focus ligt op het verder versterken en borgen van deze opgaven binnen de organisatie, zodat beleid, uitvoering en beheer steeds beter op elkaar aansluiten. Tegelijkertijd blijven we investeren in professionalisering, samenwerking en een uitvoeringspraktijk die inwoners, partners en ondernemers goed bereikt en ondersteunt. Wat gaan we doen in 2027?
1.1.3
Verdere inrichting en operationalisering van de uitvoeringsorganisatie duurzaamheid, passend bij de bestuurlijke opgaven van de drie gemeenten. Verankeren van duurzaamheid in instrumenten zoals, zodat deze structureel onderdeel worden van het werkproces. Verbeteren van monitoring, rapportage en integrale programmering om bestuurders beter te ondersteunen in hun sturing en besluitvorming. Doorontwikkelen van het energiemanagement en de CO₂-monitoring van de gemeentelijke organisatie, zodat we de drie gemeenten kunnen voorzien van actuele, betrouwbare en bruikbare informatie. Maatschappelijke agenda
Welke ontwikkelingen komen op ons af? Naast ontwikkeling in de ruimtelijke keten zijn er ook belangrijke ontwikkelingen in de maatschappelijke keten. Binnen het Sociaal Domein hebben er de afgelopen jaren diverse decentralisaties plaatsgevonden, die direct invloed hebben gehad op de gemeenten en de organisatie van ons werk, inclusief de bedrijfsvoering. Daar komt bij dat de kosten voor zorg sterk blijven stijgen. Dat vraagt, bijvoorbeeld voor jeugdzorg, om andere invulling van de aanpak en andere afspraken in de ketens. Mede door de vergrijzing zullen ook in de toekomst de zorgkosten vragen om nieuwe, slimme oplossingen en een veranderende rol van de overheid. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Mede als gevolg van de verschillende crises, waar de gemeenten de afgelopen jaren mee te maken hebben gehad, zien gemeenten dat maatschappelijke opgaven steeds complexer worden. Dit vraagt om wendbaarheid en een andere manier van werken. Het beleid van de gemeenten is opgenomen in de Maatschappelijke Agenda (MAG). Met de MAG is het proces in gang gezet om samen met de samenleving tot een effectieve aanpak te komen om aan gedeelde ambities te werken. Deze ontwikkeling zet zich ook de komende jaren voort. Thema’s als datagedreven en programmatisch werken, portfoliomanagement1 en co-creatie maken hier ook deel van uit.
Op onderdelen zal de rol van de lokale overheid zich meer gaan richten op faciliteren van maatschappelijke initiatieven (ook wel genoemd responsieve overheid); dit vereist een andere manier van werken en vraagt om andere kennis en vaardigheden, bijvoorbeeld een andere invulling van accountmanagement en samenwerking.
Portfoliomanagement brengt lopende en gewenste projecten in kaart en geeft inzicht in de onderlinge samenhang. Portfoliomanagement helpt bij keuzes maken en prioriteren. 1
8
1.2 Dienstverlening Welke ontwikkelingen komen op ons af? In 2027 ontwikkelen digitale dienstverlening en digitalisering van de overheid zich verder binnen het kader van de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS). Deze strategie zet in op samenhang, standaardisatie en betere digitale dienstverlening voor inwoners en ondernemers vanuit de éénoverheidsgedachte. Tegelijkertijd neemt het belang toe van toegankelijke, betrouwbare en begrijpelijke digitale kanalen. De Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv), die per 1 januari 2026 in werking is getreden, versterkt dit beeld door inwoners en bedrijven het recht te geven om officiële berichten digitaal af te handelen. Deze ontwikkelingen vragen van HLTsamen en de gemeenten om digitale dienstverlening structureel te verbeteren en toekomstbestendig in te richten. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? In 2027 zetten we stappen in de verdere doorontwikkeling van digitale dienstverlening. Daarbij werken we door op de uitkomsten van de verkenning aanpak toekomstbestendige dienstverlening en richten we ons op het versterken van digitale kanalen in samenhang met andere vormen van dienstverlening. In lijn met de Wmebv verbeteren en breiden we digitale afhandeling van producten en diensten verder uit en monitoren we de werking daarvan in de praktijk.
Ook wordt bezien welke dienstverlening die buiten de wettelijke verplichtingen valt, verder gedigitaliseerd kan worden, met aandacht voor betrouwbaarheid, toegankelijkheid en ondersteuning bij gebruik van digitale kanalen. 1.2.1
Reisdocumentenpiek
Welke ontwikkelingen komen op ons af? Ruim 10 jaar geleden werd de geldigheidsduur voor paspoorten en identiteitskaarten verlengd van vijf naar tien jaar. In 2014 werd deze nieuwe regel van kracht, waardoor volwassenen die tussen 2014 en 2018 een reisdocument hebben aangevraagd, vanaf 2024 weer een nieuwe ID-kaart of paspoort mogen aanvragen. De verwachting is dat de piek t/m 2029 aanhoudt. Dit kan gevolgen hebben voor de dienstverlening aan de balie. Daarnaast moet de basis verder op orde komen. Burgerzaken gaat onverminderd door met het opleiden en inwerken van collega’s om zelfstandig te kunnen werken. Inmiddels zijn alle vacatures gevuld, maar blijft de Backoffice en Frontoffice groep door gebrek aan kennis en ervaring kwetsbaar. Het kost tijd om dit in te lopen en in 2027 wordt dit onverminderd doorgezet. Bovendien worden zaken steeds complexer, steeds vaker moet internationale wet- en regelgeving (privaatrecht en familierecht) worden toegepast. Dit vraagt om specialistische kennis, die deels ingehuurd wordt. Om dit in de toekomst te voorkomen, wordt er verder ingezet op het borgen van kennis binnen de organisatie om de basis verder te verstevigen, om zo een goede dienstverlening te kunnen waarborgen en continueren. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Ook in 2027 is de vraag naar reisdocumenten hoger dan normaal.
Door dit goed te blijven volgen met interne cijfers en de landelijke informatievoorziening van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) kan HLTsamen tijdig inspelen op de ontwikkelingen. De inzet is erop gericht om, ondanks de aanhoudende piek, de dienstverlening aan de balie op een verantwoord niveau te houden en de bereikbaarheid voor inwoners te waarborgen. Daarnaast streven we naar meer rust in de structuur waardoor aandacht voor mensen, het team en de noodzakelijke verbeteringen van de processen realistisch is.
9
1.2.2
Verkiezingen
Welke ontwikkelingen komen op ons af? Op 17 maart 2027 worden er dubbele verkiezingen gehouden, namelijk de Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen. De opkomst bij deze verkiezingen is doorgaans lager dan bij de Tweede Kamer verkiezingen maar ongeveer gelijk aan de Gemeenteraadsverkiezing. Omdat het om een dubbele verkiezing gaat wordt er extra werk verwacht voor de ambtenaren en stembureauleden. Vooral bij de centrale stemopneming wordt extra druk verwacht. Verder zijn er ontwikkelingen vanuit landelijk beleid die mogelijk extra druk geven op het verkiezingsproces, zoals de introductie van het nieuwe stembiljet. Of deze invoering voor de verkiezingen van maart 2027 gebeurt is nog niet duidelijk. Als dat het geval is betekent dat een aanpassing voor de training en instructie van stembureauleden en extra inzet. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Het organiseren van transparante en zorgvuldige verkiezingen blijft het uitgangspunt. Voor de provinciale staten- en waterschapsverkiezingen willen we de geleerde lessen uit de Gemeenteraadsverkiezingen van 2026 en de verkiezingen daarvoor actief toepassen. Daarnaast willen we kijken hoe we het proces nog verder kunnen verbeteren.
10
1.3 Bedrijfsvoering 1.3.1 Lange termijn opdracht In 2017 bundelden Hillegom, Lisse en Teylingen de ambtelijke krachten door de werkorganisatie HLTsamen in het leven te roepen. Zo kunnen we als individuele, kleine gemeenten de gewenste kwaliteit bieden in het oplossen van de grote ruimtelijke, fysieke en maatschappelijke vraagstukken voor onze lokale gemeenschap. In 2024 en 2025 is een proces gelopen met raden, colleges, HLTbestuur en ambtelijke organisatie waarin de samenwerking is geëvalueerd en een nieuwe lange termijn opdracht is vastgesteld. De lange termijn opdracht ‘HLT Samen Verder’ geeft richting door diverse aanbevelingen in de categorieën: institutioneel, inhoudelijk, en instrumenteel: Institutionele aanbevelingen voor de organisatie hebben betrekking op de structuur, het bestuur en het eigenaarschap van de organisatie HLTsamen. Inhoudelijke aanbevelingen zijn relevant voor de inhoudelijke aanpak, cultuur, houding en gedrag. Instrumentele aanbevelingen gaan over de uitvoering: zaken als aansturing, kostenverdeling en werkwijzen In 2026 zijn, mede in het kader van de bestuurswisseling, de nodige aanbevelingen opgevolgd. Voor 2027 voorzien we dat veel aanbevelingen worden opgevolgd en geborgd in de reguliere uitvoering. In volgende begrotingen willen we de aanbevelingen integreren in de begroting.
1.3.2 Duurzame inzetbaarheid als onderdeel van Strategisch personeelsbeleid Welke ontwikkeling komen op ons af? Het thema Vitaliteit verschuift naar Duurzame inzetbaarheid (DI), omdat dit thema een veel bredere insteek kent. Vitaliteit wordt een onderdeel van DI. Als HLTsamen hebben we te maken met maatschappelijke en demografische ontwikkelingen. We zien een stijgende pensioenleeftijd, een krappere arbeidsmarkt en een toename van werkdruk en mentale belasting. Dit vraagt om een werkomgeving waarin medewerkers gezond, gemotiveerd en productief blijven. Daarnaast verandert werk steeds sneller door technologische innovaties en hybride werken. Dit betekent dat medewerkers zich voortdurend moeten ontwikkelen en organisaties flexibel moeten inspelen op veranderende behoeften. Duurzame inzetbaarheid focust dus veel breder, op het nu, maar ook op de toekomst. Dit hebben we uitgewerkt in geüpdatet beleidsdocument HLTsamen Vitaal. Door duurzame inzetbaarheid te vergroten: - voorkomen we uitval door fysieke en mentale overbelasting; - versterken we motivatie, betrokkenheid en samenwerking; en - ondersteunen we regio op werk, ontwikkeling en loopbaan. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Het doel is om de duurzame inzetbaarheid structureel te verbeteren en te borgen binnen de organisatie.
We willen een werkomgeving creëren waarin medewerkers optimaal kunnen functioneren en zich kunnen ontwikkelen. Dit bereiken we door uitwerking te geven aan onze in ambities:
Proactief eigenaarschap; medewerkers voeren met plezier de regie over hun eigen balans tussen organisatie- en individuele doelen. Ruimte voor reflectie en verbinding; medewerkers hebben tijd voor reflectie en hebben oog voor elkaar. Integraal leiderschap; leidinggevenden coachen medewerkers, nemen een voorbeeldfunctie en maken het structureel onderdeel van de dialoog.
Vanuit cijfers uit de HR monitor, WBO-onderzoeken en landelijke onderzoeken willen we vooral naast de brede facilitering focussen op de groepen jongere medewerkers (35 jaar en jonger) en de groep medewerkers van 55 jaar en ouder, waarbij ook de inzet van de generatiepact regeling wordt geëvalueerd. Daarnaast richten we ons op medewerkers die een disbalans ervaren in werk en privé.
11
1.3.3 Arbeidsmarktbeleid Welke ontwikkelingen komen op ons af? De arbeidsmarkt is als gevolg van geopolitieke spanningen en macro-economische ontwikkelingen onverminderd gespannen. Dit geldt des te meer nog voor overheidswerkgevers. Daarnaast heeft HLTsamen te maken met een forse wervingsvraag, mede als gevolg van de uitstroom van een groep oudere medewerkers, die met (pre-)pensioen gaat. Het directe gevolg van dit alles is dat HLTsamen meer inspanningen moet leveren om gekwalificeerde medewerkers te behouden en openstaande vacatures in te vullen. Belangrijk, want zonder voldoende, goed gekwalificeerde, medewerkers kunnen we taken niet uitvoeren en stagneert de dienstverlening aan de inwoners. Kortom: ook in 2027 blijft de arbeidsmarktpositie van HLTsamen een belangrijk thema. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Het ultieme doel dat we willen bereiken, is nu en in de toekomst de juiste medewerkers op het juiste moment op de juiste plaats te hebben en te houden. Om dat te bereiken, hebben we met een extern communicatiebureau diverse producten laten ontwikkelen. Dit heeft begin 2026 geleid tot de lancering van een nieuwe arbeidsmarktcommunicatie campagne. Het doel van deze campagne is om het werkgeversmerk HLTsamen verder kenbaar te maken in de bollenstreek en om potentiële nieuwe medewerkers te bewegen bij ons te komen werken.
Met hetzelfde doel optimaliseren we ons recruitmentproces verder zodat we flexibel, dienstverlenend en proactief opereren. Daarnaast blijven we werken aan een goede onboarding voor nieuwe medewerkers (inclusief nieuwe teammanagers en nieuwe directeuren). Het vasthouden en ontwikkelen van talentvolle medewerkers blijft ook de komende periode belangrijk voor een adequate personeelsbezetting naast het binnenhalen van nieuwe medewerkers. 1.3.4 Integriteitsbeleid/ gedragscode Welke ontwikkelingen komen op ons af? Maatschappelijk is er veel aandacht voor het hebben van integriteitsbeleid en een gedragscode. Een goed integriteitsbeleid is een belangrijk kwaliteits- en betrouwbaarheidsaspect geworden van organisaties. Organisaties die integer handelen openlijk stimuleren en uitdragen, scoren hoog op de tevredenheid van burgers en medewerkers, dragen bij aan het vertrouwen in de besturen en organisatie, verhogen de kwaliteit van besluitvorming en dienstverlening en verhogen het positieve uitstralingseffect. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? HLTsamen (bestuur en organisatie) en de organen van de deelnemende gemeenten hebben een vastgesteld integriteitsbeleid/gedragscodes. Hier wordt actief op gestuurd, met aandacht voor integer handelen mede in relatie tot cultuur, mentaliteit en bewustwording.
1.3.5 Samen veilig Welke ontwikkelingen komen op ons af? Het onderwerp veiligheid staat nog steeds hoog op de agenda. Diverse onderwerpen op het gebied van veiligheid en beveiliging worden opgepakt. Zo is er aandacht voor het vergroten van de weerbaarheid van de maatschappij. We hebben ons voor te bereiden op langdurige en grootschalige uitval van kritieke voorzieningen zoals elektriciteit, water en telecommunicatie. Daarnaast is er veel aandacht voor de toegenomen (non) verbale agressie van inwoners naar (balie)medewerkers. In 2026 zijn al korte en middellange verbetermaatregelen bedacht die moeten bijdragen aan het versterken van de veiligheid. Een belangrijk onderdeel naast het registreren van veiligheidsincidenten en het weerbaarder maken van onze medewerkers is ook het opzetten van een interventieteam. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Het streven is om genoemde projecten op het gebied van veiligheid af te hebben gerond en te hebben geïmplementeerd. Dit moet leiden tot een verbetering van de arbeidsomstandigheden.
12
1.3.6 Huisvesting Welke ontwikkelingen komen op ons af? Diverse ontwikkelingen maken dat er gekeken gaat worden naar de huisvesting van de ambtenaren. Het gaat o.a. om de visie op dienstverlening, de gewenste samenwerking tussen de ambtenaren en de kosten van onze huidige panden t.a.v. energie, verduurzaming en onderhoud. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? De verwachting is dat met de komst van de in 2026 te werven energiecoördinator de onderwerpen energiebeheer en het energiemanagement de aandacht krijgen die nodig is. De wens is dat er in 2027 gestart kan worden met het opknappen van de panden om zo het onderhoudsniveau op peil te houden en te zorgen voor een klantgerichte uitstraling en een fijne werkomgeving. In 2027 willen we een lange termijn beeld hebben voor de optimale huisvesting van onze ambtenaren. Daarbij denken we niet aan één pand voor alle ambtenaren maar aan een mix die aansluit op de dienstverleningsvraag, kosten en werkgeversbehoefte. 1.3.7
Ontwikkeling organisatie
Welke ontwikkelingen komen op ons af? Medio 2026 wordt een HLTsamen organisatieontwikkelplan opgeleverd. Dit plan geeft de ontwikkelrichting aan voor de ambtelijke organisatie van HLTsamen voor 2026 en verder, zodat we bestuurlijke doelen doelmatig en toekomstbestendig realiseren. Het is een concretisering- en operationaliseringsslag van het eerder gemaakte InrichtingsOntwikkelplan, Lange Termijn Opdracht en het bestaande concernplan. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? We blijven bouwen aan een organisatie die klaar is voor de toekomst. Daarbij richten we ons op vier belangrijke opgaven: een professionele en betrouwbare relatie met de gemeentebesturen, voldoende vakbekwame medewerkers, helderheid over de resultaten die we willen bereiken en eenduidige sturing daarop. Ook werken we aan de werkcultuur: zakelijk waar dat nodig is, met behoud van de collegialiteit en loyaliteit die HLTsamen kenmerken. Dit vraagt de komende jaren een gerichte investering in de organisatie. Met trots, lef en plezier maken we het verschil voor onze inwoners, medewerkers, raadsleden en bestuurders. 1.3.8 Privacy en informatieveiligheid Welke ontwikkelingen komen op ons af? Voor informatieveiligheid HLTsamen in 2027 te maken met een veranderend wettelijk kader.
In 2026 is de Cyberbeveiligingswet (Cbw) ingegaan, gelijktijdig met het overheid specifieke kader: de Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2.0. Beide wetten kennen een verplicht karakter en een toezichthouder met handhavingsinstrumentarium om implementatie af te dwingen. Voor privacy krijgt HLTsamen in 2027 te maken met een sterkere samenloop tussen wetgeving als de AVG, AI act, e-Privacy en Digital Services act. Daar ligt vooral de focus op meer duidelijkheid maar ook meer verplichtingen, zeker rond transparantie. Wat willen we bereiken? Meerjarig plan Cbw In 2026 is een plan gemaakt voor alle resterende maatregelen en projecten voor de komende jaren (2027-2030). In 2027 worden deze maatregelen en projecten uitgevoerd. Visie en Ambitie van PIV In 2026 is de nieuwe visie en ambitie van PIV bepaald waarin is vastgesteld dat er behoefte is aan een integrale en toekomstbestendige aanpak. In 2027 wordt er gewerkt aan de vier thema's die in 2026 zijn vastgesteld voor de visie en ambitie.
Datakwaliteit en informatiehuishouding: om grip te krijgen op de dataveiligheid en integriteit. In 2027 wordt gewerkt aan onderwerpen als dataclassificatie. Cultuur en bewustzijn: om privacy en informatieveiligheid in te bedden als vanzelfsprekende onderdelen van het dagelijks werk. In 2027 wordt er gewerkt aan borging en groei van het fundament dat in 2026 is versterkt.
13
Processen en governance: om een proces- en risico gestuurde governance die voldoet aan de eisen van de AVG en de BIO te realiseren. In 2027 wordt gewerkt aan het voorspelbaar, herleidbaar en goed geborgd zijn van de processen. Technologie en innovatie: om technologische ontwikkelingen, waaronder AI, automatisering en cloud-diensten op een veilige, rechtmatige en transparante manier worden toegepast binnen HLT. In 2027 wordt gewerkt aan implementatie en borging van de kaders, uniforme werkwijze en structurele aandacht voor risico's die ontstaan door technologische innovatie.
1.3.9 Digitaal (samen)werken, de Archiefwet en Wet open overheid Welke ontwikkelingen komen op ons af? Zowel de eisen aan als de mogelijkheden voor digitaal (samen)werken nemen toe. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? In 2027 hopen we de laatste teams overgezet te hebben naar een nieuwe digitale werkomgeving. Deze nieuwe digitale werkomgeving faciliteert digitaal samenwerken doordat we gelijktijdig kunnen samenwerken in documenten (enkelvoudige opslag, meervoudig gebruik), terwijl tegelijk voorwaarden zijn geschapen voor het automatisch voldoen aan archiefeisen etc. Wet open overheid (Woo) De landelijke realisatie van de digitale voorziening voor de Wet open overheid (Woo) heeft vertraging heeft opgelopen. HLTsamen gaat desondanks door met het voorbereiden van de informatiehuishouding op verdere actieve openbaarmaking. Daarnaast moet de implementatie van een nieuw zaaksysteem eraan bijdragen dat de processen rondom passieve openbaarmaking in 2027 verder kunnen worden geoptimaliseerd, zodat informatie en documenten beter vindbaar zijn, duurzaam toegankelijk blijven en verzoeken efficiënter kunnen worden afgehandeld. Archiefwet We experimenteren met de inzet van AI voor het wegwerken van onze achterstanden op het gebied van archivering.
1.3.10 Heroverwegingen Welke ontwikkelingen komen op ons af? In 2025 is bij de heroverwegingen besloten tot een besparing oplopend tot €1.100.000 in 2028. Dit is 4% van het totale budget voor bedrijfsvoering. In de begroting 2027 is een besparing opgenomen van € 890.000. Daarvoor zijn geen aanvullende besluiten meer nodig. De gemeenteraad van Teylingen heeft in een motie opgeroepen om de besparing te verhogen naar 6%. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Wij volgen besluiten van de raad van Teylingen over aanvullende bezuinigingen. Die zullen met name de diensten van HLTsamen aan Teylingen betreffen. 1.3.11 Grip op geld 2.0 Welke ontwikkelingen komen op ons af? In november 2025 is het programma Grip op Geld afgesloten. In dit programma zijn flinke verbeteringen gerealiseerd in de financiële beheersing van HLTsamen. Nieuwe regelingen en werkafspraken, zoals de Regeling Budgetbeheer en afspraken over contractering, verduidelijking van rollen in de financiële beheersing, inrichting van administraties, managementinformatie op personeelskosten, gemeente brede invoering van de verplichtingenadministratie, etc. zijn gerealiseerd. Bij de afronding van het programma constateerden we ook dat verdere versterking van de financiële functie nodig is. Wij hebben nadrukkelijk de wens om beter in control te komen, door meer te sturen op de realisatie.
We leggen de lat hoger en zetten de volgende stappen in verbetering van de financiële beheersing.
14
Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Dit vervolg op Grip op Geld moet het volgende opleveren: Permanent inzicht in de financiële stand van zaken, wat proactieve sturing op het exploitatieresultaat mogelijk maakt; Financiële projectbeheersing en bewaking van de voortgang van investeringen en de uitputting van bijbehorende budgetten; Betrouwbare financiële management- en bestuursinformatie, afgestemd op de behoefte van de ontvanger; Een werkende financiële applicatie die deze ontwikkelingen ondersteunt. 1.3.12 Inkoop Welke ontwikkelingen komen op ons af? Om maatschappelijke doelen te behalen blijft HLTsamen in grote mate afhankelijk van marktpartijen en dus inkoop. Voldoen aan rechtmatigheid speelt bij inkopen een steeds grotere rol. De interne controle achteraf verbetert, en geholpen door AI en ondersteund door wetgeving is de drempel voor het aanhangig maken van een bezwaar op een afwijzing laag. De invloed van politiek of publieke opinie neemt toe, ook op het inkoopproces. Inkoop krijgt daarmee een meer integraal karakter. Tegelijkertijd is het van belang niet te verkrampen en juist oplossingen te zoeken die passend, efficiënt en doelmatig zijn. Een gedachte hierbij is marktpartijen meer als partners te zien dan als leverancier. Dit vraagt een andere benadering van de markt.
Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? In het inkoopbeleid uit 2022 zijn ambities geformuleerd ten aanzien van contractbeheer, contractmanagement, duurzaam inkopen, etc. In 2027 willen we hierin stappen zetten. Daarvoor is de formatie in 2026 uitgebreid met een senior beleidsadviseur inkoop. We brengen de inkoopfunctie binnen HLTsamen hiermee op een hoger plan. Daarmee worden risico's op onrechtmatigheden bij inkopen gemitigeerd. In 2026 is gestart met de opzet en inrichting van categoriemanagement voor inkoop. Doel voor 2027 is aan afzonderlijke categorieën specifieke doelstellingen, beleidsregels en KPI's toe te kennen en toe te passen. 1.3.13 Rechtmatigheid en control Welke ontwikkelingen komen op ons af? De context waarin gemeenten moeten werken als het gaat om de systeemwereld van wet- en regelgeving is complex en ingrijpend. De opgave om daar in de bedrijfsvoering op te zijn ingericht wordt steeds groter. De basis op orde is daarmee een continue opgave geworden aangezien die basis niet stilstaat maar de lat steeds hoger wordt gelegd. Naast de toenemende eisen op het vlak van informatie (privacy, informatiebeveiliging, wet open overheid en de nieuwe archiefwet) nemen de eisen toe op het vlak van financiën en (externe) verslaggeving. Denk aan fiscaliteit, (volwassenheid van de) rechtmatigheidsverantwoording en duurzaamheid.
De colleges en de HLTsamen-directie verantwoorden dat uitgaven financieel rechtmatig hebben plaatsgevonden met een rechtmatigheidsverklaring. Mede vanuit het programma Grip op Geld is de basis gelegd om de rechtmatigheidsverantwoording op te kunnen stellen. De ontwikkeling van gegevensgerichte naar procesgerichte controle is een organisatie brede verandering. Om te zorgen dat de organisatie “in control” is zullen processen goed moeten worden ingericht. Dit vraagt om continue verbetering. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? In 2026 wordt de Visie op Control verder afgerond. We willen groeien naar een In Control Statement. Hiervoor zal er gezamenlijk gewerkt worden aan een betere samenwerking met de 1e en 2e lijn, onder andere door het verder uitwerken van het In Control Raamwerk. De directie zal in 2026 de notitie inzake het In Control Raamwerk vaststellen. In deze notitie wordt vastgelegd wat in control werken betekent, welke kaders worden gehanteerd en wie waarvoor verantwoordelijk is. Het In Control Raamwerk project versterkt de interne beheersing door zich te richten op financieel materiële en risicovolle processen. Dit project zal verder worden uitgewerkt in
15
2026 en 2027. In 2027 werken we verder aan de tweede stap in het volwassenheidsniveau en aan de uitbreiding van de rechtmatigheidsverantwoording. Leren en verbeteren Artikel 213a uit de Gemeentewet verplicht de gemeenten tot het verrichten van periodiek onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door het college gevoerde bestuur. Ook in 2027 voeren we een artikel 213a onderzoek uit voor de drie colleges. Het onderwerp wordt in 2026 bepaald. 1.3.14 Duurzaam verantwoorden Welke ontwikkelingen komen op ons af? De maatschappij verlangt steeds sterker van gemeenten dat (financiële) opgaven worden gerealiseerd in balans met sociale belangen en het milieu. In antwoord hierop heeft de EU de Green Deal vastgesteld, die de regio duurzaam moet maken op basis van vijf milieuthema’s (klimaat, vervuiling, water, biodiversiteit en circulariteit). Voor verslaglegging geldt de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), waaruit de European Sustainability Reporting Standards (ESRS) zijn voortgekomen. De standaarden bieden handvatten voor hoe een organisatie zich op het gebied van milieu, mens en bestuur kan verantwoorden.
Ook vormt het de kapstok om duurzaamheid een integraal onderdeel te maken van de opgaven en biedt het een afwegingskader voor bestuurders en organisatie bij het maken van strategische keuzes waarbij bepaalde duurzaamheidsontwikkelingen (zoals klimaatverandering) risico’s kunnen vormen. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Momenteel zijn gemeenten nog niet formeel verplicht zich hierover te verantwoorden. Of en wanneer deze verplichting er gaat komen is onbekend. In 2027 zal deze ontwikkeling nauwgezet worden gevolgd. De ambities voor 2027 worden in een strategische sessie met het bestuur van HLTsamen in 2026 besproken. 1.3.15 Risicomanagement Welke ontwikkelingen komen op ons af? De wet- en regelgeving op het gebied van risicomanagement neemt toe. Hierdoor loopt de organisatie meer risico’s en zal er meer aandacht moeten worden besteed aan risicobeheersing. Bij integraal risicomanagement wordt vaak gesproken over 4 volwassenheidsfases (reactie, wetgeving, proactief en waarde). HLTsamen staat momenteel aan het begin van fase 3: proactief risicomanagement opstellen. In 2025 is een nota risicomanagement en weerstandsvermogen opgesteld. Deze wordt in 2026 in besluitvorming gebracht. Van belang is om nu verdere uitwerking te gaan geven aan fase 3.
Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? In 2026 zijn er stappen gemaakt om integraal risicomanagement te ontwikkelen. Dit zal ook verder doorgevoerd worden in 2027. Het risicoregister wordt verder verbeterd en het creëren van risicobewustzijn binnen de organisatie is een doorlopend actiepunt. Hieraan zal ook in 2027 een proactieve invulling gegeven worden, onder anderen door middel van het risicospel. 1.3.16 Communicatie en participatie Welke ontwikkelingen komen op ons af? Communicatie binnen onze gemeente staat in het teken van nabijheid, duidelijkheid en betrouwbaarheid. In een samenleving waarin tegenstellingen toenemen, het debat verhardt en het vertrouwen in de overheid onder druk staat, is het essentieel dat inwoners weten waar ze aan toe zijn en zich serieus genomen voelen. Daarom investeren we in toegankelijke en tijdige communicatie, een herkenbare communicatiestijl en participatievormen die inwoners daadwerkelijk invloed geven. We leggen besluiten beter uit, maken dilemma’s zichtbaar en zorgen dat inwoners eerder betrokken worden bij ontwikkelingen in hun leefomgeving. Communicatie en participatie zijn daarmee geen sluitstuk, maar een integraal onderdeel van beleid en uitvoering — gericht op het versterken van de relatie tussen inwoners, bestuur en organisatie.
16
Communicatie Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? Het inzetten van AI binnen vakgebied communicatie. Afgelopen jaar is door andere prioriteiten in de organisatie de versnelling in het werken met AI niet gerealiseerd. Er zijn eerste stappen genomen in 2026 om dit vorm te geven, waardoor we in 2027 dit écht kunnen gaan integreren in het werk. Arbeidsmarktcommunicatie: eigen ambassadeurs In 2027 blijft het een uitdaging om goed personeel aan HLTsamen te binden en boeien. We gaan in 2027 meer inzetten op trots voor het werken bij HLTsamen en het blijven boeien van medewerkers. Vanuit communicatie adviseren en ondersteunen we dit met campagnes, creatieve ideeën, en bijvoorbeeld met de inzet van het personeelsmagazine SAMen. Nieuw landschap van online kanalen en webcare Het online communicatielandschap verandert snel en vraagt om bewuste keuzes in waar en hoe we als gemeente zichtbaar zijn. Inwoners bewegen zich steeds minder op traditionele platforms zoals Facebook en Twitter en zoeken informatie en contact via nieuwe kanalen en vormen van interactie. Daarom ontwikkelen we in 2026 een strategisch kader voor social media gebruik en webcare. Dit stelt ons in staat om in 2027 gerichter te kiezen waar we zichtbaar zijn en hoe we inzetten op bereik, betrouwbaarheid en responsiviteit.
Met de vernieuwde websites van de drie gemeenten en Werkenbij HLTsamen, en de nieuwe analysetool die in 2026 is geïmplementeerd, kunnen we het gedrag van gebruikers beter volgen en onze online dienstverlening continu verbeteren. Samen met het KCC en de inhoudelijke afdelingen zorgen we dat informatie actueel, vindbaar en begrijpelijk blijft, en dat onze digitale communicatie aansluit bij wat inwoners nodig hebben. Participatie Welke ontwikkelingen komen op ons af? In 2027 staat participatie binnen onze gemeenten in het teken van verdere professionalisering en het versterken van de relatie tussen inwoners, bestuur en organisatie. De nieuwe participatieverordening wordt in 2027 volledig operationeel en vormt het kader voor hoe en wanneer inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners worden betrokken bij beleidsontwikkeling en uitvoering. Dit vraagt om duidelijke processen, realistische verwachtingen en een consistente manier van werken binnen de hele organisatie. Wat willen we bereiken en wat gaan we doen in 2027? HLTsamen investeert in 2027 in de kennis, vaardigheden en aandacht van medewerkers, en de samenwerking met bestuurders en raadsleden, om participatie op een professionele en consistente manier toe te passen.
Dit betekent dat we passende participatievormen kiezen, inwoners tijdig betrekken bij ontwikkelingen in hun leefomgeving en beter uitleggen welke keuzes en dilemma’s daarbij spelen. In alle nieuwe opdrachten aan de gemeenteraad of het college wordt daarom expliciet opgenomen welke vorm van participatie wordt ingezet en waarom. Daarnaast versterken we de interne samenwerking, zodat participatie vanaf de start onderdeel is van beleid en projecten. Hiermee verbeteren we de kwaliteit van besluitvorming en dragen we bij aan transparantie, vertrouwen en een inclusieve lokale democratie.
17
1.4 Crisisopvang De HLT-gemeenten (Hillegom, Lisse en Teylingen) bewegen in 2027 van crisisbeheersing naar een duurzame, structurele opvangorganisatie. De focus ligt op het bieden van stabiliteit aan zowel bewoners als omwonenden, waarbij de opvang van Oekraïense ontheemden en asielzoekers (Spreidingswet) integraal wordt aangepakt. Welke ontwikkelingen komen op ons af? De centrale rol van het Kernteam De complexe opgave voor 2027 wordt volledig aangestuurd door een multidisciplinair kernteam. Dit team is de spil in de uitvoering en ontzorgt de gemeenten op alle kritieke terreinen. Het team verenigt specialisten op het gebied van ruimtelijke ordening, juridische zaken, financiën, sociaal domein en veiligheid. Borging en continuïteit: Om de uitvoering duurzaam en doelmatig te verankeren, wordt de inzet van dit team in 2026 Europees aanbesteed. Hiermee wordt de expertise voor de jaren 2027 en verder structureel in de markt gezet. Tegelijk wordt ook uitgewerkt wat nodig is aan borging in de organisatie. Enerzijds voor de bestuurlijke/ strategische advisering en anderzijds voor het contractmanagement- en contractbeheer op de uitbesteedde dienst. Het kernteam is verantwoordelijk voor het realiseren van locaties die uiterlijk 1 januari 2027 operationeel moeten zijn en borgt de flexibiliteit om piekdruk in de opvang op te vangen.
Transitie Oekraïne: Van Opvang naar Normalisatie Met het aflopen van de Europese richtlijn (RTB) op 4 maart 2027, verschuift de status van Oekraïners naar die van 'reguliere inwoner' via een nationaal transitiedocument. De inzet van het kernteam en sociaal werkers verschuift van intensieve begeleiding naar het stimuleren van participatie en eigen bijdragen (huur en zorgkosten). Er wordt rekening gehouden met een stijging in bijstandsaanvragen en een grotere druk op reguliere zorg- en onderwijsvoorzieningen. Implementatie Spreidingswet & Flexibiliteit Het jaar 2027 markeert het punt waarop de Spreidingswet volledig operationeel is. De nadruk ligt op opvanglocaties met een beschikbaarheid van minimaal 5 jaar. Het kernteam zet in op locaties die breed inzetbaar zijn voor ontheemden, asielzoekers en spoedzoekers. Dit voorkomt leegstand en optimaliseert de lange termijn financiering. De begroting 2027 weerspiegelt een aanzienlijke inspanning. De combinatie van de afbouw van specifieke Oekraïne-regelingen en de opbouw van structurele asielopvang vraagt om een toekomstbestendige financiering. De kosten binnen HLT-samen worden naar rato van het aantal opvangplekken verdeeld, waarbij het kernteam toeziet op een doelmatige besteding van de middelen. Eventuele toekomstige wijzigingen in wetgeving worden door het college opnieuw met de gemeenteraad besproken.
De transitie van noodopvang naar goed georganiseerde, duurzame voorzieningen legt een aanzienlijke druk op de beschikbare capaciteit en vraagt extra inzet, vooral door de samenloop van de afloop van de RTB-regeling voor Oekraïners en de realisatie van Spreidingswetlocaties.
18
1.5 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Het vijfde onderdeel van het programmaplan betreft de algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien. Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen zijn baten en lasten die niet specifiek aan een programma zijn toe te rekenen. Dit betreft bijvoorbeeld de algemene uitkering en niet-gebonden belastingen. In deze jaarstukken zijn geen algemene dekkingsmiddelen van toepassing. Onvoorzien De regelgeving schrijft voor dat in de begroting een onvoorzien bedrag is opgenomen. In de financiële verordening is vastgelegd dat in de begroting een post onvoorzien wordt opgenomen van € 25.000 als de begrotingsruimte dit toelaat. 1.5.1 Indicatoren De beleidsindicatoren zijn verplicht voorgeschreven gegevens die een trend kunnen signaleren. Deze gegevens worden voornamelijk vanuit externe bronnen verkregen. Deze informatie is ook beschikbaar op www.waarstaatjegemeente.nl. Voor de HLT organisatie zijn de meeste beleidsindicatoren niet van toepassing, uitgezonderd van de indicatoren die onder het taakveld bestuur thuis horen.
Indicator
Eenheid
Realisatie Begroting Begroting 2025 2026 2027 5,9 5,8 5,9 5,4 5,2 5,4
Bron * *
Formatie Bezetting Externe inhuur
Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Inhuur kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
22,73%
0,00%
0,00%
*
Apparaatskosten Overhead
Kosten per inwoner % van de totale lasten
€ 795,62 45%
€ 738,74 55%
€ 730,92 55%
* *
*
Eigen gegevens
Toelichting indicator Formatie Het gaat hier om de begrote formatie in fulltime eenheden van het ambtelijk apparaat van de organisatie op peildatum 1 januari. Uitgangspunt is het vastgestelde formatieplan, dus niet de werkelijke bezetting. Het gaat om formatieplaatsen ongeacht of die worden ingevuld door iemand met een vaste aanstelling, een tijdelijke aanstelling of nog openstaan (vacature). Fte is het equivalent van een 36-urige werkweek. Toelichting indicator Bezetting Het gaat hier om het werkelijke aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Terugkijkend op een begrotingsjaar wordt de werkelijke bezetting berekend. De gemiddelde bezetting in dat begrotingsjaar is berekend door het gemiddelde te nemen van de werkelijke bezetting op 1 januari en op 31 december. Toelichting indicator Externe inhuur Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een opdrachtgever die bij de organisatie in dienst is i) door een private organisatie met winstoogmerk ii) die tegen betaling personele capaciteit en deskundigheid inzet, iii) zonder arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de ingezette personen. 6,5% van de percentage extern inhuur wordt rechtstreeks met de gemeenten verrekend (verhaalbare kosten extern inhuur aan de gemeentes voor extra taken).
19
Toelichting indicator Apparaatskosten Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. Toelichting indicator Overhead De overheadkosten zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
20
1.6 Paragrafen Verplichte paragrafen niet voor HLTsamen Onderstaande verplichte paragrafen zijn niet van toepassing op de HLTsamen-organisatie.
Paragraaf lokale heffingen; Paragraaf Kapitaalgoederen; Paragraaf grondbeleid;
Paragraaf verbonden partijen.
21
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf schept inzicht in de actuele risico’s en de wijze waarop deze risico’s opgevangen kunnen worden. De grondslag van deze paragraaf is vastgelegd in artikel 11 van het BBV. Inleiding en achtergrond HLTsamen omschrijft een risico als een onzekere gebeurtenis die effect heeft op het kunnen behalen van een doelstelling. Een risico onderscheidt zich van een probleem omdat een probleem een zekerheid is. Risico’s kunnen zowel intern als extern zijn. Door te sturen op risico’s in relatie tot doelstellingen is HLTsamen beter in staat om haar doelen te verwezenlijken met de beschikbare middelen. Bij het aangaan van risico’s worden onderstaande vier vragen in acht genomen: Wat willen wij bereiken? Wat is daarbij onzeker (voor wie)? Wat gaan wij doen (voor wie)? Hoeveel risico is aanvaardbaar*? *Ten aanzien van de hoeveelheid aanvaardbaar risico is het voorlopige uitgangspunt gekozen dat de (netto) kans maal (netto) impact van de risico’s totaal niet groter mogen zijn dan 5% van het exploitatiebudget tenzij hier een door het bestuur goedgekeurde onderbouwing aan ten grondslag ligt. Het uitgangspunt zal formeel worden vastgesteld wanneer er voldoende ervaring is opgedaan met de herziene methodiek van risicoberekening. Het beperken van risico’s is geen doel op zich.
Risico’s zullen altijd bestaan en zijn nooit volledig te vermijden en/of te beheersen. Oftewel bij het invulling geven aan haar maatschappelijke missie zal de HLTsamen organisatie altijd een bepaalde mate van risico lopen. De kern van bovengenoemde vragen is om bewust te zijn over de risico’s en een gedegen afweging te maken tussen effectiviteit en efficiency in het omgaan met die risico’s. Het sturen op risico’s in relatie tot doelstellingen is een ontwikkeling binnen HLTsamen die zich de komende jaren verder zal vertalen. De nadruk ligt op het inventariseren en beheren van de strategische risico’s in de doelstellingen van HLTsamen. Hierbij wordt gekeken naar de netto risico’s. Dit zijn de risico’s na het inrichten van de beheersmaatregelen. In de komende jaren zal een grotere nadruk worden gelegd op risicobewustzijn en governance risico’s. Omvang Risico De omvang van het risico is berekend door voor de onderdelen beleid, dienstverlening en bedrijfsvoering van HLTsamen inzichtelijk te maken wat de belangrijkste risico’s (zie inleiding en achtergrond) zijn, hoe groot de kans wordt ingeschat dat het risico zich door de jaren heen zal voordoen en hoe groot de impact (in euro) naar inschatting zal zijn wanneer dit plaatsvindt. De kans maal de impact vormt het risicobedrag dat HLTsamen opneemt in haar begroting.
Bij het inschatten van kans en impact wordt rekening gehouden met de beheersmaatregelen die zijn getroffen (of worden getroffen) om het risico en/of de impact te verkleinen. Op deze manier wordt het netto risicobedrag berekend. De risico’s zijn geïnventariseerd en geactualiseerd door de managers die sturen op de beheersing van het risico en de daarmee verbonden doelstellingen. Bij het inschatten van kans en impact hebben zij gebruik gemaakt van een standaard tabel voor kans en impact. Op basis van bovengenoemde risico-inventarisatie is gebleken dat de omvang van het netto risico van HLTsamen € 1.701.631 bedraagt.
22
Omvang risico HLTsamen 1 januari 2027 Risicobedrag
€ 1.701.631
% risico i.r.t. omvang Begroting 2027
=2,75 %
Omvang incidentele weerstandscapaciteit HLTsamen HLTsamen heeft geen incidentele weerstandscapaciteit, omdat HLTsamen geen algemene reserve en geen stille reserves heeft. Het risicobedrag € 1.701.631 zal naar rato (verdeelsleutel) worden toegevoegd aan de omvang van het risico van Hillegom, Lisse en Teylingen. Score
Risicokans
1. laag 2. gemiddeld 3. hoog
0% - 25% 25% - 75% 75% - 100%
Beschrijving risico
Gemiddelde risicokans 12,50% 50% 87,50%
Maximaal risico
Kans
%
Financieel risico
Onderdeel Beleid 0%
€0
Onderdeel Bedrijfsvoering Risico dat vervanging bij ziekte en vacatures niet uit het salarisbudget gedekt kan worden. Met de heroverw egingen is het salarisbudget krapper geworden.