RV Zienswijzen ontwerp RES 2.0

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

29 januari 2026 Zienswijzen Ontwerp RES 2.0 Wim Wink

Voorstel Een zienswijze in te dienen op de ontwerp RES 2.0 conform bijgevoegde concept zienswijzebrief, inhoudend dat u geen zienswijzen wilt inbrengen. Inleiding In Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen werken 16 gemeenten, de provincie, 3 waterschappen en netbeheerder Liander samen aan duurzame energie met een Regionale Energie Strategie (RES). In de RES staat hoe we in onze regio van fossiele energie overschakelen op duurzame elektriciteit en warmte. Ook staat in de RES welke infrastructuur en opslag daarvoor nodig zijn. In de RES 1.0 hebben we onder andere afgesproken om in 2030 1,62 TWh duurzame elektriciteit op te wekken. In de RES 2024 is dit opwekdoel opnieuw bevestigd en is een strategie beschreven hoe we tot de invulling van dit doel komen. Proces In 2021 is de RES 1.0 vastgesteld. Hiermee is ook vastgelegd dat de nadere uitwerking van de afspraken in een RES 2.0 zou landen. Met de vaststelling van de RES 2.0 blijven de afspraken en kaders van de RES 1.0 gehandhaafd, de RES 2.0 is een aanvulling hierop. In 2024 is er eerst een tussenstap gemaakt met een verrijking van de RES 1.0 vanwege de vele veranderingen in het speelveld, zoals netcongestie, stikstof, oplopende wachttijden voor uitspraken van de Raad van State en terugleverkosten voor elektriciteit.

Ook nieuwe ruimtelijke beperkingen spelen een rol, zoals het wespendiefbeleid op en rond de Veluwe en restrictiever provinciaal beleid voor de ontwikkeling van zon- en windenergie. Bovendien is de regionale planMER opgeleverd. Hiervoor is eerst een Notitie van Reikwijdte en Detailniveau opgesteld die in 2022 gepubliceerd is voor zienswijzen. Vervolgens is in juli 2023 de planMER ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraden. De RES 2.0 is de opvolger van de RES 1.0 uit 2021. De RES 2.0 blijft gestoeld op de afspraak om als regio 1,62 TWh duurzame elektriciteit grootschalig op te wekken. De kans is echter groot dat we dit doel pas in de periode na 2030 bereiken. Vanwege een aantal ontwikkelingen is het namelijk steeds moeilijker om (tijdig) grootschalige duurzame elektriciteitsprojecten te ontwikkelen. Ter informatie: tussen de vaststelling van de RES 1.0 en deze RES 2.0 is de Omgevingswet van kracht geworden. De RES 1.0 was in 2021 nog een raadsbesluit, terwijl de RES 2.0 geldt als een ‘vrijwillig programma’, een vaststellingsbevoegdheid die bij colleges is belegd. Inhoud op hoofdlijnen Ontwikkeling integraal energiesysteem De energietransitie in Nederland vraagt om een stevige versnelling en verbreding.

Waar de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 vooral gericht was op het realiseren van duurzame elektriciteitsopwekking met zon en wind, werd in de RES 2024 de eerste stap gezet naar een integrale benadering van het energiesysteem. Met de RES 2.0 zetten we een volgende stap: een integrale benadering waarin duurzame opwek, warmtevoorziening en infrastructuur nauw met elkaar worden verbonden. We Zaak Document

: :

290817 295722

werken toe naar een energiesysteem waarbij vraag en aanbod dichterbij elkaar worden gebracht. Netcongestie is een belangrijke reden hiervoor. Local for local als uitgangspunt voor de restopgave van 0,3 TWh Deze RES 2.0 geeft ook een nadere uitwerking om het afgesproken bod van 1,62 TWh duurzame elektriciteitsopwek in de regio te realiseren. Van de afgesproken 1,62 TWh is op dit moment 0,71 TWh gerealiseerd en 0,50 TWh vergund. Een aantal vergunde projecten wacht daarbij nog op een uitspraak van de Raad van State. Ook zitten nog drie vergevorderde windinitiatieven in de projectenpijplijn, samen goed voor 0,11 TWh. Als we deze getallen bij elkaar optellen, dan komen we tot 1,32 TWh. Dit betekent dat we als regio nog een restopgave hebben van 0,30 TWh aan grootschalige duurzame elektriciteitsopwek. Om invulling te geven aan deze restopgave zetten we in op drie parallelle sporen: • Zon-op-dak projecten als onderdeel van smart energy oplossingen • Elektriciteitsopwekking bij industriële grootverbruikers • Nieuwe zoekgebieden windenergie om gemeentelijke doelen te faciliteren Dat laatste punt is relevant voor gemeente Heumen. In de RES 2.0 is in lijn met het raadsbesluit van 30 januari 2025 het Kommengebied opgenomen als zoekgebied voor windenergie. Beoogd effect • We willen met de RES 2.0 passende oplossingen zoeken om de resterende opwekopgave, circa 0,30 TWh, te realiseren.

• De RES 2.0 geeft richting in de weerbarstige werkelijkheid bij de transitie van het huidige energiesysteem in onze gemeenten. Naast elektriciteit staan thema’s als warmte, netcongestie, bestuurlijke samenwerking en draagvlak centraal. We formuleren in deze RES 2.0 voor het energiesysteem vier thema’s die richting geven aan onze gezamenlijke inzet: Het beter benutten van de bestaande infrastructuur; Integraal programmeren van ruimtelijke en energetische ontwikkelingen; Een nauwe samenwerking tussen gemeenten, netbeheerders, provincies en landelijke partijen; Het ontwikkelen van handelingsperspectieven voor gemeenten, bedrijven en inwoners. Argumenten 1.1 Het college heeft het voornemen om de RES 2.0 vast te stellen. De RES 2.0 speelt in op diverse ontwikkelingen die een rol spelen bij de energietransitie, zoals: - Netcongestie zorgt voor langdurige beperkingen op het elektriciteitsnet. Dit heeft grote invloed op zowel toelevering op het elektriciteitsnet als op afname van het elektriciteitsnet. - Gemeenten stelden na de RES 1.0 Transitievisies Warmte (TVW) op. Mede hierdoor groeide het inzicht in de warmtetransitie. Gemeenten werken nu aan de opvolger van de transitievisies; het Warmteprogramma, een verplicht programma onder de Omgevingswet. - De regionale planMER heeft inzicht gegeven in welke gebieden er mogelijkheden zijn voor zonneen windenergie.

Een aantal gemeenten heeft op basis daarvan nieuwe windzoekgebieden vastgelegd. - De provincie Gelderland heeft een restrictiever beleid vastgesteld (op basis van bestuursafspraken) voor de ontwikkeling van zonne-energie op natuur- en landbouwgronden. - Strengere Gelderse windnormen en beleid om de wespendief op de Veluwe te beschermen, leiden tot een beperking van de mogelijkheden voor windenergie. 2

- De urgentie en opgave zijn groot: de vraag naar energie en duurzame warmte groeit snel, terwijl uitbreiding van infrastructuur veel tijd kost. Netcongestie, de verduurzaming van de gebouwde omgeving en het realiseren van nieuwe duurzame bronnen, vragen om een doortastende aanpak en (bestuurlijke) samenwerking. - Met de RES 2.0 geven we samen richting aan een robuust, duurzaam en flexibel energiesysteem waarin elektriciteit, warmte en infrastructuur elkaar versterken. Zo werken we aan een Groene Metropoolregio die klaar is voor de toekomst en waarin iedereen kan meedoen aan de energietransitie. 1.2 We vinden het belangrijk dat uw raad de mogelijkheid heeft om zich uit te spreken over de RES 2.0. Om de restopgave van 0,3 TWh te kunnen realiseren is er gezocht naar meer zoekgebieden voor windenergie. Gemeente Heumen kwam naar voren als een van de gemeenten die daar mogelijkheden voor heeft. De gemeenteraad van Heumen heeft op 30 januari 2025 besloten het Kommengebied aan te wijzen als zoekgebied voor windenergie. Daarbij is ook besloten dat als een initiatiefnemer voor windenergie een grondig en gedegen onderzoek uitvoert naar de haalbaarheid van windenergieopwekking in het Kommengebied en uit dat onderzoek blijkt dat dat onvoldoende haalbaar is, het college opnieuw naar de raad komt met het voorstel over zoekgebieden voor windenergie.

Het A73-gebied wordt dan opnieuw aan de raad voorgelegd als zoekgebied. Het Kommengebied is in de RES 2.0 opgenomen als aanvullend zoekgebied voor windenergie. Wij vinden het belangrijk om uw raad de gelegenheid te geven hier kennis van te nemen, maar u daarnaast ook de mogelijkheid te geven aanvullende zienswijzen in te dienen. Wij adviseren u om geen zienswijzen in te dienen, aangezien de RES 2.0 voor wat betreft aanvullende zoekgebieden voor windenergie geheel in lijn is met uw besluit van 30 januari 2025. 1.3 De inzagetermijn eindigde op 14 januari 2026. Dit zou betekenen dat uw raad geen zienswijze had kunnen inbrengen op de RES 2.0. Het college heeft daarom gebruik gemaakt van de gelegenheid om vóór 14 januari 2026 een pro forma zienswijze in te dienen, met het verzoek om ons in de gelegenheid te stellen om vóór 31 januari 2026 met een formele zienswijze te komen. Daarmee is het indienen van een zienswijze voor uw raad toch mogelijk geworden. Kanttekeningen In de Groene Metropoolregio is afgesproken dat we zoeken naar een goede balans tussen zorgvuldigheid en snelheid binnen het RES 2.0 proces en dat de RES een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Daarom treden alle 16 RES gemeenten en de provincie op als bevoegd gezag. Het gelijktijdig publiceren van en besluiten over de RES 2.0, is een uitdaging. Financiën Dit besluit heeft geen financiële consequenties.

Voor de regionale activiteiten van de RES ontvangen we een bijdrage van het Rijk. De regionale financieringsafspraken voor RES 2.0 verlopen via de budgetbesprekingen voor de Groene Metropoolregio onder de opgave Circulaire regio. Communicatie & participatie Participatie In de afgelopen maanden is de Ontwerp RES 2.0 tot stand gekomen in een proces waarbij zowel ambtelijk, bestuurlijk als vanuit het maatschappelijke veld, input is opgehaald en verschillende feedbackrondes hebben plaatsgevonden. Zo waren de regionaal belanghebbenden, verenigd in de Regionale Adviestafel RES, betrokken bij het 3

opstellen van de RES 2.0. Verschillende gemeenteraden hebben voorafgaand aan de uitwerking van RES 2.0 wensen en bedenkingen opgesteld. Deze wensen en bedenkingen zijn meegewogen in de RES 2.0 en, inclusief beantwoording, opgenomen als bijlage. Gemeente Heumen heeft geen wensen of bedenkingen ingediend. Communicatie De kennisgeving van publicatie van de Ontwerp RES 2.0, met planMER als bijlage, communiceren we via de gemeentelijke kanalen van de 16 gemeenten. Ook via de website www.gmr.nl/res is de Ontwerp RES 2.0 in te zien. De kennisgeving en andere communicatieteksten ten behoeve van publicatie worden in de loop van november aangeleverd bij de betrokken ambtenaar (APCR) en communicatieadviseur. Binnengekomen zienswijzen worden door de Groene Metropoolregio verzameld. Hier wordt ook de beantwoording ambtelijk voorbereid. Zo kunnen gelijke zienswijzen in de hele regio gelijk worden beantwoord. Alle zienswijzen worden gebundeld en beantwoord in een Nota van Beantwoording. Na het verwerken van reacties bespreken we de definitieve RES 2.0 in het Bestuurlijk Platform Circulaire Regio. De RES 2.0 wordt daarna ter vaststelling aan alle colleges voorgelegd. burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester

Bijlagen: • Raadsbesluit Zienswijzen Ontwerp RES 2.0 • Zienswijzebrief Ontwerp RES 2.0 • Ontwerp RES 2.0 • Vragen en antwoorden bij Ontwerp RES 2.0

4