RV Zienswijzen begroting 2026, gewijzigde begroting 2025, jaarstukken 2024 ODRN

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

5 juni 2025 ODRN zienswijzen begroting 2026, gewijzigde begroting 2025, jaarstukken 2024 Vincent Arts

Voorstel 1. In te stemmen met de jaarstukken 2024 en met het toevoegen van het rekeningresultaat van € 352.639 aan de algemene reserve; 2. In te stemmen met de begrotingswijziging 2025; 3. In te stemmen met de begroting 2026; 4. De meerjarenraming 2027-2029 voor kennisgeving aan te nemen; 5. De brief aan het Dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst Regio Nijmegen over de zienswijze op de jaarstukken 2024, de gewijzigde begroting 2025 en de begroting 2026 vast te stellen. Inleiding De ODRN voert voor de gemeente Heumen taken uit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). De ODRN heeft conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen aan de deelnemende gemeenten de voorlopige jaarrekening 2024, de gewijzigde begroting 2025 en de ontwerpbegroting 2026 aangeboden. Het Dagelijks Bestuur verzoekt de gemeenteraden om een zienswijze te geven en deze voor 20 juni 2025 kenbaar te maken. Jaarrekening 2024 Algemeen Het jaar 2024 werd gekenmerkt door een paar grote veranderingen voor de ODRN en haar deelnemers: de invoering van de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging (Wkb), de implementatie van een nieuw zaaksysteem en de ontvlechting van de BRIKS-taken door de gemeente Nijmegen. Het proces van ontvlechting heeft de ODRN de kans geboden om de organisatie voor wat betreft de uitvoering van de BRIKS-taken opnieuw in te richten.

Zo wordt er vanaf nu gewerkt met zelfsturende units per deelnemer. Dat versterkt de samenwerking. In 2024 heeft de ODRN met haar partners een Uitvoeringsprogramma (UVP) VTH opgesteld op basis van het eerder vastgestelde VTH-beleid. Het geldt voor de periode 2025 – 2026. De ODRN leek in 2024 af te stevenen op een groot tekort. Met het voorstel over de Kadernota 2025 2026 hebben we dit eind 2024 al bij uw raad aangekondigd. Ondanks deze slechte prognose sluit de ODRN het jaar 2024 af met een positief resultaat van € 352.639. De verkeerde inschatting is het gevolg van extra inkomsten, inrichtingsfouten in het nieuwe zaaksysteem en een herziening van de kostenprognoses. Ook werd een taskforce ingesteld, die veel aandacht heeft gehad voor kostenbeheersing, het terugdringen van inhuur en ziekteverzuim en een scherpe urenverantwoording. Dit heeft zijn vruchten afgeworpen. Een en ander onderstreept de noodzaak van verbeterde monitoring en controlemaatregelen in de toekomst.

Zaak Document

: :

242064 264884

Gemeente Heumen Voor gemeente Heumen is de werklijst voor wat betreft toezicht en handhaving BRIKS nagenoeg geheel gerealiseerd. Voor het onderdeel ‘BRIKS juridische diensten’ zijn, als het gaat om rechtsbescherming, in 2024 meer zaken afgehandeld dan begroot. De verwachting is dat dit in 2025 doorzet, aangezien met de ODRN is afgesproken dat zij in 2025 bezwaar- en beroepsprocedures van omgevingsvergunningen met ruimtelijke aspecten voor gemeente Heumen gaan doen. Bij BRIKS-vergunningverlening viel vooral de verschuiving van aanvragen voor kleinere bouwactiviteiten naar grotere bouwplannen op. Door de Omgevingswet is de milieuvergunningplicht veranderd. Er is daarom geïnventariseerd welke bedrijven na de invoering van de Ow nog vergunningplichtig zijn Voor wat betreft toezicht en projecten milieu zaten we in 2024 op koers. Financieel Het jaarresultaat van de ODRN over 2024 geeft een positief resultaat van € 352.639. Door de ODRN wordt voorgesteld om het voordelig resultaat toe te voegen aan de Algemene reserve. Het benodigd weerstandsvermogen is berekend op basis van de risico-inventarisatie en bepaald op € 658.500. Door het positieve resultaat toe te voegen aan de bestemmingsreserve neemt deze toe tot een bedrag van € 556.134, waardoor de weerstandsratio is verbeterd ten opzichte van vorig jaar.

Dit is nog onvoldoende om de berekende financiële risico’s op te vangen (€ 633.900). Het advies aan de deelnemende gemeenten is om dit in de paragraaf Weerstandsvermogen op te nemen naar rato van deelname. Berekend risico voor Heumen is € 4.000. De totale bijdrage van Heumen aan de ODRN bedroeg in 2022 € 993.361. De totale kosten BRIKS en Milieu bedroegen € 943.931. Daarnaast waren er nog diverse overige projecten (zijnde niet VTH-taken) waar de ODRN bij betrokken was, zoals controles kampement Heumensoord en IGP- bijzondere handhaving en ondermijning. Deze kosten bedroegen in totaal € 49.429. Verklaring accountant en advies Adviescommissie De accountant heeft de controle van de jaarrekening 2024 van de ODRN afgerond en is voornemens om een goedkeurende controleverklaring af te geven. De Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen adviseert om: • In te stemmen met de Jaarrekening 2024 en het positieve resultaat van € 352.639 van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Regio Nijmegen. • In te stemmen met het toevoegen van het positieve resultaat aan de algemene reserve. Wij stellen u voor om het advies van de Adviesfunctie te volgen. Wijziging begroting 2025 Algemeen De lasten en baten zijn in 2025 € 192.000 hoger dan de eerder vastgestelde begroting. Bij de lasten gaat het met name om primaire salariskosten en kosten voor inhuur.

Bij de baten gaat het om de werkplannen die de deelnemende gemeenten naar beneden hebben bijgesteld in aanloop naar ravijnjaar 2026.

2

Gemeente Heumen Voor gemeente Heumen valt de advieslijst voor 2025 € 91.000 hoger uit ten opzichte van de begroting ODRN 2025. De wijzigingen zitten vooral in een bijstelling van de uren die zijn geraamd voor de uitvoering van producten ten gevolge van de invoering van de Ow. Ook is er een stijging van kosten bij projecten BRIKS en milieu. Dit is voor een deel het gevolg van het UVP VTH dat de deelnemende gemeenten samen met de ODRN hebben opgesteld. Voor de duidelijkheid: de begroting voor 2025 is in april 2024 opgesteld en de advieslijst 2025 is van december 2024. Bovengenoemde ontwikkelingen hebben zich voorgedaan in de periode ertussen. De projecten waar het om gaat zijn milieuprojecten als Circulaire economie, emissie van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en inventarisatie stortplaatsen (samen ca. € 20.000) en BRIKS-projecten zoals onderzoek naar breedplaatvloeren, energielabels kantoorgebouwen en toezicht bestaande bouw (samen € 23.000). Financieel Met de wijziging van de begroting ODRN 2025 wil de ODRN deze laten aansluiten op de geactualiseerde werkplannen (€ 192.000). In de meerjarenbegroting 2025-2028 is een bedrag van € 1.106.000 opgenomen (werkplan 2025, versie april 2024). O.a. door uitbreiding van inzet uren door ODRN en enkele aanvullende opdrachten zijn de definitieve kosten werkplan 2025 € 1.179.000.

Advies adviescommissie De Adviesfunctie adviseert om: • In te stemmen met de begrotingswijziging 2025 van de begroting 2025 van € 192.000. Wij stellen u voor om het advies van de Adviesfunctie te volgen. Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 Algemeen Bij vergunningverlening milieu gaan de thema’s uit het UVP, zoals ZZS, indirecte lozingen en energie, een belangrijke rol spelen. Toezicht wordt uitgevoerd via de principes van effectgericht werken. Dit betekent risicogestuurd werken en focus leggen op de effectiviteit van controles op gebied van verkleinen van risico’s en het besparen van energie. Dit betekent dat er vooral wordt gecontroleerd bij bedrijven met de grootste milieu-impact; bedrijven met goed naleefgedrag worden minder vaak bezocht. Bij bouwvergunningverlening ligt de nadruk op constructieve veiligheid, brandveiligheid en aspecten zoals ventilatie. Duurzaamheid vervult een centrale rol. Het toezicht op bestaande gebouwen wordt uitgebreid, en richt zich ook meer op illegale bouwactiviteiten, in de vorm van vrije-veld-toezicht. Qua algemene ontwikkelingen speelt de verkenning van een fusie tussen ODRN en ODRA momenteel een belangrijke rol. In de begroting 2026 is zover mogelijk rekening gehouden met die verkenning. Gemeente Heumen Voor gemeente Heumen nemen de kosten voor de uitvoering in 2026 met € 151.177 toe.

3

Er worden meer milieuprojecten uit het UVP opgepakt, waaronder een aantal verplichte. Dat zijn de projecten Indirecte lozingen (€ 30.000), Wet openbaarheid overheid (€ 5.000), Actualisatie vergunningen (€ 7.200). Daarnaast gaat er € 12.000 naar het project Scherper vergunnen en € 2.100 naar ZZS. Bij BRIKS gaat het om een kostenstijging van € 98.000. Die zit bij de posten vergunningverlening, toezicht en rechtsbescherming. In de toename van € 151.177 is de verhoging van het percentage indirect productief van 23 naar 25% al verwerkt. Voor Heumen is dat een bedrag van ca. € 22.000. De ODRN geeft aan dat de kosten voor indirecte inzet (accountmanagers, werkoverleg, procesondersteuning, innovatie en ontwikkeling) mede stijgen doordat gemeente Nijmegen de bouwtaken heeft teruggehaald, waardoor de omzet is gedaald. De indirecte inzet kan echter niet procentueel mee afgebouwd worden, en het gaat om taken die onverminderd nodig blijven. De verhoging maakt het volgens de ODRN mogelijk om coördinatie en werkprocessen te verbeteren, het accountmanagement te versterken en de kwaliteit van de dienstverlening te borgen. Als deelnemers zijn wij hierbij gebaat. Wel zijn we benieuwd naar de opbouw van die indirecte inzet. Wellicht zijn daar andere keuzes in te maken.

Financieel Voor de begroting 2026 en de meerjarenbegroting 2027-2029 zijn de volgende (financiële uitgangspunten gehanteerd: • De begroting 2026 is opgesteld op basis van de advieslijsten 2026. • De meerjarenbegroting 2026 - 2029 is op prijspeil 2026. Indexering is conform vastgestelde BRN norm van een indexering van 4,91%. • Een inhuurbudget van 20% van begrote salarissen plus inhuur. • 30% van het begrotingstotaal wordt uitgetrokken voor overhead. • We streven een weerstandsratio (risico’s/weerstandcapaciteit) van 0,8 na. • Bij salariskosten wordt gerekend met een anciënniteit van 10 (max -1). • De begroting is zonder kostprijsverhogend btw-effect. We factureren de opdrachtgevers inclusief btw. • De kapitaallasten zijn gebaseerd op de afschrijfslasten. 0% rente. De indexering van 4,91% is conform de begrotingsrichtlijnen Regio Nijmegen 2026 van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen. Voor Heumen is de bijdrage voor 2026 geraamd op een bedrag van € 1.331.000 en is gebaseerd op de advieslijst voor 2026 die in maart jl. is afgestemd met Heumen. In de kadernota 2026-2029 van de gemeente Heumen is rekening gehouden met een toename van de kosten van € 223.000 (stijging 2025 en 2026) voor 2026 e.v. Dekking hiervan vindt plaats uit de stelpost prijsindexeringen.

Advies adviescommissie De Adviescommissie adviseert om: • In te stemmen met de begroting 2026 van de ODRN; • Een standpunt in te nemen ten aanzien van de verhoging van het percentage van indirect productief van 23% naar 25%. • De gemeenteraden wordt geadviseerd om in te gaan op de ingeschatte omzet 2026 (advieslijsten/ werkplannen) van de ODRN; 4

• De meerjarenraming 2027-2029 voor kennisgeving aan te nemen. Wij stellen u voor het advies van de Adviesfunctie over te nemen. Tot slot geeft de Adviesfunctie nog enkele algemene adviezen mee. Ze stelt de deelnemers onder meer voor om in hun zienswijzen in te gaan op hoe de ODRN is omgegaan met de oproep om bezuinigingsscenario’s uit te werken. Ook adviseert ze de deelnemende gemeenten om de ODRN op te roepen om de financiële consequenties van de fusie tijdig en overzichtelijk te rapporteren aan de deelnemers. Wij nemen deze voorstellen in onze zienswijzen mee. Beoogd effect Het vaststellen van een begroting voor de ODRN die goed is afgestemd op de begroting van de gemeente Heumen en die is gebaseerd op een advieslijst waarin een reële inschatting is gemaakt van de producten en diensten die de gemeente Heumen in 2026 van de ODRN wil gaan afnemen. Het vaststellen van een jaarrekening die een juiste financiële verantwoording over het jaar 2024 laat zien. Argumenten 1.1. De Adviesfunctie geeft een positief advies over de jaarrekening 2024. De adviesfunctie adviseert de deelnemende gemeenten om in te stemmen met de Jaarrekening 2024 en de voorgestelde resultaatbestemming. We stellen voor om dit advies over te nemen. 1.2 De jaarrekening sluit positief af en er is door de accountant een goedkeurende controleverklaring afgegeven over de jaarrekening 2022.

De Jaarrekening sluit met een positief rekeningresultaat van € 352.639. Het DB stelt voor om dit positieve rekeningresultaat toe te voegen aan de algemene reserve. De accountant heeft een goedkeurende controleverklaring afgegeven voor getrouwheid en rechtmatigheid. 2.1 De Adviesfunctie geeft een positief advies over de begrotingswijziging 2025. De Adviesfunctie adviseert de gemeenten om in te stemmen met de voorgestelde begrotingswijziging 2025. Voor Heumen heeft de gewijzigde begroting ODRN verder geen consequenties, omdat met de wijzigingen al rekening was gehouden in de begroting 2025. 3.1 De Adviesfunctie adviseert in te stemmen met de begroting 2026. We adviseren, conform advies van de adviesfunctie, in te stemmen met de begroting 2026. De kosten nemen toe met € 151.177. Dit is voor een groot deel het gevolg van het opstellen en vervolgens uitvoeren van het verplichte UVP. In de toename van € 151.177 is de verhoging van het percentage indirect productief van 23 naar 25% al verwerkt. Voor Heumen is dat een bedrag van ca. € 22.000. 5.1 Het Dagelijks Bestuur verzoekt de gemeenteraden om een zienswijze te geven en deze voor 20 juni 2025 kenbaar te maken.

In de zienswijzebrief wordt ingegaan op goede monitoring en controle op kosten en prognoses, op hoe de ODRN is omgegaan met de oproep om bezuinigingsscenario’s uit te werken, op de stijging van 23 naar 25% indirect productief en op het tijdig en overzichtelijk rapporteren over de fusieplannen van de ODRN met ODRA. Kanttekeningen I. De hoogte van de kosten kan nog veranderen. Drie deelnemers van de ODRN verzetten zich tegen de verhoging van de opslag indirect productief van 23 naar 25%. Mocht het AB ODRN uiteindelijk tegen die kostenverhoging besluiten, dan dalen de kosten van de advieslijst 2026 voor Heumen met circa € 22.000. 5

Communicatie & participatie Na besluitvorming wordt de ODRN per brief geïnformeerd over de zienswijze van de gemeente Heumen.

burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester

Bijlagen: • Raadsbesluit zienswijzen Jaarrekening 2024, begrotingswijziging 2025, begroting 2026 ODRN • Concept zienswijzebrief ODRN • Adviesrapport jaarstukken 2024 en begroting 2026 ODRN • Jaarstukken 2024 ODRN • Begrotingswijziging 2025 ODRN • Begroting 2026, inclusief meerjarenraming 2027-2029 • Accountantsverslag 2024 ODRN • Aanbiedingsbrief Staten en Raden

6