RV Zienswijze jaarrekening 2025 en begroting 2027 VRGZ

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

3 juni 2026 Zienswijze jaarrekening 2025 en begroting 2027 VRGZ Joerie Minses

Voorstel 1. De zienswijzebrief op de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid vast te stellen. 2. Een risico naar rato van de deelnemersbijdrage op te nemen in de risicoparagraaf van de gemeentelijke begroting 2027 voor zover dit de algemene reserve overstijgt. Inleiding De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) heeft conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen aan de deelnemende gemeenten de voorlopige jaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 aangeboden. Het Dagelijks Bestuur (DB) verzoekt de gemeenteraden om een zienswijze te geven en deze voor 16 juni 2025 kenbaar te maken. De gemeente Heumen is deelnemer van de VRGZ. De VRGZ is een organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, meldkameractiviteiten en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit regionale samenwerkingsverband van 14 gemeenten is gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Wet veiligheidsregio’s. De zienswijze is één van de gemeentelijke sturingsinstrumenten richting de Gemeenschappelijke Regelingen (GR) en is gebaseerd op het adviesrapport van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen in de Regio Nijmegen. De Adviesfunctie beoordeelt de jaarstukken en begroting en adviseert regiogemeenten hierover. Het Adviesrapport van de Adviesfunctie is als bijlage opgenomen.

Beoogd effect Door de jaarrekening en begroting jaarlijks te toetsen en de VRGZ van een zienswijze te voorzien houdt de gemeente Heumen zicht op de stand van zaken bij de VRGZ. Met het indienen van de zienswijze vraagt de gemeente Heumen de VRGZ rekening te houden met de visie van Heumen bij de vaststelling van de jaarstukken en de begroting. Dit stelt de raad in staat kaders te stellen, invloed uit te oefenen en de belangen van onze gemeente te borgen. Het lange termijn doel van de zienswijze is dat onze gemeente een goed werkende veiligheidsregio heeft die zorgt voor een betrouwbare brandweerzorg en ambulancezorg, goed voorbereid is op rampen en crises en dit bewerkstelligt binnen financieel verantwoorde kaders voor de deelnemende gemeenten.

Zaak Document

: :

1037248 1039667

Argumenten Jaarrekening 2025 1.1 De resultaatbestemming sluit aan bij de financiële kaders. De voorgestelde resultaatbestemming bij de conceptjaarrekening 2025 sluit aan bij de vastgestelde financiële kaders van de VRGZ. Voorgesteld wordt om: • Het negatieve resultaat bij C&R (-€158.000) te onttrekken aan de algemene reserve C&R; • Het positieve resultaat van het programma RAV (€340.000) toe te voegen aan de reserve aanvaardbare kosten RAV. Het onttrekken van middelen uit de algemene reserve C&R om het tekort binnen dit programma te dekken is binnen de kaders toegestaan. 1.2 Er wordt aandacht gevraagd voor de algemene reserve die onder druk staat. Het programma C&R heeft een tekort. Om dit tekort te dekken worden middelen uit de algemene reserve gehaald. Hiermee worden incidentele tekorten opgevangen, waarmee voorkomen wordt dat het tekort direct leidt tot aanvullende financiële lasten voor gemeenten. Dit zorgt er wel voor dat de algemene reserve C&R onder de door het bestuur vastgestelde minimale norm van 5% komt. Incidentele meevallers dekken nu structurele kosten. Dit wordt door ons als onwenselijk en financieel risicovol beschouwd. Ontwerpbegroting 2027 1.3 De ontwerpbegroting sluit aan bij de toenemende en complexe veiligheidsopgaven. De veiligheidsopgaven nemen toe en worden steeds complexer, onder andere door geopolitieke spanningen en landelijke eisen.

In de ontwerpbegroting 2027 is hier rekening mee gehouden. 1.4 In de zienswijzebrief wordt aandacht gevraagd voor het financieringsvraagstuk. Om de hierboven genoemde steeds meer toenemende en complexere veiligheidsopgaven het hoofd te kunnen bieden, zijn structureel extra financiële middelen nodig. Gemeenten staan tegelijkertijd ook onder financiële druk waardoor de ruimte beperkt is. Daarom vraagt de raad om het financieringsvraagstuk in de landelijke politiek te blijven agenderen en de lobby richting het ministerie van J&V en het ministerie van Defensie voort te zetten. 1.5 En vraagt de raad om inzicht in risico’s bij ontwikkelingen en nieuw beleid. De raad vraagt in de zienswijze de VRGZ om bij ontwikkelingen en nieuw beleid scenario’s uit te werken, bestuurlijke en financiële risico’s in kaart te brengen en inzicht te geven in de noodzakelijkheid en wenselijkheid van ontwikkelingen. Dit stelt het Algemeen Bestuur van de VRGZ in staat om bewuste keuzes te maken tussen scenario’s, met daarbij oog voor zowel de maatschappelijke opgave als de financiële draagkracht van gemeenten. Op deze manier is ook beter inzichtelijk wat een beslissing voor de gemeenten betekent.

2

Actualiteiten 1.6 In de zienswijze wordt ingegaan op de relevante actualiteiten. In de zienswijze wordt ingegaan op een aantal relevante en impactvolle actualiteiten die van belang zijn om mee te geven aan de VRGZ. Het betreft de splitsing van de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie VRGZ en GGD GZ, de ontwikkelingen rondom maatschappelijke en digitale weerbaarheid en de totstandkoming van het nieuwe Regionaal Beleidsplan. Het is van belang dat deze actualiteiten expliciet worden benoemd in de zienswijze, omdat zij wezenlijke gevolgen kunnen hebben voor de bestuurlijke keuzes, de financiële positie en de inzet van gemeenten in de komende jaren. Overig 1.7 De zienswijze sluit aan bij het advies van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen (AGR). De AGR heeft de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 van de VRGZ beoordeeld en een regionaal advies uitgebracht. In dit advies wordt onder andere gewezen op de kwetsbaarheid van de algemene reserve en structurele tekorten die nu met incidentele middelen worden gedekt. De zienswijzebrief volgt de strekking van dit advies. 1.8 De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om een zienswijze vast te stellen. De gemeenteraad kan in zijn zienswijze aangeven wat hij van de conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 van de VRGZ vindt en deze reactie kan de VRGZ verwerken in haar plannen.

De VRGZ benoemt in haar raadsbrief dat de gemeenteraden de mogelijkheid krijgen om een zienswijze in te dienen en in de Gemeenschappelijke Regeling staat beschreven dat de gemeenteraad deze bevoegdheid heeft. 2.1 Hiermee vangt de raad dit financiële risico in de begroting op. De VRGZ beschrijft in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in haar conceptjaarrekening en ontwerpbegroting de omvang van de risico’s welke de VRGZ loopt. Niet alle risico’s kunnen door de VRGZ worden opgevangen, daarom adviseert de Adviesfunctie in haar rapportage dat het verstandig is als gemeenten het overige risico opnemen in hun risicoparagrafen. Kanttekeningen 1.1 Een zienswijzebrief biedt geen garantie dat het bestuur van de VRGZ de input van de raad opvolgt in het vaststellen van de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027. Met een zienswijzebrief geeft de raad een reactie op de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027. Het Dagelijks Bestuur VRGZ geeft een reactie op de zienswijze, maar het Algemeen Bestuur is bevoegd om de conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 vast te stellen. Zij kunnen ervoor kiezen om de input uit de zienswijze niet mee te nemen. Als meerdere gemeenten hetzelfde standpunt innemen, is de kans groter dat het Algemeen Bestuur de geuite zorgen en aanbevelingen in de zienswijze meeneemt in haar besluitvorming. 3

1.2 De bevindingen van de accountant zijn nog niet getoetst. Er is nog geen controleverklaring van de accountant afgegeven over de conceptjaarrekening 2025. De VRGZ heeft aangegeven dat medio mei een goedkeurende accountantsverklaring wordt verwacht. Financiën Conceptjaarrekening 2025 De bijdrage van de gemeente Heumen voor de uitvoering van VRGZ taken was in 2025 begroot en gerealiseerd op €1.551.579. De VRGZ sluit het jaar af met een positief resultaat. Het gerealiseerde resultaat voor de VRGZ is €182.000 positief en bestaat uit: - Crisis- en Rampenbestrijding (C&R): €158.000 negatief Het negatieve resultaat wordt onder andere veroorzaakt door lagere opbrengsten dan begroot als gevolg van de herstelactie van het construct Kosten voor Gemene Rekening (KGR) met de GGD Gelderland Zuid. De herstelactie heeft geresulteerd in een negatieve impact van €552.500. Daarnaast was er sprake van structurele kostenstijgingen (onder andere vastgoed, onderhoud, opleidingen, Arbo en werving). Als gevolg van incidentele meevallers, onder andere door lagere kapitaallasten en niet ingevulde vacatures, komt het uiteindelijke verlies uit op €158.000. Dit zijn echter incidentele voordelen, welke het onderliggende structurele financiële tekort niet oplossen. De €158.000 wordt onttrokken uit de algemene reserve C&R, waarmee de algemene reserve uitkomt op €3.040.000,-.

Dit komt neer op ongeveer 4,5% van de baten, wat betekent dat de bestuurlijke norm van 5% niet gehaald wordt. -

Regionale Ambulancevoorziening (RAV): €340.000 positief Het resultaat van het programma RAV is positiever dan tussentijds in rapportages verwacht werd. Dit wordt veroorzaakt door het positieve verkoopresultaat van het pand aan de Blomboogerd 10 in Tiel en lagere kosten voor bedrijfsvoering dan eerder verwacht werd. Voorgesteld wordt om dit positieve resultaat van het programma RAV in zijn geheel toe te voegen aan de reserve aanvaardbare kosten RAV. Na toevoeging van dit resultaat komt deze reserve uit op €2.887.000,-. Dit komt neer op ongeveer 8% van de baten, wat betekent dat de bestuurlijke norm van 10% nog steeds niet gehaald wordt. Afgesproken is de reserve niet aan te vullen vanuit de gemeentelijke bijdragen, maar alleen vanuit het resultaat op het programma RAV. Het onderdeel RAV wordt bekostigd door zorgverzekeraars. Deze zienswijze heeft daarom geen betrekking op dit onderdeel maar wordt wel ter informatie gedeeld.

4

Voor de programma’s C&R en RAV wordt het volgende voorgesteld: Voorstel bestemming resultaat 2025 C&R RAV Gerealiseerd resultaat -€158.000 €340.000 Toe te voegen aan de reserve €340.000 aanvaardbare kosten RAV Te onttrekken aan de algemene -€158.000 reserve Crisis- en Rampenbestrijding (C&R) Totaal €0,€0,Ontwerpbegroting 2027 De deelnemersbijdrage voor 2027 voor onze gemeente is in de voorliggende begroting van de VRGZ als volgt opgebouwd: VRGZ (100%) Gemeentelijke bijdrage 2026 Ingroeimodel Index (1,05%) Nazorg en PTSS Vervanging vastgoed Extreme prijsstijgingen Kapitaallasten materieel Rentelasten IV-strategie Licenties kantoor automatisering Vakbekwaamheid Gewijzigde gemeentelijke bijdrage 2027

€ 53.945.518,-€ 0,€ 566.428,€ 60.000,€ 410.000,€ 467.000,€ 400.000,€ 285.000,€ 2.562.000,€ 130.000,€ 400.000,€ 59.225.946,-

Gemeente Heumen (2,68%) € 1.443.102 € 70.972 € 15.153 € 1.605 € 10.968 € 12.493 € 10.700 € 7.624 €68.536 € 3.478 € 10.700 € 1.655.331

Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage gemeente Heumen De stijging van de gezamenlijke gemeentelijke bijdrage in 2027 bedraagt € 5.280.000,- ten opzichte van 2026. Voor Heumen betekent dit in 2027 een stijging van €31.448 ten opzichte van 2026.

2026 2027

VRGZ € 53.945.518 € 59.225.946

Gemeente Heumen €1.623.883 €1.655.331

Deze stijging wordt volgens de VRGZ veroorzaakt door: • Autonome ontwikkelingen (€ 3.258.000,-), waaronder: - Reguliere indexering (loon- en prijsstijgingen); 5

•

•

-

Uitvoering van de IV-strategie (digitale weerbaarheid en informatievoorziening); Extreme prijsstijgingen en uitgestelde correcties (€ 1.962.000,-), waaronder: Gestegen kosten voor wagenpark en materieel (aanschafprijzen 40–120% hoger); Hogere onderhouds- en schoonmaakkosten, gemeentelijke belastingen, NIPV-bijdrage; Hogere dotatie aan het meerjarenonderhoudsplan (MJOP); Beleidsmatige uitbreiding (€ 60.000,-): Een casemanager nazorg/PTSS (0,5 fte) voor betere begeleiding van medewerkers bij impactvolle gebeurtenissen.

In 2027 stijgt de totale gemeentelijke bijdrage fors, vooral door autonome ontwikkelingen, prijsstijgingen en noodzakelijke investeringen. Daarbij is in 2025 een onderzoek afgerond naar de kostenverdeelsleutel en vastgoed van de VRGZ. Deze effecten zijn financieel verwerkt. Uit het advies van de Adviesfunctie blijkt dat de totale risicocapaciteit hoger is dan de beschikbare reserve, waardoor aanvullende risico’s bij gemeenten kunnen ontstaan. Communicatie & participatie N.v.t.

burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester

Bijlagen: 1. Raadsbesluit Zienswijze jaarrekening 2025 en begroting 2027 VRGZ (nr. 1039776); 2. Concept zienswijzebrief jaarrekening 2025 en begroting 2027 VRGZ (nr. 1039778); 3. Raadsbrief jaarstukken conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 VRGZ (nr. 1038933); 4. Conceptjaarrekening 2025 VRGZ (nr. 1038935); 5. Ontwerpbegroting 2027 VRGZ (nr. 1038937); 6. Infographic jaarrekening 2025 VRGZ (nr. 1038934); 7. Overzicht reacties gemeenteraden op Kaderbrief 2027 VRGZ (nr. 1038936); 8. Adviesrapport VRGZ Adviesfunctie (nr. 1043835).

6