RV Zienswijze jaarrekening 2024 en begroting 2026 VRGZ

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

5 juni 2025 Zienswijze jaarrekening 2024 en begroting 2026 VRGZ Joerie Minses

Voorstel 1. De zienswijzebrief op de conceptjaarrekening 2024 en de ontwerpbegroting 2026 van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid vast te stellen. 2. Een risico naar rato van de deelnemersbijdrage op te nemen in de risicoparagraaf van de gemeentelijke begroting 2026 voor zover dit de algemene reserve overstijgt. Inleiding De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) heeft conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen aan de deelnemende gemeenten de voorlopige jaarrekening 2024 en de ontwerpbegroting 2026 aangeboden. Het Dagelijks Bestuur (DB) verzoekt de gemeenteraden om een zienswijze te geven en deze voor 16 juni 2025 kenbaar te maken. De gemeente Heumen is deelnemer van de VRGZ. De VRGZ is een organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening, meldkameractiviteiten en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit regionale samenwerkingsverband van 14 gemeenten is gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Wet veiligheidsregio’s. De zienswijze is één van de gemeentelijke sturingsinstrumenten richting de Gemeenschappelijke Regelingen (GR) en is gebaseerd op het adviesrapport van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen in de Regio Nijmegen. De Adviesfunctie beoordeelt de jaarstukken en begroting en adviseert regiogemeenten hierover. Het Adviesrapport van de Adviesfunctie is als bijlage opgenomen.

Beoogd effect Door de jaarrekening en begroting jaarlijks te toetsen en de VRGZ van een zienswijze te voorzien houdt de gemeente Heumen zicht op de stand van zaken bij de VRGZ. Met het indienen van de zienswijze vraagt de gemeente Heumen de VRGZ rekening te houden met de visie van Heumen bij de vaststelling van de jaarstukken en de begroting. Dit stelt de raad in staat kaders te stellen, invloed uit te oefenen en de belangen van onze gemeente te borgen.

Zaak Document

: :

259321 262933

Argumenten Jaarrekening 2024 1.1. In de zienswijzebrief verzoekt de raad om in het vervolg een onderbouwing toe te voegen voor een bestemde reserve. In 2024 is voorgesteld om het positieve resultaat van het programma Crisis- en Rampenbestrijding (C&R), na aanvulling van de algemene reserve tot de norm, toe te voegen aan een nieuwe reserve ‘Duurzaamheid huisvesting’ (€ 610.000). De noodzaak van deze reserve is duidelijk. Echter, op dit moment ontbreekt in de jaarstukken een concreet uitvoeringsplan, tijdspad of onderbouwing van de benodigde investeringsomvang. In de zienswijzebrief wordt gevraagd om in het vervolg meer inzicht te verschaffen om gerichte keuzes te kunnen maken en desinvesteringen te voorkomen. Ontwerpbegroting 2026 1.2. Met de zienswijzebrief wordt een reactie gegeven op de bezuinigingsvoorstellen. De VRGZ heeft in de ontwerpbegroting een taakstelling opgenomen van €1.182.000,-. Dit bedrag bestaat uit: (1) taakstelling n.a.v. besluitvorming in het AB (€150.000,-) en; (2) de door het Rijk voorgenomen korting van 10% op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) (€1.032.000,-). De VRGZ biedt een lijst met bezuinigingsvoorstellen aan waaruit keuzes gemaakt kunnen worden om de taakstelling te realiseren (zie bijlage 9).

De bezuinigingsvoorstellen gaan over oefenavonden vrijwilligers (€100.000,-), reanimatie: AED/BLS (€130.000,-), brandweerboot (€239.000,-), Veiligheidsinformatie Knooppunt/informatiegestuurde veiligheid (€200.000,-), ondersteuning gemeenten evenementenveiligheid (€60.000,-), netwerkmanagement (€160.000,-), multidisciplinaire oefeningen (€160.000,-) en piketten Regionaal Operationeel Team (€290.000,-). In de zienswijzebrief wordt benoemd dat deze voorstellen niet reëel zijn en de mogelijke consequenties niet wenselijk zijn, zoals de bedreiging van de duurzaamheid van eerder opgebouwde structuren en resultaten. 1.3.

Daarbij wordt opgeroepen ambities en opdrachten bij te stellen in het kader van de BDuR in plaats van te snijden in primaire dienstverlening. De BDuR-middelen worden door het Ministerie van Justitie en Veiligheid verstrekt aan veiligheidsregio’s met als doel om hen te ondersteunen bij hun taken op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Deze middelen zijn bedoeld om de slagkracht van veiligheidsregio's te vergroten en hen in staat te stellen effectief te reageren op complexe en langdurige crises. In 2023 heeft het Rijk deze middelen opgehoogd voor de versterking van crisisbeheersing, informatiepositie en informatie-uitwisseling. De raad verzoekt in zijn zienswijze om ambities en opdrachten die horen bij de door het Rijk geformuleerde beleidsdoelstellingen voor de BDuR-middelen bij te stellen, zodat de VRGZ in staat is om aan de voorgenomen korting van 10% van het Rijk op de BDuR-middelen te kunnen voldoen.

1.4.

Hierin pleit de raad dat de taakstelling geen financiële gevolgen mag hebben voor de gemeenten. 2

De VRGZ verwacht in de voorjaarsnota van het Rijk meer duidelijkheid over de korting van 10% op de BDuR-middelen. Als de korting niet volledig wordt teruggedraaid, wordt de taakstelling ingevuld via de voorgestelde bezuinigingsvoorstellen. Als er geen steun is voor deze voorstellen kan dit resulteren in een hogere gevraagde bijdrage. Gezien de financiële situatie van gemeenten is dit onwenselijk. In de zienswijzebrief roepen wij op dat gemeenten geen financiële gevolgen mogen ervaren van de taakstellingen, conform uitgangspunten van omliggende veiligheidsregio’s. 1.5.

De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om een zienswijze vast te stellen. De gemeenteraad kan in zijn zienswijze aangeven wat hij van de conceptjaarrekening 2024 en ontwerpbegroting 2026 vindt en deze reactie kan de VRGZ verwerken in haar plannen. De VRGZ benoemt in haar raadsbrief dat de gemeenteraden de mogelijkheid krijgen om een zienswijze in te dienen en in de Gemeenschappelijke Regeling staat beschreven dat de gemeenteraad deze bevoegdheid heeft.

2.1.

Hiermee vangt de raad dit financiële risico in de begroting op. De VRGZ beschrijft in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in haar conceptjaarrekening en ontwerpbegroting de omvang van de risico’s welke de VRGZ loopt. Niet alle risico’s kunnen door de VRGZ worden opgevangen, daarom adviseert de Adviesfunctie in haar rapportage dat gemeenten het overige risico opnemen in hun risicoparagrafen. De VRGZ komt met een herziene paragraaf of weerstandsvermogen. Afhankelijk daarvan kan bepaald worden welk specifieke bedrag de gemeente Heumen opneemt in haar risicoparagraaf. Dit is naar rato van de deelnemersbijdrage.

Kanttekeningen 1.1. Een zienswijzebrief biedt geen garantie dat het bestuur van de VRGZ de input van de raad opvolgt in het vaststellen van de conceptjaarrekening 2024 en ontwerpbegroting 2026. Met een zienswijzebrief geeft de raad een reactie op de conceptjaarrekening 2024 en de ontwerpbegroting 2026. Het Dagelijks Bestuur geeft een reactie op de zienswijze, maar het Algemeen Bestuur is bevoegd om de conceptjaarrekening 2024 en ontwerpbegroting 2026 vast te stellen. Zij kunnen ervoor kiezen om de input uit de zienswijze niet mee te nemen. Als meerdere gemeenten hetzelfde standpunt innemen, is de kans groter dat het Algemeen Bestuur de geuite zorgen en aanbevelingen in de zienswijze meeneemt in haar stukken. 1.2.

De bevindingen van de accountant zijn nog niet getoetst. Er is nog geen controleverklaring van de accountant afgegeven over de conceptjaarrekening 2024. De VRGZ heeft wel het concept van het accountantsverslag 2024 op 24 april 2025 aangeleverd. Het ontvangen van een definitieve accountantsverklaring gebeurt dit jaar later dan voorgaande jaren. Uit het concept blijkt dat de accountant voornemens is een goedkeurende verklaring voor het getrouwe beeld af te geven.

1.3.

De bezuinigingsvoorstellen zijn mogelijk niet nodig.

3

In de voorjaarsnota wordt duidelijkheid gegeven of de korting op de BDuR-middelen wordt teruggedraaid. De inhoud van de voorjaarsnota is nog onbekend. Als de korting wordt teruggedraaid, zijn de bezuinigingsvoorstellen niet meer nodig en is dit deel van de zienswijze niet relevant. Tegelijkertijd is het noodzakelijk om het signaal – dat de korting niet ten laste mag komen van gemeenten – te delen. 1.4.

Het Rijk stelt mogelijk extra middelen beschikbaar voor gemeenten. De gesprekken met het kabinet zijn nog niet afgerond en de exacte bedragen zijn nog onbekend. We gaan daarom uit van de huidige financiële situatie en houden vast aan bezuinigingen.

Financiën Conceptjaarrekening 2024 De inbreng van de gemeente Heumen voor de uitvoering van VRGZ-taken was in 2024 begroot en gerealiseerd op € 1.467.811,- Het daadwerkelijke programma is gerealiseerd binnen de begroting. Het gerealiseerde resultaat voor de VRGZ is €224.000,- positief en bestaat uit: - C&R €622.000,- positief Het resultaat van het programma C&R is conform verwachting zoals gemeld in de tussentijdse rapportage t/m augustus. Uit een analyse van het resultaat ten opzichte van de begroting blijkt dat het positieve resultaat incidenteel van aard is. De structurele componenten zijn per saldo negatief (circa € 702.000,-). Dit heeft deels te maken met prijsstijgingen (zoals onderhoud vastgoed, huisvestingslasten en energie) en stijging van de kosten voor Arbo en werving (hoger verloop, krapte arbeidsmarkt, terugdringen ziekteverzuim). Deze onderwerpen zijn geadresseerd in de begrotingswijziging 2024 en/of de begroting 2025. Het positieve resultaat (€ 622.000,-) is 0,97% van het totaal van de opbrengsten. -

RAV € 398.000,- negatief Het resultaat van het programma RAV is minder negatief dan in de tussentijdse rapportage van augustus werd verwacht. Dit wordt onder andere veroorzaakt door een lagere stijging van de kosten voor bedrijfsvoering dan in de tussentijdse rapportage is geprognosticeerd. Daarnaast is de verrekening voor de samenwerking op het gebied van scholing en de meldkamer met Gelderland-Midden per saldo hoger uitgevallen dan was verwacht.

Voor de programma’s C&R en RAV wordt het volgende voorgesteld: Voorstel bestemming resultaat 2024 C&R Gerealiseerd resultaat €622.000,-

RAV -€398.000

Toevoegen aan algemene reserve C&R Toevoegen aan bestemde reserve duurzaamheid huisvesting Onttrekken aan reserve aanvaardbare kosten RAV

-€398.000,-

€12.000,€610.000,-

4

Totaal €0,-

€0,-

Algemene reserve C&R Bij positieve resultaten is het bestuurlijk uitgangspunt dat eerst wordt toegevoegd aan de algemene reserve tot het niveau van de bestuurlijke norm van 5% van de baten. Omdat de omzet binnen het programma C&R in 2024 is gestegen, is het aandeel van de algemene reserve in verhouding afgenomen. Het gerealiseerde overschot maakt het mogelijk om € 12.000 toe te voegen aan de algemene reserve, waarmee de norm van 5% opnieuw wordt bereikt. Bestemde reserve duurzaamheid huisvesting Het resterende resultaat van € 610.000 binnen C&R wordt voorgesteld toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemde reserve 'duurzaamheid huisvesting'. Deze reserve is bedoeld om toekomstige investeringen in het kader van energietransitie, verduurzaming van panden en noodzakelijke aanpassingen aan het vastgoed mogelijk te maken. Reserve aanvaardbare kosten RAV Het programma RAV sluit 2024 af met een negatief resultaat van € 398.000. Voorgesteld wordt om dit tekort ten laste te brengen van de reserve aanvaardbare kosten. Door deze onttrekking daalt het weerstandsvermogen van de RAV naar 7%, wat onder de bestuurlijke norm van 10% ligt. Ontwerpbegroting 2026 De deelnemersbijdrage voor 2026 voor onze gemeente is in de voorliggende begroting van de VRGZ als volgt opgebouwd: VRGZ Gemeente Heumen Gemeentelijke bijdrage 2025 €51.543.587,€ 1.551.579,Bij: index 2026(4,66%)

€2.401.931,-

€72.304,-

Gewijzigde gemeentelijke bijdrage 2026

€53.945.518,-

€1.623.883,-

Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage gemeente Heumen In de Kaderbrief 2026 VRGZ zijn ontwikkelingen geschetst die op de VRGZ afkomen. Deze ontwikkelingen en onderwerpen zijn (inhoudelijk en financieel) geconcretiseerd in de begroting. Daarbij zijn de afspraken rond de financiën zoals deze zijn vastgesteld door het bestuur VRGZ, in acht genomen en is met het oog op de financiële onzekerheid bij gemeenten en mogelijke bezuinigingen waar de VRGZ mee te maken kan krijgen een beleidsarme begroting opgesteld. In de begroting 2026

5

van de VRGZ staat enkel een hogere gevraagde deelnemersbijdrage vanwege de reguliere indexering (4,66%). Communicatie & participatie N.v.t.

burgemeester en wethouders

Graaf J.W.M.S. Minses Burgemeester

mr. J. mr. Gemeentesecretaris

de

Bijlagen: 1. Raadsbesluit (nr. 263013); 2. Concept zienswijzebrief (nr. 263005); 3. Raadsbrief jaarstukken conceptjaarrekening 2024 en ontwerpbegroting 2026 VRGZ (nr. 259324); 4. Conceptjaarrekening 2024 VRGZ (nr. 259328); 5. Ontwerpbegroting 2026 VRGZ (nr. 259329); 6. Infographic (nr. 259327); 7. Reacties gemeenteraden op Kaderbrief 2026 (nr. 259325); 8. Adviesrapport Adviesfunctie (nr. 264962); 9. Bezuinigingsvoorstellen VRGZ (nr. 259326).

6