RV Vervolgstap toetreding tot gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) en opheffing van Munitax
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL
Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:
11 december 2025 Vervolgstap toetreding tot gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) en opheffing van Munitax Pepijn Baneke
Voorstel 1. Het college toestemming te verlenen om toe te treden per 1 januari 2027 tot de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Rivierenland 2024. 2. De incidentele kosten ad € 890.000 naar gelang voortgang te dekken uit de algemene reserve. Het structurele voordeel ad € 350.000 te verwerken in de Kadernota 2027. Inleiding Op 15 april jl. is door de vijf colleges van de deelnemende gemeenten van Munitax (Berg en Dal, Beuningen, Heumen, Druten, Wijchen) het principebesluit genomen om de gemeentelijke belastingtaken die Munitax momenteel uitvoert over te zetten naar de BSR. Dit principebesluit is genomen naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek uitgevoerd door Berenschot. In dit onderzoek werd bekeken of een overgang schaalgrootte voordelen oplevert en wat de (mogelijke) gevolgen zijn van een overgang van de uitvoering van de gemeentelijke belastingtaken naar BSR. U bent hierover geïnformeerd door middel van raadsmededeling 25.A38 uit april 2025. Op basis van het principebesluit is vervolgens het overleg met BSR opgestart om te bespreken onder welke voorwaarden toetreding kan plaatsvinden.
Tussen partijen is vastgesteld dat hierbij sprake is van het juridische en arbeidsrechtelijke begrip ‘overgang van onderneming’ op grond waarvan personeel dat op 1 januari 2027 (de beoogde datum van toetreding) nog in dienst is van Munitax met alle lasten en lusten door BSR moet worden overgenomen. Inzet van beide partijen is om de hiermee gepaard gaande kosten zo laag mogelijk te houden en actief het overleg met de werknemers en bonden te zoeken. Op 4 november 2025 hebben de vijf colleges het voornemen uitgesproken toe te treden tot BSR. In dezelfde vergadering hebben zij besloten uw raad om toestemming te vragen om het verzoek tot toetreding tot de BSR per 1 januari 2027 in te mogen dienen. De Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) vereist dit. Beoogd effect Toestemming te krijgen om het verzoek tot toetreding tot de BSR per 1 januari 2027 te mogen indienen bij de BSR. Argumenten 1.1 Het is wenselijk om onze belastingtaken over te brengen naar BSR Het besluit om toe te treden tot BSR en tot het opheffen van Munitax is niet zonder reden. Dat blijkt ook uit het Berenschot-rapport. We herhalen hierbij de belangrijkste redenen om tot dit besluit te komen. a. Een grotere robuustheid. Munitax is een relatief kleine organisatie die, complimenten op hun plaats, goed werk heeft verricht. Echter de complexiteit van de belastingwetgeving en de dienstverlening neemt alleen maar toe.
Een Zaak Document
: :
289184 289515
grotere organisatie als BSR heeft in zich dat ze minder kwetsbaar is, omdat er meer medewerkers in dienst zijn die elkaar kunnen vervangen. Ook is door de grootte van de organisatie een verdere specialisatie mogelijk en is het hebben en bijhouden van kennis beter geborgd. b. Verbeteren dienstverlening. Door minder kwetsbaarheid en een brede kennis opgedaan door de uitvoering van de verschillende deelnemers in de BSR kan de dienstverlening verbeteren. c. Kostenreductie. Door Berenschot is berekend dat uitvoering van de taken door BSR zal leiden tot structureel fors lagere uitvoeringskosten. Dit blijkt ook uit de offerte die BSR aan de vijf gemeenten heeft gedaan. Door de grootte zal ook de efficiency toenemen. De over te nemen werkzaamheden van Munitax zijn overeenkomstig de huidige taken die BSR uitoefent en kunnen ingepast worden in hun lopende uitvoering.
1.2 Toestemming is nodig op basis van de WGR Om een verzoek tot toetreding tot de gemeenschappelijke regeling GR BSR te mogen indienen, moet ingevolge de WGR toestemming worden gevraagd aan de raad.
Kanttekeningen 1.1 Aan het in gang zetten van het proces van toetreding tot BSR zitten enkele risico's A) Er bestaan risico’s op het gebied van continuering van de bestaande dienstverlening tot op
het moment van de overstap. Het doorlopen van dit hele proces heeft personele gevolgen. We zien nu al dat een gedeelte van het personeel op eigen initiatief op een andere plek een nieuwe functie vindt. Dit heeft gevolgen voor de continuïteit van de dienstverlening totdat de uitvoering van de gemeentelijke belastingtaken daadwerkelijk over is gegaan. Er zijn om deze reden dan ook incidentele kosten geraamd voor de inhuur van externen. Externen hebben alleen niet dezelfde kennis en ervaring als het vaste personeel, waardoor toch effect op de dienstverlening ontstaat. Munitax beperkt de gevolgen zoveel mogelijk. BSR heeft aangegeven te willen kijken of zij kunnen helpen, mocht daar behoefte aan zijn.
B) Een tweede risico is het niet tijdig overeenkomen van een sociaal plan voor de medewerkers
met de vakbonden. We proberen dit in goed overleg met de bonden te voorkomen.
C) Voor de overgang naar BSR moeten nog veel zaken geregeld worden. Met de verkregen
toestemming kan het college het formele verzoek bij de BSR indienen. In de regeling van BSR is opgenomen dat de BSR en haar deelnemers hier een besluit op nemen. Indien dat besluit positief is, moet het college er voor zorgdragen dat alles wat nodig is om de overgang van Munitax naar BSR te bewerkstelligen, wordt gerealiseerd. Te denken hierbij valt aan de zorg voor de overgang van personeel, het opstellen en ondertekenen van nadere overeenkomsten, het zorgen voor goede overheveling van data, afspraken rond beheer van het archief, financiële administratie, mandatering en aansluiting van BSR op gemeentelijke applicaties. Ook zal dan het traject worden gestart om de huidige GR BSR te wijzigen of een nieuwe GR BSR te treffen. Dat zal in 2026 gebeuren.
2
Wij zijn van oordeel dat de structurele voordelen van toetreding rechtvaardigen dat we op het incidentele vlak enig risico lopen. Ons handelen is er uiteraard op gericht deze risico's zoveel mogelijk te beperken. Financiën Om uiteindelijk tot BSR te kunnen toetreden zijn echter wel substantiële incidentele kosten gemoeid. Het verwachtte structurele voordeel en de incidentele kosten zijn in onderstaande tabellen weergegeven. De hoogte van de incidentele kosten zijn door onderzoeksbureau Berenschot ingeschat. Omdat een aantal zaken onzeker zijn (bijvoorbeeld de kosten van het sociaal plan) is gewerkt met een minimale en maximale variant. STRUCTUREEL Begroting 2026 (meerjarig Munitax) Begroting BSR (2026) Opslag invordering
Berg Totaal en Dal
Beuni ngen
Druten Heumen Wijchen
5.419
1.293
957
753
702
1.712
2.900
709
553
384
340
914
105
26
20
14
12
33
Totaal bijdrage BSR 2026
3.005
735
573
398
352
947
Verschil
2.414
558
384
355
350
765
INCIDENTEEL
Berg Totaal en Dal
Maximaal cf Berenschot Desintegratiekosten 20272030 Maximaal incl. desintegratiekosten Terugverdientijd*
Beuni ngen Druten Heumen Wijchen
5.327
1.274
933
743
697
1.681
1.478
353
259
206
193
466
6.804
1.627
1.191
949
890
2.147
2,8
2,9
3,1
2,7
2,5
2,8
*De terugverdientijd per gemeente is verschillend omdat de verdeelsleutel van de BSR anders is als die van Munitax. Incidentele kosten De incidentele kosten voor het aandeel van Heumen (€ 890.000) worden gedekt uit de algemene reserve. Het vrij besteedbare gedeelte van de algemene reserve bedraagt bij de Programmabegroting 2026 (pagina 40) € 4.959.297. De bijdrage van de gemeente Heumen van maximaal € 890.000 was al opgenomen in het benodigde weerstandsvermogen (pagina 127 van de Programmabegroting 2026). Na onttrekking van dit bedrag uit de algemene reserve is deze reserve nog steeds toereikend om de resterende risico’s à € 3.510.000 af te dekken. Het college verzoekt de raad om naar gelang de voortgang van het project de daadwerkelijk bestede kosten uit de algemene reserve te halen. Het college van B&W verantwoordt de kosten in de P&C cyclus. 3
Desintegratiekosten (onderdeel van de incidentele kosten) De compensatie is vastgesteld op € 1.478.000. Het aandeel van Heumen hierin is – conform vaste verdeelsleutel - ca. € 193.000 en zit in de incidentele kosten inbegrepen. Structurele begrotingsvoordeel Het structurele voordeel voor de meerjarenbegroting van € 355.000 wordt opgenomen in de Kadernota 2027. Communicatie & participatie Afgesproken is dat de gemeente Beuningen als centrumgemeente verantwoordelijk is voor de communicatie namens alle deelnemende Munitax gemeenten. Er is een communicatieplan opgesteld en er zal tijdig en duidelijk informatie worden verstrekt aan burgers, ondernemers en andere belanghebbenden. De aanpak is als volgt: • Met het streven in januari 2027 de gemeentelijke belastingtaken bij BSR te beleggen dient een strakke planning gevolgd te worden (bijlage 1). • Het college zal een formeel verzoek tot toetreding indienen bij het bestuur van BSR, nadat de raad toestemming heeft gegeven. • BSR zal op haar beurt zienswijze vragen bij het algemeen bestuur en haar deelnemers over het verzoek tot toetreding en om toestemming vragen aan de deelnemende organisaties van BSR. Dit zal begin 2026 plaatsvinden. • Tenslotte zal als sluitstuk het opheffen van de GR Munitax ter hand worden genomen. Daarvoor is de procedure van zienswijze en toestemming van uw raad niet van toepassing. burgemeester en wethouders
mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris
mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester
Bijlagen: • Bijlage 1: Planning • Bijlage 2: Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Rivierenland 2024
4