Raadsvoorstel Zienswijze gemeente Heumen op Kaderbrief 2023 van GGD Gelderland-Zuid

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

16 december 2021 Zienswijze gemeente Heumen op Kaderbrief 2023 van GGD Gelderland-Zuid Ans Stunnenberg

Voorstel De zienswijze op de Kaderbrief 2023 van de GGD Gelderland-Zuid vast te stellen met de volgende aandachtspunten: a. Dat wij waardering hebben voor de enorme inzet van de GGD bij de corona-aanpak. De GGD geeft aan dat op dit moment onbekend is hoe de coronacrisis ingrijpt in de werkzaamheden en begroting van de GGD in 2023. Daar hebben wij begrip voor. Toch vinden wij het ook belangrijk dat de GGD haar reguliere taken zoveel mogelijk blijft uitvoeren. Wij verzoeken de GGD daarom, net als afgelopen jaar, de effecten van haar werk inzake de coronacrisis op de reguliere werkzaamheden, structureel af te stemmen met het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD. b. Dat wij waardering hebben voor de inzet van de GGD bij de noodopvang Heumensoord. c. Dat de GGD zich op de eerste plaats richt op het goed uitvoeren van de reguliere basistaken. Onze aandacht gaat daarbij in het bijzonder uit naar deze taken op het gebied van de Jeugdgezondheidszorg en Veilig Thuis. d. Dat wij waardering hebben voor de inspanningen van de GGD bij Veilig Thuis waardoor het steeds beter lukt om de wettelijke termijnen voor het afhandelen van de verschillende diensten te behalen. Het behalen van deze termijnen blijft belangrijk. e.

Dat de GGD, gezien de financiële situatie van gemeenten, financiële implicaties van de in de kaderbrief geschetste ontwikkelingen op de begroting 2023 tot een minimum beperkt, door o.a.: i. Ambities t.a.v. data en informatie gestuurd werken uit te stellen ii. Aanvullende niet wettelijke verplichte ambities t.a.v. informatieveiligheid uit te stellen: de kaders uit de begroting 2022 zijn leidend iii. De nieuwbouw in principe te realiseren binnen de daarvoor gestelde financiële kaders. f.

Dat de GGD haar inzet voor de invoering van de Omgevingswet als facultatieve taak in haar begroting 2023 opneemt.

g. Dat de GGD voor het project 'Terugdringen Jeugdzorggebruik' de opdracht ter vaststelling aan het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD voorlegt.

Zaak Document

: :

96303 96346

h. Dat de GGD in 2022, samen met een ambtelijke werkgroep, een productenboek Bijzondere Zorg maakt, zodat meer duidelijk wordt wat de producten zijn en wat gemeenten van Bijzondere Zorg kunnen verwachten. i.

Dat de GGD in 2022 de Centrale toegang Maatschappelijke Opvang (CMTO) uitvoert conform de in de aanvraag beschreven aanpak. Hierna vindt een evaluatie plaats, waarna er besloten wordt om de Centrale toegang al dan niet op te nemen in de Gemeenschappelijke regeling.

j.

Dat de GGD de verbeterpunten uit de regionale evaluatie in 2021 van de Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) in 2022 en 2023 in de praktijk brengt.

k. Dat de GGD de omvang van de aanstelling van de aan te stellen controller beperkt tot de noodzakelijke rechtmatigheidsverantwoording n.a.v. de wijziging Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten (BBV) m.b.t. die rechtmatigheidsverantwoording. l.

Dat wij hechten aan de afgesproken kaders (BRN-normen) voor het overheadpercentage van maximaal 25% en wij ervan uitgaan dat de uitzettingen van o.a. de concerncontroller binnen dit kader gerealiseerd worden.

m. Dat de GGD de beoogde besparing van ruim 3% van het uniform deel geconcretiseerd willen zien in de begroting 2023, evenals de consequenties die deze besparing heeft op de dienstverlening. n. Dat de GGD het AB betrekt indien (ingrijpende) keuzes gemaakt moeten worden in de dienstverlening door gebrek aan geschikt personeel door krapte op de arbeidsmarkt in de zorgsector o. Dat de GGD toekomstige aanbevelingen van de net gestarte ambtelijke werkgroep 'P&Ccyclus' t.a.v. de methodiek tot het vormen van een weerstandvermogen verwerkt in haar kaderbrief en begroting 2024. 2. De brief aan de GGD met de zienswijze van de gemeente Heumen vast te stellen. Inleiding Op 14 oktober hebben we de Kaderbrief 2023 van de GGD Gelderland-Zuid ontvangen. Met deze brief informeert de GGD gemeenteraden op de hoofdlijnen over de ontwikkelingen en het beleid voor 2023 en de verwachte financiële consequenties. Ook wijst de GGD de gemeenten op de mogelijke risico's die kunnen optreden. Met deze Kaderbrief worden gemeenteraden in staat gesteld om hun kaderstellende taak uit te voeren. Gemeenteraden kunnen vóór 15 januari aanstaande hun zienswijze kenbaar maken aan het Dagelijks bestuur (DB) van de GGD. Zodat hiermee bij het opstellen van de begroting 2023 van de GGD rekening kan worden gehouden.

Beoogd effect Met dit voorstel geeft de gemeenteraad van Heumen haar zienswijze weer op de Kaderbrief 2023 en aandachtspunten voor de op te stellen begroting 2023.

2

Argumenten 1.De zienswijze op de Kaderbrief 2023 van de GGD Gelderland-Zuid vast te stellen met de volgende aandachtspunten: 1.a. Dat wij waardering hebben voor de enorme inzet van de GGD bij de corona-aanpak. De GGD geeft aan dat op dit moment onbekend is hoe de coronacrisis ingrijpt in de werkzaamheden en begroting van de GGD in 2023. Daar hebben wij begrip voor. Toch vinden wij het ook belangrijk dat de GGD haar reguliere taken zoveel mogelijk blijft uitvoeren. Wij verzoeken de GGD daarom, net als afgelopen jaar, de effecten van haar werk inzake de coronacrisis op de reguliere werkzaamheden, structureel af te stemmen met het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD.  De inzet van de GGD voor de corona-aanpak vraagt veel flexibiliteit de organisatie. Het is nu niet te voorzien hoe de coronacrisis verder verloopt en wat dit vraagt van de inzet van de GGD.  Wij vinden het belangrijk dat het AB van de GGD goed geïnformeerd blijft over eventuele effecten van de inzet van de GGD voor deze crisis op de reguliere werkzaamheden. 1.b. Dat wij waardering hebben voor de inzet van de GGD bij de noodopvang Heumensoord.  De inzet van de GGD bij de noodopvang Heumensoord was onvoorzien. Desondanks is deze inzet op een zeer flexibele wijze door de GGD geleverd. Dat waarderen wij. 1.c. Dat de GGD zich op de eerste plaats richt op het goed uitvoeren van de reguliere basistaken.

Onze aandacht gaat daarbij in het bijzonder uit naar deze taken op het gebied van de Jeugdgezondheidszorg en Veilig Thuis.  Wij verzoeken de GGD wederom extra aandacht te besteden aan de basistaken binnen de Wet publieke gezondheid (Wpg) op het gebied van jeugdgezondheidszorg. Prioriteit heeft het voorkomen van (toename van) problemen bij de jeugd.  Inzet van de GGD voor Veilig Thuis is opnieuw een prioriteit voor de gemeenteraad. 1.d. Dat wij waardering hebben voor de inspanningen van de GGD bij Veilig Thuis waardoor het steeds beter lukt om de wettelijke termijnen voor het afhandelen van de verschillende diensten te behalen. Het behalen van deze termijnen blijft belangrijk.  Het behalen van de wettelijke termijnen bij Veilig Thuis blijft belangrijk. Daarom vinden wij het belangrijk dat de resultaten van het traject met TOC Resultant binnen Veilig Thuis geborgd worden.  Zowel landelijk als regionaal spelen een aantal ontwikkelingen rondom Veilig Thuis. Het gaat o.a. om Toekomstscenario kind- en jeugdbescherming, Gelderse Verbeteragenda en het starten van Toekomsttuin. Wij onderschrijven deze ontwikkelingen en nemen hier regionaal actief aan deel. De invloed van deze ontwikkelingen op Veilig Thuis is inderdaad nog niet bekend. Wij verzoeken de GGD om het AB hier actief over te informeren.

1.e. Dat de GGD, gezien de financiële situatie van gemeenten, financiële implicaties van de in de Kaderbrief geschetste ontwikkelingen op de begroting 2023 tot een minimum beperkt, door o.a.: i. Ambities t.a.v. data en informatie gestuurd werken in 2023 uit te stellen  Het AB van de GGD heeft op 1 juli jl. besloten tot een incidentele uitzetting voor 2022 van € 175.275 voor data en informatie gestuurd werken. Voor de begroting 2023 gaat de GGD, samen met een ambtelijke werkgroep, een beter onderbouwd voorstel maken. Om zo het strategische thema ‘Informatie gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven' uit de meerjarenstrategie van de GGD te verzilveren.

3



 ii. 

 iii.





De zienswijze van onze raad t.a.v. het onderdeel 'Data en informatie gestuurd werken' bij de begroting 2022 van de GGD was om niet in te stemmen met de bijdrage voor data en informatie gestuurd werken. Argumenten hiervoor waren o.a. de tegenstrijdige beweging: enerzijds bezuinigt de GGD op deze taak en anderzijds pleit zij voor uitbreiding. Daarnaast investeert de gemeente Heumen zelf ook in data gestuurd werken. Zo nemen wij deel aan de Arrangementenmonitor. In deze monitor zitten data over gebruik van o.a. Jeugdzorg, Wmo, Participatiewet, Zorgverzekeringswet en Wet langdurige zorg. Gezien deze argumenten en de financiële situatie van de gemeente Heumen vragen wij opnieuw om ambities t.a.v. data en informatie gestuurd werken in 2023 uit te stellen. Aanvullende niet wettelijke verplichte ambities t.a.v. informatieveiligheid uit te stellen: de kaders uit de begroting 2022 zijn leidend Wij onderschrijven het belang van informatiebeveiliging. T.a.v. de begroting 2022 van de GGD hebben wij daarom ingestemd met de extra bijdrage voor het aanstellen van een Chief Information Security Officer (CISO). Maar met het volledig gevraagde bedrag hebben we niet ingestemd. Vanzelfsprekend stemmen wij in met wettelijk verplichte taken van de GGD op het gebied van informatieveiligheid. Wij verzoeken de GGD om aanvullende, niet wettelijke verplichte ambities voor 2023 uit te stellen.

De nieuwbouw in principe te realiseren binnen de daarvoor gestelde financiële kaders. In de Kaderbrief signaleert de GGD enkele financiële risico's voor 2023. Een daarvan betreft de nieuwbouw in Nijmegen. Doordat de bestemmingsplanwijziging door de gemeente Nijmegen meer tijd vergt dan voorzien, wordt het risico vergroot t.a.v. de planning en kostenstijgingen. De bouwsector is overspannen, prijzen fluctueren en stijgen met de dag. Wij verzoeken de GGD om de nieuwbouw in principe te realiseren binnen de daarvoor gestelde financiële kaders.

1.f. Dat de GGD haar inzet voor de invoering van de Omgevingswet als facultatieve taak in haar begroting 2023 opneemt.  Bij de behandeling van de begroting 2022 van de GGD hebben veel gemeenten aangegeven dat zij van mening zijn dat een gedragen vooronderzoek naar noodzaak en omvang van de advisering van de GGD op dit onderwerp ontbreekt. Dit heeft als consequentie dat ondersteuning of advies van de GGD t.b.v. de omgevingswet in 2022 op offertebasis geleverd kan worden.  Bij de behandeling van de begroting 2022 van de GGD hebben wij niet ingestemd met de deelnemersbijdrage inzake omgevingswet.  Recent is de GGD gestart met het inventariseren van wensen en behoeften van gemeenten t.a.v. de inzet van de GGD in 2023 t.b.v. de invoering van de omgevingswet. De uitkomst is nu nog niet beschikbaar.  In de Kaderbrief 2023 stelt de GGD dat op basis van de gemeentelijke vraag een onderbouwd voorstel wordt opgenomen in (het uniforme of facultatieve deel van) de GGD-begroting 2023. Wij vinden het prematuur om te kiezen voor een uniforme taak. Daarom verzoeken wij de GGD om haar inzet voor de invoering van de Omgevingswet als facultatieve taak in haar begroting 2023 op te nemen. Zodat iedere gemeente zelf kan bepalen of en waarvoor ze inzet in 2023 vraagt van de GGD t.b.v. de van invoering van de omgevingswet. 1.g.

Dat de GGD voor het project 'Terugdringen Jeugdzorggebruik' de opdracht ter vaststelling aan het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD voorlegt.  Wij onderschrijven het belang van het terugdringen van jeugdzorggebruik.  De regie op de jeugdzorgketen ligt bij gemeenten. 4



De opdracht van het project is bij ons, en naar bleek bij meerdere gemeenten, niet geheel duidelijk. Daarom verzoeken wij de GGD om de opdracht ter vaststelling op de agenda te zetten van het AB GGD. Zo ontstaat ook duidelijkheid over de rol van gemeenten en de rol van de GGD hierbij.

1.h. Dat de GGD in 2022, samen met een ambtelijke werkgroep, een productenboek Bijzondere Zorg maakt, zodat meer duidelijk wordt wat de producten zijn en wat gemeenten van Bijzondere Zorg kunnen verwachten.  In haar Kaderbrief 2023 signaleert de GGD een stijgende instroom bij Bijzondere Zorg. De stijging zit met name in de trajecten die vallen onder het uniforme deel van de taakuitvoering van het Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ). Wij waarderen de interne inspanningen om dit intern op te lossen door te sturen op kwantiteit.  Om kwaliteit van dienstverlening te kunnen blijven garanderen en geen wachtlijst te laten ontstaan heeft het DB gekozen om in 2021 – binnen de begroting – extra personeel in te zetten om te kunnen werken aan de stijgende instroom bij het MBZ.  Om ook te kijken naar andere oplossingen is MBZ in gesprek met de regiogemeenten. Wij verzoeken de GGD om de opbrengt van deze gesprekken goed onderbouwd te verwerken in haar begroting 2023.  In het verlengde hiervan verzoeken wij de GGD om de te verwachten opbrengsten van regionale en lokale Pilots en initiatieven die zich richten op meer GGZ in de Wijk en dus en mogelijke ontlasting van het MBZ hierin mee te nemen.  In de praktijk blijkt niet altijd voor alle betrokken partijen geheel duidelijk te zijn wat de producten van MBZ zijn en wat van het Meldpunt verwacht kan worden.

Daarom verzoeken wij de GGD om in 2022, samen met een ambtelijke werkgroep, een productenboek Bijzondere Zorg te maken. 1.i. Dat de GGD in 2022 de Centrale toegang Maatschappelijke Opvang (CMTO) uitvoert conform de in de aanvraag beschreven aanpak. Hierna vindt een evaluatie plaats, waarna er besloten wordt om de Centrale toegang al dan niet op te nemen in de Gemeenschappelijke regeling.  In de Kaderbrief geeft de GGD aan dat zij voor de projectperiode mei 2021 tot en met december 2022 een plan van aanpak (incl. begroting) heeft opgesteld voor de nieuwe taak ‘Centrale Toegang maatschappelijke Opvang’, waarmee centrumgemeente Nijmegen heeft ingestemd.  Zoals geformuleerd in onze zienswijze CMTO, blijven wij graag goed geïnformeerd over de monitoring van de realisatie ten opzichte van de begroting, die elk kwartaal plaatsvindt tussen de gemeente Nijmegen en de GGD.  Wij benadrukken dat het voornemen van de centrale toegang om tot korte lijnen met de sociale wijkteams te komen, essentieel is, zodat er beter zicht is op voorliggende voorzieningen. 1.j. Dat de GGD de verbeterpunten uit de regionale evaluatie in 2021 van de Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz) in 2022 en 2023 in de praktijk brengt.

 Wij onderschrijven het voorstel van de GGD om vanaf 2023 de middelen voor de uitvoering van haar taken binnen de Wvggz op te nemen in het uniforme takenpakket van de GGD.  In 2021 heeft een regionale evaluatie plaatsgevonden over de uitvoering van de nieuwe wet in Gelderland Zuid. Wij verzoeken de GGD om de verbeterpunten t.a.v. de samenwerking en werkprocessen in 2022 en 2023 in te praktijk te brengen.

5

1.k. Dat de GGD de omvang van de aanstelling van de aan te stellen controller beperkt tot de noodzakelijke rechtmatigheidsverantwoording n.a.v. de wijziging Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten (BBV) m.b.t. die rechtmatigheidsverantwoording  De verantwoordelijkheid voor de controle van de rechtmatigheid van het gevoerde financiële beleid ligt door de wijziging van de BBV straks bij het DB van de GGD. Het is begrijpelijk dat hiervoor een goede en onafhankelijke oplossing gevonden moet worden.  De controller gaat zowel voor de GR GGD werken als voor de GR VRGZ.  Voor het aanstellen van een controller voor uitsluitend de extra (controle) werkzaamheden, inclusief het opstellen van een verantwoordingsverslag, lijkt ons een zeer beperkte aanstelling voldoende.  Onduidelijk is nog wat de functiebeschrijving van de aan te stellen controller is. Zal deze bijvoorbeeld ook de interne P&C-cyclus verbeteren en naast terugkijken, ook vooruitkijken?  We verwachten van de GGD een heldere onderbouwing van wat noodzakelijk is met betrekking tot deze functie. 1.l. Dat wij hechten aan de afgesproken kaders (BRN-normen) voor het overheadpercentage van maximaal 25% en wij ervan uitgaan dat de uitzettingen van o.a. de concerncontroller binnen dit kader gerealiseerd worden.  De gangbare BRN-normen zijn voor ons leidend. 1.m.

Dat de GGD de beoogde besparing van ruim 3% van het uniform deel geconcretiseerd willen zien in de begroting 2023, evenals de consequenties die deze besparing heeft op de dienstverlening  Wij vinden het van belang dat helder is welke concrete besparingsmaatregelen de GGD neemt en wat dit betekent voor haar dienstverlening. 1.n. Dat de GGD het AB betrekt indien (ingrijpende) keuzes gemaakt moeten worden in de dienstverlening door gebrek aan geschikt personeel door krapte op de arbeidsmarkt in de zorgsector.  Bij de risico’s voor 2023 signaleert de GGD dat de krapte in de zorgsector urgent en dagelijks voelbaar is. Het risico bestaat dat de formatie niet op orde is, er gaten vallen en afgesproken prestaties om die reden niet worden gerealiseerd. Daarnaast nemen kosten om leemtes in de planning te ondervangen met tijdelijke inhuur van medewerkers toe en is de inspanning die geleverd wordt om verloop van medewerkers op te vangen groot.  Indien door de krappe arbeidsmarkt (ingrijpende) keuzes door de GGD gemaakt moeten worden, dient het AB daarbij betrokken te worden. 1.o. Dat de GGD toekomstige aanbevelingen van de net gestarte ambtelijke werkgroep 'P&C-cyclus' t.a.v. de methodiek tot het vormen van een weerstandvermogen verwerkt in haar Kaderbrief en begroting 2024.

 In 2021 is een ambtelijke werkgroep gestart die samen met de GGD kijkt hoe de P&Cdocumenten vereenvoudigd kunnen worden.  Met betrekking tot P&C-documenten is de methodiek van het weerstandvermogen een terugkerend discussiepunt. Daarom zal de zonet genoemde werkgroep ook deze methodiek evalueren. Zodat hierover duidelijke afspraken gemaakt kunnen worden voor een langere periode. 2. De brief aan de GGD met de zienswijze van de gemeente Heumen vast te stellen.  In de brief staan de aandachtspunten van onze gemeenteraad helder verwoord. Strategische visie 6

De inzet van de GGD levert een belangrijke bijdrage aan het doel van de strategische visie ‘Natuurlijk met iedereen’: een inclusieve samenleving. Kanttekeningen De GGD Gelderland Zuid is de gemeentelijke gezondheidsdienst van 14 gemeenten in GelderlandZuid. Iedere gemeente kan haar eigen zienswijze formuleren. De uitwerking van de kaderbrief in de begroting 2023 zal nog de nodige aandacht vragen. Uiteindelijk beslist het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD over de begroting 2023. De gemeente Heumen heeft één van de 35 stemmen in het AB. In maart zijn de nieuwe gemeenteraadsverkiezingen. Dit leidt ook in de gemeente Heumen tot een nieuwe coalitie en wellicht andere lokale accenten t.a.v. de inzet en sturing van de GGD. Financiën De GGD geeft in haar kaderbrief aan dat de geschetste inhoudelijke ontwikkelingen financiële implicaties kunnen hebben voor 2023. Dit betekent dat, ondanks dat er ook door de GGD besparingen worden doorgevoerd van in totaal € 715.000, het in de veronderstelling ligt dat de begroting 2023 op sommige punten uitzettingen met zich meebrengen. De gemeente Heumen verzoekt de GGD door middel van haar aandachtspunten de financiële uitzettingen voor 2023 tot een minimum te beperken. Daarnaast vragen wij de GGD tijdig kenbaar te maken indien de uitvoeringskosten afwijken van hetgeen bestuurlijk is afgesproken.

Risico’s voor 2023 In de Kaderbrief signaleert de GGD enkele risico’s voor 2023. Algemene reserve De totale weerstandscapaciteit daalt van 56% naar 32% ten opzichte van de noodzakelijke weerstandscapaciteit (jaarrekening 2020). Bestuurlijk vastgestelde streefwaarde is 70%. Naarmate de risico’s niet meer gedekt kunnen worden loopt de gemeente het risico dat de bijdrage hoger wordt. Het coronavirus Alle meerkosten 2020-2022 zal het Rijk vergoeden. De verwachting is dat dit ook het geval voor 2023 zal zijn. Arbeidsmarkt Wij verzoeken de GGD om het AB goed op de hoogte te houden van effecten van de krapte op de arbeidsmarkt in de zorgsector en eventuele noodzakelijke keuzes aan het AB voor te leggen Loon en prijscompensatie Eventuele loon- en prijsstijgingen worden gedekt uit de hiervoor opgenomen stelpost loon- en prijsontwikkeling. Vervolg en communicatie Het DB van de GGD wordt middels bijgevoegde brief geïnformeerd over de zienswijze van de gemeente Heumen op de Kaderbrief 2023, nadat deze door de raad is vastgesteld. Het DB van de GGD is verantwoordelijk voor het opstellen van de conceptbegroting 2023. Zij zendt deze vóór 1 april 2022 toe aan de betrokken raden. Raden kunnen hun zienswijzen vóór 2 juni aan de GGD kenbaar maken. Zodat zij besproken kunnen worden tijdens de vergadering van het DB op 9 juni.

Het AB van de GGD is bevoegd om een besluit te nemen over deze conceptbegroting. De planning is dat het AB de begroting 2023 vaststelt in de AB-vergadering van 30 juni 2022.

7

burgemeester en wethouders

Dirk van Eeten Gemeentesecretaris

Marriët Mittendorff Burgemeester

Bijlagen: 1. Raadsbesluit 2. Kaderbrief 2023 GGD Gelderland-Zuid 3. Brief aan de GGD Gelderland-Zuid betreffende de Heumense zienswijze op de Kaderbrief 2023.

8