Raadsvoorstel Vestiging Wet Voorkeursrecht Gemeenten locatie Looistraat

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

8 juni 2023 Vestiging Wet Voorkeursrecht Gemeenten locatie Looistraat Rob Engels

Voorstel 1. Kennis te nemen van het besluit van het College van B&W van 14 maart 2023 tot het toepassen van de Wet voorkeursrecht gemeenten op de locatie nabij de Looistraat voor de beoogde nieuwe locatie voor SV Juliana ’31. 2. Gronden aan te wijzen op grond van het bepaalde in artikel 5 lid 1 Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) voor een duur van drie jaren als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing zijn. Het betreft de gronden zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende grondplantekening met kenmerk 0210.6551.GPN001 d.d. 5 mei 2023 en de daarbij behorende lijst van aangewezen percelen, vermeldende hun kadastrale aanduiding, hun grootte en de namen van de eigenaren en de rechthebbenden op de daarop rustende beperkte rechten, een en ander volgens de registers van het kadaster naar de stand per 5 mei 2023. 3. Te concluderen dat het onderhavige besluit van rechtswege vervalt drie jaar na dagtekening van dat besluit, tenzij voor dit tijdstip een omgevingsvisie/structuurvisie dan wel omgevingsplan/bestemmingsplan is vastgesteld. 4. Dit besluit te publiceren in ondermeer het Gemeenteblad van Heumen en het huis-aan-huisblad Hét Gemeentenieuws, opdat rechtsgevolg ontstaat als bedoeld in artikel 7 lid 1 Wvg. 5. Te concluderen dat er geen zienswijzen zijn ingediend. Inleiding De regio kampt met een woningtekort.

De locatie van voetbalclub SV Juliana ’31 en betoncentrale Morssinkhof is aangewezen als woningbouwlocatie met een gedifferentieerd woningbouwprogramma dat bereikbaar is voor woningzoekenden uit de hele regio. De gemeente heeft voor de ontwikkeling van deze woningbouwlocatie een subsidie van het Rijk gekregen van € 2,9 mln. De gemeente heeft de ambitie om op deze locatie 735 woningen te realiseren. Om de woningbouw mogelijk te maken moet de voetbalclub SV Juliana ’31 worden verplaatst naar een nieuwe accommodatie. Uw raad heeft hiervoor al een mogelijke locatie nabij de Hatertseweg aangewezen en hierop het gemeentelijk voorkeursrecht gevestigd. Ook de locatie aan de Looistraat acht uw raad een goed alternatief voor de huidige locatie van voetbalclub SV Juliana ’31. Daarom heeft u het college van Burgemeester en wethouders de opdracht gegeven om voor beide locaties onderzoek te verrichten, onder andere naar de natuurwaarden. Op basis van de uitkomst van dit onderzoek en nadere verplaatsingsstudies neemt uw raad een besluit over de definitieve verplaatsingslocatie. Om uw besluitvorming en de hiervoor noodzakelijke nadere studies niet te laten beïnvloeden door eventueel strategisch ingenomen grondposities, wordt het voorkeursrecht overeenkomstig de Wet voorkeursrecht gemeenten op de percelen van de locatie aan de Looistraat gevestigd. Daarmee Zaak Document

: :

161471 161556

houdt de gemeente ook regie op de verdere uitwerking van de nieuwe locatie van SV Juliana ’31 en de uitwerking van de woningbouwlocatie op de vrijkomende gronden in de Kanaalzone.

Beoogd effect Met de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht krijgt de gemeente een voorkeurspositie op de percelen voor de beoogde nieuwe locatie van SV Juliana ‘31 die geen eigendom van de gemeente zijn, c.q. een eerste recht van koop op de in het besluit betrokken percelen. De eigenaren van de percelen dienen hun eigendom op het perceel bij voorgenomen vervreemding eerst aan de gemeente te koop aan te bieden. Het gemeentelijk voorkeursrecht maakt het de gemeente mogelijk om zonder een prijsopdrijvend effect en zonder rekening te houden met belangen van marktpartijen de gronden aan te kopen. De gemeente houdt zo zelf volledig de regie op de verplaatsing van het sportcomplex van SV Juliana ‘31. Het gemeentelijk voorkeursrecht voorkomt, dat een andere partij zich in het gebied een positie verschaft, en daarmee de gemeentelijke regierol voor de verplaatsing van SV Juliana ’31 en de ontwikkeling van de vrijkomende gronden tot een woningbouwgebied verstoort. Dit kan voor beide ontwikkelingen een onevenredige beïnvloeding van het gemeentelijk belang betekenen. Argumenten 1.1 De argumenten om het voorkeursrecht te vestigen, zijn de volgende: • Het gemeentelijk voorkeursrecht verschaft de gemeente een betere uitgangspositie op de grondmarkt. Hierdoor wordt de gemeente beter in staat gesteld een grondstrategie te voeren.

Het voorkeursrecht, als passief verwervingsinstrument, kan een ondersteuning betekenen van het te voeren verwervingsbeleid. De gemeente kan hierdoor een centrale regierol uitoefenen bij de ontwikkeling van plannen in dit gebied. • Het gemeentelijk voorkeursrecht vormt gedurende het planontwikkelingsproces (van ontwerp tot uitvoering) een beschermingsinstrument, waardoor ongewenste verkopen (al dan niet bedoeld als grondspeculatie of met als oogmerk een bouwclaim te verwerven) kunnen worden tegengegaan. • Het voorkeursrecht voorkomt buitensporige grondprijsstijgingen (buiten de normale markteconomische prijsstijgingen). • Het voorkeursrecht maakt het in deze de gemeente mogelijk om te interveniëren in het natuurlijke proces van aan- en verkoop binnen de locatie. Bij een voorgenomen gewenste verkoop van een eigenaar is in deze als eerste de gemeente aan bod om aan te kopen. Door deze interventie in het natuurlijke proces van aan- en verkoop kan de gemeente zo mogelijk een langdurig en kostbaar verwervingsproces of onteigening voorkomen. • Als de mogelijkheden van de Wvg niet of onvoldoende worden benut, bestaat de kans dat de te ontwikkelen gronden op de beoogde voorkeurslocaties in handen van marktpartijen overgaan.

Hierdoor kan een evenwichtige ontwikkeling door de gemeente van de nieuwe accommodatie voor SV Juliana ’31 en de woningbouwplannen op de vrijkomende gronden van SV Juliana ’31 worden verstoord. 1.2

Uit jurisprudentie volgt dat de uit de vestiging van het voorkeursrecht volgende plicht die op de eigenaren wordt gelegd, niet onevenredig zwaar op hen rust in verhouding tot het met de vestiging gediende algemeen belang. Daarbij is meegewogen dat in de belangen van de 2

eigenaren en zakelijk gerechtigden die bij de besluitvorming dienen te worden betrokken door de Wvg-wetgever reeds op uitvoerige wijze is voorzien. Gedacht wordt daarbij onder meer aan het feit dat: • de Wvg een uitgebreide rechtsbescherming kent voor de gerechtigden van het aangewezen perceel; • de Wvg reeds in voldoende mate heeft voorzien in de gevallen waarin de gemeente bestaande rechtsverhoudingen dient te respecteren, en de aanbiedingsplicht derhalve niet van toepassing is; • eigenaren en beperkt gerechtigden niet worden verplicht hun rechten te verkopen, zij zijn vrij te bepalen of, en wanneer zij tot verkoop wensen over te gaan; • de gerechtigden, wanneer zij in beginsel tot verkoop aan de gemeente willen overgaan, een reële prijs krijgen voor hetgeen zij verkopen en wanneer de eigenaar en de gemeente geen overeenstemming kunnen bereiken over de prijs, de rechter een oordeel zal vellen over een reële prijs. 2.1

De vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht heeft betrekking op de volgende percelen:

Plaatselijke aanduiding:

Nabij Looistraat 46 te Heumen Nabij Looistraat 46 te Heumen Looistraat 46 te Heumen Nabij Looistraat 46 te Heumen Nabij Looistraat 46 te Heumen

In aanwijzing opgenomen grootte: ha. 04 00 00 00 02

a. 20 03 03 04 00

ca. 95 60 88 21 00

Kadastraal bekend:

Gemeente Heumen Heumen Heumen Heumen Heumen

Sectie I I I I I

Nummer 891 700 555 556 892

De percelen zijn allen gelegen binnen de beoogde locatie voor de verplaatsing van SV Juliana ’31. 3.1

Voor het vestigen van het gemeentelijk voorkeursrecht dient de gemeente aan te geven dat het huidige gebruik afwijkt van de toegedachte bestemming. De locatie kent op dit moment de agrarische bestemming en zijn op dit moment in gebruik als grasland met (bijbehorende) bedrijfsbebouwing.

3.2

Aan de onderhavige locatie wordt de functie van sportcomplex toegedacht met bijbehorende openbare voorzieningen. De toegedachte bestemming voor de locaties is: ”Sport” met bijbehorende voorzieningen, alle niet-agrarisch en nader uit te werken.

3.3

De planologische grondslag voor de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht kan derhalve niet gevormd worden door het vigerende bestemmingsplan, omdat dit bestemmingsplan niet voorziet in de mogelijkheid tot realisering van de toekomstige bestemming. De gemeente gaat de komende tijd verkennen of deze locatie geschikt is voor de nieuwe accommodatie van SV Juliana ‘31. De grondslag voor het vestigen van het voorkeursrecht wordt daarom gevormd door artikel 5 Wvg. Het uitgangspunt is dat de

3

verkenning leidt tot een eerstvolgende planologische stap van de vaststelling van een structuurvisie/omgevingsvisie dan wel bestemmingsplan/omgevingsplan. 3.5

De vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht door de raad geldt voor een periode van drie jaar. Binnen deze periode dient een structuurvisie/omgevingsvisie dan wel bestemmingsplan/omgevingsplan te worden vastgesteld. Op basis daarvan wordt het voorkeursrecht automatisch verlengd.

5.1

Op grond van artikel 6 lid 3 Wvg worden bezwaarschriften ingediend tegen het besluit van B&W van 14 maart 2023 ook geacht tegen het raadsbesluit gericht te zijn. Het ontwerp-raadsbesluit met de daarbij behorende stukken hebben voor een ieder ter inzage gelegen. Dit is kenbaar gemaakt via een publicatie in het Gemeenteblad van Heumen en het huis-aan-huisblad Hét Gemeentenieuws.

5.2

Gelet op artikel 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht zijn belanghebbenden in de gelegenheid gesteld om gedurende vier weken met ingang van 16 maart 2023 hun zienswijze ten aanzien van het ontwerp-raadsvoorstel naar voren te brengen.

5.3

Tegen het ontwerp-raadsvoorstel zijn geen zienswijzen ingediend.

Kanttekeningen Risico's van de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht zijn nauwelijks aanwezig. Echter, de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht kan betekenen dat de percelen aan de gemeente te koop wordt aangeboden. In geval van voorgenomen verwerving zal de eventuele aankoop dienen te geschieden conform de daarvoor staande normen (de werkelijke waarde), hetgeen op dat moment uiteraard wel financiële consequenties heeft. Indien de gemeente niet reageert binnen de termijn van 6 weken na een aanbod van de eigenaar, dan volgt sanctie: de eigenaar is dan gedurende drie jaar vrij om zijn perceel aan een andere partij te vervreemden. Verder is het van belang dat de termijnen in de Wvg worden nageleefd, aangezien dit zonder uitzondering allemaal fatale termijnen betreffen. De 'sanctie' is dat als deze termijnen niet worden nageleefd de eigenaar/beperkt gerechtigde gedurende een periode van drie jaar mag vervreemden aan een willekeurige derde. Rechtmatigheid De wettelijk grondslag voor deze beslissing staat in: artikel 5 Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg), op basis waarvan gronden worden aangewezen voor de duur van maximaal 3 jaar als gronden waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 van de Wvg van toepassing zijn. Communicatie a) Intern: Na openbaarmaking: opnemen in de besluitenlijst b) Extern: Publicaties

4

De bekendmaking wordt gepubliceerd in het Gemeenteblad van Heumen en in het plaatselijk huis-aan-huisblad ‘Het Gemeentenieuws’ en voorts op de gebruikelijke wijze. Kennisgeving belanghebbende Verder worden de eigenaren op de in het besluit betrokken percelen, na de inwerkingtreding van het gemeentelijk voorkeursrecht, over de vestiging van het gemeentelijk voorkeursrecht geïnformeerd door middel van een kennisgeving met bijlagen, waaronder een uitgebreide notitie over de betekenis van het gemeentelijk voorkeursrecht. Inschrijving van het voorkeursrecht Op grond van de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken is in de Basisregistratie Kadaster publiekrechtelijke beperkingen (BRK-PB) aangetekend dat op genoemde percelen het gemeentelijk voorkeursrecht van toepassing is. burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester

Bijlagen 1. Collegebesluit van 14 maart 2023 2. Grondplantekening betreffende percelen 3. Lijst van aangewezen gronden 4. Publicatie Het Gemeenteblad

5