Raadsvoorstel Vaststelling programmabegroting 2025

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

7 november 2024 Programmabegroting 2025-2028 Rob Engels

Voorstel 1. De programmabegroting 2025 vast te stellen en het college van burgemeester en wethouders de uitvoering van zowel het bestaande als nieuwe beleid op te dragen, zoals opgenomen in de Programmabegroting 2025; Programmatotalen 2025 1 2 3

Sociale leefomgeving Fysieke leefomgeving Bestuur en organisatie Totalen

Lasten -€25.221.514 -€15.927.983 -€13.801.152 -€54.950.649

Baten €6.877.100 €7.867.614 €39.490.235 €54.318.678

Resultaat -€18.344.414 Nadeel -€8.060.369 Nadeel +€25.689.568 Voordeel -€715.215 Nadeel

(zie voor toelichting bij de programma’s onder het kopje “wat mag het kosten en wat mag het opbrengen”) 2.

In te stemmen met: - een verhoging van de opbrengsten voor 2025 voor de heffing van hondenbelasting en leges met 2,3% conform het inflatiepercentage van de meicirculaire 2024; - een verhoging van de OZB opbrengsten voor 2024 voor de woningen met 3,2% conform het inflatiepercentage van CPB Macro economische Verkenningen augustus 2024; - een verhoging van de OZB opbrengsten voor 2024 voor de niet-woningen naar 3,2% conform het inflatiepercentage van CPB Macro economische Verkenningen augustus 2024; - de investeringen 2025 zoals deze onderdeel uitmaken van de drie programma’s in de programmabegroting 2025-2028 opgenomen tabel “Meerjareninvesteringsplan”; - het overhevelen van de restant investeringsbudgetten vanuit 2024 naar 2025 overeenkomstig de in bijlage 6 “Overzicht lopende investeringen” van de programmabegroting 20252028 opgenomen specificatie; - het beschikbaarstellen van de kredieten voor investeringen in 2025 van grondexploitaties in voorbereiding. Voor meer informatie wordt verwezen naar de in paragraaf Grondbeleid opgenomen overzicht “Overzicht grondexploitaties in voorbereiding 2025” in de programmabegroting 2025-2028; Een toelichting op de voorgestelde OZB voor woningen is de volgende. In de Algemene Uitkering wordt een korting doorgevoerd op de WOZ opbrengst omdat dit tot de verdiencapaciteit van de gemeente behoort.

Niet indexeren van de WOZ opbrengst voor woningen levert een nadeel op voor de gemeente dat ieder jaar groter wordt (de inflatie bedroeg afgelopen, vanaf 2018 t/m 2023, gemiddeld 3.7%).

3.

a. In te stemmen met de voorgenomen onttrekkingen 2025 aan de reserves voor een totaalbedrag van € 1.579.176. Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar bijlage 3 “staat van reserves en voorzieningen 2025” van de programmabegroting 2025-2028;

Zaak Document

: :

232739 234426

b. In te stemmen met de voorgenomen onttrekkingen 2025 aan de diverse voorzieningen voor een totaalbedrag van € 1.349.809. Voor een toelichting hierop wordt verwezen naar bijlage 3 “staat van reserves en voorzieningen 2025” van de programmabegroting 2025-2028; 4. In te stemmen met de gemeentelijke tarieven zoals opgenomen in de bijlage 9 “Gemeentelijke tarieven” van de programmabegroting 2025-2028; 5.

In te stemmen met het onderstaande meerjarenperspectief 2025-2028. 2025 2026 2027

Resultaat meerjarenbegroting 2025-2028

2028

- €715.215

- €848.000

-€909.999

-€170.019

Nadeel

Nadeel

Nadeel

Nadeel

6.

De subsidies voor 2025 vast te stellen conform bijlage 10 van de programmabegroting 20252028. De subsidiebedragen in de bijlage 10 zijn met 2,3% geïndexeerd.

7.

In te stemmen met de meerjarenonderhoudsplannen zoals opgenomen in bijlage 11 van de programmabegroting 2025-2028.

Inleiding Voor u ligt de programmabegroting 2025 met meerjarenperspectief 2026-2028. Door de onzekere financiële toekomst, vooral de algemene Uitkering is een onzekere factor, is het nog niet gelukt om een sluitende meerjarige programmabegroting aan te bieden. Wij vertrouwen erop dat de septembercirculaire inclusief de oplossingsrichtingen, die wij u zullen aanbieden in een addendum, ervoor zorgen dat de begroting meerjarig sluitend is. Het afwegen van keuzes en te toetsen op nut en noodzaak wordt belangrijker nu de rijksoverheid wat minder standvastig in haar afspraken met gemeenten lijkt te zijn. Vanzelfsprekend blijft het coalitieakkoord leidend en staat in de gemeente Heumen 'de inwoner centraal' en doen we het 'natuurlijk samen'. De meerderheid van de taken in deze begroting bestaat uit zogenoemde 'going concern' taken. Dit betreft de uitvoering van bestaand (lokaal) beleid en de uitvoering van de wettelijke taken. In de begroting is hier inhoudelijk nauwelijks aandacht voor, omdat er geen inhoudelijke keuzes aan de orde zijn. De begroting richt zich juist op de accenten waar lokaal keuzes gemaakt (moeten) worden door de gemeenteraad. De begroting geeft per programma antwoord op de vraag wat we willen bereiken en wat we daarvoor doen. Uiteraard wordt ook inzicht gegeven in de financiële consequenties van de inhoudelijke keuzes.

In de programmabegroting 2025-2028 is het volgende verwerkt; ✓ Alle aanpassingen opgenomen in de kadernota; ✓ Alle structurele mutaties uit de maandrapportages van januari 2024 t/m juni 2024; Financiële ontwikkelingen In deze programmabegroting zijn bovenstaande ontwikkelingen (financieel) verwerkt. De rijksoverheid heeft in de meicirculaire een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2024 toegepast, waarvan een incidentele compensatie vanaf 2024 tot en met 2029 en het schrappen van de opschalingskorting vanaf 2026 onderdeel uitmaakt. Hierdoor vallen vooral de jaren 2025 en 2026 wat minder gunstig uit voor de gemeenten. De opschalingskorting is geschrapt en dat levert vanaf 2026 structureel zo’n € 506.000 op. 2

Financien De jaarschijf 2025 van de meerjarenraming uit de begroting 2024 vormt het uitgangspunt voor het opstellen van de begroting 2025. Onderstaande tabel laat de ontwikkelingen vanaf 2024 zien. Saldo begroting 2025 2025 2026 2027 2028 Vastgestelde begroting 2024 (incl. septembercirculiare) Maandrapportages 2023 Maandrapportage jan/febr 2024 (BW 1) Uitbreiding Griffie Meerjarenperspectief Kadernota Uitkomsten kadernota 2025-2027: Verbonden partijen Autonome ontwikkelingen Nieuwe beleidswensen Besparingen Saldo Kadernota

€1.830.981

€476.316

€364.109

€364.109

-€639.030 -€301.448 -€150.000 €740.503

-€657.621 -€314.105 -€150.000 -€645.410

-€387.681 -€314.677 -€150.000 -€488.249

-€120.227 -€314.677 -€150.000 -€220.795

-€446.347 -€527.500 -€91.000 -€25.000 -€1.089.847

-€428.784 -€216.700 €70.000 €511.000 -€64.484

-€454.996 -€198.200 €70.000 €507.000 -€76.196

-€469.525 -€173.200 €70.000 €504.000 -€68.725

Subtotaal meerjarenperspectief en kadernota Uitkomsten meicirculaire:

-€349.344

-€709.894

-€564.445

-€289.520

Algemene uitkering Stelpost loon- en prijsontwikkeling Afschaffing opschalingskorting Besparingsverlies Jeugd Saldo meicirculaire

-€214.063 €99.354

€400.615 €243.341 -€506.000

€268.100 €405.193 -€502.000

€331.326 €584.005 -€499.000

-€314.000 -€428.709

€137.956

€171.293

€416.331

-€778.053

-€571.938

-€393.152

€126.811

-€246.000 €8.457 -€237.543

-€95.000 €7.844 -€87.156

-€95.000 €11.703 -€83.297

-€95.000 €11.703 -€83.297

-€1.015.596

-€659.094

-€476.449

€43.514

Subtotaal meerjarenperspectief; kadernota en meicirculaire Aanvullende mutaties begroting 2025-2028: Begroting Munitax Maandrapportage mrt/april 2024 (BW 2) Saldo aanvullende mutaties begroting 2025-2028 Subtotaal meerjarenperspectief; kadernota; meicirculaire en aanvullende mutaties begroting Maandrapportage mei/juni 2024 (BW 3) Subtotaal meerjarenperspectief; kadernota; meicirculaire; mutaties begroting en maandrapportage mei juni Autonome ontwikkelingen

-€25.700

-€25.700

-€25.700

-€25.700

-€1.041.296

-€684.794

-€502.149

€17.814

€326.081

-€163.206

-€407.850

-€187.833

Actueel meerjaren perspectief begroting 20252028

-€715.215

-€848.000

-€909.999

-€170.019

Bovenstaande tabel laat in alle jaren een negatief begrotingssaldo zien. In dit saldo zitten zowel de structurele als de incidentele baten en lasten. 3

In het coalitieakkoord Rutte IV is een aanvullende besparing op Jeugdzorg opgenomen die oploopt naar structureel € 511 miljoen vanaf 2027. De geraamde besparing van € 500 miljoen in 2025 kan nog niet gerealiseerd worden, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Daarom wordt incidenteel € 500 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering van het gemeentefonds. De autonome ontwikkelingen vanaf 2025 en verder laten voor-en nadelen zien. Zo zijn de voordelen in 2025 en 2026 vooral de renteomslag en Oekraïne opbrengsten. Vanaf 2026 zijn de kosten voor jeugd en wmo hoger dan bedacht bij de kadernota en zijn er geen opbrengsten meer ingeboekt voor de opvang van Oekraïners en ontheemden. In de tabel hieronder is voor elke jaarschijf het begrotingssaldo ‘geschoond’ van deze incidentele baten en lasten. Uit onderstaande tabel blijkt dat de programmabegroting alleen in 2025 sluitend is. Presentatie van het structureel begrotingssaldo Saldo baten en lasten

2025 N €

2026

2027

2028

-715.215 N

€

-848.000 N €

-909.999 N €

-170.219

bij: Toevoegingen aan reserves

€

526.239

€

159.463

€

159.436

€

159.436

af: Onttrekkingen aan reserves

€

497.158

€

325.974

€

141.987

€

108.198

Begrotingssaldo na bestemming

N €

-686.134 N

€ -1.014.511 N €

-892.550 N €

-118.981

798.500

€

140.500

112.366 N

€

-874.011 N €

Af: Waarvan incidentele baten en lasten (saldo) Structureel begrotingssaldo

€ V €

€

25.000

€

-

-867.550 N €

-118.981

Bovenstaande tabel laat een negatief beeld zien van de meerjarenraming. Tegelijkertijd moet het beeld ook worden genuanceerd. Zoals eerder is aangegeven is de septembercirculaire niet verwerkt en worden oplossingsrichtingen aangeboden om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen.

4

Addendum programmabegroting 2025 (Septembercirculaire en knoppenoverzicht) De septembercirculaire is dinsdag 17 september gepubliceerd. Deze circulaire is gebaseerd op de uitkomsten van de Miljoenennota 2025 van het Rijk. Op dat moment is de begroting al in het besluitvormingsproces en kunnen de resultaten van de septembercirculaire niet meer worden verwerkt in de begroting. Het college stelt daarom een addendum op waarin de uitkomsten van de septembercirculaire en de mogelijke oplossingsrichtingen (knoppen) verwerkt zijn, om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting. Ook in 2025 sturen wij via tweemaandelijkse rapportages waar nodig financieel bij. burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester

Bijlage: • Programmabegroting 2025-2028

5