Raadsvoorstel Vaststellen Beleidsplan water en riolering 2023-2027

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

6 oktober 2022 Vaststellen Beleidsplan water en riolering 2023-2027 Vincent Arts

Voorstel 1. Het Beleidsplan water en riolering Heumen 2023-2027 vast te stellen. 2. In te stemmen met het kostendekkingsplan. 3. De jaarlijks vast te stellen rioolheffing te baseren op het Beleidsplan water en riolering Heumen 2023-2027. Inleiding Dit Beleidsplan volgt het huidige gemeentelijk Rioleringsplan 2018-2022 op. Iedere vijf jaar stellen we het plan opnieuw op. Dat geeft ons de mogelijkheid om nieuwe ontwikkelingen op het gebied van water en riolering in beleid op te nemen. In het plan staat wat we willen bereiken, waar we staan, wat we gaan doen en wat daarvoor nodig is (mensen en middelen). De gemeente Heumen is onderdeel van de Waterketensamenwerking Nijmegen (WRN). Om beleidsuitgangspunten en ambities op elkaar af te stemmen is het Beleidsplan water en riolering 2022-2027 tot stand gekomen in samenwerking met de gemeenten Beuningen, Heumen, Wijchen, Druten, West Maas en Waal, Nijmegen en in goed overleg met het waterschap Rivierenland (onderdelen Wat willen we bereiken en Waar staan we nu?). In het plan zetten we de komende vijf jaar nadrukkelijker in op klimaatadaptatie. We richten ons op locaties die kwetsbaar zijn voor wateroverlast en kiezen voor een integrale aanpak met aandacht voor groen en biodiversiteit. Daarbij betrekken we ook inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties, want we kunnen het niet alleen.

Daarnaast nemen we de nodige maatregelen voor beheer en onderhoud van het rioolsysteem zodat het goed blijft functioneren. De kosten voor het uitvoeren van beheer, onderhouden en uitvoering van maatregelen zijn uitgewerkt in een kostendekkingsberekening. Op basis van de kostendekkingsberekening is het tarief van het rioolrecht voor de komende jaren bepaald. Het tarief is nu € 159,85 per perceel en stijgt deze planperiode jaarlijks met € 3,50 (excl. Indexering). Beoogd effect Het invulling geven aan de wettelijke watertaken en zorgplichten door het vastleggen van de ambities en doelen (korte en lange termijn) voor het watersysteem van Heumen en het inzichtelijk maken van uit te voeren maatregelen in de komende planperiode.

Zaak Document

: :

132073 136895

Argumenten 1.1 Elke gemeente moet beschikken overeen gemeentelijk rioleringsplan. In de Wet Milieubeheer (art. 4.22) is vastgelegd dat elke gemeente over een gemeentelijk rioleringsplan beschikt voor een daarbij vast te stellen periode. Met de komst van de Omgevingswet vervalt deze verplichting. De zorgplichten afvalwater, hemelwater en grondwater blijven van kracht en gemeenten kunnen hiervoor nog steeds beleid opstellen. Met dit beleidsplan Water en Riolering sorteren we voor op komst van de Omgevingswet. Het geeft e en meerjaren visie op watersysteem en een handelingsperspectief voor de korte en lange termijn, zodat de goede werking van het watersysteem in Heumen is gewaarborgd. De Omgevingswet biedt volop mogelijkheden om beleid over water goed te integreren met andere beleidsvelden. Als de Omgevingswet van kracht wordt, kan dit plan hierin worden opgenomen. 1.2 We hebben goed zicht op maatregelen die nodig zijn om een goede werking van het watersysteem in de gemeente Heumen, nu en in de toekomst. De afgelopen jaren is veel energie gestoken in het verkrijgen van inzicht in de kwaliteit en de werking van het watersysteem. Voor inzicht van watersysteem is per dorpskern een model gemaakt (riolering en bovengrondse oppervlakkige afstroming) waarmee kwetsbaarheden voor wateroverlast in beeld zijn gebracht.

De resultaten van de modelanalyse en de technische gegevens van het watersysteem zijn neergelegd in het Masterplan riolering en stedelijk water gemeente Heumen. In het Masterplan zijn oplossingsrichtingen uitgewerkt voor de korte en lange termijn1. Voor de korte termijn zijn de oplossingsrichtingen geconcretiseerd in fysieke verbetermaatregelen die zijn opgenomen in het Beleidsplan water en riolering 2023-2027 (pagina 26). 1.3 Riolering is nog steeds onmisbaar voor de volksgezondheid. De gemiddelde levensduurverwachting is in de 20e eeuw minstens evenveel toegenomen dankzij de sanitaire verworvenheden als door de ontwikkelingen in de medische wetenschap, aldus het RIVM. Het is nog niet zo lang geleden dat het ongezuiverde rioolwater rechtstreeks op sloten, vijvers en rivieren werd geloosd. 1.4 In het Beleidsplan is beleid voor de drie zorgplichten geformuleerd. De gemeente heeft van oorsprong de zorg voor de inzameling van stedelijk afvalwater. In 2008 zijn daar de nieuwe zorgplichten voor hemelwater en grondwater aan toegevoegd. In het Beleidsplan moet daaraan expliciet aandacht worden besteed. We spreken dan ook niet meer van een gemeentelijk rioleringsplan, maar van een Beleidsplan water en riolering.

1.5 Het geeft een beeld van gewijzigde inzichten en omstandigheden. Klimaatverandering leidt tot nieuwe inzichten over hoe we omgaan met overtollig hemelwater. Het rioolstelsel is niet berekend op het toenemende aantal hevige buien. Oplossingen onder de grond zijn kostbaar (aanleg en onderhoud) en dus heeft het bovengronds bergen van overtollig hemelwater 1

Het Masterplan is een rapport met feitelijke informatie dat dient als onderlegger voor de uitvoering van maatregelen in het Beleidsplan Water en Riolering 2023-2027.

2

de voorkeur. Bovengrondse waterberging wordt daarmee een prominenter onderdeel van de ruimtelijke ordening en inrichting van de openbare ruimte. Het afkoppelen van hemelwater helpt overigens niet alleen tegen wateroverlast bij hevige regen buien, het helpt ook tegen verdroging en voorkomt dat schoon hemelwater via het riool naar de waterzuivering wordt afgevoerd (efficiency). 1.6 Doorzicht maatregelen die komende vijfjaar worden genomen. Het plan geeft inzicht in de maatregelen (pagina 25 en 26 Beleidsplan) die nodig zijn om het riool- en waterstelsel de komende jaren in stand te houden, te verbeteren en te anticiperen op veranderende weersomstandigheden. Tegelijkertijd houden we gedurende planperiode de werking van het systeem goed in het oog. Voortschrijdend inzicht kan gedurende de planperiode leiden tot wijzigingen in de uitvoering van maatregelen. 2.1 Geeft inzicht in de kosten voor de korte en lange termijn. In het Beleidsplan water en riolering staat wat nodig is aan (beheer)maatregelen en investeringen om het riool- en watersysteem in stand te houden (beheer), te vernieuwen en uit te breiden in de komende planperiode maar ook voor de lange termijn. 3.1 De kostendekkingsberekening is de basis voor hoogte van de rioolheffing. De kostendekkingsberekening geeft inzicht in de jaarlijkse exploitatiekosten en investeringen.

Op basis van deze gegevens is de rioolheffing voor de komende jaren berekend. Kanttekeningen A. Het zijn onzekere tijden. Gezien de krapte op de arbeidsmarkt en beschikbaarheid van grondstoffen is het mogelijk dat uitvoering van maatregelen gedurende looptijd van het Beleidsplan vertraging oploopt of dat maatregelen niet kunnen worden uitgevoerd.

Financiën De financiële lasten van het Beleidsplan water en riolering Heumen 2022-2027 worden volledig gedekt door de inkomsten uit de rioolheffing. De rioolheffingsberekening is gebaseerd op:  Exploitatielasten (jaarlijks beheer/onderhoud en personele lasten),  Bestaande kapitaallasten (rente en afschrijving van projecten uit het verleden)  Nieuwe kapitaallasten (voor o.a. rioolvervangingen, klimaatmaatregelen)  Evt. onttrekking c.q. dotatie aan de egalisatievoorziening riolering De rioolheffing is geen normale belasting. Anders dan bij bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting (OZB) mogen de opbrengsten van de rioolheffing maar aan één doel worden uitgegeven, te weten: de gemeentelijke watertaken die zijn vastgelegd in het Beleidsplan water en riolering. De kosten voor het uitvoeren van beheer, onderhouden en uitvoering van maatregelen zijn uitgewerkt in het kostendekkingsberekening. Op basis van de berekening is het tarief van het rioolrecht voor de komende jaren bepaald. Het tarief is nu € 159,85 per perceel en stijgt deze 3

planperiode jaarlijks met € 3,50 (excl. Indexering). Deze stijging is nodig om in de toekomst de verwachte vervangingspiek op te vangen zodat verwachte inkomsten en uitgaven in balans zijn op de lange termijn. Onderstaande grafiek geeft de resultaten van de kostendekkings-berekening weer over de periode van 70 jaren. De grafiek laat het effect van het beleid op de lasten, inkomsten en de stand van de voorziening zien en de daarbij benodigde rioolheffing (rechter-as).

In de tabel hieronder is de tariefontwikkeling in de komende planperiode weergegeven. 2022 159,85

2023 163,35

2024 166,85

2025 170,35

2026 173,85

2027 177,35

Alle bedragen zijn doorgerekend op prijspeil voorjaar 2022. Het voorgestelde tarief zoals is weergegeven moeten we jaarlijks corrigeren met de optredende inflatie (indexatie).

burgemeester en wethouders

4

Garmt Kolhorn Gemeentesecretaris

Joerie Minses Burgemeester

Bijlage:  Beleidsplan water en riolering Heumen 2023-2027

5