Raadsvoorstel Regioprogramma jeugd

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

14 december 2023 Regioprogramma jeugd Rob Engels

Voorstel Het meerjarig Regioprogramma jeugd 2023-2028 Rijk van Nijmegen vast te stellen. Samenvatting In het Rijk van Nijmegen werken we sinds 2012 met zeven gemeenten goed samen in het jeugddomein. Deze zeven deelnemende gemeenten zijn: Berg & Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook & Middelaar, Nijmegen en Wijchen. Sinds de transitie van de jeugdzorg naar de gemeenten staan we voor een grote opgave. De druk op de jeugdzorg neemt toe met lange wachtlijsten en hoge kosten. Landelijk wordt het beeld herkend dat we voor een ingewikkelde opgave staan en om die reden is in juni 2023 een landelijke Hervormingsagenda Jeugd vastgesteld, ondertekend en aangeboden aan de Tweede Kamer en Eerste Kamer. Om alle uitdagingen die op het gebied van de jeugdzorg op de gemeenten afkomen in goede banen te leiden, is een stevige sturing noodzakelijk. We hebben de regionale samenwerking verder geprofessionaliseerd door te groeien naar een regionale programmasturing op jeugd. Dit heeft geleid tot het meerjarige regioprogramma Jeugd waar we opgavegericht met elkaar samen werken. Het regioprogramma bevat onze ambitie, doelen en acties op het gebied van jeugd. Het biedt een basis van waaruit we de aankomende jaren beleid en aanpak gaan vormen en inzetten. Partners zoals aanbieders en onderwijs, maar ook gemeentelijke adviesraden, zijn geconsulteerd voor de vaststelling van het regioprogramma.

Ook onze BAR heeft op 30 oktober jl. een advies uitgebracht, u leest dit advies en onze reactie in de bijlagen 2 en 3. Inleiding In de jeugdhulpregio Rijk van Nijmegen zijn 55.436 jeugdigen (tot 18 jaar). Hiervan hebben 7.825 jeugdigen in 2022 jeugdhulp ontvangen. De kosten hiervoor bedroegen € 95 miljoen. Enkele cijfers op onderdelen: 1. Jeugd-ggz is in de regio de meest ingezette vorm van jeugdhulp: 4.566 jeugdigen (58%). De kosten hiervan stijgen omdat de duur en intensiteit van de trajecten toeneemt. 2. Relatief veel jeugdigen krijgen in de regio een vorm van begeleiding, namelijk 2.175 jeugdigen. 3. In 2022 waren er 717 kinderen die opgroeiden in pleegzorg of gezinshuiszorg of residentiële jeugdhulp. Er is sinds een paar jaar een daling van het aantal jeugdigen die instromen in verblijf maar de kosten stijgen door de langere duur, hogere intensiteit en hogere tarieven. 4. Het aantal cliënten en de kosten voor jeugdbescherming en jeugdreclassering zijn al jaren redelijk stabiel. 5. Landelijk ingekochte zorg is zeer specialistische zorg voor een beperkte groep jeugdigen (130 in de regio). De trajectomvang varieert, de dagtarieven zijn hoog (en variëren per instelling).

Zaak Document

: :

190339 190670

Jaarlijks sluiten de regiogemeenten een samenwerkingsovereenkomst af met het Regionaal Ondersteuningsbureau (ROB) om de inkoop en het contractmanagement van jeugdhulp en Wmotaken uit te voeren. De regio stelde een regionaal werkprogramma op waarin de taken waaraan we in de regio aan werkte stonden opgenomen. In 2021 is de regionale samenwerking geëvalueerd door een externe onderzoeker. Die evaluatie liet zien dat het vertrouwen in elkaar is gegroeid en dat er sterke onderlinge relaties zijn. Het advies was om in 2022-2023 het opdrachtgever opdrachtnemerschap te professionaliseren en door te groeien naar regionale programmasturing op Jeugd. Met het regioprogramma jeugd Rijk van Nijmegen 2023-2028 geven wij volledig uiting aan het advies. Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 Deze agenda heeft als doel knelpunten in de jeugdzorg structureel aan te pakken. Een ander doel is het jeugdzorgstelsel financieel houdbaar maken voor de toekomst. Daarbij verwacht het Rijk dat gemeenten ferme besparingen gaan maken. Dit betekent dat er veel op gemeenten af gaat komen. Dit kunnen we alleen in gezamenlijkheid vormgeven.

De Hervormingsagenda is voorbereid door de zogeheten Vijfhoek, vanuit ieders verantwoordelijkheid: • Cliëntenorganisaties en jongerenvertegenwoordigers • Professionals • Jeugdzorg Aanbieders • De Vereniging van Nederlandse Gemeenten, VNG); • Het Rijk Het Rijk bepaalt dat gemeenten in het kader van de Jeugdwet uitvoering geven aan de Hervormingsagenda Jeugd. Dit is geen vrijblijvende verwachting. Wanneer regio’s niet voldoen aan de gestelde maatregelen en bijbehorende besparingen kan dat consequenties hebben voor de financiële bijdrage van het Rijk aan gemeenten. De Hervormingsagenda verplicht regionale samenwerking in een robuuste regio. Gemeenten worden ook verplicht bepaalde specialistische zorg regionaal in te kopen om beschikbaarheid en continuïteit van zorg beter te organiseren. Ook moet de gemeentelijke toegang worden versterkt met stevige lokale teams. Beoogde impact Door uitvoering te geven aan de opgaven die in het regioprogramma jeugd zijn beschreven en de benodigde middelen hiervoor beschikbaar te stellen, dragen wij bij aan de regionale ambitie: In het Rijk van Nijmegen versterken we kinderen en gezinnen zodat inzet van jeugdzorg minder vaak noodzakelijk is. We werken onze acties uit in zes doelen. Wij verwijzen u voor een beknopt inhoudelijk overzicht van de bovengenoemde doelen met bijbehorende actielijnen naar de doelenboom (bijlage 2 van het regioprogramma).

Cliëntperspectief en adviesraden Een belangrijk onderdeel binnen het programma is het betrekken van inwoners door middel van ervaringsdeskundigheid en cliëntperspectief. In het proces zijn ook de adviesraden van de 7 gemeenten vroegtijdig betrokken. De BAR heeft een advies uitgebracht op 30 oktober jl. Zie voor het advies van de BAR en onze reactie de bijlagen 2 en 3.

2

Argumenten 1.1 De druk op de jeugdzorg neemt toe met lange wachtlijsten en hoge kosten als gevolg. We zijn maatschappelijk doorgeschoten in het idee dat voor elk probleem of klacht een behandeling of diagnose (nodig) is. Voor normale opgroeiproblemen wordt te vaak een beroep gedaan op professionele jeugdhulp terwijl er oplossingen dichtbij in het normale leven mogelijk zijn. De zes doelen uit het regioprogramma jeugd helpen om kinderen en gezinnen te versterken. Het is onze intentie om ervoor te zorgen dat jeugdzorg hierdoor minder vaak noodzakelijk zal zijn, waardoor wachttijden zullen afnemen en de kosten voor jeugdzorg op termijn kunnen dalen. 1.2 De opgaven voor de jeugdzorg zijn te complex om deze als gemeente alleen op te pakken. Met dit regioprogramma werken we in de regio vanuit één visie samen om de ambitie en zes doelen te bereiken. We scheppen kaders en nemen maatregelen. Dit biedt duidelijkheid naar onze partners en inwoners. Zo zijn we beter in staat samen de beweging te maken naar een andere kijk op jeugdhulp. 1.3 We sluiten aan bij de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. De Hervormingsagenda Jeugd vraagt veel van gemeenten wat betreft de inrichting van het jeugddomein en financiële besparingen die dat moet opleveren. Als regio staan we hier samen voor.

Door aan de opgaven uit het regioprogramma jeugd te werken, werken we ook aan een groot aantal maatregelen uit de Hervormingsagenda (zie nader hoofdstuk 5 van het regioprogramma). 1.4 De landelijke overheid wil een wettelijke verankering van de regionale samenwerking. Het Rijk van Nijmegen laat al sinds 2012 zien, de uitdagingen op het gebied van Wmo en Jeugd middels een sterke regionale samenwerking goed op te pakken. Met dit regioprogramma jeugd onderstrepen wij deze samenwerking. 1.5 Om uitvoering te gaven aan het regioprogramma jeugd is instemming nodig van alle gemeenteraden. Alle gemeenteraden in de regio stellen het regioprogramma jeugd 2023-2028 en bijlagen vast. Belangrijk is dat we de kaders en de opgaven rondom jeugd regionaal dragen. Dit is nodig om uitvoering en sturing te geven aan het regioprogramma. [ Kanttekeningen 1. Het vervolg van de Hervormingsagenda Jeugd is onzeker nu het kabinet demissionair is. De komende tijd zal in de politiek veel aandacht zijn voor de aanstaande verkiezingen. Er is een risico dat de Hervormingsagenda Jeugd en de noodzakelijke wijzigingen daardoor naar de achtergrond verdwijnen. Gelet op de kamerbreed gedeelde noodzaak voor de hervormingen in de jeugdzorg is het niet waarschijnlijk dat de Tweede Kamer de hervormingen in de jeugdzorg ‘controversieel’ verklaart.

Wat landelijk ook staat te gebeuren, laat de opgaven waar we als regio aan willen werken om het voor onze jeugd anders, beter te doen, onverlet.

3

2. De uitvoering van het regioprogramma en het bereiken van de doelstellingen kan alleen als alle regiogemeenten zich hieraan verbinden. Als een regiogemeente niet instemt met het regioprogramma jeugd, en daarmee uit de regionale samenwerking voor jeugd stapt, heeft dit financiële en inhoudelijke gevolgen voor het behalen van de regionale doelen. We zien dit risico als beperkt omdat: - De regio al sinds 2014 sterk verbonden is in de samenwerking op jeugd. - De overheid stuurt op wettelijk sterke regionale samenwerking m.b.t. de jeugdwet en de Hervormingsagenda Jeugd. - Het regioprogramma jeugd gezamenlijk tot stand is gekomen. Financiën De begroting voor de regionale samenwerking op jeugd wordt jaarlijks meegenomen in de gemeentelijke begroting die door u wordt vastgesteld. Het regioprogramma jeugd biedt u de inhoudelijke vertaling. Vervolg Jaarlijks stelt het regioteam jeugd een evaluatie op over het regioprogramma jeugd. Daarin bekijken we of we de juiste dingen (nog) doen en waar we moeten bijstellen. Deze evaluatie bieden we ook ter informatie aan uw raad aan. Op de website www.jeugdregionijmegen.nl kunt u meer lezen over de regionale samenwerking op jeugd. burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester

Bijlagen 1. Regioprogramma jeugd Rijk van Nijmegen 2023-2028 2. Advies BAR Regioprogramma jeugd Rijk van Nijmegen 2023-2028 3. Reactie college van B&W op het advies van de BAR Regioprogramma jeugd Rijk van Nijmegen 2023-2028

4