Raadsvoorstel Lening Toekomstbestendig Wonen

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

1 februari 2024 Lening Toekomstbestendig Wonen Wim Wink

Voorstel 1. In te stemmen met de invoering van de Lening Toekomstbestendig wonen gemeente Heumen; 2. De verordening Lening Toekomstbestendig Wonen (verordening voor grondgebonden woningen en verordening voor VvE’s) gemeente Heumen vast te stellen; 3. Het budget van de huidige Stimuleringslening wonen en Blijverslening à 2,25 miljoen euro bij SVn over te hevelen naar het budget Toekomstbestendig Wonen lening; 4. De Verordening Blijverslening gemeente Heumen in te trekken na inwerkingtreding van de Lening Toekomstbestendig Wonen. Inleiding In 2018 is de gemeente Heumen gestart met de Stimuleringslening voor woningen, maatschappelijke gebouwen en bedrijven. Deze regeling was erg succesvol. Inmiddels zijn 205 leningen verstrekt voor een totaal bedrag van ruim 2.1 miljoen. De lening is voornamelijk gebruikt voor het isoleren van de woning of het aanschaffen van zonnepanelen of een warmtepomp. Het afgelopen jaar heeft de vraag naar de Stimuleringslening een vlucht genomen in verband met de energiecrisis. Eind 2022 is het totale bedrag dat door de gemeenteraad voor de Stimuleringslening beschikbaar is gesteld uitgezet. Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (verder te noemen: SVn) beheert de fondsen namens gemeente Heumen.

Sinds 2019 heeft de provincie Gelderland een revolverend fonds voor Energie en Asbest ingesteld die is uitgewerkt in de Lening Toekomstbestendig Wonen. Het betreft een regeling die is gericht op het verduurzamen en toekomstbestendig maken van particuliere woningen. De regeling biedt de mogelijkheid om de financiering van energiemaatregelen te combineren met asbestsanering van daken of met het levensloopbestendig maken van de woning, waarbij de provincie de helft van het bedrag van de lening bijlegt. Door woningeigenaren ruimte te bieden om energiemaatregelen te koppelen aan andere doelen, wordt de basis en het draagvlak voor investeringen in de energietransitie vergroot. Relatie met Nationaal Warmtefonds Het Nationaal Warmtefonds biedt ook verschillende leningen voor particulieren en VvE’s. Echter, de voorwaarde en de rentepercentages zijn ongunstiger dan de Toekomstbestendig wonen lening. Met deze regeling hebben gemeenten meer beleidsruimte en zijn koppelkansen mogelijk met levensloopbestendigheid, asbestsanering en funderingsherstel. Koppelingen die bij het Nationaal Warmtefonds niet worden geaccepteerd. Werking van de regeling De regeling is bedoeld om de woning toekomst bestendig te maken. Voorwaarde is dat er in ieder geval minimaal één energiemaatregel genomen moet worden.

Net als bij de huidige Stimuleringslening woningen, kent de Lening Toekomstbestendig wonen verschillende leningsvormen; consumptief of hypothecair. Hierdoor kan steeds de vorm gekozen worden die het beste bij de situatie van de aanvrager past. Het maximale bedrag dat geleend kan Zaak Document

: :

188846 188849

worden verschilt per variant van € 30.000,- tot € 50.000,-. De lening kan in een aantal vormen al vanaf € 2.500,- aangevraagd worden. Ook biedt de Toekomstbestendig wonen lening een verzilverlening en een maatwerklening aan. De verzilverlening is een hypothecaire lening waar je de overwaarde van je woning mee kunt investeren. De maatwerklening is bedoeld voor mensen die niet in aanmerking komen voor een van de andere leenvormen, omdat ze niet kapitaalkrachtig genoeg zijn. Toepassingsbereik regeling De Toekomstbestendig wonen lening is bedoeld voor eigenaar en eigenaar-bewoner. Hierdoor wordt het ook mogelijk voor verhuurders om hun bezit te verduurzamen. In september heeft Provinciale Staten besloten om de Toekomstbestendig wonen lening uit te breiden met de doelgroep Vereniging van Eigenaren (VvE’s), zodat ook zij met een aantrekkelijke rente hun complex kunnen verduurzamen en toekomstbestendig kunnen maken. Voor deze doelgroep zijn de mogelijkheden in andere regelingen nu beperkt. Tot slot is de regeling met name bedoeld voor bestaande woningen, maar ook nieuwbouwwoningen na oplevering kunnen in aanmerking komen voor de lening. Dit komt uiteraard weinig voor, maar kan interessant zijn voor klimaat adaptieve maatregelen, zoals een groendak in combinatie met extra zonnepanelen. Met het bovenstaande is de regeling in lijn met de Strategische Visie: ‘Natuurlijk met iedereen’.

Centraal in de Strategische Visie staat de vraag: “Kan iedereen meedoen?” Met het aanbieden van deze lening tegen een aantrekkelijk rentepercentage stellen wij zoveel mogelijk inwoners in de gelegenheid hun huis te verduurzamen. Verordening en maatregelenlijst In de bijgevoegde concept verordeningen (bijlage 2 en 3) is de werking van de Toekomstbestendig wonen lening voor grondgebonden woningen en VvE’s geregeld. In een aparte bijlage zijn de maatregelen waarvoor de lening kan worden aangevraagd opgenomen. De gemeente bepaalt zelf welke maatregelen worden opgenomen. Hiermee geeft de gemeente sturing aan maatregelen die bijdragen aan het toekomstbestendig maken van de woningvoorraad. Er is een concept maatregelenlijst opgesteld (bijlage 4), waarbij gekozen is voor een brede opsomming van maatregelen die alle bijdragen aan de doelstelling. De lijst is niet onuitputtelijk en mogelijk komen er in de toekomst nieuwe maatregelen bij. Het college kan tussentijds afhankelijk van de situatie deze lijst wijzigen.

2

Overgangsregeling huidige Stimuleringslening woningen naar Lening Toekomstbestendig wonen De Stimuleringslening woningen en de Blijverslening worden samen ondergebracht in de Lening Toekomstbestendig wonen. Aanvragen die tot de datum van inwerkingtreding van de Lening Toekomstbestendig Wonen worden ingediend, worden afgehandeld volgens de huidige Stimuleringslening woningen. De Stimuleringslening voor bedrijven en maatschappelijke organisaties blijft in stand, net zoals de gemeentelijke Starterslening. Beoogd effect Inwoners te stimuleren en faciliteren bij het verduurzamen en eventueel levensloopbestendig maken van hun woning. Dit draagt bij aan het realiseren van de ambitie van gemeente Heumen om in 2030 elektriciteit neutraal en in 2050 klimaatneutraal te zijn. Argumenten 1.1 De lening vereenvoudigt ons leningensysteem Bewoners hoeven nog maar één lening aan te vragen voor de toepassing van diverse maatregelen. De lening Toekomstbestendig wonen voegt de Stimuleringslening wonen en Blijverslening samen. Hiermee wordt het makkelijker voor inwoners om een aanvraag te doen voor diverse maatregelen aan hun woning. 1.2 De lening is breder toepasbaar De Lening Toekomstbestendig wonen biedt meer mogelijkheden dan de huidige Stimuleringslening woningen en Blijverslening.

Bewoners kunnen hun woning integraal verbeteren, dus zowel levensloopbestendig maken, verduurzamen, en renoveren, als asbest verwijderen en funderingsherstel uitvoeren. 1.3 VvE’s komen ook in aanmerking voor de lening VvE’s kunnen ook gebruik maken van de Lening Toekomstbestendig wonen. Voor de huidige Stimuleringslening wonen en Blijverslening komen VvE’s niet in aanmerking. 1.4 De lening stimuleert inwoners om te verduurzamen. De regeling is bedoeld om de woning toekomst bestendig te maken. Voorwaarde is dat er in ieder geval minimaal één energiemaatregel genomen moet worden. Door woningeigenaren ruimte te bieden om energiemaatregelen te koppelen aan andere doelen, wordt de basis en het draagvlak voor investeringen in de energietransitie vergroot. 1.5 Er is cofinanciering vanuit de provincie Gelderland Door aan te sluiten bij de Lening Toekomstbestendig Wonen kan de gemeente nog meer inwoners helpen bij het verduurzamen en toekomstbestendig maken van hun woning en gebruik maken van cofinanciering door de Provincie Gelderland. De provincie zal 50% per verstrekte lening voor haar rekening nemen. De andere 50% wordt beschikbaar gesteld vanuit het gemeentelijk budget bij SVn. Dit betekent dat met hetzelfde gemeentelijk budget meer leningen verstrekt kunnen worden en dus meer mensen van deze regeling gebruik kunnen maken.

3.1 Het budget van € 2,25 miljoen is nodig om aanvragen voor de Toekomstbestendig Wonen Lening van de komende jaren te dekken. Gezien het aantal aanvragen voor woningen, afgezet tegen het aantal aanvragen voor bedrijven en maatschappelijke organisaties, dient voor de toekomstbestendig wonen lening meer budget 3

beschikbaar te zijn dan voor de stimuleringslening bedrijven en maatschappelijke organisaties. Inmiddels zijn binnen de Stimuleringslening 203 leningen verstrekt voor een totaal bedrag van ruim 2,1 miljoen. Hiervan zijn 196 leningen á € 1.929.839 voor woningen en 7 leningen á € 205.783 voor bedrijven (stand per 24-10-2023). Door het budget van de huidige Stimuleringslening wonen en Blijverslening à 2,25 miljoen euro bij SVn over te hevelen naar het budget Toekomstbestendig wonen lening, is er met cofinanciering vanuit de provincie een budget van € 4,5 miljoen beschikbaar. De resterende €500.000 blijft beschikbaar voor de stimuleringslening voor bedrijven en maatschappelijke organisaties. 3.2 Maatschappelijke gebouwen kunnen subsidie aanvragen bij de provincie Gelderland De provincie Gelderland heeft een subsidieregeling voor maatschappelijke gebouwen. Deze subsidie ‘subsidie regeling gemeenschapsvoorziening’ is bedoeld voor het toegankelijker maken en verduurzamen van bestaande gemeenschapsvoorzieningen. Gemeenschapsvoorzieningen zoals buurthuizen en sportclubs kunnen hiermee soortgelijke maatregelen treffen als met de Lening Toekomstbestendig wonen. Kanttekeningen 2.1. De verordening is een standaard verordening. De gemeente moet de standaard verordeningen van de provincie vaststellen.

Uniformiteit in de basisvoorwaarden is van belang voor de uitvoerbaarheid van de provincie-brede regeling. De gemeente heeft dus geen eigen inbreng in de verordening. 3.1 Mogelijk blijkt het budget à €500.000 voor de Stimuleringslening voor bedrijven en maatschappelijke organisaties voor de komende jaren niet toereikend. Het aantal aanvragen en beschikbare budget zal halfjaarlijks gemonitord worden. Wanneer blijkt dat het budget niet toereikend is, zal aan de Raad worden voorgelegd om een deel van het budget van de Toekomstbestendig Wonen Lening over te hevelen naar de Stimuleringslening bedrijven en maatschappelijke organisaties. Financiën Op 28 juni 2018 is door de Raad besloten om een financieringsbudget van € 1 miljoen beschikbaar te stellen voor Stimuleringsleningen duurzame maatregelen woningen, bedrijfspanden en maatschappelijke gebouwen. Op 18 april 2019 is via een tweede tranche opnieuw € 1 miljoen beschikbaar gesteld en in 2022 nogmaals een bedrag van € 2 miljoen, totaal 4 miljoen. Voor de Blijverslening is op 3 februari 2018 een financieringsbudget beschikbaar gesteld van € 250.000. Dit komt neer op een totaal beschikbaar gesteld financieringsbudget van € 4,25 miljoen. Wat is op dit moment nog beschikbaar om als svn leningen te verstrekken? Het restant van de door de raad beschikbaar gestelde middelen ad.

€ 1.750.000 (=€ 4.250.000 minus de gedane stortingen door de gemeente in de SVN financieringspotten in totaal € 2.500.000) + de bij de SVN op de rekening-courantrekeningen nog beschikbare gelden van in totaal afgerond € 1.000.000. Dus in totaal is nog €2.750.000 beschikbaar. Wij stellen voor om 2,25 miljoen euro over te hevelen naar het budget van toekomst bestendig wonen en 0,5 miljoen beschikbaar te laten voor de stimuleringslening voor bedrijfspanden en maatschappelijke gebouwen. In de afgelopen jaren is het budget in delen (afhankelijk van het aantal aanvragen bij de SVN) overgeboekt naar de rekening-courant bij de SVN. Deze systematiek zal ook nu gehanteerd blijven.

4

De komende 10 jaar zal nog afgelost worden op de leningen die op basis van de bestaande Stimuleringslening en Blijverslening zijn verstrekt. Deze bedragen blijven bij SVn op de bestaande rekeningen-courant binnenkomen. Rentepercentage voor de door SVN verstrekte leningen Toekomstig Wonen Het rentepercentage van de Toekomstbestendig Wonen lening is gelijkgesteld aan het rentepercentage dat de SVn stelt voor de Stimuleringsleningen. Soort lening Rentepercentage Toekomstbestendig wonen consumptief 1,6% Toekomstbestendig wonen hypothecair 1,6% Verzilveringslening 1,7% Dit betreffen de rentestanden per 1 november 2023.

Kosten SVn SVn rekent 0,57% beheerskosten over het uitstaande restbedrag van de verstrekte leningen. Kosten Avalon Het beoordelen van de juistheid van de gegevens wordt door Avalon uitgevoerd. De kosten hiervoor bedragen € 75,- exclusief BTW per aanvraag. Deze kosten worden in rekening gebracht bij de aanvrager. Risico’s Bij het uitlenen van geld bestaat er altijd de mogelijkheid dat het uitgeleende bedrag niet wordt terugbetaald. SVn geeft aan dat sinds SVn in 2009 met de duurzaamheidslening is begonnen ca. 0,05% van de leningen een betalingsprobleem heeft. Hiermee treft SVn dan een betalingsregeling. Nadere cijfers van het percentage leningen dat daadwerkelijk moet worden afgeboekt zijn niet beschikbaar. Dit cijfer biedt uiteraard geen garantie voor de toekomst, maar doordat men met behulp van deze lening investeert in energiebesparing en/of duurzame energie opwekking, wordt gelijktijdig ook een besparing op de energienota gerealiseerd. Dit zal niet altijd overeenkomen met het bedrag van de aflossing van de lening, maar maakt de netto lasten toch aantrekkelijker. Daarnaast wordt met de nieuwe Toekomstbestendig wonen lening geïnvesteerd in de bestaande woning en dat heeft een positieve invloed op de waarde van de woning. SVn is overigens bij alle aanvragen wettelijk verplicht om een krediettoets uit te voeren voordat een lening verstrekt kan worden.

Wanneer een aanvrager de toets niet doorstaat, wordt de lening niet toegekend. Daarnaast is er sprake van een co-financiering door de provincie Gelderland. De provincie zal 50% per verstrekte lening voor haar rekening nemen en daarmee dus ook het risico.

5

burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester

Bijlagen: 1. Raadbesluit Lening Toekomstbestendig Wonen 2. Verordening grondgebonden woningen 3. Verordening VvE’s 4. Maatregelenlijst Lening Toekomstbestendig Wonen

6