Raadsvoorstel Huisvestingsverordening gemeente Heumen 2024

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

14 december 2023 Huisvestingsverordening gemeente Heumen 2024 Vincent Arts

Voorstel 1. De Huisvestingsverordening Gemeente Heumen 2024 vast te stellen; 2. In de begroting vanaf 2025 € 10.122 beschikbaar te stellen via de post woningbouwprogrammering 6830001/4380066. Samenvatting De Huisvestingsverordening die op regionaal niveau de woonruimteverdeling regelt, eindigt van rechtswege op 31 december 2023. Daarom is de afgelopen anderhalf jaar gewerkt aan een nieuwe verordening. Deze verordening wordt nu aan uw raad ter besluitvorming aangeboden zodat tijdig een actuele verordening in werking kan treden.

Inleiding In de woningmarktregio Arnhem-Nijmegen worden alle vrijkomende woningen van de woningcorporaties op dezelfde manier verdeeld. De regels hiervoor zijn opgenomen in de Huisvestingsverordening. Die is in elk van de 17 gemeenten vastgesteld (Mook en Middelaar doet niet mee), en met ingang van 2020 in werking getreden. Hiermee is een sinds 2001 goed werkende praktijk van uniforme regionale woonruimteverdeling gecontinueerd. De Huisvestingswet vereist dat een Huisvestingsverordening slechts voor de duur van ten hoogste vier jaar mag gelden. Na die 4 jaar kunnen er alleen opnieuw regels worden gesteld als er nog steeds sprake is van schaarste aan woonruimte. Dat is het geval, het recente woningbehoefte-onderzoek laat dat duidelijk zien. De huidige verordening vervalt op 31 december 2023. De afgelopen periode is daarom gewerkt aan een nieuwe verordening. Op basis van een evaluatie en breed regionaal overleg is de nieuwe verordening geactualiseerd en op een aantal punten aanpast. Daarmee is opnieuw een basis gelegd voor continuering van een waardevolle regionale samenwerking in de woonruimteverdeling voor de komende jaren. De Huisvestingsverordening gemeente Heumen 2024 is tot stand gekomen in overleg met de gemeenten en woningcorporaties in de regio. Bij de start is een evaluatie uitgevoerd met enquêtes onder woningzoekenden, corporaties en gemeenten.

Huurdersorganisaties zijn in de voorbereiding tijdens 2 regionale bijeenkomsten geïnformeerd en geconsulteerd. Uw raad is tussentijds schriftelijke geïnformeerd. Beoogd effect Het doel is om ook in de toekomst op regionale schaal schaarse woonruimte op een rechtvaardige, uniforme en transparante wijze te verdelen. Zo willen we in een krappe markt onevenwichtige en onrechtvaardige effecten, die zonder die regels zouden optreden, bestrijden: geen willekeur, geen groepen voortrekken of achterstellen en een goede regeling voor urgenten.

Zaak Document

: :

189106 184628

Argumenten 1.1. Het voorstel is in lijn met de Strategische Visie: ‘Natuurlijk met iedereen’ Met het actualiseren van de Huisvestingsverordening worden de kansen op de sociale woningmarkt verruimd en draagt daarmee bij aan een meer inclusieve samenleving. 1.2. Het is legitiem en noodzakelijk om regels voor verdeling van schaarse woonruimte op te stellen De Huisvestingswet bepaalt dat er alleen regels mogen worden gesteld aan de toewijzing van woningen indien dat noodzakelijk en geschikt is voor het bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan goedkope woonruimte. Die schaarste is aanwezig en de afgelopen periode alleen maar groter geworden. Daarom is het noodzakelijk om regels te blijven stellen aan de verdeling van vrijkomende sociale huurwoningen. De regels zijn ook nodig om onrechtvaardige en onevenwichtige effecten te voorkomen. Dat blijkt uit de evaluatie van de afgelopen jaren, waarbij verschillende groepen redelijk evenwichtige kansen hebben op een woning en bijzondere doelgroepen ook goed aan een woning worden geholpen. Dat is het effect van de regels in de Huisvestingsverordening. 1.3. Regionale aanpak van woonruimteverdeling is aantoonbaar waardevol gebleken De regionale uniforme en transparante aanpak wordt gecontinueerd omdat dit in het belang is van de woningzoekenden.

Gemeenten verschillen sterk in aanbod van huurwoningen, naar aantal en type. Dit is een kwaliteit van onze regio. Veel mensen willen juist graag in een andere gemeente wonen, bijvoorbeeld voor werk, een studie of voor de liefde. Jongeren trekken naar de steden, anderen juist naar de dorpen in onze regio. De recente evaluatie van de woonruimteverdeling gaf ook duidelijk aan dat woningzoekenden een vrije keus in de hele regio zeer waarderen. Dat gaat niet zonder een uniform en transparant verdeelsysteem. De regionaal uniforme aanpak heeft de afgelopen 20 jaar haar waarde bewezen en is ook in lijn met onze samenwerking in de Groene Metropoolregio op andere terreinen, zoals bij de Woondeal. 1.4. De geactualiseerde verordening biedt meer kansen voor woningzoekenden op de sociale woningmarkt Op basis van de ervaringen van de afgelopen jaren en een evaluatie waarbij woningzoekenden, corporaties en gemeenten zijn bevraagd wordt de huidige regionaal afgestemde verordening op een aantal punten aangepast. De belangrijkste aanpassingen zijn de volgende: ▪ Het percentage voor loting is verhoogd naar een bandbreedte van 15% tot maximaal 30%. Dit doen we om groepen met een lage meettijd, veelal starters, meer kans te geven. Die groep heeft nu een veel lagere slaagkans dan doorstromers. Die slaagkans willen we verhogen.

▪ Het begrip maatwerk in de toewijzing is vervangen door het begrip bemiddeling. Daarbij is beter omschreven welke doelgroepen hieronder vallen. Dat is duidelijker en zo kan goed worden geregistreerd en gemonitord. Bovendien is nu ook duidelijker omschreven welke groepen met een gelabelde woning voorrang kunnen krijgen, zoals ouderen, grote gezinnen etc. ▪ Het wordt voortaan mogelijk om 50% van de sociale huurwoningen die middels nieuwbouw in een gemeente worden toegevoegd toe te wijzen aan inwoners van die gemeente. Hiermee is tegemoet gekomen aan de wens om meer sociale huurwoningen aan eigen inwoners toe te kunnen wijzen. ▪ De verlening van mantelzorgurgenties -die tot nu toe per gemeente was geregeld-, willen we voortaan regionaal uniform laten uitvoeren door de regionale urgentiecommissie. Deze 2

commissie voert ook de andere urgenties uit. Hiermee wordt de regionale uniformiteit en transparantie verder vergroot. 1.5. Zienswijzen leiden beperkt tot aanpassingen De ontwerp Huisvestingsverordening heeft van 1 juni tot 15 juli ter inzage gelegen. Tijdens deze periode zijn er regionaal 12 zienswijzen ingediend. De zienswijzen hebben beperkt tot enkele wijzigingen en verbeteringen geleid in de Huisvestingsverordening. In de bijlage bij dit raadsvoorstel is een zienswijzennota, met alle ingebrachte zienswijzen en onze reactie daarop, opgenomen. De zienswijzen komen in het kort op het volgende neer: ▪ Een aantal huurdersorganisaties pleit voor meer voorrang voor eigen inwoners. Deze zienswijze wordt niet overgenomen. Er is al een mogelijkheid voor opgenomen (50% nieuwbouw voor eigen inwoners) die we niet willen uitbreiden omdat dit haaks staat op een open en transparante woningmarkt met vrije vestigingskeuze. Dit punt is verder reeds uitgebreid aan de orde geweest in het bestuurlijke voortraject en de brief aan uw raad in januari. ▪ De woningcorporaties Valburg en Vryleve en hun huurdersverenigingen geven aan onaangenaam verrast te zijn door het weglaten van de mogelijkheid om hun eigen systeem te hanteren.

Hier passen excuses omdat het niet duidelijk is vermeld, maar dat laat onverlet dat het hanteren van een eigen systeem haaks staan op een uniforme, open en transparante markt voor woningzoekenden in de regio. ▪ De reacties van Baston Wonen, de Huurdersvereniging Druten en van indiener Y hebben geleid tot een aantal verduidelijkingen en redactionele verbeteringen in de tekst. Kanttekeningen 1.1. Het niet continueren en actualiseren van de Huisvestingsverordening betekent minder sturingsmogelijkheden voor toewijzing van huurwoningen en voor het bepalen van de urgentievolgorde woningzoekenden. Indien de gemeente Heumen besluit om de Huisvestingsverordening per 31 december 2023 geen vervolg te geven, betekent dit dat de gemeente Heumen geen juridische grond heeft om sociale woningen op een zorgvuldige, transparante en evenwichtige wijze te verdelen. Dit is niet wenselijk. 1.2. Afspraken voor de uitvoering van de woonruimteverdeling worden nog vastgelegd in een nieuwe bestuursovereenkomst Voor de uitvoerig van de woonruimteverdeling sluiten de gemeenten in de regio een nieuwe bestuursovereenkomst waarin ze afspraken maken over hun samenwerking, en de verdeling van de uitvoeringskosten. De uitvoering van de woonruimteverdeling wordt gemandateerd aan de woningcorporaties.

3

Financiën Het vaststellen van de nieuwe verordening heeft niet direct financiële impact, maar wel op termijn. Het is namelijk zo dat de kostenverdeling uitvoering urgentie, bezwaar en beroep van de woonruimteverdeling op dit moment uit balans is. Van de totale kosten die regionaal ca. 1 miljoen per jaar bedragen, betalen de corporaties 86% en de gemeenten in de regio 14%. De wethouders wonen zijn op regionaal niveau overeengekomen om dit meer in balans te brengen. Dit betekent een kostenverhoging voor de gemeenten in de regio van totaal ca. € 327.000. In 2024 zullen de gemeenten in de regio deze kostenverhoging opnemen in hun koersdocumenten voor de begroting van 2025. Voor onze gemeente betekent dit een verhoging van de kosten van € 3.200 naar € 10.122 per jaar. Per 1 januari 2025 zal de nieuwe kostenverdeling dan kunnen ingaan. In de nog door ons college vast te stellen bestuursovereenkomst uitvoering regionale woonruimteverdeling zullen hierover afspraken worden vastgelegd. Vervolg Momenteel wordt de Huisvestingsverordening 2024 in alle gemeenten van de Groene Metropoolregio die deelnemen aan de regionale woonruimteverdeling middels een raadsvoorstel ter besluitvorming aangeboden. Voor 31 december moet de besluitvorming zijn afgerond omdat dan de huidige Huisvestingsverordening van rechtswege vervalt.

In de tweede helft van 2023 wordt aan alle colleges een nieuwe bestuursovereenkomst ter besluitvorming voorgelegd, inclusief een mandateringsovereenkomst om de uitvoering van de verordening te regelen. Na vaststelling van de huisvestingsverordening wordt de verordening, na publicatie, op 1 januari 2024 van kracht en vervalt na 4 jaar opnieuw van rechtswege. Woningzoekenden worden geïnformeerd via Entree, de woningcorporaties en gemeenten. burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester

Bijlagen: • Raadsbesluit Huisvestingsverordening Gemeente Heumen 2024 • Huisvestingsverordening Gemeente Heumen 2024 • Zienswijzennota Ontwerp Huisvestingsverordening Gemeente Heumen 2024 • Evaluatierapport Huisvestingsverordening 2020 • Nota Onderbouwing Schaarste Woningmarktregio Arnhem Nijmegen • Notitie urgentieverlening Huisvestingsverordening 2024, proces, organisatie en kostenverdeling

4