Raadsvoorstel Briefadvies rekenkamer Heumen - quick scan Inkomensondersteuning

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

18 april 2024 Briefadvies rekenkamer Heumen: quick scan Inkomensondersteuning Rekenkamer Heumen

Voorstel Wij stellen u voor: 1. De conclusies uit het briefadvies over de quick scan ‘Inkomensondersteuning’ te onderschrijven. 2. De volgende aanbevelingen uit het briefadvies over te nemen en daarmee het college te verzoeken om: 1. Te oriënteren op producten bij derden (bijv. kennisinstellingen, adviesbureaus) om gegevens over doelgroepen en bereik te verkrijgen. Wat zijn hiervan de kosten, kwaliteit en voorwaarden? Besluit nemen over wel dan niet aanschaffen. 2. Per inkomensondersteunende regeling een meetbare doelstelling inzake een hoger bereik vast te stellen in combinatie met een termijn voor doelrealisatie. Zolang het bereik niet kan worden berekend, wordt aanbevolen om doel en termijn vast te stellen op een ander niveau, bijv. het aantal unieke klanten of het aantal verstrekkingen van een regeling. 3. Een beperkt aantal vaste meetbare doelstellingen met de raad afspreken en daar jaarlijks over rapporteren en in de begroting vermelden hoe aan deze doelstellingen wordt gewerkt. 4. De doelgroepen van de inkomensondersteunende regelingen met behulp van data van o.a. het CBS en de monitor sociaal domein meer te analyseren en te beschrijven. 5. Een profiel te maken van de klanten die momenteel worden bereikt door de gemeente (met inachtneming van privacywetgeving). 6.

Deze gegevens naast elkaar te leggen; welke groep inwoners met een laag inkomen wordt bereikt? En welke groep met een laag inkomen maakt veel minder gebruik van de gemeentelijke regelingen? Vervolgens kan er een meer specifiek doelgroepenbeleid worden ingezet. 7. Ook voor initiatieven die grotendeels worden belegd bij vrijwilligers een doelstelling te formuleren, om na een bepaalde tijd gezamenlijk te kunnen vaststellen of het gewenste doel wordt bereikt of dat er aanvullende activiteiten nodig zijn. 8. Meer aandacht te besteden aan laaggeletterdheid, benodigde digitale vaardigheden en anderstaligheid. 9. Bij het opstellen van een nieuw beleidsplan, het voorgaande beleidsplan te evalueren. 10. Bij het vermelden van behaalde percentages en bij berekeningen, de onderliggende aannames toelichten zodat de cijfers juist geïnterpreteerd kunnen worden. 11. Het onderwerp Inkomensondersteuning te agenderen voor een raadsavond.

Inleiding De rekenkamer heeft een quick scan uitgevoerd om na te gaan hoe effectief de gemeente Heumen is in het bereiken van inwoners voor het gebruik van inkomensondersteunende regelingen. Met deze quick scan wil de rekenkamer handvatten bieden om het gewenste bereik van de regelingen te realiseren. De rekenkamer heeft voor deze quick scan 7 onderzoeksvragen opgesteld. In het bijgevoegd briefadvies deelt de rekenkamer per onderzoeksvraag de bevindingen op hoofdlijnen. De meer uitgebreide onderzoeksresultaten staan vermeld in bijlage 1 “Nota Onderzoeksresultaten” en in Zaak Document

: :

202810 210397

bijlage 2 “Programmadoelen, resultaten en (beoogde) effecten Inkomensregelingen”. De onderzoeksopzet van de quick scan is bijgevoegd in bijlage 4. Het concept-briefadvies is in het kader van ambtelijk wederhoor voorgelegd aan de gemeentelijke organisatie. Vervolgens is het briefadvies voorgelegd aan het college van B&W in het kader van bestuurlijk wederhoor. De reactie van het college is bijgevoegd in bijlage 5 bij het briefadvies. Tot slot heeft de rekenkamer het briefadvies voorzien van een nawoord. Beoogd effect De rekenkamer beoogt met dit onderzoek handvatten te bieden om het gewenste bereik van inkomensondersteunende regelingen te realiseren zodat iedereen mee kan doen aan de Heumense samenleving. Argumenten 1. In de bestuurlijke reactie staat dat het college de bevindingen en conclusies van de rekenkamer herkent en grotendeels onderschrijft en dat het college zich kan vinden in de aanbevelingen. 2. Meetbare doelen formuleren en meer inzicht in resultaten Uit de quickscan blijkt dat concrete sturingsinformatie over het bereik van inkomensondersteunende regelingen ontbreekt. Daarnaast blijkt dat de doelrealisatie (percentage bereik van een inkomensondersteunende regeling) niet te meten is omdat benodigde cijfers over de precieze omvang van doelgroepen in openbare bronnen grotendeels ontbreken.

De aanbevelingen 1 t/m 3 van de rekenkamer zijn gericht op het formuleren van meetbare doelen om resultaten te kunnen meten. 3. Meer inzicht in de doelgroep Om als inwoner gebruik te kunnen maken van een inkomensondersteunende regeling gelden er criteria voor het inkomen, het aanwezige vermogen en soms, afhankelijk van de regeling, nog een specifiek criterium, bijv. het hebben van een lichamelijke beperking. De doelgroepen van de regelingen worden aan de hand van deze criteria omschreven. De gemeente heeft beperkt inzicht in de samenstelling van de doelgroep en er is een algemeen beleid om iedereen uit de doelgroep te bereiken. De rekenkamer heeft aanbeveling 4 t/m 6 geformuleerd om een beter inzicht te krijgen in de doelgroep.

Kanttekeningen 1. De onderzoeksperiode 2018-2022 viel gedeeltelijk samen met de coronaperiode. In de bestuurlijke reactie wordt erop gewezen dat deze coronaperiode ervoor heeft gezorgd dat er minder persoonlijke contact was van maatschappelijke partners met inwoners, waardoor het niet-gebruik van regelingen minder zichtbaar was voor maatschappelijke partners en zij hier minder op hebben kunnen inspelen. 2. In de bestuurlijke reactie wijst het college erop dat de afname van het gebruik van de regeling Financiële Tegemoetkoming Wmo per 2021 te verklaren is door de beperking van de doelgroep van 130% naar 110% van het minimum.

2

de Rekenkamer

Berry Roelofs Voorzitter

Stella van den Bosch Ambtelijk secretaris

Bijlagen 1. Briefadvies rekenkamer Heumen: quick scan Inkomensondersteuning

3