Raadsvoorstel Bezuinigingstaakstelling Transformatieagenda Sociaal domein

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

1 juli 2021 Bezuinigingstaakstelling Transformatieagenda Sociaal Domein Ans Stunnenberg

Voorstel 1. Kennis te nemen van de wijze waarop de bezuinigingstaakstelling van € 60.000 op de Transformatieagenda Sociaal Domein structureel wordt gerealiseerd; 2. Een bedrag van € 40.000 te onttrekken uit de Bestemmingsreserve Statushouders; 3. In te stemmen met de daarvoor noodzakelijke begrotingswijziging. Inleiding In 2017 hebben we in nauwe samenwerking met inwoners, professionals, ondernemers en vrijwilligers(organisaties) de ‘Transformatieagenda Sociaal Domein 2018-2022' opgesteld. Hiermee willen we gezamenlijk de transformatie in het sociaal domein versnellen en meer focus aanbrengen. De transformatieagenda bevat met elkaar samenhangende acties om de zorg en ondersteuning in Heumen anders en beter te organiseren. De gemeente staat echter voor een bezuinigingsopgave van € 60.000 structureel op deze transformatieagenda. Er is daarbij ruimte geboden om te kijken naar alle preventieve voorzieningen binnen het sociaal domein die in onze gemeente aanwezig zijn en niet alleen naar de nieuwe acties uit de transformatieagenda. Via dit raadsvoorstel informeren wij u over de wijze waarop de bezuinigingen op het sociaal domein worden ingevuld.

De invulling hiervan is mede tot stand gekomen met input van onze maatschappelijke partners Sterker, Synthese en Malderburch en de BAR (zie bijlage 1 voor het advies van de BAR en bijlage 2 voor het antwoord van de gemeente op het advies van de BAR). Bezuinigen op de uitvoering van de Transformatieagenda betekent dat één of meerdere preventieve voorzieningen uit de transformatieagenda, zoals dorpsverbinders, participatiecoaches, coördinatie maatjesprojecten, brede vrijwilligersdienst, formulierenbrigade, buurtgezinnen en jongerencoaching niet of slechts in zeer beperkte mate kunnen worden gerealiseerd. Een bezuiniging op de transformatieagenda kan gevolgen hebben voor de effecten die we op de langere termijn met het totale pakket van acties voor ogen hebben. Bij de uitvoering van de taakstelling hebben we, mede met input van onze maatschappelijke partners en de BAR, de volgende criteria en uitgangspunten aangehouden in onze afwegingen:  Zoveel als mogelijk de samenhang in het pakket van preventieve voorzieningen in tact houden.  Ontzien van de meest kwetsbare groepen inwoners. Hieronder vallen de groepen: inwoners die financieel minder draagkrachtig zijn, 75-plussers en jongeren (met name vanwege de impact van de coronacrisis op hun leven en mentale gezondheid).  Waar mogelijk collectiveren van aanbod/ individuele voorzieningen om zo kosten te besparen. Zaak Document

: :

64585 75543

  

Efficiëntere aanpak toepassen waar dat kan, bijvoorbeeld door acties te bundelen. Evenwichtige verhouding tussen kosten en baten van de preventieve voorziening/ actie uit de Transformatieagenda. Uitkomsten van reeds uitgevoerde evaluaties over behaalde resultaten; o.a. de evaluaties van de dorpsverbinder en de participatiecoach.

Hieronder volgt een overzicht van alle acties en voorzieningen waarop we, behalve voor de onderbenutting jongerencoaching, een structurele bezuiniging doorvoeren van in totaal € 60.000.

1. 2. 3. 4. 5.

Bezuiniging Casusregie statushouders intern beleggen bij participatiecoach i.p.v. extern

Bedrag € 18.000

Terugbrengen formatie dorpsverbinder Bundelen van de acties ‘coördinatie maatjesprojecten’ en ‘vrijwillige hulpdienst’ Inhuur maatjescoördinator vervangen door inzet eigen personeel Onderbenutting budgetten formulierenbrigade, jongerencoaching (eenmalig), buurtondersteuners en digitaal platform vrijwilligersdiensten

€ 14.400 € 15.000

Totaal

€ 60.015

€ 3.000 € 9.615

We zijn van mening dat hiermee een samenhangend pakket van preventieve voorzieningen beschikbaar blijft voor (tijdelijk) (kwetsbare) inwoners van de gemeente Heumen. Een pakket waarvan we vinden dat de onderdelen een duidelijke meerwaarde hebben waar het gaat om het voorkomen van de inzet van zware, dure zorg. Om deze bezuiniging te effectueren is eenmalig voor het jaar 2021 een onttrekking nodig uit de bestemmingsreserve statushouders. Het gaat om een bedrag van € 40.000. Dit is het bedrag dat ook afgelopen jaren onttrokken is aan deze reserve ten behoeve van de casusregie statushouders. Dit bedrag is bedoeld voor de financiering van de casusregie door Vluchtelingenwerk tot 1 mei 2021 en de urenuitbreiding van de participatiecoach. De participatiecoach heeft sinds 1 mei jl. de casusregie op zich heeft genomen, nadat hij hierin vanaf 1 januari 2021 gezamenlijk met de casusregisseur van Vluchtelingenwerk is opgetrokken in het kader van een warme overdracht van werkzaamheden (zie ook de beschrijving bij punt 1 op pagina 3). De totale kosten hiervoor bedragen € 12.000. Het resterende deel van € 18.000 wordt ingezet ten behoeve van de bezuinigingstaakstelling. Bij de toelichting vanaf pagina 3 geven we per onderdeel een korte beschrijving.

Toelichting 1. Casusregie statushouders intern beleggen bij participatiecoach i.p.v. extern

2

Vooruitlopend op de gemeentelijke regierol in het kader van de nieuwe wet inburgering (per 1 januari 2022) gaan we de casusregie statushouders niet meer extern bij Vluchtelingenwerk maar intern bij de gemeente beleggen. Binnen de eigen organisatie hebben we korte lijntjes en daardoor een goede basis voor een integrale aanpak op huishoudniveau, zoals we die al breed binnen het sociaal domein kennen. Deze rol past volgens ons bij de functie participatiecoach. Bovendien heeft de participatiecoach die nu in dienst is bij de gemeente al ruime expertise en ervaring rondom de begeleiding van statushouders. Met deze verandering besparen we in 2021 € 18.000 en in de jaren daarna zo’n € 23.000 per jaar. We verwachten met de inzet van extra middelen van het rijk voor 2021 en 2022 ten behoeve van reintegratie (n.a.v. de coronacrisis) de participatieactiviteiten op het huidige niveau te kunnen houden. Over de inzet van deze middelen zullen wij op korte termijn een besluit nemen. Mocht de dienstverlening aan reguliere klanten met een uitkering als gevolg van de nieuwe taken, en ondanks de extra middelen, toch moeten worden aangepast, dan zal het dienstverleningsconcept scherper worden gekaderd waarbij zo veel mogelijk klanten in beeld blijven.

2. Terugbrengen formatie dorpsverbinders Per 1 april 2019 zijn twee dorpsverbinders (44 uren totaal, 2x 22 uur) gestart in dienst van de gemeente Heumen. Eén dorpsverbinder richt zich op Malden en één op de dorpen Overasselt, Nederasselt en Heumen. Uit de evaluatie in het najaar van 2019 kwam naar voren dat de dorpsverbinders de ‘ogen en oren van het dorp’ zijn geworden. Ze brengen mensen met elkaar in contact, leggen verbindingen en brengen activiteiten onder de aandacht. Nu de dorpsverbinders bijna twee jaar werkzaam zijn, zien we ook dat de situatie, de vragen die spelen en de benodigde inzet van de dorpsverbinders voor elk van de dorpen verschillend zijn. Zo zien we dat inwoners in de dorpen Overasselt, Nederasselt en Heumen zich daar relatief sterker hebben georganiseerd in het verengingsleven en via informele verbanden dan in Malden. Hier past een lichtere inzet van de dorpsverbinder voor de dorpen en daarom hebben we de ureninzet teruggebracht tot 14 uur per week. De totale formatie dorpsverbinders is daarmee teruggebracht naar 1 fte. De dorpsverbinders blijven uiteraard in dialoog met het veld om de behoeften van verschillende (groepen) inwoners goed in beeld te houden en hun inzet daarop af te stemmen.

3

3. Bundelen van de acties ‘coördinatie maatjesprojecten’ en ‘vrijwillige hulpdienst’ Er blijkt veel overlap te zijn op het gebied van maatjes en vrijwillige hulp. Inwoners zoeken vrijwillige hulp of willen deze bieden en maken daarbij geen onderscheid tussen het zijn van vrijwilliger of het zijn van maatje. Door deze onderwerpen te combineren zijn we duidelijker naar inwoners en kunnen we efficiënter werken. Diverse soorten hulp worden samengebracht waardoor deze makkelijker te vinden zijn. Het al beschikbare platform van het vrijwilligerssteunpunt vormt hiervoor de basis.

4. Inhuur maatjescoördinator vervangen door inzet eigen personeel Het matchen en begeleiden van maatjes laten we zo veel mogelijk over aan vrijwilligersorganisaties. Daar ligt hun kracht. Vanuit de gemeente ondersteunen we vrijwilligersorganisaties op de punten waar onze kracht ligt. Dit doen we door het uitvoeren van taken op het terrein van communicatie en promotie van vrijwilligerswerk (campagnematig en structureel), het samenbrengen van verschillende partijen en het inzetten van een online platform voor vrijwilligerswerk (inclusief maatjes en 1 op 1 hulp). Door voorgestelde personele wisseling hebben we meer slagkracht en de juiste kwaliteit om deze taken uit te voeren en realiseren we daarnaast een besparing op de personele lasten.

5. Onderbenutting budgetten We kunnen kosten besparen omdat er sprake is van een structurele onderbenutting op de budgetten van de acties formulierenbrigade, buurtondersteuners en digitaal platform vrijwilligersdiensten. Deze onderbenutting wordt met name gerealiseerd omdat er door samenwerking met andere gemeenten efficiënter kan worden gewerkt en daardoor de kosten lager uitvallen.

Beoogd effect Met de acties in de Transformatieagenda Sociaal Domein willen we samen met inwoners, professionals, ondernemers en vrijwilligers(organisaties) de transformatie in het sociaal domein versnellen en meer focus aanbrengen. Daarbij streven we naar:  Een inclusieve samenleving waaraan iedereen kan meedoen;  Het benutten van eigen kracht, sociale netwerk en behoud maximale eigen regie;  Het versterken van de kracht van de Heumense gemeenschap, deze aanspreken en ruimte bieden;  Ondersteuning en zorg maat, integraal, zo licht mogelijk en zo zwaar als nodig. Andere en betere ondersteuning vanuit het lokale veld.

4

Argumenten 1.1. We behouden een samenhangend pakket van preventieve voorzieningen We zijn van mening dat met deze bezuinigingen een samenhangend pakket van preventieve voorzieningen beschikbaar blijft voor onze (tijdelijk) (kwetsbare) inwoners waarvan de onderdelen een duidelijke meerwaarde hebben op het voorkomen van de inzet van zware, dure zorg. 2.1. De benodigde middelen zijn beschikbaar via de Bestemmingsreserve Statushouders Om deze bezuiniging te effectueren is eenmalig voor het jaar 2021 een onttrekking nodig uit de bestemmingsreserve statushouders. Het gaat om een bedrag van € 40.000. 2.2 De raad is bevoegd middelen uit een bestemmingsreserve te onttrekken Dit ligt vast in de Gemeentewet (art. 189) en de Financiële verordening gemeente Heumen 2016 (art. 5 en 6). 3.1 Een begrotingswijziging is noodzakelijk om de middelen te kunnen vrijmaken

Kanttekeningen A. Uitwerking van de bezuiniging op het beoogde effect van de transformatieagenda Elke bezuiniging op de transformatieagenda kan een negatieve uitwerking hebben op de maatschappelijke effecten die we op de langere termijn met het totale pakket van acties voor ogen hebben. We zijn, zoals eerder aangegeven, wel van mening dat we met deze doorgevoerde bezuinigingen een samenhangend pakket van preventieve voorzieningen behouden voor onze inwoners. B. Het beeld over behaalde resultaten is in deze fase van uitvoering onvolledig We zijn op dit moment op driekwart van de uitvoeringsperiode van de agenda en dus nog steeds op weg. De beoogde maatschappelijke effecten van de acties zullen pas op langere termijn hun uitwerking hebben. Dit betekent dat we de behaalde resultaten en effecten daarmee nu niet helemaal in beeld hebben en tegelijkertijd toch al een afweging hebben moeten maken welke acties en voorzieningen we voortzetten.

5

Financiën In onderstaande tabel zijn de beschikbare budgetten weergegeven waarop de bezuiniging betrekking heeft. budget Bestemmingsreserve Statushouders (stand per 01-01-2021 was € 105.647) budget vreemdelingen-nw inburgering Budget (stelpost) Uitvoering transformatie agenda SD * vrijwillige hulpdienst * formulierenbrigade * buurtondersteuners * digitaal platform *maatjescoordinator Budget Uitvoering transformatie agenda SD budget combinatiefuncties Budget preventie mdw Jeugd Totaal

onttrekking

92.926

bezuiniging

restant budget

-40.000

61.849

52.926 -18.000

43.849

46.500 -15.000 -3.500 -750 -750 -3.000 23.500 57.391 16.045 274.711

-40.000

-14.400 -4.615 -60.015

42.991 11.430 174.696

Extra toelichting op bestemmingsreserve statushouders: In de afgelopen jaren zijn bedragen van ruim € 40.000 onttrokken uit de bestemmingsreserve statushouders ten behoeve van de door Vluchtelingenwerk uit te voeren casusregie voor statushouders. Zoals eerder aangegeven, is eenmalig voor het jaar 2021 een onttrekking nodig uit de bestemmingsreserve statushouders om de bezuiniging te effectueren. Dit bedrag wordt overgeheveld naar de exploitatie. Uit de € 40.000 moet de urenuitbreiding van de participatiecoach worden betaald à € 8.000 en vier maanden casusregie door Vluchtelingenwerk à € 14.000. Resteert € 18.000, hetgeen ingezet wordt ten behoeve van de bezuinigingstaakstelling.

burgemeester en wethouders

Dirk van Eeten Gemeentesecretaris

Marriët Mittendorff Burgemeester

Bijlagen:  Advies BAR  Brief met antwoord op advies BAR

6