Raadsvoorstel Beleidsplan Iedereen doet mee! 2023-2026

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

15 december 2022 Beleidsplan Iedereen doet mee! 2023-2026 Pepijn Baneke

Voorstel Het Beleidsplan Iedereen doet mee! 2023-2026 vast te stellen. Inleiding Veel mensen in Nederland leven in armoede, hebben geldzorgen of problematische schulden. Daar gaat veel schaamte, leed en verdriet achter schuil. Hier ligt een grote uitdaging voor ons allemaal om dit aan te pakken. Samen met iedereen die hierbij betrokken is. In onze huidige integrale aanpak proberen wij onze inwoners te bereiken om de ondersteunende Rijks- en lokale regelingen die er zijn in te zetten en creëren we zo snel mogelijk stabiliteit en rust in geval van schulden. De financiële situatie van inwoners kan er immers voor zorgen dat niet iedereen in staat is om mee te kunnen doen. Daarbij kan financiële nood ook zorgen voor problemen op ook andere leefgebieden, zoals gezondheid of het vinden of behouden van werk. Om financiële belemmeringen van onze inwoners zoveel mogelijk te voorkomen en weg te nemen investeren we in voorlichting, preventie en in het vroegtijdig signaleren van schulden, zodat financiële problemen niet onnodig verder escaleren. We hebben hier steeds meer mogelijkheden voor. Wij vinden het belangrijk dat alle kinderen dezelfde kansen hebben om hun talenten te ontplooien, ongeacht het inkomen van hun ouders. In onze aanpak staan we gelukkig niet alleen. We doen dat samen met een groot aantal waardevolle maatschappelijke partners en betrokken inwoners.

In dit beleidsplan beschrijven we op welke wijze wij, op dit moment, inwoners die het niet breed hebben, schulden hebben of in armoede leven ondersteunen en hoe wij dit de komende jaren verder gaan optimaliseren. Begin 2023 volgt aanvullend de verdere uitwerking van deze plannen in het Uitvoeringsplan Iedereen doet mee! aan. Beoogd effect Door de inzet van preventieve, tijdige en passende ondersteuning zorgen we voor financiële rust zodat alle inwoners, en vooral de kinderen, naar vermogen mee kunnen doen in onze samenleving. Argumenten 1. Een aanpak die bijdraagt aan een inclusieve samenleving waar iedereen aan mee kan doen In onze Strategisch visie ‘Natuurlijk met iedereen’ is als voornaamste doel opgenomen het behouden en doorontwikkelen van een inclusieve samenleving waar iedereen aan mee kan doen. Aanvullend staat in het ‘Coalitieakkoord 2022-2026 Inwoners centraal - Natuurlijk samen’ dat de inwoners van Heumen centraal staan, dat het bestaand beleid verder wordt doorontwikkeld en is Zaak Document

: :

141335 141404

expliciet opgenomen dat we, in het licht van zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie, ons inspannen om de toegankelijkheid en het gebruik van de regelingen te vergroten omdat we ernaar streven dat iedereen mee kan doen aan de Heumense samenleving. In het Collegewerkplan is de bevordering van participatie in de samenleving een van de beleidsambities. Daarbij richten we ons erop om het gebruik van inkomensondersteunende regelingen te vergroten, zodat meer mensen zonder financiële belemmeringen meedoen in de samenleving. In de bestrijding en armoede en geldzorgen zetten we de komen jaren in op de volgende vier lijnen: 1. Preventie en vroegsignalering 2. Laagdrempelig en duidelijke toegang 3. Inwoners centraal, aandacht voor benadering van de inwoner 4. Snelle en effectieve dienstverlening 2. Eén beleidsplan omdat armoede en schulden veel raakvlakken hebben Wij kennen in onze gemeente al jarenlang een ruimhartig lokaal minimabeleid. Ons armoedebeleid is in 2017 voor het laatst herijkt en beschreven in de nota Samen pakken we armoede aan! in de gemeente Heumen. Belangrijk onderdeel van het armoedebeleid is schuldhulpverlening. Schuldhulpverlening is een wettelijke taak voor gemeenten sinds de komst van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) per 1 juli 2012. Gemeenten hebben sedertdien een zorgplicht voor het financiële welzijn van haar inwoners.

In de Wgs is opgenomen dat de gemeenteraad telkens voor een termijn van 4 jaar een plan moet opstellen dat richting geeft aan integrale schuldhulpverlening. Ons huidig beleidsplan Schuldhulpverlening is van 2019-2022. Een nieuw beleidsplan schuldhulpverlening vanaf 2023 is dus nodig. De aanpak van armoede en schulden heeft veel raakvlakken. Er is een overlap in de doelgroep en de inzet of inspanningen vanuit deze terreinen kunnen in elkaars verlengde liggen en elkaar versterken. Soms voorkomen we door de inzet van minima-voorzieningen dat er schulden ontstaan, soms biedt een voorziening uit het minimabeleid verlichting in problematische (financiële) situaties. Gezien de vele raakvlakken tussen armoede en schulden hebben we de Heumense aanpak vastgelegd in één beleidsnota: een combi van ons armoede- en schuldhulpverleningsbeleid. 3. Een integraal beleidsplan dat aansluit op bestaand beleid en op de actuele landelijke en lokale ontwikkelingen Een integrale aanpak ligt voor de hand en is een werkwijze die wij al jaren in onze gemeente omarmen en waar wij goede ervaringen mee hebben. De lijntjes met de vele maatschappelijke partners in onze gemeente zijn kort, waardoor we onze inwoners steeds beter weten te bereiken, zodat wij ook in staat zijn hen te ondersteunen. Veel onderdelen uit de huidige beleidsplannen zijn nog steeds actueel, er zijn al veel stappen gezet.

Er komen echter steeds meer nieuwe mogelijkheden waardoor we de gezette stappen verder kunnen benutten en doorontwikkelen. Om onze doelstellingen te bereiken gaan we de komende jaren, op hoofdlijnen, als volgt aan de slag: • Samen verder aan slag: een brede, integrale aanpak (versterken en verbreden van de samenwerking met onze partners) • Vroeg in beeld: preventie en vroegsignalering van armoede en schulden (voorkomen dat financiële problemen ontstaan en bestaande problemen verergeren)

2

• • • •

Makkelijk hulp vragen (het is makkelijk om hulp aan te vragen; je krijgt de hulp die bij jou past) Kansen voor alle kinderen Inwoner centraal, aandacht voor benadering Aandacht voor ondernemers (schuldhulpverlening is voor alle ondernemers toegankelijk)

Burgeradviesraad Het conceptbeleidsplan is op 18 oktober besproken met de BurgerAdviesRaad. Op 28 oktober hebben zij hun advies uitgebracht. Zij vragen nauw betrokken te worden bij het nog op te stellen uitvoeringsplan hetgeen wij uiteraard gaan doen. Daarbij komt ook de aanpak gericht op kinderen en op ouderen aan bod en gaan wij nog meer investeren in de samenwerking met onze partners om onze inwoners nog beter te bereiken en te ondersteunen. Financiën Financieel; De acties uit dit beleidsplan worden binnen de bestaande kaders uitgevoerd. Het is mogelijk dat binnen deze budgetten verschuivingen worden aangebracht. Op het moment dat door autonome ontwikkelingen, zoals een verhoogd aantal inwoners met schulden, extra financiële middelen noodzakelijk zijn, wordt dit in de reguliere P&C-cyclus (maandrapportages) opgenomen. De raad wordt ook jaarlijks geïnformeerd over de behaalde resultaten binnen ons minima- en schuldhulpverleningsbeleid. De volgende budgetten Minimabeleid (o.a. Hulpfonds en Leergeld), Bijzondere bijstand, en Schuldhulpverlening zijn de komende jaren beschikbaar. Onderstaand overzicht geeft een doorkijk voor het jaar 2022. Budgetoverzicht 2022 peildatum 22-9-2022

Minima - o.a. Stichting Hulpfonds - o.a. Stichting Leergeld Bijzondere bijstand Schuldhulpverlening Totaal

Verwacht resultaat 2022 Begroot 110.885

846.645 32.902 990.43 2

Werkelij k 78.252

Restant 32.633

-6.494

530.597 22.157

316.048 10.745

50.749 -334

631.007

359.425

43.922

Onderstaande budgetten zijn in de Meerjarenbegroting van 2023-2026 opgenomen. De grote afwijking tussen het budget Bijzondere bijstand 2022 ten opzichte van de meerjarenbegroting. Deze afwijking is incidenteel en tot stand gekomen door de ontvangen energietoeslagen van in totaal € 648.000 vanuit de mei- en septembercirculaires.

Meerjarenbegroting 2023 - 2026 Minima - o.a. Stichting Hulpfonds - o.a. Stichting Leergeld

2023 109.664

2024 109.526

2025 109.606

2026 109.693

3

Bijzondere bijstand Schuldhulpverlening Totaal

508.311 24.522 642.497

508.311 24.522 642.359

508.311 24.522 642.439

508.311 24.522 642.526

Armoedebestrijding: In de decembercirculaire 2016 zijn gemeenten geïnformeerd over de € 85 miljoen die vanaf 2017 structureel beschikbaar is gesteld voor de bestrijding van de gevolgen van armoede onder kinderen. Jaarlijks vindt in de meicirculaire actualisatie plaats van de verdeling voor het jaar t+1 en verder. De middelen worden verdeeld op basis van CBS-gegevens over kinderen met een kans op armoede. Voor de gemeente Heumen betekent dit vanaf mei 2022 en verder € 46.063. burgemeester en wethouders

Garmt Kolhorn Gemeentesecretaris

Joerie Minses Burgemeester

Bijlagen: • Beleidsplan Iedereen doet mee! 2023-2026 • Advies van de Burgeradviesraad 28 oktober 2022

4