Raadsvoorstel Actualisatie routekaart klimaatneutraal Heumen 2050

RAADSVOORSTEL

Raadsvergadering: Onderwerp: Wordt behandeld door:

9 juni 2022 Actualisatie routekaart klimaatneutraal Heumen 2050 Maarten Schoenaker

Voorstel 1. De geactualiseerde routekaart vast te stellen en daarbij expliciet in te stemmen met de geschetste opgave voor 2030 en voor 2050: • De vraag naar elektriciteit wordt gereduceerd door isoleren en de toepassing van alternatieve bronnen en technieken voor verwarming; • De overblijvende vraag naar elektriciteit wordt ingevuld met zon op daken; • De resterende opgave van 233 TJ grootschalige opwek wordt ingevuld met grondgebonden zon, en indien nodig met windenergie. 2. De routekaart klimaatneutraal Heumen 2050, vastgesteld op 6 april 2017, in te trekken. 3. De routekaart over 2 jaar opnieuw te laten actualiseren. Inleiding In 2017 is de routekaart klimaatneutraal Heumen vastgesteld. Inmiddels sluit deze niet meer aan op de nieuwste inzichten, omdat het document is opgesteld met verouderde gegevens. Ook mist de huidige routekaart een heldere onderbouwing en ontbreekt er een relatie met de RES, omdat die in 2017 nog niet speelde. Reden om de routekaart te laten actualiseren. In januari 2020 heeft uw raad bovendien een amendement aangenomen waarin uitgangspunten zijn opgenomen voor het vervolgproces rondom duurzame energie opwek in de gemeente Heumen. Deze uitgangspunten zijn bepalend voor de route richting 2030 en 2050 en een belangrijk onderdeel bij het opstellen van de routekaart. Eén van deze uitgangspunten betreft een nieuwe berekening (t.o.v.

de routekaart uit 2017) van de benodigde hoeveelheid grootschalige duurzame energie opwek in 2050. Daarmee zijn we echter niet energieneutraal, omdat we groen (waterstof-)gas zullen moeten “importeren” Hoe zijn de geactualiseerde cijfers tot stand gekomen? 1. Analyse stand van zaken: de huidige stand van zaken richting een Klimaatneutraal Heumen in 2050 is geanalyseerd. 2. Berekenen opgave voor 2050: er zijn energiescenario’s voor 2050 en 2030 gemaakt met het Energie Transitie Model (ETM) van Quintel om een beeld te geven van de opgave die de gemeente heeft om in 2050 klimaatneutraal te zijn. De scenario’s zijn besproken tijdens een werksessie en verrijkt met lokale kennis. 3. Maken van de routekaart 2030/2050: Op basis van de energiescenario’s is een gevisualiseerde routekaart voor 2030/2050 opgesteld. Hieruit blijkt hoe het pad naar klimaatneutraal kan worden gerealiseerd met een focus op elektriciteit omdat de meeste interesse van de gemeente uitgaat naar de opgave voor grootschalige opwek. Stap 4 was het presenteren van de routekaart aan uw raad tijdens een raadsinformatieavond, maar die avond is op uw verzoek komen te vervallen.

Zaak Document

: :

86890 102651

Energiescenario 2050 In het scenario 2050 neemt het energieverbruik af van 1.400 TJ naar 880 TJ. Het gasverbruik voor verwarmingsprocessen (methaan/aardgas) gaat bijna naar 0. We gaan ervan uit dat dat groen gas zal zijn. In 2050 is ongeveer 440 TJ aan elektriciteit nodig. Alle benodigde elektriciteit komt in ons scenario vanuit opwek met zonnepanelen binnen de gemeente Heumen (daken en zonneparken, zie de afbeelding hieronder). De haalbaarheid van waterkracht in gemeente Heumen is hoogst onzeker voor de kortere termijn en is daarom in de actualisatie niet meegenomen. Mocht waterkracht op enig moment toch weer realistisch in beeld komen, dan zal het bij een volgende update van de routekaart wel meegenomen worden.

72

In deze uitkomst is een grote opgave voor zon-op-dak, zodat niet het landschap verrommeld wordt maar de bebouwde omgeving Tot nu toe gingen wij ervan uit dat onze opgave voor de grootschalige opwek van energie 160 TJ zou bedragen in 2050. Uit de nieuwe berekeningen is gebleken dat 233 TJ nodig is. De opgave is dus bijna 50% hoger dan eerder aangenomen. De vraag naar elektriciteit moet worden gereduceerd door te isoleren en door alternatieve bronnen en technieken voor verwarming toe te passen. Daardoor is minder elektriciteit voor verwarming van de gebouwde omgeving nodig. De overblijvende vraag naar elektriciteit wordt binnen Heumen ingevuld met zon en mogelijk met waterkracht en/of windenergie. Een groot deel wordt ingevuld met zonnepanelen op daken. Hierbij zijn we uitgegaan van een realistische benutting van alle in potentie geschikte daken in Heumen van 30% in 2030 en 50% in 2050. Veel in potentie geschikte daken vallen af door een ongeschikte dakconstructie, of onmogelijkheid tot aansluiting op het elektriciteitsnet. De resterende opgave van 233 TJ moet in 2050 zijn ingevuld met zonneparken (grondgebonden zon) Mocht de opgave groter worden, dan wordt deze ook ingevuld met grondgebonden zon of, als dat niet mogelijk zou blijken, met windturbines om het doel van klimaatneutraal te realiseren.

Mocht waterkracht al realiseerbaar worden na 2030 zal die slechts een beperkte bijdrage leveren.

2

Bij het realiseren van zonneparken moet er rekening mee gehouden worden dat op grond van de regels van de provincie een deel van het oppervlak van een zonnepark mogelijk gecompenseerd moet worden, hetzij op basis van de Wet natuurbescherming als die van toepassing is, hetzij omdat de beoogde locatie deel uitmaakt van het Gelders Natuur Netwerk of een groene ontwikkelingszone. Om 71 hectare zonnepark te realiseren is dan een groter grondoppervlak nodig. Inmiddels is er een windstudie uitgevoerd naar enkele mogelijke locaties voor windenergie in de gemeente Heumen, zoals eerder met u afgesproken. De resultaten van deze studie willen we middels een raadsmededeling aan u voorleggen. Beoogd effect Een geactualiseerde routekaart, die een begrijpelijk beeld geeft van de huidige stand van zaken, de voortgang richting het doel van Klimaatneutraal en de opgave waar de gemeente nu nog voor staat. Hierdoor wordt duidelijk hoe groot de klimaatopgave voor de gemeente is om haar eigen doelstelling te behalen. Argumenten 1.1 De geactualiseerde routekaart sluit aan bij de uitgangspunten van de Strategische visie. De routekaart laat zien hoe groot onze opgave is om in 2050 een klimaatneutrale samenleving te zijn en geeft scenario’s hoe we dat doel kunnen bereiken. 1.2 Met het vaststellen van de routekaart leggen we de geactualiseerde cijfers vast.

Hiermee heeft iedereen weer de beschikking over dezelfde cijfers en inzichten met betrekking tot onze opgave. 3.1 In de loop van de komende jaren moet de routekaart opnieuw worden getoetst aan de nieuwste technieken en ontwikkelingen. In de loop van de tijd zal de actualiteit van de routekaart opnieuw gaan afnemen, omdat er wellicht nieuwe ontwikkelingen zullen komen, die nu nog niet bekend waren en dus nu niet meegenomen zijn. Er zal daarom op enig moment opnieuw een actualisatie moeten plaatsvinden. Omdat de ontwikkelingen erg hard gaan, lijkt 2 jaar ons een reële termijn.

Kanttekeningen A. Verduurzaming door middel van zonne-energie kan alleen als er een opslag van de elektriciteit mogelijk is van de zomer naar de winter. Met de huidige stand van de batterijtechnologie is dat 3

B.

echter nog onbetaalbaar voor onze inwoners. Ook omzetten in waterstof leidt tot een aanzienlijke lastenverhoging. Tijdens de behandeling van de kadernota is in het kader van de bezuiniging op de begroting voor duurzaamheid door uw raad gevraagd om een toelichting op het werkprogramma duurzaamheid 2022. Via een raadsmededeling hebben we u op 21 oktober 2021 geïnformeerd over het werkprogramma duurzaamheid 2022 met daarbij een verdeling van het budget over de verschillende onderdelen van het programma. De geplande uitvoering past binnen de begroting. burgemeester en wethouders

Dirk van Eeten Gemeentesecretaris

Marriët Mittendorff Burgemeester

Bijlagen: • Raadsbesluit • Routekaart klimaatneutraal Heumen 2050

4