Inspraakreactie mevrouw Geertsema

Raadsvergadering gemeente Heumen 30 maart 2023, inspraak Karen Geertsema (bewoner Sint Jacobsweg 15, op persoonlijke titel) Geachte raadsleden, Het lijkt alsof u vanavond 2 smaken krijgt voorgeschoteld: u stemt voor of u stemt tegen het voorstel van het College van B&W. Uit de media maken wij op dat u unaniem voor stemt. En daar ben ik als burger trots op, dat onze gemeente opvang wil en kan bieden, Maar ik wil u wel aanmoedigen om voorwaarden aan uw voor-stem te verbinden. Ik zeg dit als direct omwonende, maar ook als wetenschapper in het migratierecht, hier aan de Radboud Universiteit. Ik heb drie punten waarop ik hoop dat u vanavond bij het college zult doorvragen 1) De toezeggingen van B&W over de randvoorwaarden van de noodopvang 2) De rol van de gemeente Heumenbij de waarborging van de kwaliteit van de opvang, en groter 3) Het voortouw wat de gemeente Heumen zou kunnen nemen in het oplossen in de zogenoemde opvangcrisis. 1. Allereerst de randvoorwaarden. Uit de brief die wij hebben ontvangen van B&W blijkt eigenlijk dat het college veel van onze verzoeken doorschuift naar het COA. Zo verschuilt het ene overheidsorgaan zich achter het andere. Ons advies aan uw raad is van B&W te eisen dat de welwillendheid van de buurtbewoners serieus moet worden genomen en onderdeel moet zijn van uw besluit voor of tegen te stemmen.

Dus eis dat het COA duidelijkheid geeft over de verzoeken van omwonendend, voordat u beslist over de gedoogconstructie. Dat betekent pas voor stemmen als er een ecoquickscan heeft plaatsgevonden als er duidelijkheid is over de verkeerstoegang,en duidelijkheid is over de financiële compensatie voor de getroffen ondernemers. Allemaal ondernemers wiens bedrijfsvoering ook allerlei aspecten van het algemeen belang dient: zorg aan mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, de landbouwtransitie, transitie van de voedselketen en natuurherstel. Dus raadsleden Laat u niet verleiden tot een overhaast besluit als al dit soort aspecten nog in de lucht hangen. De nood is hoog, maar niet zo hoog dat het niet mogelijk is om eerst af te wachten wat het COA hierover op papier zet naar uw burgers en dus naar uw gemeente toe. Het COA heeft al laten zien belang te hebben bij korte procedures en snel schakelen, dus dat moet ook best kunnen ten aanzien van deze randvoorwaarden. 2. En dan de rol van de gemeente Heumen bij de waarborging van de kwaliteit van de asielopvang. Uit onderzoek over de opvang, onder meer Heumensoord blijkt de schadelijke effecten van het leven in paciljoens, weinig privacy, gebrekkige snanitaire voorzieningen, geen mogelijkheden zelf te koken. Ook bleek veiligheid van bewoners een grote zorg. Toch worden er weer paviljoens opgetrokken, gelukkig dit keer met wat units.

Er komen kwetsbare groepen op het terrein: gezinnen met kleine kinderen, en 50 alleenstaande minderjarigen vreemdelingen, die vragen in ieder geval om ander soort, namelijk structurele opvang. Zoals bij u waarschijnlijk bekend kaartte VluchtelingenWerk dit aan bij de rechter en die verbood in december de Staat nog langer noodopvang in tenten aan te bieden,1 en al helemaal om daarin kwetsbare groepen te huisvesten.. Toen we vroegen naar personele bezetting bij het COA, kregen we als antwoord dat een deel met vrijwilligers wordt opgevangen. Maar waar zijn dan de vrijwilligersorganisatie in deze besluitvorming? Met alle noodopvang in het Rijk van Nijmegen is de druk op vrijwilligers algroot. Bij uw voorstem kunt U als gemeente wel degelijk eisen stellen aan de kwaliteit van de opvang. En Waarom eist u niet dat bijvoorbeeld alleen de 50 minderjarigen hier worden opgevangen, conform 1

Gerechtshof Den Haag 20 december 2022, ECLI:NL:GDHA:2022:2429, zie ook https://www.vluchtelingenwerk.nl/nl/noodopvangschadelijk 1

de Europese normen die daarvoor gelden? 3. En dan tot slot Het voortouw dat de gemeente Heumen zou kunnen nemen in het oplossen in de zogenoemde opvangcrisis die de centrale overheid zelf heeft gecreëerd. De gang van zaken rond deze noodopvang laat zien hoe het economische marktdenken ook de asielopvangis gaan beheersen: Een particulier ontvangt geld, de gemeente ontvangt tiny houses, zoveel mogelijk mensen in zo simpel mogelijke voorzieningen, voor zes maanden zonder dat duidelijk is waar zij daarna naar toe gaan. Het is zonder twijfel dat er in november weer een spoedprocedure plaatsmoet vinden als het COA om verlenging verzoekt. Hoe lang is het nog nodig om nood de wet te laten breken? Raadsleden Besef dat de gemeente Heumen een pion is in dit landelijke en voornamelijk politieke spel. Gemeenten hebben landelijk gezien een sleutelrol in het realiseren van opvangcapaciteit, waarin de gemeente Heumen het voortouw zou kunnen nemen door samen met de Nederlandse gemeenten toe te werken naar structurele opvangplaatsen, in plaats van tijdelijke noodopvang.d. De provinciale regietafel is zo’n plek waar de gemeente Heumen dat kan laten zien. Op 8 maart kwam die tafel van Gelderland bijeen.

De Staatssecretaris van der Burg verzocht de provincie toen om in 2023 7500 structurele plekken en 1350 noodopvangplekken te realiseren.2 Ik tel er inmiddels 1450 noodopvangplekken in de gemeente Nijmegen. Daar komen deze 800 bovenop: waarmee Gelderland al 900 meer noodopvangplekken aanbiedt dan het Rijk heeft verzocht. Natuurlijk komen die extra plekken voor het COA goed uit (en voor andere provincies en gemeenten), maar het is geen structurele oplossing en dat is waar de asielzoekers om wie het gaat baat bij hebben. Ik zal afronden: De kop van Malden kenmerkt zich door haar menselijke maat, waar mens en natuur, landbouw en toerisme, stad en land met elkaar verbonden zijn. Als gemeenschap kunnen we de opvang van ontheemden daar zeker bij hebben, zolang het aansluit bij die menselijke schaal. Laat die menselijke maat ook doorklinken in uw besluit vanavond. Denk na over een amendement waarmee de randvoorwaarden geborgd worden, en uw instemming automatisch vervalt als niet voldaan wordt aan die voorwaarden. dien een motie in om toezicht op de kwaliteit van de opvang te garanderen en zorg dat de gemeente Heumen zich concentreert op kleinschalige structurele opvangplekken, om daarmee het falende landelijke beleid te doorbreken.

2

https://www.gelderland.nl/persberichten/gelderland-start-overleg-over-opgave-asielopvang-enstatushouders: ‘Dit jaar zijn landelijk 75.500 bedden voor asielzoekers nodig. De opdracht aan de Gelderse gemeenten is om ca. 7.500 opvangplekken te realiseren. Daarnaast zijn 1.350 noodopvangplekken gevraagd en ruim 9.000 opvangplekken voor Oekraïners. Ook moeten in eerste helft van 2023 ruim 2.500 statushouders gehuisvest worden. Gelderland telt 51 gemeenten, teveel om efficiënt aan één tafel over dit gecompliceerde onderwerp te praten. Daarom worden zeven subregionale overleggen gevormd.’

2