Inspraakreactie mevrouw Anja Theunissen

Geachte leden van de commissie Bestuur en Samenleving, Ik sta hier vandaag om mijn ernstige bezorgdheid en bezwaren te uiten over het raadsvoorstel Scenariokeuze Spreidingwet. De Spreidingswet geeft gemeente Heumen een wettelijke taak om 105 asielzoekers op te vangen, waarvan 9 AMV-ers. Kijkend naar de 4 kernen ligt het in de rede dat dit aantal evenredig over de 4 kernen wordt verdeeld. De gemeenteraad heeft eerder uitgesproken dat spreiding over de vier kernen zou moeten plaatsvinden. In het raadsvoorstel Scenariokeuze Spreidingwet is hiervan niets terug te vinden. Kort en goed luidt het voorstel om: 1. 2. 3. 4.

de opvang op één locatie te laten plaatsvinden hiervoor de potentie van de locatie Eindsestraat 3 in Nederasselt te onderzoeken de opvanglocatie in samenwerking met het COA te realiseren het aantal volgens de taakstelling wordt daartoe verhoogd, zodat het COA hiervan een businesscase van kan maken. We praten in dat geval over de opvang van minimaal 150 asielzoekers.

Opvang op één locatie De verhouding tussen het aantal asielzoekers en het aantal inwoners is buiten proportie. Het is volstrekt onlogisch om 105 asielzoekers op één locatie op te vangen en dan ook nog in de kleinste kern, in Nederasselt, midden in het dorp. Daarnaast is volstrekt onduidelijk waarom de locatie Eindsestraat 3 kennelijk als heilige graal naar voren komt. Tot op heden is niet inzichtelijk gemaakt welke andere locaties er zijn en om welke redenen deze niet geschikt zouden zijn. Elke onderbouwing ontbreekt. Reeds hierom kan het raadsvoorstel niet in stand blijven. In het raadsvoorstel wordt daarnaast de indruk gewekt dat opvang op meerdere locaties meer kosten met zich meebrengt. Bij opvang op één locatie zijn de kosten lager en kan efficiënter worden gewerkt. Kleinschalige opvang wordt om voornamelijk financiële argumenten kennelijk niet als optie gezien. Kijkend naar de Spreidingswet is dit onbegrijpelijk. Op grond van artikel 9 kan een uitkering aan gemeenten worden verstrekt ter bekostiging van de kosten die voortvloeien uit de uitvoering van de Spreidingswet. Het financiële argument dat hier wordt aangevoerd gaat dus niet op. Op grond van de Spreidingswet is kleinschalige opvang wel degelijk mogelijk. Dit gaat niet ten koste van de begroting.

Een rondgang langs meerdere gemeenten in het Rivierengebied leert dat de randvoorwaarde kan worden gesteld dat de kosten financieel door het Rijk worden gedekt. Als voorbeeld noem ik gemeente Culemborg en gemeente Buren. Waarom doet gemeente Heumen dit niet? Opvang door COA Het voorstel luidt vervolgens om de exploitatie van de opvang uit handen geven aan het COA. Ook hier gaat het met name om financiële redenen: de kosten voor de opvang en de bijkomende kosten worden dan gedragen door het COA. De financiële risico’s worden bij de gemeente Heumen weggenomen. Zoals hiervoor al aangegeven hoeft het bonnetje niet naar het COA. Het bonnetje kan naar de Rijksoverheid. Als de gemeente besluit de opvang van asielzoekers uit te besteden aan het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), geeft de gemeente heel wat meer uit handen dan alleen

de opvang. In dat geval wordt ook de zeggenschap overgedragen en verliest de gemeente de controle. Weet u wel waar u aan begint? Verlies van controle Als de gemeente de opvang uit handen geeft aan het COA, heeft de gemeente geen invloed op de samenstelling van de op te vangen asielzoekers. Die samenstelling is echter wel van cruciaal belang voor het inschatten van het veiligheidsrisico. Komen er gezinnen, jonge mannen of een mix? Het moge duidelijk zijn dat de opvang van 150 jonge mannen een heel andere impact op onze gemeenschap heeft dan gezinnen of een mix. Dit heeft gevolgen voor onze veiligheid en de mate van overlast. Daarnaast is het maar de vraag of het bij maximaal 150 asielzoekers blijft. Veiligheidsrisico's Hoewel het COA verantwoordelijk is voor de veiligheid binnen de opvanglocaties, kan de concentratie van een groot aantal asielzoekers op één locatie nog steeds leiden tot spanningen en veiligheidsproblemen. Ook buiten de opvanglocatie. En daar wordt Nederasselt mee geconfronteerd. Een grote groep mensen bij elkaar, vaak getraumatiseerd door wat zij hebben meegemaakt. Wat doe je in een vreemd land, met een taalbarrière, niks om handen? Je gaat je vervelen en gaat buiten rondhangen. Zo ontstaan veiligheidsproblemen en overlast. Onze dochters worden nu al lastiggevallen in Grave. Straks is het vlakbij huis. De plek waar zij zich veilig moeten kunnen voelen.

De kinderen uit Nederasselt, Balgoy en Grave en komen elke dag langs de locatie Eindestraat 3. Ze gaan naar school in Grave, Wijchen en Nijmegen, veelal op de fiets. Het fietspad is smal. Als daar mensen lopen kan je er niet meer langs. Onze kinderen uit Nederasselt trainen bij sportclub Diosa. Ze komen meerdere keren per week ’s avonds terug, op de fiets, in het donker. Als gemeente draagt u daarvoor de verantwoordelijkheid. Uniforme aanpak Het COA hanteert vaak een uniforme aanpak voor opvanglocaties, wat mogelijk niet aansluit bij de unieke omstandigheden en behoeften van onze gemeenschap. COA levert geen maatwerk. Communicatieproblemen Er kunnen communicatieproblemen ontstaan tussen het COA, de gemeente en de gemeenschap van Nederasselt. Dat kan leiden tot misverstanden en ontevredenheid. Gelet op het voorgaande is er geen belemmering voor kleinschalige opvang en een evenredige spreiding van asielopvang over de vier kernen. Dit zou de druk op één enkele gemeenschap verminderen en een meer evenwichtige verdeling van de lasten mogelijk maken. Ik verzoek u daarom dringend om tegen dit raadsvoorstel te stemmen en te overwegen om alternatieve oplossingen te onderzoeken die zowel humaan als haalbaar zijn, waarbij we de lasten eerlijk verdelen en de veiligheid en welzijn van al onze gemeenschap waarborgen. U heeft niet alleen een wettelijke taak vanuit de Spreidingswet.

U heeft ook de taak om ons burgers te beschermen. Besturen is keuzes maken. U hoeft niet altijd gas te geven. U kunt ook op de rem trappen. Dank u wel. Anja Theunissen, 10 oktober 2024