Inspraak L.Stunnenberg m.b.t. verlenging noodopvang met bjlagen

Geachte Raadsleden, leden van het College en overige aanwezigen. Dank dat ik de mogelijkheid krijg tot inspreken. Voor alle duidelijkheid; ik vertegenwoordig hier mijzelf als burger van Heumen en niet een fractie of politieke stroming. Donderdag 12 oktober was ik toehoorder bij de behandeling in de Raadscommissie van verlengingsverzoek van de COA voor de noodopvang voor 800 vluchtelingen. Een ervaring waar ik vaak over heb nagedacht. Allereerst vertegenwoordigden diverse insprekers en deskundigen de belangen van een groep omwonenden 1) en ondernemers. Hieruit 2) viel op te maken dat voor hen op dat moment de maat vol was, met name getergd door het als schofferend ervaren handelen van de Provinciale overheid 3). Erg jammer, want de relatie en communicatie met de Gemeente leek juist in het geheel niet verstoord en des te meer jammer omdat uit een eerder contact met hen juist leek, dat zij zeer welwillend staan ten opzichte van de 800 vluchtelingen. Het winkelcentrum in de Wijk Nijmegen-Zuid wordt volgens de ondernemers geconfronteerd met problemen die ik hier niet wil bagatelliseren, maar die mijns inziens vergelijkbaar zijn met ongemakken die elders in Nijmegen effectief worden opgelost. Er zijn reeds maatregelen genomen. Bespreking in de raadscommissie In het procesvervolg leken de raadsleden overdonderd door de indrukwekkende input van de insprekers.

Wat vervolgens gebeurde verontrust mij. 1

Omwonenden, te kwalificeren als burgers met een bovengemiddeld opleidingsniveau. Burgers die zich adequaat kunnen verwoorden en verweren, en uitstekend gebruik maken van de kanalen waarlangs zij hun standpunten kenbaar kunnen maken. Zij deden dat dan ook, geheel rechtmatig en met verve. 2

3

Een eigen samenvatting van deze input treft u aan in bijlage 1

Een recente confrontatie met de Provinciale Overheid, die als zeer schofferend was ervaren, had de gemoederen behoorlijk verhit; getergd door een Provinciaal standpunt gebaseerd op een onvolledig en gekleurd besluitvormingsproces; zij waren als belanghebbenden totaal niet gehoord. Door deze begrijpelijke boosheid werden hun standpunten verscherpt weergegeven en gingen nuances verloren. Positieve ontwikkeling in dit verhaal is dat de Provincie alsnog overgaat tot een zorgvuldig besluitvormingsproces. Mogelijk is hierdoor voor de omwonenden de angel eruit en kan wat hen betreft het tij nog keren.

Voor mijn ogen ontspon zich een redeneerproces dat zich gaandeweg ontwikkelde tot een klassiek voorbeeld van ‘motivated reasoning’ 4). Het belang van de omwonenden werd gewogen alsof het de gehele burgerij van de gemeente Heumen betrof, de natuur leek bedreigd door een schier onherstelbare ‘verwoesting’ en persoonlijke onderbuikgevoelens ten aanzien van veiligheid werden uitvergroot als ware een collectief angstgevoel gerechtvaardigd. Opvallend was voorts dat aan insprekers slechts die vragen werden gesteld, die de reeds duidelijk ingenomen positie konden versterken. Als klap op de vuurpijl werd meervoudig de suggestie gewekt, dat de besluitvorming omtrent het starten van de noodopvang onzorgvuldig en onvolkomen was geweest, en destijds daarom tot een onjuiste conclusie zou hebben geleid, suggererend dat deze noodopvang eigenlijk nooit had mogen bestaan. Terecht weerlegde burgemeester Minses deze stellingname 5). Geachte raadsleden, motivated reasoning wordt in de wetenschap gezien als een kunstfout. Als dit plaats heeft binnen een politiek besluitvormingsproces kan ik dat persoonlijk niet anders kwalificeren dan als zorgwekkend, zo niet beschamend en de politiek onwaardig, afhankelijk van de bewustheid waarmee dit gebeurt. Hoe nu verder? In deze raadsvergadering kan het besluitvormingsproces alsnog ten goede worden gekeerd. En wel door uzelf, geachte raadsleden.

Ik zou u hiertoe kunnen adviseren, maar dat acht ik aanmatigend. Het enige waartoe ik U zou willen aanmoedigen is: Zoek de aansluiting bij waarden en uitgangspunten die voortvloeien uit het eerdere besluit in maart, zoals burgemeester Minses terecht aanhaalde in de raadscommissie 6).

4

‘Motivated reasoning’ is het gericht redeneren richting een vooraf bepaalde uitkomst (om een of ander eigen belang te dienen). De meeste kenmerkende fenomenen van gemotiveerd redeneren waren hierbij te herkennen, waaronder confirmation bias, selectieve perceptie en het zeggen-is-geloven effect. (Uitleg in bijlage 2) 5

Burgermeester Minses complimenteerde hij de raad juist vanwege de kwaliteit van de gemaakte afwegingen destijds en voor het in unanimiteit genomen besluit op basis van zorgvuldig geformuleerde uitgangspunten. 6

Zie bijlage 3

Geachte raadsleden, naar mijn idee zijn er diverse aspecten in deze kwestie niet naar behoren belicht, onderbevraagd, danwel vanuit een eenzijdig perspectief benaderd. Het meest schrijnend voor mij is daarbij het ogenschijnlijk ontbreken van compassie met de 800 vluchtelingen wier belang niet werd vertegenwoordigd; 800 machteloze subjecten die zich niet kunnen verweren, en ook niet vertegenwoordigd werden door deskundigen. Weegt u ook het belang van deze 800 personen, die om te ontsnappen aan ellende huis en haard hebben moet achterlaten en nu afhankelijk zijn van deze opvang? Of werd dit aspect niet belicht omdat dit allemaal als vanzelfsprekend geldt voor deze raad? Geachte raadsleden, ik daag u allen uit om deze situatie ook eens vanuit het perspectief van een vluchteling te beschouwen. Ik heb in alle nederigheid een aantal complementaire vragen geformuleerd, die mogelijk helpend zijn, maar de tijd ontbreekt mij om deze mondeling met u te delen 7). Tenslotte Waarnemingen zijn vaker een weergave van wat je denkt, dan van wat je hoort of ziet. Dus ook mijn invalshoek zal zijn beperkingen kennen. En voor de goede orde, het gaat mij niet zozeer om de inhoud van het besluit maar wel om de kwaliteit van de afwegingen in het gevolgde besluitvormingsproces. U, Raadsleden, zit hier zonder last of ruggespraak en maakt uw eigen afwegingen.

Ik wil u raadsleden slechts behoeden de fout te gaan maken waarvan u zichzelf ten onrechte leek te betichten. Wijsheid is de mogelijkheid om iets op een andere manier te zien. De mogelijkheid om niet vast te blijven zitten in ons eigen gelijk, maar onszelf uit te dagen een situatie, een persoon, een idee, vanuit meerdere invalshoeken te kunnen beschouwen.

Ik wens u allen veel wijsheid.

7

Zie bijlage 4

Bijlage 1 Samenvatting van input omwonende burgers: De maat is vol omdat: - De omwonenden zich onvoldoende gehoord en niet serieus genomen voelden; - Zij zich geschoffeerd voelden door met name de Provinciale Overheid; - Zij een moeizame communicatie/relatie ervaarden met het COA, en dat gemaakte afspraken niet werden nagekomen; - Zij zich belemmerd voelen in hun economische activiteiten; - Zij bezorgd zijn over de ecologische waarde van de natuur; - Zij een gevoel van onveiligheid ervaren; - Zij zich zorgen maken om de natuurwaarden van het gebied; - Zij ontevreden zijn over de prestaties van het COA.

Bijlage 2 Uitleg redeneerprincipes en waarnemingsfouten Gemotiveerd redeneren (motivated reasoning). Gemotiveerd redeneren is het redeneren om een of ander eigen belang te dienen. Het is niet iets wat slechts sommige mensen doen maar iets wat we allemaal doen en wat deels onbewust plaatsvindt. Gemotiveerd redeneren kan bewust plaatsvinden en dat is ook vaak het geval. Politici die bijvoorbeeld handig in hun eigen straatje praten, doen het waarschijnlijk vaak bewust. Confirmation bias betekent dat we de neiging om vooral te zoeken en te kijken naar bewijs dat onze hypothese ondersteunt. Ook merken we zulk bewijs eerder op (dit wordt selectieve perceptie genoemd) en onthouden we het beter. Maar het kan ook te maken hebben met andere psychologische effecten zoals het zeggen-is-geloven effect. Als we een conclusie of overtuiging hardop zeggen en herhalen gaan we steeds meer geloven in de juistheid ervan. Gemotiveerd redeneren komt onder andere terug in hoe mensen vaak weigeren om eigen fouten toe te geven. Deze neiging om onze eigen denkbeelden en ons eigen handelen altijd te rechtvaardigen is trouwens niet uniek voor politici. We doen het allemaal en vaak zonder dat we ons dat ten volle realiseren.

https://progressiegerichtwerken.nl/gemotiveerd-redeneren-hoe-wein-ons-eigen-straatje-redeneren/

Bijlage 3 Geparafraseerde opsomming van vigerende waarden en uitgangspunten ten aanzien van de Tijdelijke Noodopvang voor Vluchtelingen (mrt 2023):

•

Tijdelijk een substantiële bijdrage leveren aan de opvang van vluchtelingen

•

Humane humanitaire hulp bieden, dat wil zeggen : • adequate fysieke woonomgeving, • veilige leefomgeving met voldoende comfort en pricacy, • voorzien in de eerste levensbehoeften van mensen • bieden van onderwijs en zinvolle dagbesteding.

•

Beschermen en zoveel mogelijk borgen van de ecologische waarden

•

Haalbaarheid en uitvoerbaarheid door het ambtelijk apparaat.

•

Veiligheid bieden en beperken van overlast voor omwonenden.

Bijlage 5 Complementaire vragen/overwegingen t.b.v. een zorgvuldig en evenwichtig besluitvormingsproces ten aanzien verlenging noodopvang: 1.

Wat hebben de omwonenden nodig om verlenging van de noodopvang alsnog acceptabel te maken – er van uit gaand dat dit inderdaad de empathische en voor rede vatbare burgers betreft, zoals ik hen heb leren kennen. Lijkt dit wensenpakket realistisch en realiseerbaar?

2.

Is de ambtelijke organisatie in staat de benodigde inspanningen daadwerkelijk te leveren?

3.

Zou het mogelijk kunnen zijn dat de bedreigde natuur beschikt over een zelfherstellend vermogen?

4.

Voldoet de noodopvang aan de gestelde humanitaire eisen en lijkt deze accommodatie winterproof?

5.

Vormen de gasten van de noodopvang daadwerkelijk een substantiële bedreiging voor omwonende burgers, ondernemers of andere inwoners van onze gemeente?

6.

Is het realistisch om na een kleine twee maanden te verwachten dat een noodopvang optimaal functioneert, terwijl het COA in het algemeen 6 maanden blijkt te hebben om op te starten?

7.

Is het realistisch en verantwoord om reeds in dit stadium al over te gaan tot een enorme kapitaalvernietiging van publiek geld?

8.

Heeft de gemeente Heumen bij het stoppen van de noodopvang per 1 december daadwerkelijk een substantiële bijdrage geleverd aan de opvang van vluchtelingen?