C18 Aanvraag Monumentenstatus 'de Vuurvogel' - Erfgoedvereniging Heemschut

Het College van B & W en de Gemeenteraad van Heumen Postbus 200, 6580 AZ Malden

Winterswijk, 17 mei 2021

Betreft: Behoud gebouw ‘De Vuurvogel’

Geacht College, geachte Raadsleden, Met u zijn wij als Erfgoedvereniging Heemschut – Commissie Gelderland van mening dat bij de mogelijke bouw van appartementen naast café De Zon in Overasselt, op de hoek van de Kasteelsestraat, dit beeldbepalende gebouw dient te worden gehandhaafd – juist om zijn karakteristieke ligging. Lof voor dit streven, waarvan we kennisnamen door een recente publicatie in dagblad ‘De Gelderlander’. De Vuurvogel Des te meer onthutst zijn wij ook recent in ‘De Gelderlander’ te hebben moeten lezen dat uw college en de gemeenteraad van Heumen voornemens zijn het karakteristieke en beeldbepalende (voormalige) schoolgebouw De Vuurvogel in Malden op korte termijn te laten slopen! Erfgoedvereniging Bond Heemschut, vereniging tot bescherming en instandhouding van cultureel erfgoed in Nederland. Opgericht in 1911. Beschermvrouwe: H.K.H. Prinses Beatrix Erfgoedvereniging Heemschut | Nieuwezijds Kolk 28 | 1012 PV Amsterdam | www.heemschut.nl | info@heemschut.nl

1

Hoe valt dit te rijmen met uw intentie tot behoud van het gebouw, zoals eerder in 2017 door de gemeenteraad van Heumen duidelijk is uitgesproken? En zelfs lezen we in dezelfde Gelderlander dat de verantwoordelijk wethouder een onderzoek naar de cultuurhistorische waarde van het gebouw wilde laten verrichten – dit t.b.v. herontwikkeling voor woningdoeleinden … Aanvraag monumentenstatus Indachtig onze doelstellingen ter bescherming van cultuurmonumenten en landschap in Nederland, waardoor wij als belanghebbend dienen te worden aangemerkt, verzoekt Erfgoedvereniging Heemschut, mede op verzoek van haar Commissie Gelderland, u – gezien bovenstaande berichtgeving – alsnog op korte termijn te willen overgaan tot aanwijzing van gebouw ‘De Vuurvogel’ te Malden als gemeentelijk monument. Motivatie verzoek De voormalige school ‘De Vuurvogel’ te Malden is een zeer karakteristiek gebouw, ontworpen volgens bepaalde architectuurprincipes en daardoor o.i. monumentwaardig. Het gebouw dateert uit de periode van het Structuralisme: een na-oorlogs tijdvak (rond 1960) in de architectuur, waarvoor landelijk steeds meer waardering wordt uitgesproken door deskundigen, overheidsinstanties waaronder niet op de laatste plaats gemeentebesturen, én door de burgerij zelf. Bij veel inwoners van Malden is dan ook sprake van onbegrip en ongerustheid t.a.v. het in deze door u gevoerde, wisselvallige beleid.

Behoud en respect voor ons culturele erfgoed – ook het jongere, zoals ‘De Vuurvogel’ – is een zaak van algemeen, d.w.z. sociaal-maatschappelijk belang! De architect Jan Verhoeven (1926-1994) wordt gezien als een belangrijk vertegenwoordiger van het Structuralisme, de stroming waartoe ook bekende architecten als Piet Blom. Aldo van Eyck en Herman Hertzberger worden gerekend. Verhoeven ontwierp een aantal spraakmakende woonwijken zoals Hofdijk in Rotterdam en De Zwaluw in Nieuwegein. Ook overheidsgebouwen, o.a. de brandweerkazerne in Schaarsbergen en een groot aantal schoolgebouwen staan op zijn naam. Daarvan gelden De koppel in Amersfoort en De Vuurvogel te Malden als de meeste markante. ‘De Vuurvogel’ wordt in de vakpers zelfs gekarakteriseerd als “een van zijn sterkste ontwerpen”. Zie ook: Architectuurbeeldbank.nl In de door ‘Bureau Dwarsstraat’ op uw verzoek in 2017 uitgebrachte studie over de situering van nieuw te bouwen scholen in de kern van Malden wordt ‘De Vuurvogel’ beoordeeld als: bijzonder qua architectuur en gekwalificeerd als monumentwaardig. Wij verzoeken u derhalve op korte termijn een onderzoek naar de monumentwaardigheid van ‘De Vuurvogel’ te willen opstarten. In dit kader is bovendien een gedegen onderzoek naar Erfgoedvereniging Bond Heemschut, vereniging tot bescherming en instandhouding van cultureel erfgoed in Nederland. Opgericht in 1911.

Beschermvrouwe: H.K.H. Prinses Beatrix Erfgoedvereniging Heemschut | Nieuwezijds Kolk 28 | 1012 PV Amsterdam | www.heemschut.nl | info@heemschut.nl

2

herbestemmimg van het pand, bijv. voor woondoeleinden, atelier en/of kantoor of als ontmoetingsruimte voor de bewoners van de wijk, rondom het gebouw, op zijn plaats. Dit zoals recent ook werd aangegeven in de brief van het Erfgoedplatform Heumen, gericht aan u en de gemeenteraad van Heumen, waarin wordt gepleit om ‘De Vuurvogel’ de status van gemeentelijk monument te geven en het gebouw te herontwikkelen. Uiteraard onderschrijft Erfgoedvereniging Heemschut genoemde intenties van het Erfgoed Platform Heumen ten volle! In deze context is het van belang te verwijzen naar het door het Ministerie van OCW ingestelde Duurzame Scholenfonds. Dit fonds is bedoeld om maatregelen inzake duurzaamheid mogelijk te maken, d.m.v. het verstrekken van een laagrentende lening door het Nationaal Restauratiefonds, aan schoolgebouwen die op de rijksmonumentenlijst staan dan wel voorkomen op een provinciale of gemeentelijke monumentenlijst – en die functioneren t.b.v. onderwijsdoeleinden. Resumerend Met het Erfgoedplatform Heumen onderstreept Heemschut dat alles in het werk moet worden gesteld om ‘De Vuurvogel’ te behouden voor de inwoners van Malden en om dit markante voorbeeld van hedendaags erfgoed – een van de Nederlandse kroonjuwelen van het 20 e-eeuwse Structuralisme – een tweede jeugd te geven.

Wij kunnen u, als dit op prijs wordt gesteld, in contact brengen met een ter zake deskundig (restauratie)architect t.b.v. een bouwkundig onderzoek annex de mogelijkheid tot herbestemming van het pand. In een dorp waar al zoveel is verdwenen aan cultuurhistorisch erfgoed, is het de hoogste tijd dat het gemeentebestuur zich daadwerkelijk bezint op haar rol als mede-hoedster van onze leefomgeving in brede zin. Daar behoort ook een gericht erfgoed- en monumentenbeleid aan te worden toegevoegd! Graag worden wij uitgenodigd om over bovenstaand verzoek met uw College van gedachten te willen wisselen. U kunt daarvoor contact opnemen met ons bestuurslid Ton Gijsbers, Beek-Ubbergen; tel.: 0246841914 – tevens correspondentieadres. Met vriendelijke groet,

D.J. van Duren, secretaris Erfgoedvereniging Heemschut Commissie Gelderland Albert Schweitzerlaan 39 7101 JW Winterswijk Erfgoedvereniging Bond Heemschut, vereniging tot bescherming en instandhouding van cultureel erfgoed in Nederland. Opgericht in 1911. Beschermvrouwe: H.K.H. Prinses Beatrix Erfgoedvereniging Heemschut | Nieuwezijds Kolk 28 | 1012 PV Amsterdam | www.heemschut.nl | info@heemschut.nl

3