C16 Brief onzuiver besluitvormingsproces openbare aanbesteding 20ha zonnepanelen

B&W Heumen Kerkplein 6 6581 AC Malden Malden, 09-05-2021 Betreft: Openbare brief over onzuiver besluitvormingsproces rondom openbare aanbesteding 20ha zonnepanelen

Als bewonersgroep aan de Westerkanaaldijk stellen wij met klem dat wij ons niet verzetten tegen de komst van de panelen in zoekgebied A, maar tegen de wijze waarop het proces ernaartoe momenteel verloopt. Als bewoners met direct zicht op een eventueel toekomstig zonnepark constateren wij diverse opmerkelijke punten in het tenderproces. Er lijkt namelijk sprake van: 1) een onzuivere bewonersparticipatie; 2) onvoldoende inzicht in het tenderproces voor één van de inschrijvers en voor de lokale bewonersgroepen; 3) een groot verschil in ruimtelijke aantasting tussen de ingediende voorstellen die u lijkt te negeren; 4) partijdigheid in een aanbestedingsproces. Deze vier punten worden in deze brief nader toegelicht en we roepen u op om hierop uw koers bij te stellen. Naast deze brief hebben we een petitie m.b.t. de tender voor de zonnepanelen gehouden onder de bewoners van de Westerkanaaldijk. Deze petitie is als bijlage toegevoegd aan deze brief. Onzuivere bewonersparticipatie. Een tender voor een zonnepark is een speciaal soort tender met vele stakeholders. In die zin wijkt het af van bijvoorbeeld een tender voor het type LED-lamp voor de straatverlichting waar de verschillen tussen de aanbieders relatief klein zijn. Een zonnepark is een aanpassing aan het landschap waarin de mening van omwonenden een zeer belangrijke rol hoort te spelen.

De commissie Brenninkmeijer heeft in dit verband zeer duidelijke richtlijnen opgesteld voor burgerparticipatie bij tenders van zonneparken waarbij er grote landschappelijke consequenties zijn. Onderaan deze brief vindt u relevante bronnen van deze commissie Brenninkmeijer, waarin onder andere staat: • “Daarnaast zouden de adviezen die uit het burgerforum komen serieuze politieke opvolging moeten krijgen.” • “Een burgerforum mag volgens de commissie ook niet vrijblijvend zijn. Daarom is essentieel dat in de politieke besluitvorming de voorstellen uit het forum afgewogen worden en dat serieuze opvolging gewaarborgd is.” Het proces zoals dat in deze tender gevolgd wordt door gemeente Heumen is een schoolvoorbeeld van hoe een burgerparticipatie niet hoort te verlopen. Dit komt doordat er geen opvolging aan het burgerforum/de informatieavond gegeven wordt. Er wordt de indruk gewekt dat bewoners de gelegenheid gegeven wordt om inspraak te geven, maar vervolgens wordt er een besluit genomen waarin de mening van omwonenden niet meegenomen lijkt te gaan worden. De gemeente besluit op de keuze voor de tender van 20ha in ons gebied, VOORUITLOPEND op de verdere burgerparticipatie voor de herinrichting van het gehele zoekgebied A waar deze 20ha binnen vallen.

Door deze politieke opstelling ontstaat zoveel weerstand onder burgers dat dit de verduurzaming van Nederland eerder vertraagt dan versnelt. Onvoldoende inzicht in het tenderproces. In een brief die wij als omwonenden voorafgaand aan de informatieavond van 28 april j.l. over de tender hebben ingediend, hebben wij als klankbordgroep zelf moeten verzoeken om inspraaktijd en volledige participatie in het besluitvormingsproces. De gemeente heeft tot op heden enkel toegezegd ons te zullen informeren en zelfs dat gebeurt gebrekkig. Het plaatsen van 20 hectare aan zonnepanelen is een grote ingreep in onze gemeente. Het viel ons op dat geen van de wethouders aanwezig was bij de informatieavonden. We vragen ons daarom af of het college de inbreng van de burgers wel echt serieus neemt. Verder was overduidelijk dat één van de inschrijvers op de informatieavond van 28 april een serieuze informatie achterstand had ten opzichte van de andere inschrijvende partij. We hebben nog geen verslag ontvangen van deze informatieavond op 28 april 2021. Volgens het rapport van Brenninkmeijer [1] zou de uitkomst van deze informatieavond en de inbreng van de klankbordgroep een belangrijke rol moeten spelen in het besluitvormingsproces. Voorts hebben wij in geen enkel verslag van door ons bijgewoonde bijeenkomsten onze bezwaren teruggelezen.

Wij verwachten overigens het verslag van de informatieavond alsnog per ommegaande te ontvangen. Een groot verschil in ruimtelijke aantasting tussen de ingediende voorstellen. De ruimtelijke inpassingskwaliteit van een zonnepark direct langs de snelweg is beter dan zonnepanelen midden in het landschap naast het natuurgebied Vogelzang. Door het zonnepark te laten grenzen aan de A73 is er veel minder verrommeling van het landschap. De minder mooie landschappelijke elementen worden zo geclusterd en de rest van het landschap blijft onaangetast. We vragen ons af of u het principe van de zonneladder wel volgt. In deze zonneladder komen zonneparken langs infrastructurele werken boven zonneparken midden in het landschap. Het plan voor een zonnepark langs de A73 zou in dit opzicht dus beduidend beter moeten scoren. Partijdigheid in een aanbestedingsproces. Om meerdere redenen vermoeden wij daarom partijdigheid. Ten eerste voelen wij ons als bewonersgroep op meerdere manieren psychisch onder druk gezet door de inschrijver van uw voorkeur. Zoals zinspelen op een voor ons nadelige inzet van hun grondpositie als ze de tender door ons niet winnen. En het pleiten voor onze verwijdering uit de klankbordgroep, wat ons vertrouwen in een verdere uitwerking van hun plannen indien zij de tender winnen stevig heeft ondermijnd.

Bovendien hebben kennelijk ons belang en de ruimtelijke inpasbaarheid voor u onvoldoende gewicht om daardoor het plan van de andere indiener als wenselijker te zien. Verder stelt u ons bewust buiten spel in de besluitvorming op deze tender, door ons alleen recht van informatie te verschaffen, maar geen inspraak. De Energiecorporatie Heumen (EcH) was tijdens de informatieavond al voorgesorteerd bij de inschrijver van uw voorkeur. Sterker nog, de EcH presenteerde zelfs hun plan. De opstelling van de EcH kan de indruk wekken dat het plan dat zij steunen ook het plan is dat door de inwoners van de gemeente het meest gedragen plan is. Dit is beslist niet het geval.

Tot slot werd tijdens de informatieavond een ‘Mentimeter’ gebruikt om de mening van omwonenden te analyseren. Een handig hulpmiddel. Echter, de wijze waarop vragen en keuzemogelijkheden zijn weergegeven in de betreffende Mentimeter was subjectief. Plan 3, 4 en 5 werden namelijk als één plan gecombineerd. Deze plannen hadden ook afzonderlijk genoemd moeten worden om tot een eerlijke en objectieve uitslag te komen. Door 3, 4 en 5 te combineren in de keuze-opties, stemmen bijvoorbeeld de directe omwoners van plan 5 tegen dit ‘combinatie-plan’ en daardoor vóór plan 2. Deze zaken voeden het vermoeden dat de gemeente Heumen partijdig is in een openbaar aanbestedingsproces. Dit vermoeden wordt verder versterkt doordat één van de indieners van uw voorkeur een politiek verleden heeft bij één van de partijen in de huidige coalitie. Conclusies. Indien het organiseren van een klankbordgroep en informatieavond alleen een cosmetische truc is voor een ogenschijnlijk eerlijk besluitvormingsproces, dan is dat een zeer kwalijke zaak. Het proces lijkt tot nu toe oneerlijk te verlopen, het lijkt een vooropgezet proces te zijn, dat de schijn moet wekken dat er aan bewonersparticipatie is gedaan. Daarom hebben we dit in onze vorige brief [d.d. 21 maart 2021] kenbaar gemaakt. Daar is vervolgens alleen genoemde informatieavond voor opgezet.

We vertrouwen erop dat deze brief de gewenste wending geeft aan het vervolg van de besluitvorming van de openbare aanbesteding van 20ha zonnepanelen. Met vriendelijke groet van alle bewoners van de Westerkanaaldijk,

Bronnen https://www.rijksoverheid.nl/doe-mee/documenten/publicaties/2021/03/21/adviesrapportbetrokken-bij-klimaat https://www.nieuwspoort.nl/agenda/overzicht/commissie-brenninkmeijer/stream https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/advies-de-politiek-moet-burgers-directe-invloedgeven-op-klimaatbeleid~bcd272d8/ https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i23918/commissie-brenninkmeijer-pleit-voorburgerforum-voor-participatie-bij-klimaatbeleid Een burgerforum mag volgens de commissie ook niet vrijblijvend zijn. Daarom is essentieel dat in de politieke besluitvorming de voorstellen uit het forum afgewogen worden en dat serieuze opvolging gewaarborgd is. https://www.natuurenmilieufederaties.nl/friksbeheer/wp-content/uploads/2019/01/Deconstructieve-zonneladder_NMFs.pdf