Bijlage Raadsmededeling Uitkomsten septembercirculaire 2022

RAADSMEDEDELING

Onderwerp: Datum:

Uitkomsten septembercirculaire 2022 12 oktober 2022

Samenvatting De belangrijkste inkomstenbron van de gemeente is de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Het Rijk maakt via circulaires aan gemeenten bekend wat ze aan algemene uitkering van het Rijk kunnen verwachten. Dit gebeurt in mei aan de hand van de voorjaarsnota, in september aan de hand van de miljoenennota en in december. Op 22 september is de septembercirculaire gepubliceerd. De septembercirculaire geeft voor de gemeente Heumen het volgende beeld van de algemene uitkering uit het gemeentefonds; Omschrijving Algemene uitkering na meicirculaire Correctie stelpost Jeugd cf richtlijn provincie Saldo algemene uitkering conceptbegroting 2023 Uitkomsten septembercirculaire 2022 Verschil conceptbegroting vs septembercirculaire

2022 26.245.782 26.245.782 27.972.724 1.726.941

2023 26.812.385 26.812.385 27.375.695 563.310

2024 27.839.461 146.630 27.986.091 28.551.061 564.970

2025 29.059.725 -112.430 28.947.296 29.479.175 531.880

2026 27.460.650 -172.006 27.288.644 28.590.515 1.301.871

2027 28.049.447 -233.287 27.816.160 28.438.662 622.502

Toelichting Ten opzichte van de meicirculaire zijn de volgende ontwikkelingen te benoemen. Gewijzigde accresmethodiek Afgelopen zomer hebben de fondsbeheerders en de VNG afgesproken dat het accres 2022 is vastgeklikt naar de stand mei 2022. Dit jaar dus geen extra compensatie voor stijgende inflatie. Verder komt vanaf 2023 een splitsing tussen een volumedeel en een nominaal deel voor compensatie loon- en prijsstijgingen (LPO). Het volumedeel in de jaren 2023 – 2025 is vastgeklikt op het niveau van de meicirculaire 2022. Daarna vervalt dit deel. Het nominaal deel wordt jaarlijks herberekend. De positieve bedragen zijn gebaseerd op de loon- en prijsstijgingen en variëren in deze circulaire van € 280.000 tot € 420.000. De provincie toetst als financieel toezichthouder of de begroting reëel sluitend is. Om te toetsen of de begroting reëel is wordt ook bekeken of de gemeente een reële berekening heeft gemaakt van de loon- en prijsontwikkeling. Ravijnjaar 2026 Het jaar 2026 is in de vakpers vaak aangeduid als het ravijnjaar. Dat hangt onder andere samen met de gewijzigde accresmethodiek waarbij in dat jaar voor het eerst geen volumedeel wordt verstrekt. De fondsbeheerders compenseren in 2026 nu eenmalig een bedrag van € 665.000 voor de gemeente Heumen. BCF-Plafond Het voorschot voor de onderschrijding van het BCF-plafond 2022 bedraagt € 245.000.

We hadden daarvoor een stelpost van € 72.000 opgenomen. Die is nu vervallen. In mei 2023 komt de afrekening. Het verschil tussen het voorschot en de opgenomen stelpost geeft wel weer dat er enige budgettaire ruimte zit.

Zaak Document

: :

141158 141825

WOZ waarde woning eigenaren te hoog In het rekenmodel bij de septembercirculaire is gerekend met een stijging van de OZB waarde woningen (eigenaren) van ca 30% in 2023 ten opzichte van 2022. Het Rijk heeft op 5 oktober aangegeven dat door een fout in een formule deze stijging een factor twee te hoog is geraamd. Dit werkt door in de uitkeringsfactor. In de decembercirculaire wordt dit gecorrigeerd. Taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen De volgende taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen zijn verwerkt in de septembercirculaire; • • • • • •

TM voor energietoeslag 2022 van € 279.000 en tevens hierop een correctie van € 31.000 t.b.v. de verhoging van € 800 naar € 1.300 per huishouden; TM voor inburgering van € 19.000 in 2022 oplopend naar € 32.000 in 2024; DU voor maatschappelijke begeleiding statushouders van € 21.000 in 2022; DU voor Invoeringskosten Omgevingswet van € 199.000 in 2022; DU voor Wet kwaliteitsborging bouw van € 33.000 in 2022, daarna € 13.000; DU voor leerlingenvervoer Oekraïne van € 23.000 in 2022.

Stelpost jeugdzorg In de meicirculaire 2022 is compensatie verstrekt op basis van de uitspraak arbitragecommissie voor het jaar 2023. Voor de jaren daarna is een stelpost geraamd op basis van 75% van die uitspraak. In de zomer van 2022 hebben VNG, departement en provinciaal toezichthouders afspraken over 2 onderwerpen. A. extra bezuiniging van € 100 miljoen in 2024 oplopend naar € 511 miljoen in 2027. De rijksoverheid treft maatregelen die deze bezuiniging mogelijk moet maken. Intussen zijn gemeenten verplicht om de lasten te verlagen ter waarde van hun aandeel in het macrobudget. B. Het vervallen van de afslag van (100 – 75 =) 25%. Gemeente mogen nu tot en 2026 het volledige bedrag ramen van de uitspraak Arbitragecommissie. Bij het opstellen van de begroting 2023 waren deze afspraken reeds bekend en zijn op deze wijze verwerkt in de conceptbegroting 2023. Reserveringen De accresontwikkeling heeft sinds dit jaar alleen nog betrekking op de loon- en prijsontwikkeling. Het is verstandig om deze middelen te reserveren om de huidige inflatie op te kunnen vangen. Daarnaast heeft het college reeds besloten over de energietoeslag. In deze circulaire zijn de middelen die het Rijk voor deze toeslag beschikbaar stelt geeffectueerd. Tot slot heeft het Rijk op 5 oktober gepubliceerd over een rekenfout in de septembercirculaire.

Het Rijk geeft aan dat door een fout in een formule de stijging van de OZB waarde woningen (eigenaren) een factor twee te hoog is geraamd. Dit werkt door in de uitkeringsfactor. In de decembercirculaire wordt dit gecorrigeerd. Op basis van bovenstaande worden de volgende reserveringen gemaakt; Omschrijving Verschil conceptbegroting vs septembercirculaire Reserveren: Energietoeslag Loon- en prijsontwikkeling Correctie rekenfout in septembercirculaire Budgettair saldo septembercirculaire

2022 1.726.941

2023 563.310

2024 564.970

2025 531.880

2026 1.301.871

2027 622.502

-310.000 1.416.941

-280.000 -170.000 113.310

-345.000 -165.000 54.970

-378.000 -166.000 -12.120

-420.000 -167.000 714.871

-360.000 -160.000 102.502

2

De saldi van septembercirculaire komen bij de saldi van de concept programmabegroting. Daarnaast heeft het college op 4 oktober de maandrapportage over juli en augustus vastgesteld. Daarmee komt het actuele meerjarenperspectief er als volgt uit te zien; Omschrijving Concept programmabegroting 2023 Maandrapportage augustus - september 2022 Septemberciculaire 2022 Totaal

2022 642.478 -77.916 1.416.941 1.981.503

2023 605.724 -1.953 113.310 717.081

2024 1.206.352 -461 54.970 1.260.861

2025 2.122.492 -983 -12.120 2.109.389

2026 149.906 -983 714.871 863.794

2027 677.422 -983 102.502 778.941

Kanttekeningen In de septembercirculaire worden taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen specifiek benoemd. Deze middelen worden niet specifiek gereserveerd voor deze taken. Het betreft hier de algemene uitkering uit het gemeentefonds, waarbij het de gemeente vrij staat hoe de middelen worden besteed. Uiteraard hebben we als gemeente wel de plicht om de taak naar behoren uit te voeren. Daar zijn (vaak) middelen voor nodig. Indien nodig maken de vakafdelingen beleid op de (gedecentraliseerde) taak en vragen het college/raad om het benodigde uitvoeringbudget. Dit uitvoeringsbudget is gebaseerd op de inhoud en kan om die reden afwijken van de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen. Het accres heeft betrekking op de loon- en prijsontwikkelingen. De inflatie neemt veel harder toe dan door het Rijk in deze septembercirculaire wordt gecompenseerd. Wij gaan ervan uit dat het Rijk bij toenemende inflatie in latere circulaires met hogere compensaties komt. Dit neemt niet weg dat de kans bestaat dat de nu gereserveerde middelen voor loon- en prijsontwikkelingen ontoereikend is. De huidige cao loopt tot 1 januari 2023. Een nieuwe cao, waarbij de inflatie wordt gecompenseerd met hogere lonen, leidt tot een hogere loonverplichting.

11 oktober 2022 burgemeester en wethouders

Joerie Minses

Garmt Kolhorn Gemeentesecretaris

Burgemeester

3