Bijlage IV Conceptjaarrekening 2022 VRGZ
Tekst van het document
3.570 508 3.062 3.288 702 2.586 7.928 1.360 6.568 Tabel 4.5: samenvatting risico’s
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
30
Nr
Risico en omschrijving
1
Cao wijzigingen Het betreft hier de verwachte stijgingen door een nieuwe CAO die boven de indexcijfers uitkomen die door de adviescommissie zijn meegegeven en zijn opgenomen in de begroting 2023 en 2024. Het risico is dat de gemeenten en deels ook de zorgverzekeraars onvoldoende compenseren om dit op te vangen.
2
3
Bedrag x kans
Verduurzaming vastgoed Om te voldoen aan de duurzaamheidseisen (o.a. klimaatakkoord, energiebesparing) zijn extra investeringen nodig in bestaande en nieuwe panden. Dit betreft een afweging tussen de ambities, planning en financiële middelen. Prijsstijgingen Het betreft hier de verwachte stijgingen van materieel (inkoop, onderhoud, bouw) die boven de indexcijfers uitkomen die door de adviescommissie zijn meegegeven en zijn opgenomen in de begroting 2023 en 2024. Het risico is dat de gemeenten en deels ook de zorgverzekeraars onvoldoende compenseren om dit op te vangen.
Risico bedrag
3.375 x 0,7 (C&R) en 175 x 0,5 (AZGZ)
2.450
1.950 x 0,7
1.365
1.600 x 0,7
Beheersmaatregelen ▪ ▪
1.120
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
Tijdig het gesprek voeren met gemeenten en zorgverzekeraars Bij vacatureruimte afwegen of invulling noodzakelijk is.
▪
Onderzoek en advies verduurzaming van 13 panden
▪
Ambities en planning laten aansluiten op financiële middelen.
▪ ▪
Tijdig bespreken met gemeenten en zorgverzekeraars Kwaliteitseisen verlagen
▪
Uitstellen of afzien van aanschaf materieel.
31
Nr
Risico en omschrijving
4
Arbeidsmarktproblematiek Er is sprake van vergrijzing en schaarste van personeel. Er moet meer worden geïnvesteerd in behouden en aantrekken van kwalitatief goede werknemers. Dat kan ook leiden tot tijdelijk inhuren, wat door de krapte op de arbeidsmarkt ook duurder kan uitpakken. Daarnaast speelt de samenvoeging van de meldkamers in Oost 5 een rol. De extra reistijd kan het werk minder aantrekkelijk maken, waardoor mensen vertrekken of moeilijker aan te trekken zijn. Het opleiden van nieuwe medewerkers kan ten koste gaan van het bemensen tafels met als gevolg langer wachten op triage of extra inhuur.
5
5
Bedrag x kans
Kapitaallasten vastgoed Bij de regionalisering zijn panden zonder- of met geringe boekwaarde overgegaan naar de VRGZ. Hiervoor zijn dus geen of weinig kapitaalslasten gebudgetteerd terwijl deze in de komende jaren aan vervanging toe zijn. Dit betekent een extreme stijging in de kapitaalslasten t.o.v. de huidige situatie. Het risico bestaat dat hiervoor niet/onvoldoende wordt gecompenseerd.
Omgevingswet De invoering omgevingswet kan leiden tot een veranderde vraag, waardoor er hoger/ander geschoold personeel nodig is, nieuwe software en een toename in (complexere) aanvragen.
Risico bedrag
Beheersmaatregelen
413
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Zorgcoördinatie Oost 5 samenwerking Arbeidsvoorwaarden Wervingscampagnes Landelijk aandacht via brancheorganisatie Innovatieve Taakdifferentiatie Routeren Inzet wervingsbureaus Inhuren
500 x 0,7
350
▪ ▪
Uitstellen van vervanging Onderzoek naar vermindering kazernes en spreiding opnieuw beoordelen
900 x 0,3
270
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Trainingen/opleidingen personeel Projectorganisatie ingericht Actueel houden van de opgedane kennis Participatie in landelijke overleggen Volgen van de landelijke ontwikkelingen
750 x 0,3 375 x 0,5 (MK AZGZ)
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
32
Nr
Risico en omschrijving
7
WNRA Het is nog onduidelijk of de volledige werkgeverslasten moeten worden berekend voor de brandweervrijwilligers i.p.v. de 7% van nu. Ook is niet bekend wat dit betekent voor de animo voor vrijwilligers en de impact op 2de loopbaanbeleid 24-uursdienst.
8
9
10
Bedrag x kans
Klimaatverandering Gevolgen van klimaatverandering en energietransitie op Repressie brandweer. Dit kan leiden tot langere- en complexere uitrukken en toename in aantal uitrukken. Ook kan dit leiden tot anders- of meer opleiden en nieuwe vereisten materieel. Cybercriminaliteit/beveiligingsincident Beveiligingsincident is een inbreuk op de beveiliging, waarbij de beschikbaarheid, de integriteit of de vertrouwelijkheid van informatie (en persoonsgegevens) in gevaar is of kan komen. Een beveiligingsincident kan ook onbewust worden veroorzaakt. Dit kan leiden tot boetes en imagoschade. Cybercriminaliteit kan een oorzaak en een gevolg daarvan zijn en brengt risico’s op bedrijfscontinuïteit, losgeldeisen, valse betalingsverzoeken, etc. met zich mee. Epidemie Kosten van uitval en andere inzet van personeel, waardoor taken tijdelijk niet worden uitgevoerd of extra moet worden ingehuurd. Totaal van de 10 grootste risico’s (noodzakelijke risicocapaciteit) Overige (noodzakelijke risicocapaciteit) Totale noodzakelijke risicocapaciteit
900 x 0,3
Risico bedrag 270
Beheersmaatregelen ▪ ▪ ▪ ▪
Landelijke ontwikkelingen volgen (onderzoek SEmFire UvM) Pilot fit voor het vak Geen kazernering/ consignatie (bouwsteen1) Afbouwregeling consignatievergoeding
375 x 0,7
262
▪ ▪
Volgen landelijke ontwikkelingen Project gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing
750 x 0,3
225
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Uitvoeren van audits Verhogen bewustwording binnen de organisatie Aanwezigheid van CISO, FG en PO Tactisch- en strategisch plan om te voldoen aan wet- en regelgeving Back-ups Continuïteitsplan
▪
Continuïteitsplan eigen organisatie
375 x 0,5
187
6.912 1.016 7.928 Tabel 4.6: overzicht 10 grootste risico’s
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
33
Van bovenstaande risico’s worden de cao wijziging (1), prijsstijgingen (2) en de kapitaallasten (4) verwerkt in de begroting 2024 en/of in de begrotingswijziging 2023. De risico’s en de bedragen worden daarop aangepast in de volgende rapportages. Frauderisico analyse
In 2021 heeft de VRGZ beleid opgesteld over het voorkomen van fraude en is een frauderisicoanalyse uitgevoerd. De analyse wordt periodiek geactualiseerd en is betrokken bij het risicomanagement. Ook komt dit onderdeel vanaf de jaarrekening 2023 terug bij de rechtmatigheidsverklaring via het criterium misbruik en oneigenlijk gebruik. 4.1.3 Kengetallen Onderstaande kengetallen zijn opgenomen conform Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De kengetallen zijn berekend zoals aangegeven in de Ministeriele Regeling juli 2015. Realisatie 2022
Gewijzigde begroting 2022
Realisatie 2021
Netto schuldquote
51%
80%
63%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
51%
80%
63%
Solvabiliteitsratio
12%
6%
10%
Structurele exploitatieruimte
2%
-0,5%
2%
Kengetallen
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de VRGZ ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Deze is lager door dan begroot door het lagere investeringsvolume. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de VRGZ in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat volgens artikel 42 BBV uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Hierdoor ontstaat inzicht in de structurele exploitatieruimte. Dit percentage is voor de VRGZ 2% wat nagenoeg volledig toe te schrijven is aan het programma Ambulancezorg.
Tabel 4.7: kengetallen
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
34
4.2
Onderhoud kapitaalgoederen
Materiele vaste activa Activeren en afschrijven Conform het BBV wordt alle materiële vaste activa geïnvesteerd. Investeringen worden lineair afgeschreven vanaf 1 juli van het jaar van ingebruikname. Als uitgangspunt voor het activeren geldt dat dit plaatsvindt vanaf € 10.000,- per object. Investeringen in gebouwen De VRGZ heeft ultimo 2022 34 brandweerkazernes en 4 ambulanceposten in eigendom. De overige kazernes en ambulanceposten zijn in eigendom van de gemeenten en worden gehuurd door de VRGZ. Investeringen in gebouwen die eigendom van de gemeenten zijn komen voor rekening van de betreffende gemeenten. Investeringen in gebouwen die eigendom zijn van de VRGZ worden bij de VRGZ geactiveerd. De kapitaallasten zijn opgenomen in de begroting. Investeringen in overige kapitaalgoederen Ten aanzien van de investeringen in overige kapitaalgoederen (inventaris en installaties, automatisering, vervoersmiddelen en materiaal) hanteert de VRGZ een meerjarig investeringsplan dat periodiek wordt geactualiseerd. In de begroting is een constant bedrag opgenomen voor kapitaallasten gebaseerd op de verwachte kapitaallasten van het betreffende begrotingsjaar. De werkelijke kapitaallasten fluctueren. Meerjarig wordt gestuurd op een sluitende investeringsbegroting. Dit laatste staat onder druk vanwege de inflatie en additionele duurzaamheidseisen waardoor prijzen verder oplopen.
Onderhoud Ambitieniveau VRGZ is een organisatie die sterk afhankelijk is van de inzet van haar materieel. Uitval kan niet worden gepermitteerd. Het is daarom noodzakelijk om het risico van deze uitval te beperken door garanties en zekerheden te stellen. Eén van de zekerheden wordt ontleend aan het meerjarig in beeld brengen van de onderhoudskosten van het operationeel houden van de onderhoudsobjecten. Er mag geen sprake zijn van achterstallig onderhoud. Onderhoud gebouwen en installaties Op basis van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) wordt jaarlijks het planmatig onderhoud uitgevoerd. Uitgangspunten beleid ▪ Het MJOP wordt jaarlijks geactualiseerd en een keer in de vijf jaar volledig herzien door een externe partij. De eerstvolgende herziening vindt plaats in 2023. ▪
De VRGZ middelt de lasten van het onderhoud over een periode van 10 jaar.
▪
Voor het meten en bewaken van de onderhoudsstaat hanteert de VRGZ de landelijke NEN‐norm 2767 (Nederlands Normalisatie‐ instituut) voor gebouwen.
Het onderhoud vertoont in absolute zin, als gevolg van werkelijk uit te voeren onderhoud, in de verschillende jaren fluctuaties. Via de voorziening groot onderhoud vertoont de feitelijke belasting van de begroting een stabiel beeld.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
35
De kosten voor het beheer en onderhoud van de gehuurde panden zijn voor rekening en risico van de gemeenten. De VRGZ draagt bij in de servicelasten.
In 2022 zijn een drietal nieuwe leningen afgesloten met een stortingsdatum in de toekomst (2023, 2024 en 2025). Alle leningen zijn ter vervanging van aflopende leningen en nu reeds afgesloten met het oog op de stijgende rentepercentages.
Onderhoud materieel Het onderhoud van materieel wordt grotendeels in eigen beheer uitgevoerd via het organisatieonderdeel Materieel Techniek (servicecentrum) of uitbesteed.
4.3
Financiering
4.3.1 Beleid t.a.v. risicobeheer en financieringsportefeuille Risicobeheer Het is de VRGZ niet toegestaan om leningen te verstrekken en rente en aflossing van leningen te garanderen. Financieringsportefeuille De hoeveelheid geld die nodig is voor de uitvoering van de verschillende taken van de organisatie wordt beheerd door de treasuryfunctie. Werkwijze, taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in het treasurystatuut. De VRGZ voert een risicomijdend beleid en voldeed in 2022 aan wet- en regelgeving. Voor de VRGZ geldt het schatkistbankieren voor decentrale overheden. Dit houdt in dat tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor zal de Nederlandse Staat minder geld hoeven te lenen op de financiële markten en zal de staatsschuld dalen.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
36
4.3.2 Rente en treasury Realisatie Begroting Realisatie 2022 2022 2021 a. De externe rentelasten over korte en lange financiering
987
1.049
986
b. De externe rentebaten
-55
-
-
932
1.049
986
-
-
-
Totaal door te rekenen externe rente c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Totaal c
-
-
-
-
-
-
Saldo door te rekenen externe rente (a+b+c)
932
1.049
986
d1. Rente over eigen vermogen
-
-
-
-
-
-
d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) De aan taakvelden (programma’s inclusief overzicht Overhead) toe te rekenen rente e. De werkelijk aan taakvelden (programma’s inclusief overzicht Overhead) toegerekende rente (renteomslag) f. Renteresultaat op het taakveld treasury
Kasgeldlimiet Het Ministerie van Financiën geeft aan welk bedrag mag worden gefinancierd met kortlopende geldleningen; de kasgeldlimiet. Als de kasgeldlimiet structureel wordt overschreden moet de kortlopende schuld worden omgezet in een langlopende schuld. Uit tabel 4.9 blijkt dat de VRGZ binnen de norm voor de kasgeldlimiet is gebleven. Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000,-) Omvang begroting per 01-01-2022 (grondslag) In procenten van de grondslag
1.049
986
1.142
1.224
1.139
-210
-175
-153
80.585 8,20%
Toegestane kasgeldlimiet
6.608 1e kwartaal
2e 3e kwartaal kwartaal
4e kwartaal
Totaal netto vlottende schuld
-1.544
2.601
1.443
944
Toegestane kasgeldlimiet
6.608
6.608
6.608
6.608
5.064
9.209
8.051
7.552
Ruimte 931
2022
Tabel 4.9: kasgeldlimiet
Tabel 4.8: renteschema
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
37
Renterisiconorm Om ongewenste financiële gevolgen van rentewijzigingen te beperken geeft het ministerie ook een renterisiconorm aan. Deze renterisiconorm geeft de omvang van de schuld weer die in een jaar maximaal voor renteconversie in aanmerking mag komen. De uitkomst hiervan mag niet overschreden worden zodat een spreiding van de opgenomen leningen, looptijden en rente-aanpassingsdata en een eventueel hieruit voortvloeiende rentewijziging ontstaat. In 2022 bleef de VRGZ binnen de norm van de Wet Financiering decentrale overheden (Fido). Renterisiconorm (bedragen x € 1.000,-)
2022
1
Renteherziening op lening o/g
2
Betaalde aflossingen
6.896
3
Renterisico (1+2)
6.896
4
Begrotingstotaal 2021
80.585
Bij Min. Regeling vastgestelde %
5
Renterisiconorm
0
20% 16.117
Toets renterisiconorm (5-3)
6
Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
9.221 Tabel 4.10: renterisiconorm
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
38
4.4
Organisatie en bedrijfsvoering
In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan de taken waarvoor binnen de begroting geen afzonderlijke programma’s zijn opgenomen. Het gaat om de wijze waarop de bedrijfsvoering plaatsvindt en een korte beschrijving van de ontwikkelingen die daarop van invloed zijn. 4.4.1 Ambtelijke organisatie De VRGZ wordt geleid door een directie bestaande uit twee leden: een directeur Crisisbeheersing en Bedrijfsvoering en een directeur Brandweeren Ambulancezorg. De GHOR (onderdeel van de sector Crisisbeheersing) wordt aangestuurd door de Directeur Publieke Gezondheid (DPG) die tevens directeur is van de GGD Gelderland-Zuid (GGD GZ).
Dit alles wordt uitgevoerd binnen de door het bestuur en directie vastgestelde (financiële) beleidskaders. De directie ziet erop toe dat de ambtelijke organisatie integer handelt en de bestuursbesluiten goed uitvoert. Ook bevordert de directie de onderlinge samenwerking en samenhang tussen de sectoren en afdelingen en de samenwerking met de externe partners ten behoeve van integrale advisering aan het bestuur en de operationele taakuitvoering. Binnen de vastgestelde kaders opereren de managers van de sectoren en afdelingen met een grote mate van zelfstandigheid en verantwoordelijkheid, waarbij medewerkers de vrijheid hebben om als professionals te opereren. Leidinggevenden stimuleren en ondersteunen hen in de ontwikkeling van hun professionaliteit.
4.4.2 Besturing De manager van de sector Bedrijfsvoering opereert als integraal manager voor zowel VRGZ als GGD Gelderland-Zuid en is onder de eindverantwoordelijkheid van de directeur Crisisbeheersing en Bedrijfsvoering integraal verantwoordelijk voor zo goed als alle PIOFACHtaken (personeel, informatievoorziening en ICT, organisatie, financiën, administratie, en huisvesting). Alleen communicatie is elders gepositioneerd, namelijk onder de manager Crisisbeheersing.
4.4.3 Bedrijfsvoering In 2022 zijn in de sector Bedrijfsvoering veel ontwikkelingen geweest, mede in het kader van de opdracht aan het in 2021 gestarte hoofd van de sector Bedrijfsvoering. Productiecapaciteit is meer afgestemd op klantvraag en het eigen realisatievermogen is omhooggegaan door insourcing en harmonisatie. Daarnaast zijn analyses op interne dienstverlening en externe dienstverlening (GGD GZ) opgeleverd.
De afdelingsmanagers van de onderliggende afdelingen, Financiën & Inkoop, HRM, Vastgoed- & Facility Management en Informatievoorziening, zijn integraal verantwoordelijk voor zowel de inhoud van hun beleidsterreinen en de onderlinge afstemming hierover, als voor de budgetbeheersing om hun taken uit te voeren voor zowel VRGZ als GGD GZ.
HRM De huidige ontwikkelingen op de arbeidsmarkt maken dat nog meer ingezet moet worden op aantrekkelijk werkgeverschap en het binden en boeien van onze medewerkers. Het in 2022 uitgevoerde medewerkerstevredenheidonderzoek is een van de instrumenten die richtinggevend is voor verdere verbetering van de organisatie op dit
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
39
gebied. De verbeteracties zijn op teamniveau besproken en worden in 2023 opgepakt. Het beleid rondom thuiswerken (Werken in Balans) is geïmplementeerd. Met dit beleid wordt beoogd om plaats- en tijdonafhankelijk te werken en daarmee het zo effectief mogelijk werken te bevorderen en een goede werk- en privé balans mogelijk te maken. Om ervoor te zorgen dat ook rondom primaire arbeidsvoorwaarden in de pas blijft gelopen is een HR21-traject gestart. Rondom de dienstverlening vanuit HRM is ingezet op verbeteringen in de processen van werving- en selectie en verzuim. Afgelopen jaar is ingezet op de verbetering van de beheerprocessen en het sneller en beter doorvoeren van ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving. Naast genoemde ontwikkelthema’s en verbeteracties heeft HRM bijgedragen aan grote trajecten als de samenvoeging van de meldkamers van de brandweer- en de ambulancezorg tot Meldkamer Oost Nederland. Ook is binnen de ambulancezorg het traject op het gebied van functiewaardering (FWG) het afgelopen jaar zo goed als afgerond. Finance & Control Interne beheersing Op basis van de interne controles en de interim controle is vastgesteld dat de interne beheersing van de financiële processen op orde is. De aandachtspunten uit de rapportage van de accountant (managementletter 2022) zijn afgerond of onderhanden.
Uit de dieper gaande Verbijzonderde Interne Controle 2022 (VIC) komen een aantal aandachtpunten naar voren, met name op het gebied van inkoop (zie ook onderdeel Inkoop).
Daarnaast is gewerkt aan de voorbereiding op de wetswijziging ten aanzien van rechtmatigheid. De verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheid van het gevoerde (financiële-) beleid ligt, nu en straks, bij het Dagelijks Bestuur. Het Dagelijks Bestuur richt daarvoor (via de directie) de administratie en interne beheersing zodanig in dat zij verantwoording kan afleggen aan het Algemeen Bestuur. Inkoop In 2022 is een start gemaakt met het Verbeterplan Inkoop. Dit plan bevat een groot aantal aanbevelingen om de doorontwikkeling van de inkooporganisatie mogelijk te maken. Het plan richt zich op de rechtmatigheid en doelmatigheid van de inkopen en het bijdragen aan de organisatiedoelstellingen. Naar verwachting neemt de uitvoering van het plan heel 2023 en 2024 in beslag. Inkopen en aanbesteden Alle aanbestedingstrajecten die de VRGZ heeft opgestart zijn binnen de Europese aanbestedingsregels afgerond en daarmee rechtmatig tot stand gekomen. Vastgoed- & Facility Management Het achterstallig onderhoud waarvoor het bestuur een incidentele bijdrage heeft goedgekeurd is nagenoeg afgerond, een aantal zaken zit op dit moment in de uitvoerende fase. Voor de Multipost in Nijmegen is een deel van het achterstallig onderhoud nog niet uitgevoerd aangezien er een onderzoek lopende is over de toekomstbestendigheid van de Multipost. In de eerste helft van 2023 zal hier meer duidelijkheid over zijn.
De werkzaamheden vanuit het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) lopen volgens verwachting, dit is terug te zien in de realisatie. Er is gestart met
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
40
de voorbereidingen van de regulier geplande herijking van het MJOP zodat in 2023 de nieuwe schouw kan worden uitgevoerd. De uitvoering van het huisvestingsmodel volgens het Strategisch Plan Vastgoed is volledig afgerond. Bij de Multipost zijn naar aanleiding van de evaluatie flexwerken verbeteringen doorgevoerd aan het werkplekconcept. De overige posten hebben de beschikbaarheid over minimaal één, idealiter twee paraatheidswerkplekken. De nieuwbouw van de ambulancepost in Tiel verloopt, na kort uitstel in het aanbestedingsproces, conform planning en zal naar verwachting in juni 2023 in gebruik worden genomen waarbij het pand voldoet aan de nieuwste wet- en regelgeving. Verkenning van verwerven van een perceel voor de nieuwbouw van de kazerne in Varik is in volle gang en voor de posten Lienden en Maurik is dit recentelijk opgestart. De ontwikkelingen als gevolg van de geplande huisvesting vanuit het project NDW214 in de nabijheid van de 24-uurslocatie in Nijmegen West worden nauwlettend gevolgd, eveneens de ontwikkelingen in Lent waarbij nieuwe huisvesting wordt gerealiseerd in de nabijheid van de brandweerkazerne Lent. Voor de post Waardenburg zijn er gesprekken met de gemeente over de toekomstige huisvesting van deze post.
4
Informatiemanagement en ICT Informatieveiligheid Voor wat betreft informatieveiligheid voldoet de VRGZ inmiddels aan het normenkader voor alle overheden, de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). De nadruk bij de BIO ligt op het kennen en beheersen (of accepteren) van risico’s. De bestuurder en lijnmanagers hebben hierin een meer expliciete rol dan voorheen. De bestuurder is eindverantwoordelijk voor informatieveiligheid. In juni 2021 hebben alle veiligheidsregio’s zich gecommitteerd aan de ambitie om per 1 januari 2023 aan de BIO te voldoen. Afgelopen jaar is hieraan hard gewerkt en de VRGZ heeft deze ambitie ook gerealiseerd. Tevens is de VRGZ er in 2022 in geslaagd een CISO permanent aan zich te binden. De opdracht van de interim CISO, die vanaf medio 2021 werkzaam was, is inmiddels afgelopen. In 2021 heeft de focus gelegen op het voldoen aan de gestelde BIO norm. Landelijk verkeersplein VRGZ is aangesloten op het landelijk verkeersplein. Dit plein maakt het mogelijk om via de eigen infrastructuur landelijke voorzieningen te ontsluiten, zoals het Landelijk Crisis Management Systeem (LCMS), Elektronische Leeromgeving en de Database Brandonderzoek.
NDW21 (Nieuwe Dukenburgseweg 21) is de nieuwe stadsbuurt in de Nijmeegse wijk
Winkelsteeg waar je kunt wonen, ondernemen en ontmoeten.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
41
Informatiebeheer & Archiefwet Tegenwoordig gaat het niet meer om Documentaire Informatievoorziening (DIV), maar om Informatiebeheer. Centraal hierin staat de wijze waarop een organisatie omgaat met haar informatie, zowel digitaal als analoog. En of de wijze waarop zij dit doet voldoet aan de eisen uit de Archiefwet, maar ook andere wet- en regelgeving als de Wet Open Overheid, Wet Elektronische Publicaties en in de toekomst (2024) de Wet Modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Er liggen hier sterke raakvlakken met ICT, informatieveiligheid en privacy. In 2022 is binnen de VRGZ een Adviseur Informatiebeheer gestart die als taak heeft regie te voeren op de ontwikkelingen waarmee de organisatie invulling geeft aan haar ambitie om uiteindelijk te voldoen aan relevante wet- en regelgeving. De positie van deze adviseur is gefinancierd uit een deel van het door het bestuur eenmalig beschikbaar gestelde budget voor verbetering archiefbeheer (Digitaal centraal).
Samenstelling personeelsbestand In onderstaande tabel zijn een aantal gegevens opgenomen over de opbouw van het personeelsbestand. 2022
2021
Aantal dienstverbanden (excl. brandweervrijwilligers/inhuur)
647
625
Aantal brandweervrijwilligers
752
767
Totaal dienstverbanden VRGZ
1.399
1.392
Totaal medewerkers VRGZ excl. dubbele dienstverbanden*
1.266
1.264
FTE in dienst
570
542
FTE inhuur
23
12
Inclusief vrijwilligers
44
44
Exclusief vrijwilligers
47
47
Inclusief vrijwilligers
81 - 19
82 - 18
Exclusief vrijwilligers
66 - 34
67 - 33
5,99%
5,60%
Aantal medewerkers VRGZ
Aantal FTE (excl. brandweervrijwilligers)
Gemiddelde leeftijd
In 2022 is tevens een deelaudit uitgevoerd door de archiefinspectie. Daaruit is gebleken dat er een positieve ontwikkeling zichtbaar is, zowel in concrete resultaten als de bewustwording van het thema in de organisatie, maar dat er ook nog stappen gezet moeten worden. Tot slot is de vernietiging van papieren archieven met vernietigingstermijnen 2020, 2021 en 2022 uitgevoerd.
Verhouding man-vrouw (%)
Ziekteverzuim (%) Ziekteverzuim (excl. vrijwilligers)
Tabel 4.11: opbouw personeelsbestand * combinatie vrijwilligersfunctie met kantoorfunctie
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
42
Duurzaamheid In 2022 heeft de VRGZ een visie, ambities en doelen voor 2040 vastgesteld op het gebied van duurzaamheid. De VRGZ gaat de komende jaren aan de slag met de volgende onderwerpen in onderstaande tabel. Daarnaast is er aandacht voor duurzaam inkopen. Een aantal concrete voorbeelden zijn: de afvaldienstverlening waarbij afvalstromen verminderd worden en door afvalstoffen zoveel mogelijk als grondstof te
benaderen waardoor het milieu zo min mogelijk wordt belast (circulaire economie). Daarnaast neemt de VRGZ in aanbestedingen eisen op ten aanzien van verpakkingsmaterialen en zijn bij de aanbesteding van oppervlaktewaterreddingspakken de Internationale Sociale Voorwaarden in het kader van ketenverantwoording toegepast.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
43
4.5
Verbonden partijen
De VRGZ werkt intensief samen met de GGD Gelderland-Zuid op het gebied van de bedrijfsvoering (geleverd door de afdelingen Vastgoed- & Facility Management, HRM, IV en Financiën & Inkoop). Voor de Meldkamer Oost-Nederland (MKON) wordt een construct Kosten Gemene Rekening (KGR) opgezet. Kern van een dergelijk construct is dat gezamenlijk het risico gedragen wordt en dat geen btw in rekening gebracht hoeft te worden over de dienstverlening. Het personeel zal in dienst komen van de VNOG en de VRGZ zal op basis van een verdeelsleutel bijdragen. Er is in beide gevallen geen sprake van een verbonden partij in die zin dat de VRGZ risico's draagt die vanuit de andere partij worden veroorzaakt anders dan vanuit de inhoudelijke samenwerking. Wel zijn er kosten gemoeid met het eventueel verbreken van het samenwerkingsverband.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
44
Jaarrekening
5 Dagelijks Bestuur d.d. 23 maart 2023
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
45
5
Jaarrekening
5.1
Balans per 31 december
ACTIVA Bedragen x € 1.000,-
2022
2021
Vaste Activa Materiële vaste activa met een economisch nut
58.472
59.830 58.472
59.830
Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Debiteuren
6.178
2.234
880
472
Uitzettingen Rijks schatkist
5.596
3.895
Overige vorderingen
1.801
1.851
Debiteuren openbare lichamen
14.455
8.452
Liquide middelen Kassaldi
1
1
Banksaldi
181
161 182
162
Overlopende activa Overige nog te ontvangen/vooruitbetaald
Totaal
805
1.419 805
1.419
73.914
69.863 Tabel 5.1: balans - activa
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
46
PASSIVA Bedragen x € 1.000,-
2022
2021
Vaste Passiva Eigen vermogen Reserve aanvaardbare kosten RAV
1.621
1.826
Algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding
2.681
2.532
Bestemde reserve meldkamer
450
450
Bestemde reserve cao ontwikkelingen
688
0
Bestemde reserve duurzaamheid
377
0
Bestemde reserve uitgestelde werkzaamheden
389
474
6.206
5.282
1.577
1.789
Gerealiseerd resultaat
7.783
7.071
Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's
2.709
618
Voorzieningen ter egalisatie van kosten
2.435
2.409 5.144
3.027
46.593
43.489
Vaste schuld met rentetypische looptijd > 1 jaar Onderhandse lening van openbare lichamen Vlottende passiva Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar Crediteuren
2.889
1.834
Crediteuren openbare lichamen
113
336
Nog in tarieven te verrekenen
524
811
Belastingen en sociale premies
4.142
3.891
Overige schulden
1.687
4.123 9.355
10.995
Overlopende passiva Nog te betalen bedragen Vooruitontvangen rijksoverheid
4.168
4.296
871
985 5.039
5.281
73.914
69.863
Gewaarborgde geldleningen
0
0
Garantstellingen
0
0
Totaal
Tabel 5.2: balans – passiva
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
47
5.2
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar
Bedragen x € 1.000,-
Realisatie
Gew.begr.
Begroting
Realisatie
2022
2022
2022
2021
28.406
26.033
26.033
25.934
52
0
0
159
Subsidies Rijk
13.332
7.277
7.107
7.390
Bijdrage deelnemende gemeenten
42.352
42.352
42.352
41.356
Opbrengsten bedrijfsvoering
2.755
2.869
2.636
2.660
Overige opbrengsten
2.743
1.144
1.144
3.213
Som der bedrijfsopbrengsten
89.640
79.675
79.272
80.712
Personeelskosten
62.760
58.753
58.188
58.608
Kapitaallasten
7.468
7.768
7.739
7.241
Overige bedrijfskosten
18.348
14.218
13.919
13.567
Rentebaten
-1.197
-1.224
-1.224
-1.124
Rentelasten
987
1.070
1.070
986
Som der bedrijfskosten
88.366
80.585
79.692
79.278
Totaal saldo baten en lasten
1.274
-910
-420
1.434
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
303
869
439
355
Gerealiseerd resultaat VR
1.577
-41
19
1.789
Budget aanvaardbare kosten Aanpassing budget voorgaande jaren
Tabel 5.3: overzicht van baten en lasten VRGZ
Bovenstaand overzicht wordt toegelicht in twee programma's: programma Crisis- en Rampenbestrijding (paragraaf 5.5, 5.6 en 5.11) en programma RAV (paragraaf 5.7 en 5.8).
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
48
5.3
Grondslagen van resultaatbepaling en waardering
De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten daarvoor geeft. Het overzicht van baten en lasten van de veiligheidsregio omvat het totaal van alle activiteiten die de VRGZ heeft uitgevoerd. De cijfers worden nader gepresenteerd en toegelicht in het overzicht baten en lasten programma Crisis- en Rampenbestrijding en het programma RAV. Onderlinge verrekeningen tussen beide programma's zijn opgenomen in het overzicht van baten en lasten per programma. In het overzicht van baten en lasten op het niveau van de totale VRGZ (paragraaf 5.2) zijn de onderlinge verrekeningen geëlimineerd.
5.3.1 Grondslagen van resultaatbepaling De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Bij het programma RAV wordt afgeweken van deze regel, omdat dit een zorggefinancierde taak is. Hiervoor is aansluiting gezocht bij de regelgeving voor zorginstellingen. De lasten worden bepaald op basis van historische kosten, met inachtneming van de vermelde grondslagen van waardering van activa en passiva en toegerekend aan het verslagjaar waarop ze betrekking hebben. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Aangezien het niet is toegestaan voorzieningen te vormen voor jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van een vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Het gaat dan om aanspraken op een overbruggingsperiode, levensloop en versterkt ouderdomspensioen. Voor jaarlijks terugkerende arbeidsgerelateerde kosten zonder een jaarlijks vergelijkbaar volume is een verplichting opgenomen.
5.3.2 Grondslagen van waardering Alle activa en passiva zijn gewaardeerd tegen nominale waarde tenzij anders is vermeld. De belangrijkste posten worden hieronder nader toegelicht.
5.3.3 Activa Materiële vaste activa met een economisch nut Onder materiële vaste activa worden activa verstaan die bedoeld zijn om de bedrijfsuitoefening duurzaam te dienen. De materiële vaste activa (met een aanschafwaarde > € 10.000,-) worden gewaardeerd tegen aanschaffingsprijs of vervaardigingkosten, verminderd met een lineaire afschrijving gebaseerd op economische levensduur of tegen lagere bedrijfswaarde. Aan de materiële vaste activa wordt rente toegerekend tegen het bestuurlijk vastgestelde percentage van 2%. Indien de VRGZ investeringsbijdragen van derden ontvangt wordt dit expliciet toegelicht.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
49
Afschrijvingstermijn5 Persoonlijke beschermingsmiddelen en werkkleding Bluskleding en beschermingsmiddelen (bluspakken, gaspakken etc.) Ademlucht (toestel, cilinder, gelaatstuk etc.)
5 / 8 / 10 10 / 15
Automatisering Hard- en software
3/4/5
Telefonie
10
ICT-infrastructuur
15 / 30
Communicatie- en verbindingsmiddelen Alarmontvanger
5
Mobiele Data Terminal (MDT)
5
Communicatienetwerksysteem (C2000/P2000) Signalering kazerne
5/7 10
Gebouwen en inventaris Installaties en testapparatuur ademluchtwerkplaats
8 / 15
Inventaris/meubilair/aggregaat
10 / 15
Verbouwing
10 / 20
Semi-permanente unit
20
Gebouw / kazerne
30 / 40
Medische inventaris Medische apparatuur (o.a. defibrillatoren, autopulse, AED) Brancards
5/7 7
Vaartuigen Blusboten
30
Motorboot
10 / 15
Hulpboot en trailer
20
Midlife update
10
Bepakking vaartuigen Reddingsvest
5
Bepakking overig
10 / 15
5 bij een aantal genoemde activa zijn meerdere afschrijvingstermijnen weergegeven. Dit komt doordat onder de genoemde
hoofdrubrieken een aantal subcategorieën vallen waarvan het te ver voert ze allemaal hier te vermelden.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
50
Voertuigen Ambulance en Rapid responder
5
MICU-voertuig
10
Tankautospuit, redvoertuig en hulpverleningsvoertuig
12 / 15
Schuimblus- en haakarmvoertuig Haakarmbak
20 15 / 20
Overige voertuigen (vervoer van personen en materiaal)
5 / 7 / 8 / 10
Midlife updates van de diverse voertuigen
4 / 7 / 8 / 10
Inventaris en bepakking voertuigen Inventaris tankautospuit
15
Inventaris overige voertuigen
7
Werken op hoogte
7
Hydraulisch redgereedschap
8 / 15
Pneumatisch gereedschap / hefkussen Meetapparatuur (explosiegevaar-, CO2-meter etc.)
10 5 / 10 / 15
Oppervlakteredding (redbord, redsets e.d.) Watertransportsysteem
10 15 / 20
Kettingzaag
10
Overdrukventilator
10
Draagbare motorspuit
10
Warmtebeeldcamera
7
Vakbekwaamheidsmiddelen Oefenaanhanger en oefencontainer
15
Oefenmiddelen (PPMO)
5/8
Simulatiecontainer
3
Oefenterrein
20 Tabel 5.4: grondslagen
Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Deze zijn gewaardeerd op nominale waarde voor zover nodig rekening houdend met mogelijke oninbaarheid. De voorziening oninbaarheid wordt bepaald op basis van de ouderdom van de openstaande posten per balansdatum (dynamische methode). Overige activa Alle overige activa in de balans zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
51
5.3.4 Passiva Eigen vermogen Het eigen vermogen van het programma Crisis- en Rampenbestrijding bestaat uit een algemene reserve voor Crisis- en Rampenbestrijding en een aantal bestemde reserves. Het eigen vermogen van het programma RAV bestaat uit de reserve aanvaardbare kosten RAV. Het eigen vermogen bestaat daarnaast uit het nog te bestemmen resultaat over het laatste boekjaar. Voorzieningen De onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een meerjarenraming van het uit te voeren groot onderhoud aan de kapitaalgoederen, waarin rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die ter zake zijn geformuleerd. De voorziening niet-actief personeel is gevormd voor de afdekking van kosten voor niet-actief personeel. De kosten van niet-actief personeel in verband met FLO (functioneel leeftijdsontslag) kunnen worden gedeclareerd en maken derhalve geen onderdeel uit van deze voorziening. Dit geldt voor beide programma’s. De voorziening verlofsparen is gevormd voor de opbouw van opgespaarde bovenwettelijke vakantie-uren. Deze uren kunnen in de toekomst worden ingezet op een manier die aansluit bij de persoonlijke levens- en carrièreplanning en het vitaliteitsbeeld van medewerkers en leiden derhalve tot een verplichting met een niet voorspelbare op- en afbouw. De voorzieningen zijn nominaal gewaardeerd. Er wordt geen rente toegerekend aan de voorzieningen.
Voor zover niet anders is vermeld zijn passiva gewaardeerd tegen nominale waarde.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
52
5.4
Toelichting balans
Vaste activa Bedragen x € 1.000,VASTE ACTIVA Verloopoverzicht materiële vaste activa met economisch nut: Investering
Mutatie onderhanden activa
Desinvestering
Afschrijving desinvestering
Afschrijving
Stand 31-12-2022
26.519
81
1.141
104
41
1.433
26.245
Grond en terreinen
4.255
0
0
0
0
0
4.255
Voertuigen en bepakkingen
23.197
2.262
738
0
0
3.215
22.982
Inventaris
1.370
249
0
0
0
277
1.342
822
26
0
0
0
351
497
1.032
223
0
0
0
432
823
113
94
0
0
0
27
180
2.522
217
0
0
0
591
2.148
59.830
3.152
1.879
104
41
6.326
58.472
Stand 01-01-2022* Gebouwen
Verbindingsmiddelen Automatisering Vakbekwaamheidsmiddelen Persoonlijke beschermingsmiddelen
Tabel 5.5: verloopoverzicht MVA *als gevolg van wijzigingen in de rubricering wijkt de beginstand binnen de categorieën af van de eindstand van 2021.
Voor een toelichting op de investeringen wordt verwezen naar het investeringsoverzicht (paragraaf 6.5 Investeringen).
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
53
Aansluiting afschrijvingskosten en kapitaallasten 2022 Afschrijvingskosten
6.326
Berekende rentelasten over investeringen
1.142
Totaal kapitaallasten
7.468 Tabel 5.6: aansluiting afschrijving en kapitaallasten
Vlottende activa VLOTTENDE ACTIVA Stand 01-01-2022
Stand 31-12-2022
2.274
6.231
Voorziening dubieuze debiteuren
-40
-53
Debiteuren openbare lichamen
472
880
3.895
5.596
0
0
Overige vorderingen
1.851
1.801
Totaal
8.452
14.455
Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Debiteuren
Uitzettingen Rijks schatkist Nog in tarieven te verrekenen
Tabel 5.7: balans vlottende activa
Alle uitzettingen hebben een looptijd < 1 jaar. Alle overtollige liquide middelen boven het drempelbedrag van € 1.594.000,- (2% van het begrotingstotaal) worden uitgezet bij het Rijk. De uitzettingen Rijksschatkist zijn per saldo toegenomen. Dit komt vooral doordat in 2022 twee leningen volledig zijn afgelost, hiervoor is een nieuwe lening van € 10.000.000,- afgesloten.
Kwartaal 1
Kwartaal 2
Kwartaal 3
Kwartaal 4
142
644
1.216
194
Drempelbedrag
1.594
1.594
1.594
1.594
Ruimte onder het drempelbedrag
1.452
950
378
1.400
0
0
0
0
Middelen buiten 's Rijks schatkist
Overschrijding van het drempelbedrag
Tabel 5.8: drempelbedragen
Voor wat betreft de middelen buiten ’s Rijks schatkist heeft gedurende het hele jaar 2022 geen overschrijding van het drempelbedrag plaatsgevonden.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
54
Liquide middelen
Stand 01-01-2022
Stand 31-12-2022
Kas
1
1
Rekening courant Rabobank
22
11
Rekening courant ING-bank
51
84
Rekening courant BNG-bank
88
86
Totaal
162
182
Tabel 5.9: liquide middelen
Alle liquide middelen staan ter vrije beschikking van de VRGZ. Overtollige middelen worden in de Rijksschatkist aangehouden (zie Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar).
Overlopende activa Vooruitbetaalde bedragen Totaal
Stand 01-01-2022
Stand 31-12-2022
1.419
805
1.419
805
Tabel 5.10: overlopende activa
De vooruitbetaalde bedragen betreffen met name vooruitbetaalde onderhoudscontracten, verzekeringspremies. licenties en abonnementen.
VASTE PASSIVA Eigen vermogen
Stand 31-122021
Bestemming 2021
Stand 01-012022
Toevoeging
Onttrekking
Stand 31-122022
1.826
-205
1.621
0
0
1.621
2.532
149
2.681
0
0
2.681
474
15
489
0
100
389
Bestemde reserve duiktaak
0
130
130
0
130
0
Bestemde reserve cao ontwikkelingen
0
688
688
0
0
688
Bestemde reserve duurzaamheid
0
450
450
0
73
377
Bestemde reserve meldkamer
450
0
450
0
0
450
5.282
1.227
6.509
0
303
6.206
Reserve aanvaardbare kosten RAV Algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding Bestemde reserve uitgestelde werkzaamheden
Totaal
Tabel 5.11: verloop eigen vermogen
Het Algemeen Bestuur heeft op 30 juni 2022 besloten om uit het jaarresultaat € 130.000,- te onttrekken voor een nieuw te vormen bestemde reserve duiktaak, € 688.000,- te onttrekken voor
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
55
een nieuw te vormen bestemde reserve cao-ontwikkeling, € 450.000,- te onttrekken voor een nieuw te vormen bestemde reserve duurzaamheid, 15.000,- toe te voegen aan de bestemde reserve uitgestelde werkzaamheden, een bedrag van € 149.000,- toe te voegen aan de algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding en € 205.000,- te onttrekken aan de reserve aanvaardbare kosten RAV. Nadere uiteenzetting nog te bestemmen resultaat naar programma Vanuit het jaarresultaat 2022 programma RAV wordt voorgesteld om: 1.010
Toe te voegen aan de reserve aanvaardbare kosten RAV Totaal programma RAV
1.010
Vanuit het jaarresultaat 2022 programma Crisis- en Rampenbestrijding wordt voorgesteld om: Toe te voegen aan de algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding tot 5% van de baten
297
Toe te voegen aan de bestemde reserve prijsstijgingen
270
Totaal programma Crisis- en Rampenbestrijding
567
Totaal voorstel voor resultaat 20226
1.577 Tabel 5.12: nog te bestemmen resultaat
Resultaatbestemming Het programma C&R realiseerde in 2022 een positief resultaat van € 567.000,-. Het voorstel voor resultaatbestemming is als volgt: ▪ Indien positieve resultaten worden behaald, geldt als uitgangspunt dat een toevoeging plaatsvindt aan de algemene reserve tot de bestuurlijke norm. Door toevoeging van € 297.000,- aan de bestaande algemene reserve wordt de bestuurlijke norm van 5% bereikt. ▪ Het bestuur heeft reeds eerder ingestemd met het voorstel om het resultaat dat resteert na toevoeging aan de algemene reserve toe te voegen aan een nieuw te vormen bestemde reserve prijsstijgingen (€ 270.000,-).
6 negatief is per saldo onttrekking
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
56
Voorzieningen De VRGZ heeft drie voorzieningen: een voorziening voor niet-actief personeel, verlofsparen en een voorziening voor groot onderhoud. Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorziening niet-actief personeel Voorziening verlofsparen Totaal
Stand 01-01-2022
Toevoeging
Aanwending
Vrijval
Stand 31-12-2022
618
347
178
515
272
0
2.437
0
0
2.437
618
2.784
178
515
2.709
2.409
1.303
1.277
0
2.435
3.027
4.087
1.455
515
5.144
Voorzieningen ter egalisatie van kosten Voorziening groot onderhoud Totaal voorzieningen
Tabel 5.13: voorzieningen
De voorziening voor niet-actief personeel is gevormd voor de verwachte uitgaven inzake WW- en wachtgelduituitkeringen. De aanwending uit de voorziening bedraagt in 2022 € 178.000,-. Daarnaast heeft een dotatie plaatsgevonden van € 347.000,-, deze heeft betrekking op nieuwe instroom in 2022. Aangezien een aantal oud-medewerkers ander werk heeft gevonden en een aantal lopende dossiers is afgesloten kon een deel van de voorziening vrijvallen (€ 515.000,-). Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Met dit verlofsparen kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke vakantie-uren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het vitaliteitsbeeld. Deze vakantie-uren verjaren niet. Dit kan gaan leiden tot verlofstuwmeren die bijvoorbeeld ingezet gaan worden om eerder met pensioen te gaan. Aangezien er bij verlofsparen sprake is van arbeidskostengerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw kennen, is hiervoor een voorziening gevormd. In 2022 is € 1.277.000,- aangewend uit de voorziening groot onderhoud. Dat is meer dan wat regulier gepland is in het meerjarenonderhoudsplan (€ 850.000,-). Dit heeft te maken met doorgeschoven onderhoud uit voorgaande jaren en het deels naar voren halen van onderhoud voor de komende jaren.
Omdat in het totale uitvoeringsplan gekozen is om de plannen per locatie uit te voeren, lopen uitgaven vanuit de realisatie niet synchroon met de planning van de uitgaven vanuit de voorziening. In 2023 vindt door een externe partij een nieuwe schouw plaats op de panden van de VRGZ. Op basis van de uitkomsten zal het MJOP worden herzien en de jaarlijkse dotatie in lijn worden gebracht met de verwachte uitgaven. In de nieuwe schouw zullen onderhoudswerkzaamheden meer gebundeld worden per locatie, zodat het plan beter aansluit bij de praktische uitvoering.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
57
Vaste schuld met rentetypische looptijd > 1 jaar Vaste schuld met rentetypische looptijd > 1 jaar Onderhandse leningen Verloopoverzicht langlopende leningen
Stand 01-01-2022
Opname
Aflossing
Stand 31-12-2022
43.489
10.000
6.896
46.593
43.489
10.000
6.896
46.593 974
Totale rentelast van alle vaste schulden
Tabel 5.14: vaste schuld
In 2021 en 2022 zijn in totaal vier langlopende leningen volledig afgelost, hiervoor is in 2022 een nieuwe lening aangetrokken van € 10.000.000,-. Daarnaast zijn met het oog op de komende aflossingen in 2023 en de verwachte oplopende rente, eind 2022 meerdere leningen aangetrokken met uitgestelde stortingen in 2023, 2024 en 2025. Vlottende passiva VLOTTENDE PASSIVA Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar
Stand 01-01-2022
Stand 31-12-2022
1.834
2.889
Crediteuren openbare lichamen
336
113
Nog in tarieven te verrekenen
811
524
Nog te betalen loonbelasting
3.172
3.431
Nog te betalen sociale lasten/pensioenpremies
668
646
Nog te betalen omzetbelasting
51
65
Nog te betalen aan personeel
3.649
984
474
703
10.995
9.355
Crediteuren
Nog te ontvangen inkoopfacturen Totaal
Tabel 5.15: vlottende passiva
Het saldo Nog te betalen aan personeel is eind 2022 fors lager omdat voor het saldo bovenwettelijke verlofuren en het saldo verlofsparen vanaf 2022 een voorziening is getroffen. Het effect hiervan is € 2.437.000,-. (zie Voorzieningen).
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
58
Verloop van nog in tarieven te verrekenen:
Stand 01-012022
Fin. verschil boekjaar
Correctie voorg. jaren
Verrekend zorgverz.
Stand 31-122022
Nog in tarieven te verrekenen
811
-4.976
-52
4.741
524
811
-4.976
-52
4.741
524
Totaal
Tabel 5.16: verloop van nog in tarieven te verrekenen
Voor een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar paragraaf 6.3. Overlopende passiva
Stand 01-01-2022
Stand 31-12-2022
Vooruitontvangen inkomsten
985
871
Nog te betalen aan personeel
1.869
793
Nog te betalen bedragen
2.427
3.375
5.281
5.039
Totaal
Tabel 5.17: overlopende passiva
De overlopende passiva zijn in 2022 met € 242.000,- gedaald. De vooruitontvangen inkomsten hebben betrekking op
Stand 01-01-2022
Toename
Afname
Stand 31-12-2022
Rijksoverheid (25KV bovenleiding)
121
124
121
124
Rijksoverheid (uitwerkingskader meldkamer)
500
0
0
500
Politie (uitstelvergoeding meldkamer)
0
277
139
138
Overige vooruitontvangen inkomsten
364
0
255
109
985
401
515
871
Totaal
Tabel 5.18: vooruitontvangen inkomsten
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
59
Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Vakantiegeldverplichting Als gevolg van de invoering van het Individueel Keuzebudget is de vakantiegeldverplichting voor het programma C&R komen te vervallen. Voor het programma RAV bedraagt de bruto verplichting € 576.000,-. Inkopen en aanbesteden In onderstaande tabel is het percentage Europese aanbestedingstrajecten opgenomen dat rechtmatig tot stand is gekomen. Voorgenomen
Gerealiseerd
100%
100%
Rechtmatige inkopen gerealiseerde aanbestedingsprojecten
Tabel 5.19: inkopen en aanbesteden
Huur hoofdgebouw De VRGZ is een huurovereenkomst aangegaan met de GGD Gelderland-Zuid inzake de huur (voor een deel) van het pand aan de Groenewoudseweg 275 te Nijmegen. Locatie Groenewoudseweg 275 te Nijmegen
Bedrag / jaar
Looptijd tot
€ 25.000
31-12-2023
Tabel 5.20: huurcontract hoofdgebouw
Huur dependances De VRGZ is met meerdere verhuurders huurovereenkomsten aangegaan voor dependances op 6 locaties. De huurovereenkomsten zijn gesloten voor bepaalde tijd en hebben een looptijd van maximaal 5 jaar of worden jaarlijks verlengd. De opzegtermijn varieert van 3 tot 12 maanden. De totale jaarlijkse huurprijs bedraagt € 298.500,-.
Locatie
Huurprijs per jaar
Looptijd tot
Elsenpas 11, te Beuningen
€ 8.000
31-12-2023
Van Heemstraweg 95, te Beuningen
€ 18.000
31-12-2023
Triosingel 34 te Culemborg
€ 185.000
31-12-2023
Nieuwe Rijksweg 1 te Ubbergen
€ 25.000
31-12-2023
Steenweg 20 te Waardenburg
€ 47.500
31-12-2023
Dalwagen 45b te Dodewaard
€ 15.000
31-12-2023
Looptijd < 1 jaar
Totaal bedrag per jaar
€ 298.500 Tabel 5.21: huurcontracten dependances
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
60
Afgesloten leningen met uitgestelde stortingsdata Met het oog op de komende aflossingsverplichtingen in 2023 en 2024 van in totaal € 9.943.000,- en de verwachte oplopende rente, zijn eind 2022 meerdere leningen aangetrokken met uitgestelde stortingen in 2023, 2024 en 2025.
Gebeurtenissen na balansdatum Er is geen sprake van gebeurtenissen na balansdatum met een materiële impact op de jaarrekening 2022.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
61
5.5
Overzicht baten en lasten programma Crisis- en Rampenbestrijding
Bedragen x € 1.000,-
Realisatie
Gew.begr.
Begroting
Realisatie
2022
2022
2022
2021
Subsidies Rijk
12.511
6.807
6.637
6.751
Bijdrage deelnemende gemeenten
42.352
42.352
42.352
41.356
Opbrengsten bedrijfsvoering
2.755
2.869
2.636
2.660
Overige opbrengsten
1.947
1.069
1.069
2.845
59.565
53.097
52.694
53.612
Personeelskosten
39.868
37.828
37.244
36.955
Kapitaallasten
6.284
6.633
6.604
6.208
Overige bedrijfskosten
13.359
9.700
9.420
8.948
Rentebaten
-1.197
-1.224
-1.224
-137
Rentelasten
987
1.070
1.070
-138
59.301
54.007
53.114
51.973
Totaal saldo baten en lasten
264
-910
-420
1.639
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
303
869
439
355
Gerealiseerd resultaat C&R
567
-41
19
1.994
Som der bedrijfsopbrengsten
Som der bedrijfskosten
Tabel 5.22: baten en lasten programma C&R
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
62
5.5.1 Begrotingswijzigingen programma Crisis- en Rampenbestrijding Bedragen x € 1.000,-
Begroting 2022
Verschuivingen
Concern controller
Resultaat bestemming
Gewijzigde begroting 2022
Subsidies Rijk
6.637
170
0
0
6.807
Bijdrage deelnemende gemeenten
42.352
0
0
0
42.352
Opbrengsten bedrijfsvoering
2.636
173
60
0
2.869
Overige opbrengsten
1.069
0
0
0
1.069
52.694
343
60
0
53.097
Personeelskosten
37.244
464
120
0
37.828
Kapitaallasten
6.604
29
0
0
6.633
Overige bedrijfskosten
9.420
-150
0
430
9.700
Rentebaten en -lasten
-154
0
0
0
-154
Som der bedrijfskosten
53.114
343
120
430
54.007
Totaal saldo baten en lasten
-420
0
-60
-430
910
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
439
0
0
430
869
Gerealiseerd resultaat C&R
19
0
-60
0
-41
Som der bedrijfsopbrengsten
Tabel 5.23: wijzigingen begroting programma C&R
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
63
Verschuivingen Dit betreft budgettair neutrale verschuivingen van budgetten ten behoeve van een betere allocatie en presentatie.
Concerncontroller Als gevolg van de gewijzigde wet- en regelgeving ligt de rechtmatigheidsverantwoording met ingang van het verslagjaar 2022 bij het Dagelijks Bestuur in plaats van bij de accountant. Hiervoor is een nieuwe functie Concerncontroller ingericht om het bestuur hierbij te ondersteunen.
Resultaatbestemming Als gevolg van gewijzigde wet- en regelgeving zullen in de komende jaren aanpassingen aan panden plaatsvinden om te voldoen aan de wettelijke normering ten aanzien van diesel motor emissie (DME). De extra lasten die hiermee gemoeid zijn bedragen € 50.000,Daarnaast wordt op dit moment binnen de brandweer gebruikgemaakt van een fluorhoudend schuimvormende middel (SVM). In dit middel zit onder andere de stof PFAS die schadelijk is voor mens en milieu. In 2025 wordt het gebruik van fluorhoudend schuim verboden. Daarom is het noodzakelijk dat de komende jaren een overgang wordt gemaakt van fluorhoudend SVM naar fluorvrij SVM. Naast het inkopen van nieuw fluorvrij schuim zal het fluorhoudende schuim moeten worden afgevoerd, moeten materialen worden aangepast op dit nieuwe schuim en zullen de brandweermedewerkers extra worden getraind. De totale extra lasten voor 2022 bedragen € 250.000,-. In 2021 heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met het voorstel om de dienstverleningsovereenkomst die tijdelijk met de veiligheidsregio’s Gelderland-Midden en BrabantNoord is aangegaan voor de inzet van hun duikteams in Gelderland-Zuid structureel te continueren. Ook heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met de kostenuitzetting van € 130.000,- die deze overeenkomst vanaf 2022 met zich meebrengt.
Omdat deze uitzetting nog niet was opgenomen in de begroting 2022 leidt deze in 2022 incidenteel voor een niet begrote uitzetting van € 130.000,-. Het Algemeen Bestuur heeft op 30 juni 2022 besloten uit het positieve jaarresultaat van 2021 twee bestemde reserves te vormen om deze extra lasten te dekken.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
64
5.6
Toelichting programma Crisis- en Rampenbestrijding
Algemeen In onderstaande toelichting wordt een vergelijking gemaakt tussen de gewijzigde begroting en de realisatie in 2022 en worden de afwijkingen groter dan € 25.000,- en andere relevante afwijkingen toegelicht.
5.6.1 Bedrijfsopbrengsten Bedragen x € 1.000,BEDRIJFSOPBRENGSTEN Realisatie 2022
Gew. begr. 2022
Realisatie 2021
Subsidies Rijk
12.511
6.807
6.751
Totaal bijdragen
12.511
6.807
6.751
42.352
42.352
41.356
54.863
49.159
48.107
Bijdragen Rampenbestrijding
Bijdrage deelnemende gemeenten Totaal opbrengsten
Tabel 5.24: bedrijfsopbrengsten
Bijdragen Rampenbestrijding
5.704
Als gevolg van de loon- en prijscompensatie is de BDuR in 2022 € 173.000,- hoger uitgevallen dan begroot. Ten behoeve van de 25KV-lijnen is € 43.000,- meer ontvangen dan begroot als gevolg van een hogere index dan begroot. De gemeentelijke bijdrage voor 2022 is conform begroting gefactureerd. De stijging ten opzichte van 2021 is voornamelijk veroorzaakt door indexering. Ter dekking van de gemaakte kosten voor de coördinatie en het locatiemanagement ten behoeve van de crisisnoodopvang voor asielzoekers is een bedrag van € 3.742.000,- gedeclareerd bij het COA. Voor de gemaakte kosten in het kader van de opvang van ontheemden uit Oekraïne is een vergoeding ontvangen vanuit het Rijk (€ 1.746.000,-). Beide regelingen zijn in paragraaf 5.13 nader toegelicht.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
65
Realisatie 2022
Gew. begr. 2022
Realisatie 2021
Opbrengsten bedrijfsvoering
2.755
2.869
2.660
Overige opbrengsten
1.947
1.069
2.845
4.702
3.938
5.505
Overige opbrengsten
Totaal
Tabel 5.25: overige opbrengsten
Overige opbrengsten
764
De overige opbrengsten zijn in 2022 hoger dan begroot. Een aantal medewerkers wordt gedetacheerd bij externe organisaties waaronder het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV). Dit zijn tijdelijke detacheringscontracten waarbij deze medewerkers een bijdrage leveren aan landelijke projecten. In veel gevallen zijn dat onderwerpen waar zij regionaal al mee belast waren waardoor vervanging niet of beperkt noodzakelijk is. De medewerkers keren na afloop van het detacheringscontract weer terug bij de veiligheidsregio waardoor dit voordeel tijdelijk is. De extra opbrengsten uit detachering zijn € 206.000,-. In de begroting was rekening gehouden met een snellere afbouw van de opbrengsten uit OMS (€ 134.000,-). In 2022 is sprake van een extra opbrengst voor FLO van € 529.000,-. Hier staan ook extra kosten tegenover (zie Personeelskosten). De doorbelasting aan de GGD is lager uitgevallen als gevolg van lagere kosten voor de inkoopfunctie omdat een deel van de inkoopcapaciteit niet is ingevuld (€ 115.000,-). De verkoop van afgeschreven materieel heeft dit jaar € 55.000,- meer opgeleverd dan begroot. In de begroting is rekening gehouden met de ontvangst van een subsidie in het kader van Impuls Omgevingsveiligheid van € 45.000,-. Dit bedrag werd voorheen uitgekeerd door de provincie, maar met ingang van 2021 wordt dit geld aan de gemeenten uitgekeerd via het Gemeentefonds.
Het is niet reëel gebleken dit bedrag op te vangen binnen de huidige bedrijfsuitvoering.
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
66
5.6.2 Bedrijfskosten Bedragen x € 1.000,BEDRIJFSKOSTEN Realisatie 2022
Gew. begr. 2022
Realisatie 2021
Lonen en salarissen
25.503
26.052
24.475
Sociale lasten
3.073
3.139
3.081
Pensioenpremies
3.203
3.680
3.328
Uitkeringen
-141
0
-59
Opleidingen
2.995
2.563
2.519
Overige personeelslasten
1.963
1.421
1.555
36.596
36.855
34.899
3.272
973
2.056
39.868
37.828
36.955
Personeelskosten
Uitzendkrachten en detachering Totaal
Tabel 5.26: personeelskosten
Personeelskosten
2.040
De personeelskosten zijn hoger uitgevallen dan begroot. De volgende oorzaken liggen hieraan ten grondslag: ▪
▪
Op dit moment is een deel van de formatie niet ingevuld. Een aantal functies blijkt moeilijk ingevuld te kunnen worden als gevolg van specifiek benodigde kennis en schaarste op de arbeidsmarkt. Ten behoeve hiervan wordt extra ingezet op arbeidsmarktcommunicatie en werving & selectie. Ook vindt op meerdere plekken interne doorstroming plaats op openstaande vacatures waardoor als gevolg daarvan elders in de organisatie weer nieuwe vacatures ontstaan. Daarnaast wordt gewerkt aan een flexibele schil binnen de organisatie om als organisatie wendbaarder te zijn in de veranderende samenleving. Het creëren kost tijd en zorgt er ook voor dat er tijdelijk meer vacatureruimte is. Om de operationele werkprocessen te kunnen waarborgen wordt waar nodig extern personeel ingehuurd. Per saldo leidt dit in 2022 tot een voordeel van € 389.000,- (exclusief formatie brandweercentralisten). Dit is circa 1% van de loonsom. De hiervoor genoemde onderschrijding van de formatie geldt ook voor de brandweercentralisten. Met de samenvoeging van de meldkamers in Apeldoorn in het vooruitzicht lukt het niet om de formatie volledig gevuld te krijgen. Dit wordt veroorzaakt door schaarste op de arbeidsmarkt en de verhuizing naar Apeldoorn. Hierdoor zijn de lasten circa € 251.000,- lager uitgevallen. In samenwerking met VGGM wordt wel het volledige rooster gevuld.
In verband met de toekomstige samenvoeging zijn de nieuwe medewerkers in dienst van de VGGM gekomen, de lasten hiervan zijn gedeeld. De VRGZ monitort de situatie om ervoor te zorgen dat het dienstverleningsniveau op peil blijft. Vanwege deze
Jaarrekening Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2022
67
▪
▪
▪
▪
▪
▪
▪
onderschrijding is het in 2022 niet nodig om de bestemde reserve voor € 200.000,- vrij te laten vallen (zie toelichting paragraaf 5.4). Als gevolg van het stijgend aantal aanvragen op het gebied van bouwvergunningen, handhaving, evenementen en ruimtelijke veiligheid (zie ook paragraaf 2.2.2 Risicobeheersing) is in 2022 € 150.000,- extra uitgegeven aan inhuur van personeel. De FLO-kosten voor brandweermedewerkers zijn € 529.000,- hoger uitgevallen dan begroot. Deze kosten worden vergoed door de gemeente Nijmegen (zie ook toelichting Overige opbrengsten). Dit verloopt voor de VRGZ per saldo kostenneutraal. De vrijwilligersvergoedingen zijn € 380.000,- hoger dan begroot (10% van het budget). In 2022 was een behoorlijke stijging te zien in het aantal incidenten (4.717 t.o.v. 4.286 in 2021, zie ook paragraaf 2.1.7). Deze stijging wordt mede veroorzaakt door klimaatgerelateerde incidenten (zoals droogte en wind) en lijkt daarmee structureel van aard te zijn. Het extreme weer heeft, net als de energietransitie ook zijn weerslag op de complexiteit van incidenten. Mede als gevolg van deze toegenomen complexiteit stijgt ook de gemiddelde inzetduur. Met name dit laatste lijkt een structureel karakter te hebben. Daarnaast is er een groter verloop onder vrijwilligers en daalt de gemiddelde periode dat een vrijwilliger in dienst is.
Dit leidt structureel tot een stijging van het aantal opleidingsuren. Ten behoeve van het vakbekwaam worden en blijven van de brandweerorganisatie is in 2022 € 430.000,- meer uitgegeven dan begroot. Na het afschalen van de coronamaatregelen is volop gestart met het opleiden van nieuw personeel. Het aantal nieuw gestarte cursusgroepen ligt hoger dan in een normaal begrotingsjaar. De verwachting is dat een deel van deze overschrijding structureel is als gevolg van een hoger verloop bij de brandweervrijwilligers (gemiddeld genomen zijn vrijwilligers minder lang in dienst). Dit is een landelijke tendens. Verder zijn oefenprogramma’s voor de basis en specialistische functies van de vrijwillige brandweerposten uitgerold en opgestart. Dit om te voldoen aan de branchestandaarden van blijvende vakbekwaamheid. In 2023 wordt nader onderzocht wat de structurele financiële consequenties hiervan zijn. Tevens wordt met het oog op de arbeidsmarktproblematiek meer geïnvesteerd in het boeien en binden van personeel waardoor kosten voor opleidingen en ontwikkeling toenemen. Ten behoeve van de optimalisatie van het informatiebeheer is vanuit het resultaat van 2020 een bedrag beschikbaar gesteld voor extra ondersteuning. Tijdens het uitvoeren van het verbetertraject is besloten tot een andere invulling van het traject wat heeft geleid tot een vertraging in de voortgang.