Bijlage I Verkenning locaties Spreidingswet

MEMO

Onderwerp: Verkenning locaties Spreidingswet Aan: Van: CC: Datum:

Gemeenteraad Projectgroep Spreidingswet College van B&W 4 december 2024

Inleiding Ten behoeve van de Spreidingswet dient een of dienen meerdere locaties gevonden te worden. Om de geschiktheid van de locaties te kunnen beoordelen zijn criteria nodig. Om te komen tot bruikbare, meetbare en toepasbare criteria zijn in den lande gehanteerde criteria bekeken. Hierbij is gekeken naar criteria uit ons eigen projectplan en criteria van andere organisaties. Deze andere organisaties zijn onder andere het COA, de VNG, gemeenten Bloemendaal, Hellendoorn en Nijkerk. Geconstateerd is dat veel criteria kwalitatief van aard zijn. Deze zijn vaak dan ook niet concreet en meetbaar gedefinieerd. Uit alle bronnen is een rode lijn gehaald. Deze rode lijn is vervolgens objectief meetbaar gemaakt in te hanteren criteria. De gedefinieerde criteria zijn ten slotte naast de locaties die in beeld zijn gelegd. Hiermee ontstaat enerzijds een beeld van beschikbare locaties en anderzijds inzicht in geschiktheid van de beschikbare locaties. Te hanteren criteria Uitgangspunt van de gemeenteraad is spreiding van de opgave over de gemeente Heumen. Dit houdt in dat sprake is van kleinere locaties i.c. minder personen per locatie. De criteria zijn, waar nodig, hierop toegespitst. De te hanteren criteria zijn de volgende: 1. Minimaal 5 jaar beschikbaar; 2. Conflicteert niet met andere plannen / bestuurlijke toezeggingen; 3. Is op korte termijn beschikbaar en bruikbaar te maken; 4.

Niet in natuurgebied, ecologische zone of dergelijke; 5. Terrein / gebouw is minimaal 500 m2; 6. Geluidstechnisch inpasbaar; 7. Geen belemmering externe veiligheid; 8. Aanwezigheid nutsvoorzieningen (m.n. elektra); 9. Aanwezigheid riolering; 10. Dichtbij of in woonwijk; 11. Goed bereikbaar met auto; 12. Supermarkt op maximaal 30 loopminuten; 13. Basisonderwijs op maximaal 15 loopminuten; 14. Voortgezet onderwijs (isk) op maximaal 60 fietsminuten; 15. OV-halte/station op maximaal 15 loopminuten; Zaak Document

: :

211655 244226

16. AZC Stieltjesstraat 2 Nijmegen binnen 45 minuten met OV; 17. Mogelijke vervolgfunctie. Toelichting criteria De criteria zijn onder te verdelen in twee soorten. Ten eerste de criteria die essentieel zijn voor een locatie onder de Spreidingswet. Ten tweede de criteria die de geschiktheid bepalen, deze criteria zijn in zekere mate rekbaar en passend te maken. Bij de beoordeling van de criteria is gebruik gemaakt van een verkeerslichtmodel. Dat houdt in: - Rood = Nee / Voldoet niet; - Oranje = Ja, mits… / Voldoet onder voorwaarden; - Groen = Ja / Voldoet. Essentiële criteria 1. Minimaal 5 jaar beschikbaar De Spreidingswet gaat uit van een opvangduur van ten minste 5 jaar. Derhalve dient een locatie ten minste voor deze periode beschikbaar te zijn om asielzoekers op te vangen. 2. Conflicteert niet met andere plannen / bestuurlijke toezeggingen Binnen de gemeente bestaan de nodige (woning)bouwplannen. Deze bevinden zich in diverse stadia. Waarbij het eerste stadium een verkenning is met daarbij eventuele bestuurlijke toezeggingen. De opvang onder de Spreidingswet mag de autonome ontwikkelingen binnen de gemeente niet hinderen. In een enkel geval zou een combinatie of een tijdelijke invulling tot de mogelijkheden behoren. 3.

Is op korte termijn beschikbaar en bruikbaar te maken De Spreidingswet schrijft voor dat per 1 juli 2025 asielzoekers opgevangen kunnen worden of dat concreet zicht op opvang op korte termijn bestaat. Dit houdt in dat een locatie op deze termijn beschikbaar en bruikbaar te maken moet zijn. 4. Niet in natuurgebied, ecologische zone of dergelijke Bij elke ontwikkeling dient er aandacht te zijn voor natuur en ecologie. Op voorhand wordt de ligging getoetst aan zowel de Groene ontwikkelingszones als aan het Gelders natuurnetwerk. Bron: Gelders Natuurnetwerk kernkwaliteiten. Overige criteria 5. Terrein / gebouw is minimaal 500 m2 Bij een opvanglocatie zorgt een aantal punten vroeg of laat voor frictie indien dit niet goed is geregeld. Het gaat om: - Gebrek aan dagbesteding; - Geen eigen kookgelegenheid; - Te weinig sanitaire voorzieningen. Daarnaast is per persoon tenminste 5 m2 eigen ruimte benodigd. Dit is een minimale verplichting. Om te borgen dat voor bovenstaande zaken voldoende ruimte beschikbaar is, is bij een gespreide opvang minimaal 500 m2 nodig. Dit is geen harde eis, aangezien de locatiespecifieke kenmerken en de nadere invulling uiteindelijk het eindoordeel geven over de (on)mogelijkheden. Bron: Kadastrale kaart.

2

6. Geluidstechnisch inpasbaar Een opvanglocatie voor asielzoekers dient gezien te worden als een woonfunctie. Het betreft een woonfunctie doordat de mensen in een asielopvang niet ergens anders hun hoofdverblijf hebben. Hiermee is geen sprake van een logiesfunctie. Dit maakt dat een locatie gezien wordt als een geluidsgevoelig object. Rekening dient gehouden te worden met onder andere wegverkeerslawaai. Het Besluit kwaliteit leefomgeving geeft voor woonfuncties een maximale standaardwaarde en een grenswaarde ten opzichte van wegverkeerslawaai. De locaties zijn getoetst of zij voldoen aan deze waarden of dat in te schatten is dat deze inpasbaar te maken is. Bron: Kaarten | Atlas Leefomgeving. 7. Geen belemmering externe veiligheid Externe veiligheid gaat over risico’s bij het maken, gebruiken, opslaan en vervoeren van gevaarlijke stoffen. Om de uitvoering van deze activiteiten zo veilig mogelijk te maken zijn regels van kracht. Deze regels werken aan twee zijden. Enerzijds bij de uitvoering van de activiteiten. Anderzijds om te voorkomen dat gevoelige objecten waar mensen verblijven (zoals woningen) op afstand van deze activiteiten blijven. Bij de genoemde activiteiten zijn aandachtsgebieden aangewezen. Indien een project binnen een aandachtsgebied valt, dienen de risico’s en (on)mogelijkheden in kaart gebracht te worden.

Indien een locatie buiten een aandachtsgebied valt is deze met groen beoordeeld. Indien een locatie binnen een aandachtsgebied valt is deze met oranje beoordeeld. Geen enkele locatie kan bij voorbaat uitgesloten worden. Bron: Externe veiligheid | Atlas Leefomgeving. 8. Aanwezigheid nutsvoorzieningen (m.n. elektra) Een locatie voor asielopvang heeft vanzelfsprekend nutsvoorzieningen nodig. Hierbij wordt aansluiting op drinkwater en elektriciteit bedoeld. In de huidige tijd is netcongestie een belangrijk thema bij ontwikkelingen. Immers dient een opvanglocatie op het stroomnet aangesloten te kunnen worden. De locaties zijn getoetst aan de capaciteitskaart van Liander. Dit geeft een eerste indicatie van de beschikbaarheid van een netaansluiting. In het uiterste geval kan gewerkt worden met generatoren en dergelijke. Dit is echter vanuit oogpunt van duurzaamheid en kosten geen wenselijke situatie. Bron: Capaciteitskaart elektriciteitsnet. 9. Aanwezigheid riolering Een locatie voor asielopvang beschikt vanzelfsprekend over sanitaire voorzieningen. Het is daarmee logisch dat een aansluiting op de riolering wenselijk is. Gezien de kosten voor de aanleg van riolering veelal niet in verhouding staan tot het tijdelijk karakter van een opvanglocatie, is aanwezigheid in de directe nabijheid gewenst.

In deze fase is echter geen onderzoek gedaan naar de beschikbare capaciteit van het aanwezige riool, bijbehorende gemalen en dergelijke. Bron: gemeentelijk rioleringskaart. 10. Dichtbij of in woonwijk Uit diverse literatuur blijkt dat een ligging dichtbij of in een woonwijk de voorkeur heeft. Het COA onderschrijft dit. Dit bevordert de mogelijkheden tot integratie. Bovendien zijn voorzieningen, zoals winkels en onderwijs veelal dichterbij, wat resulteert in een betere levenskwaliteit op een opvanglocatie. Dit alles komt de veiligheid ten goede.

3

11. Goed bereikbaar met auto Een locatie onder de Spreidingswet dient goed bereikbaar te zijn met de auto. Uiteraard zodat het personeel eenvoudig op de locatie kan komen. Een andere reden is de logistieke uitdagingen die een dergelijke opvanglocatie met zich meebrengt. De te huisvesten asielzoekers zijn immers aangewezen op contacten met de IND en andere locaties. Dit zorgt ervoor dat de op te vangen personen met regelmaat reisbewegingen dienen te maken. De locaties zijn bekeken ten opzichte van de ligging van het hoofdwegennet. 12. Supermarkt op maximaal 30 loopminuten Het COA kent een aantal uitgangspunten voor bereikbaarheid ten opzichte van voorzieningen. Een van die voorzieningen is een supermarkt. Het COA hanteert een afstand van maximaal 30 minuten lopend. Met behulp van Googlemaps is de loopafstand van de locatie ten opzichte van de dichtstbijzijnde supermarkt berekend. Bron: https://maps.google.com/. 13. Basisonderwijs op maximaal 15 loopminuten Het COA kent een aantal uitgangspunten voor bereikbaarheid ten opzichte van voorzieningen. Een van die voorzieningen is basisonderwijs. Het COA hanteert een standaardafstand van 15 minuten lopend. Met behulp van Googlemaps is de loopafstand van de locatie ten opzichte van de dichtstbijzijnde basisschool berekend. In deze fase is geen rekening gehouden met beschikbare capaciteit van de betreffende basisschool.

Bron: https://maps.google.com/. 14. Voortgezet onderwijs (isk) op maximaal 60 fietsminuten Het COA kent een aantal uitgangspunten voor bereikbaarheid ten opzichte van voorzieningen. Een van die voorzieningen is voortgezet onderwijs. Het COA hanteert een afstand van maximaal 60 minuten per fiets. Het voortgezet onderwijs voor asielzoekers wordt verzorgd door Internationale schakelklassen (ISK). Het Pontem College in Nijmegen is een dergelijke school. Met behulp van Googlemaps is de fietsafstand van de locatie ten opzichte van het Pontem College aan de Heyendaalseweg in Nijmegen berekend. Bron: https://maps.google.com/. 15. OV-halte/station op maximaal 15 loopminuten Het COA kent een aantal uitgangspunten voor bereikbaarheid ten opzichte van voorzieningen. Een van die voorzieningen is aansluiting op het OV-netwerk, zoals een bushalte of een treinstation. Het COA hanteert een afstand van maximaal 15 minuten lopend. In de gemeente Heumen zal in de praktijk sprake zijn van een bushalte als dichtstbijzijnd. Met behulp van Googlemaps is de loopafstand van de locatie ten opzichte van de dichtstbijzijnde bushalte berekend. Bronnen: 9292.nl - Reisplanner OV & e-tickets trein, bus, tram, metro & veer & https://maps.google.com/. 16. AZC Stieltjesstraat 2 Nijmegen binnen 45 minuten met OV De gemeenteraad wenst een gespreide opvang van asielzoekers.

Dit resulteert in minder personen per locatie. Dit zorgt mede voor afhankelijkheid van andere COA-locaties voor organisatorische zaken en bepaalde faciliteiten.

4

In de regio is momenteel een drietal locaties bekend waarop “aangehaakt” kan worden. Te weten: - AZC in Velp / Grave; - Doorstroomlocatie in Wijchen; - AZC Stieltjesstraat 2 Nijmegen. De locatie in Velp / Grave heeft een bestuursovereenkomst die nog enkele jaren doorloopt. Deze overeenkomst eindigt echter binnen 5 jaar. Op dit moment is niet inzichtelijk of deze overeenkomst wordt verlengd. Daarmee kan niet worden voldaan aan de minimale 5 jaar beschikbaarheid en valt deze locatie af om bij aan te haken. De locatie in Wijchen is op dit moment in ontwikkeling. De invulling en mogelijkheden om hierop aan te haken zijn ongewis. In de planvorming kan daarmee geen rekening gehouden worden met deze locatie. Het lijkt kansrijk om aan te haken bij het AZC in Nijmegen. Het COA hanteert een maximale reistijd van 45 minuten met het OV tussen dergelijke locaties. De reisafstand tussen de locaties en de Stieltjesstraat 2 in Nijmegen is in beeld gebracht. Het betreft hier de reistijd van deur tot deur. Hierbij is een harde grens van 45 minuten gehanteerd. In twee gevallen verschillen de reistijden, waarbij een enkele dienstregeling binnen de 45 minuten valt en de overige dienstregelingen meer reistijd kennen. Deze gevallen zijn oranje gemarkeerd. Bron: 9292.nl - Reisplanner OV & e-tickets trein, bus, tram, metro & veer. 17.

Mogelijke vervolgfunctie Vanuit duurzaamheid en toekomstig perspectief is het wenselijk als een (tijdelijke) locatie op een dusdanige wijze wordt ingericht dat deze op een of andere wijze ingevuld kan worden zodat voortgezet gebruik mogelijk is. Hierbij spelen locatie, wenselijkheid verstedelijking en soort bebouwing een rol. Toegepaste criteria Binnen de gemeente zijn mogelijke locaties geïnventariseerd. Daarnaast hebben zich een aantal bedrijven / personen gemeld die hun locatie beschikbaar willen stellen. Dit resulteert in een lijst van 29 locaties. Deze lijst geeft een goed en gevarieerd beeld over de hele gemeente. Deze lijst is echter niet uitputtend opgesteld. De zeventien benoemde criteria zijn toegepast op de locaties die in beeld zijn. Op basis van de eerste vier vereiste criteria valt een aantal locaties af. Acht locaties resteren en zijn op de overige criteria beoordeeld. In onderstaande tabel zijn de uitkomsten weergegeven.

5

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 2

Mogelijke vervolgfunctie

AZC Stieltjesstraat 2 Nijmegen binnen 45 minuten met OV

OV-halte/station op maximaal 15 loopminuten

Voortgezet onderwijs (isk) op maximaal 60 fietsminuten

Basisonderwijs op maximaal 15 loopminuten

Supermarkt op maximaal 30 loopminuten

Goed bereikbaar met auto

Dichtbij of in woonwijk

Aanwezigheid riolering

Aanwezigheid nutsvoorzieningen (m.n. elektra)

Geen belemmering externe veiligheid

Geluidstechnisch inpasbaar

Terrein / gebouw is minimaal 500 m

Niet in natuurgebied, ecologische zone of dergelijke

Is op korte termijn beschikbaar en bruikbaar te maken

Conflicteert niet met andere plannen / bestuurlijke toezeggingen

Minimaal 5 jaar beschikbaar

Vereiste

6