Bijlage I Programmarekening 2024
Tekst van het document
Gemeente Heumen
31
Programmarekening 2024
3.6 Financiën Doel Effecten
Inhoud
Maatregelen treffen waarmee we zorgen dat de financiële situatie van de gemeente ook in de toekomst goed blijft In de toekomst zijn we nog steeds in staat onze lokale dienstverlening aan inwoners op voldoende niveau uit te voeren en is ons voorzieningenniveau op peil en passend bij de omvang van onze gemeente. We hanteren de volgende financiële afwegingen bij onze beleidskeuzes en de beleidsuitvoering: • de gebruiker betaalt • we ontzien onze inwoners in een kwetsbare positie (gebrek aan sociaal netwerk en/of zeer laag inkomen). Voor hen doen we wat nodig is. • onze financiële last berekenen we door aan de betreffende verbonden partijen. Daar sturen we op. • door het Rijk overgedragen taken voeren we uit van de door het Rijk daarvoor verkregen middelen; dat budget vormt de grens van de uitgaven. Mogelijk ontstaan er daardoor wachtlijsten; dit vraagt om goede sturing. • investeringen in duurzaamheid moeten worden terugverdiend door de besparingen die de investeringen opleveren (o.a. bij verduurzaming van maatschappelijk vastgoed).
Planning
Gedurende het jaar 2024
Wat is er gerealiseerd in 2024?
De gebruiker betaalt en dat is terug te zien bij de afvalstoffenheffing, de rioolrechten en de subsidiering op het gebied van duurzaamheid (bijvoorbeeld energiecoaches). In 2024 is ingestemd met de verordening toeristenbelasting zodat vanaf 2025 deze belasting in rekening gebracht kan worden. We hebben tijdelijke opvang aangeboden aan Oekraïners en vluchtelingen. Voor inwoners waarvan de positie kwetsbaar is kent de gemeente Heumen een minimaregeling ‘Het Heumens Tegoed’ en de subsidie ‘Stichting Leergeld’.
3.7 Veiligheid, handhaving en ondermijning Doel
Integrale veiligheid
Effecten
Veiligheid of veiligheidsbeleving van inwoners wordt vergroot
Inhoud
We geven uitvoering aan het intergemeentelijk uitvoeringsprogramma Tweestromenland. De basis hiervoor vormt het nieuw Integraal Veiligheidsplan 2023-2026.
Planning
Uitvoering 2024
Wat is er gerealiseerd in 2024?
In november hebben we een veiligheidsmarkt georganiseerd om alle inwoners de mogelijkheid te bieden kennis te maken met het brede thema veiligheid. Alle betrokken partnerorganisaties zoals brandweer, politie, buurtbemiddeling, jongerenwerk, wijk-GGD, Stichting AED en Weerbaar Gelderland-Zuid waren aanwezig. De inwoners konden een uitbuitingscontainer bezoeken en kennismaken met het thema mensenhandel, Weerbaar Gelderland-Zuid was aanwezig met geurkaarten en geurtonnen voor het herkennen van geuren die mogelijk op hennepteelt en drugsproductie kunnen duiden, men kon “het huis van de familie Van De Werf” bezoeken waarbij men geïnformeerd werd over brandveiligheid en welke maatregelen genomen kunnen worden om de eigen woning brandveilig(er) te maken en er was ruime aandacht voor digitale veiligheid in het Mobiel Media Lab waar jong en oud geconfronteerd werden met de gevaren van de digitale wereld, zoals sexting en hacking etc.
Gemeente Heumen
32
Programmarekening 2024
Doel
Ondermijning
Effecten
Ondermijningscriminaliteit zichtbaar maken en gezamenlijk tegengaan
Inhoud
We geven uitvoering aan de prioriteiten van ondermijning opgenomen in het uitvoeringsplan Tweestromenland 2023-2024. We werken gezamenlijk aan casuïstiek aan de hand van signalen en integrale controles. We communiceren tijdig en helder over ondermijning naar inwoners en bestuur. We geven uitvoering aan de aanpak Veilig Buitengebied.
Planning
Uitvoering 2024
Wat is er gerealiseerd in 2024?
Er zijn meerdere integrale controles uitgevoerd, waaronder een garageboxcomplex met 64 units. Om de bewustwording te vergroten hebben we een presentatie gegeven tijdens de ALV van de ondernemersvereniging Heumen, hebben we een verdiepende kennissessie voor collega’s van de buitendienst gegeven over dumpingen van drugsafval en een organisatie brede bewustwordingssessie over “wat is ondermijning”. We hebben een meldwijzer opgesteld die huisaan-huis verspreid is en regelmatig communicatieberichten over ondermijning gepubliceerd. Voor de aanpak Veilig Buitengebied hebben we een boerenlunch georganiseerd, zijn er meerdere controles door verschillende teams in het buitengebied uitgevoerd en hebben we ook een kennissessie over het herkennen van drugsafvaldumpingen en drugslabs georganiseerd voor stakeholders.
Doel
Veiligheid & Zorg
Effecten
Inhoud
Voorkomen van overlast en criminaliteit door kwetsbare personen ‘weerbaarder’ te maken en hen toe te leiden naar passende zorg. Verbinding tussen veiligheid en zorg (ook bestuurlijk) nog verder versterken. Verankering vroegtijdige afstemming sociaal domein en veiligheid. Heldere communicatie richting inwoners of hulpbehoevende waar men met welke hulpvraag terecht kan.
Planning
Uitvoering 2024
Wat is er gerealiseerd in 2024?
Ieder kwartaal vindt een bestuurlijk overleg Zorg en Veiligheid plaats, waar diverse onderwerpen en casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid worden besproken. Er is een intern afstemmingsoverleg tot stand gekomen met de coördinator en consulenten van het sociaal team, de beleidsadviseur veiligheid en diverse partners, zoals woningbouw, Wijk GGD en de politie. Dit overleg dient voor vroegtijdige en multidisciplinaire afstemming op casusniveau. Dit heeft erin geresulteerd dat een aantal casussen integraal zijn opgepakt. Deze lijn wordt doorgezet. In 2024 is een meldwijzer huis-aan-huis verspreid. In deze meldwijzer zijn naast veiligheidspartners ook bereikbaarheidsgegevens opgenomen voor sociale veiligheid.
Doel
Crisisbeheersing
Effecten
Versterken van samenwerken en afstemming
Inhoud
Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) van zowel de lokale als de regionale functies in de crisisorganisatie. Implementeren van het project ‘Toekomstbestendige Bevolkingszorg’. Uitvoering geven aan het Regionaal Beleidsplan 2024-2027. Flexibilisering van de crisisorganisatie.
Planning
Uitvoering 2024
Wat is er gerealiseerd in 2024?
Collega’s met een rol in de crisisorganisatie hebben actief deelgenomen aan diverse oefeningen, trainingen en doorspreeksessies en een bestuurlijke oefening “hoogwater dijkdoorbraak”. Project Toekomstbestendige Bevolkingszorg is geïmplementeerd in de organisatie. Door deelname in de regio bijgedragen aan de speerpunten zoals genoemd in het Regionaal Beleidsplan 2024-2027. In 2025 zal dit voortgezet worden, waarbij de nadruk in Heumen ligt op het speerpunt weerbare samenleving. In 2024 is aan project gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing nadere invulling gegeven. Er is een interne projectgroep tot stand gekomen met de beleidsadviseurs openbare orde en veiligheid, ruimte, verkeer, groenbeheer en communicatie. De brandweer heeft een concept plan van aanpak opgesteld met daarin onder andere objecten die in Heumen bezocht gaan worden. In Q1 2025 wordt dit plan van aanpak door de werkgroep verder aangevuld zodat dit een definitief plan gaat worden, waar in 2025 en verder uitvoering aan gegeven kan worden.
Gemeente Heumen
33
Programmarekening 2024
3.8.1 Financiën en bedrijfsvoering In dit hoofdstuk geven we inzicht in de financiële positie van onze gemeente. Een gezonde financiële positie is het uitgangspunt voor ons financieel beleid. Wij sturen aan op een begroting die structureel en reëel in evenwicht is en waarin onvoorziene incidentele tegenvallers opgevangen kunnen worden. Een goed weerstandsvermogen is van belang zodat we als gemeente de financiële risico's die we lopen kunnen opvangen (zie hiervoor ook de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing). Op die manier kan door raad, college en organisatie gestuurd worden op een efficiënte bedrijfsvoering en kan een goede afweging worden gemaakt over bestuurlijke ambities en de daarvoor beschikbare middelen. Programma 3 bevat naast de taakvelden Bestuur en Overhead de zogeheten ‘Algemene dekkingsmiddelen’. Hiermee zijn de inkomsten van onze gemeente bedoeld, die niet direct aan programma 1 of 2 kunnen worden toegerekend. Concreet gaat het over de inkomsten uit de algemene uitkering van het Gemeentefonds, treasury en onroerendezaakbelasting en hondenbelasting. Eerst komen de algemene baten en lasten aan bod. In de Paragrafen financiering (treasury), bedrijfsvoering (overhead) en lokale heffingen worden de diverse onderwerpen verder uitgediept.
Algemene baten en lasten
Jaarlijks worden er lasten en baten begroot die vooraf niet aan de diverse taakvelden van deze begroting kunnen worden toegerekend. Deze zogeheten ‘stelposten’ dienen ter compensatie of egalisatie van toekomstige lasten en baten. In het begrotingsjaar 2023 zijn de stelposten voor prijsontwikkeling, loonontwikkeling en ziektevervanging geheel ingezet. Voorts is de negatieve stelpost voor onderuitputting budgettair gerealiseerd.
Algemene uitkering uit het gemeentefonds
De Programmabegroting 2024 zoals deze door de raad in november 2023 is vastgesteld is gebaseerd op de uitkomsten van de meicirculaire van 2023 (het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar). In de onderstaande tabel worden de uitkomsten van de verschillende circulaires weergegeven zodat een overzicht ontstaat van de verschillende mutaties ten opzichte van de primitieve begroting 2024.
Omschrijving/ jaar
2024
2025
2026
2027
2028
29.472.467
30.885.124
29.478.428
30.361.203
31.135.035
Septembercirculaire 2023
41.138
-64.138
-155.163
373.937
619.390
Decembercirculaire 2023
-151.527
0
0
0
0
Meicirculaire 2024
610.341
-214.063
400.615
268.100
331.326
33.161.179
Septembercirculaire 2024
101.312
365.368
789.908
758.585
732.929
726.966
Decembercirculaire 2024
740.967
342.339
399.292
268.796
421.528
475.720
Meicirculaire 2023
Totaal
2029
30.724.698 31.314.900 31.182.740 32.130.621 33.420.208 34.363.865
Hieronder volgen de belangrijkste mutaties per circulaire. Septembercirculaire 2023
Hoeveelheidsverschillen
In de meicirculaire worden de maatstaven berekend aan de hand van gegevens van het jaar T-1. Omdat op 1 januari 2022 de opvanglocatie voor Afghanen in Heumensoord nog operationeel was, werd nog uitgegaan van een hoog inwoneraantal met een migratieachtergrond. In de septembercirculaire zijn deze aannames vervangen door de werkelijke cijfers op 1 januari 2023. Hierdoor loopt het aantal inwoners met een migratieachtergrond terug met circa 400 inwoners. Dit werkt door in de uitkeringsfactor, waardoor de algemene uitkering op dit onderdeel structureel € 335.000 lager uitkomt. Decembercirculaire 2023
Hoeveelheidsverschillen
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft recent actuele aantallen aangeleverd bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) voor de maatstaf Huishoudens met een laag inkomen met drempel. Deze actualisatie heeft tot gevolg dat de uitkeringsfactor voor 2024 daalt met respectievelijk 8 uitkeringspunten. Voor Heumen is dit een nadeel van € 151.000 2024.
Gemeente Heumen
34
Programmarekening 2024
Meicirculaire 2024 Algemene mutaties
Volume accres
In de meicirculaire 2024 is de nieuwe financieringssystematiek vervroegd van 2027 naar 2024. Het betekent dat de koppeling van het accres aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) per 2024 al is ingevoerd. Het volume accres wordt vanaf 2024 gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde (t-9 t/m t-2) van de ontwikkeling van het bbp. Door het toepassen van de ontwikkeling van het bbp vanaf 2024 zijn de tranches voor de jaren 2024 en 2025 lager dan in de Miljoenennota 2024. Hierdoor is het volume accres voor de jaren 2024 en 2025 lager dan in de septembercirculaire 2023 en vanaf 2026 en verder hoger.
Loon- en prijsontwikkeling (LPO) accres
In de meicirculaire 2024 is het LPO accres eerst geactualiseerd voor de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2024. Vervolgens is de indexatie voor loon- en prijsontwikkeling vanaf 2024 gebaseerd op de prijs bruto binnenlandse product (bbp).
Incidentele compensatie
In verband met het vervroegen van de gewijzigde bbp-indexatie van 2027 naar 2024 dalen het volume en LPO accres voor de jaren 2024 tot en met 2029. Voor 2024 wordt dit volledig gecompenseerd en voor 2025 voor ongeveer 50%, zodat een tekort van € 675 miljoen op rijksniveau resteert. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 vindt compensatie plaats, zodat uiteindelijk voor de gemeenten een positief saldo resulteert van macro € 675 miljoen, gelijk aan het bedrag van het schrappen van de oploop van de opschalingskorting.
Opschalingskorting
Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds, die oploopt tot € 975 miljoen in 2026. Deze korting is opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. Sinds 2019 is een stand van de opschalingskorting bereikt van € 300 miljoen. In de meicirculaire 2024 is de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026, een structurele uitname van € 675 miljoen, geschrapt. Voor Heumen is dit effect structureel € 486.000 vanaf 2026.
BTW-Compensatie Fonds (BCF)
Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Indien minder gedeclareerd wordt dan dit plafond, wordt dat teruggestort in het gemeentefonds. Gemeenten zijn in 2023 € 573 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2023 werd al een voorschot van € 359 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 214 miljoen extra en dit bedrag wordt in 2024 incidenteel toegevoegd. Voor gemeente Heumen bedraagt deze afrekening € 154.000 en dit is een positief voordeel als onderdeel van de algemene uitkering.
Hoeveelheidsverschillen en uitkeringsbasis
Als gevolg van het bijstellen van de aantallen, is er sprake van een lichte daling van de algemene uitkering (jaarlijks maximaal € 90.000) ten opzichte van de decembercirculaire. De belangrijkste bijstellingen betreffen het aantal inwoners van 75+, inwoners met een laag opleidingsniveau en huishoudens met laag inkomen. Er is wel een extra dorpskern (volgens de definitie voor het gemeentefonds), wat een structureel voordeel oplevert van zo’n € 170.000.
Ontwikkeling uitkeringsbasis
De dalende ontwikkeling is een landelijk beeld. Het grootste aandeel in de daling heeft de maatstaf bijstandsontvangers. Daarnaast is de stijging van het aantal huishoudens met laag inkomen boven drempel lager dan waarmee in december 2023 werd gerekend. De uitkeringsfactor daalt hierdoor ook wat een negatief effect heeft op de algemene uitkering. Septembercirculaire 2024
Volume accres
Het volume accres wordt vanaf 2024 gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde (t-9 t/m t-2) van de ontwikkeling van het bbp. In de septembercirculaire is een nieuwe raming voor het accres 2025 en verder opgenomen. Deze raming is gebaseerd op de actuele raming van de ontwikkeling van het bbp door het Centraal Planbureau (CPB; MEV25). Voor de jaren 2025 tot en met 2029 is de raming van het volume deel neerwaarts bijgesteld
Gemeente Heumen
35
Programmarekening 2024
BTW Compensatie Fonds (BCF)
Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Dit plafond muteert jaarlijks met het accrespercentage. In 2024 bedraagt het BCF-plafond voor gemeenten € 4,3 miljard. Als de gezamenlijke declaraties onder dit plafond blijven, wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding volgt een uitname. Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een voorschot verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. In de meicirculaire van het volgende jaar volgt dan de afrekening. In deze circulaire bedraagt het voorschot voor het jaar 2024 € 447 miljoen. Voor Heumen is dat €321.000. Hier stond een stelpost van € 110.000 tegenover, zodat het voordeel per saldo € 211.000 bedraagt. De eindafrekening volgt in 2025.
Hoeveelheidsverschillen
De post hoeveelheidsverschillen wordt met name veroorzaakt door de gewijzigde definitie en berekening van de maatstaf “huishoudens met laag-inkomen-boven-drempel”. Verder is er een lichte stijging op de maatstaf “inwoners met migratieachtergrond”. Doordat de aantallen op de maatstaven sneller zijn gestegen dan ingeschat, wordt de uitkeringsfactor verlaagd (‘de totale pot blijft gelijk’). Belangrijk hierin zijn de maatstaven Huishoudens met laag inkomen boven drempel, inwoners 75+ met drempel, inwoners met migratieachtergrond en de regionale centrumfunctie. Decembercirculaire 2024 Algemene mutaties
Volume accres
Het volume accres wordt gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp. In de decembercirculaire is voor het volume accres een gecorrigeerde raming vanaf 2025 opgenomen, op basis van de revisie van het CBS (zie ook de toelichting bij hoeveelheidsverschillen). Voorgesteld wordt om de algemene mutaties toe te voegen aan de stelpost prijsontwikkelingen. Reden hiervoor is dat leveranciers aanzienlijk prijsstijgingen hebben aangekondigd. De aanbesteding van de samenwerkingsovereenkomst ‘Essentiële functies jeugdhulp’ laat een (grote) stijging van de uitgaven zien en ook voor een aanbesteding voor de Wmo wordt een uitzetting verwacht. Daarnaast worden in 2025 de eerste effecten van een nieuw IHP verwacht en gezien de prijsstijgingen van gebouwenonderhoud is het raadzaam om hierop te anticiperen door middelen te reserveren.
Hoeveelheidsverschillen
Op 4 december heeft het CBS een actualisatie van de aantallen voor de maatstaf ‘huishoudens met een laag inkomen boven drempel’ per gemeente voor de jaren 2021-2023 gepubliceerd. De cijfers van 2022 zijn daarmee definitief. De voorlopige cijfers 2023, die mede de basis vormen voor de algemene uitkering in de jaren 2024 t/m 2026 zijn geactualiseerd. In 2023 is het aantal huishoudens met laag inkomen 100 hoger dan in september door het CBS berekend. Treasury Naast een jaarlijks renteresultaat wordt er ook dividend uit aandelen (effecten) vanuit de vennootschap BNG ontvangen. Van de MARN ontvangen we jaarlijks een uitkering omdat deze gemeenschappelijke regeling aandelen van de Afvalverwerking Regio Nijmegen (ARN) in haar bezit heeft. In de paragraaf Verbonden partijen is meer informatie opgenomen over de doelstelling, het financieel resultaat en de verhouding eigen en vreemd vermogen van deze naamloze vennootschappen en gemeenschappelijke regeling.
BNG (151.515 aandelen)
In het voorjaar van 2024 is door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van de Bank Nederlandse Gemeenten het dividend voor 2023 vastgesteld op € 2,16 per aandeel. De opbrengst voor Heumen komt hiermee op € 327.272.
Vitens (16.023 aandelen)
In de aandeelhoudersvergadering van Vitens is besloten om over 2023 geen dividend uit te keren. Reden hiervan was dat de solvabiliteit onder de gestelde norm van 30% was gebleven. Via de maandrapportage over de periode t/m oktober is het primair begrote bedrag van € 16.000 afgeraamd.
DAR (4.522 aandelen)
In programma 2, Fysieke leefomgeving, komt DAR uitgebreid aan bod. Omdat Heumen aandelen in deze vennootschap heeft, is er ook een connectie met taakveld treasury. De gemeente Heumen heeft 4.522 van de in totaal 110.000 aandelen DAR in bezit. Omdat de balanspositie van de DAR niet van voldoende omvang is om dividend uit te keren is het verwachte bedrag van € 25.000 bij de maandrapportages t/m oktober afgeraamd.
Gemeente Heumen
36
Programmarekening 2024
MARN
Omdat de MARN 37,5% van de aandelen ARN in bezit heeft, ontvangen wij jaarlijks een uitkering. Sinds de MARN de gronden heeft verkocht aan de ARN, zijn wij verzekerd van een jaarlijkse uitkering van minimaal € 20.000. In 2022 ging het om een uitkering van € 25.940. Daarnaast hebben wij een dividenduitkering over 2021 ontvangen die € 3.677 bedroeg. Lokale heffingen In onderstaand overzicht zijn de opbrengsten van de gemeentelijke belastingen weergegeven voor de jaren 2020 t/m 2024. Opbrengsten uit OZB en overige belastingen
OZB Hondenbelasting
Jaarrekening
Jaarrekening
Jaarrekening
Jaarrekening
Jaarrekening
2020
2021
2022
2023
2024
4.533.533
4.844.097
4.854.829
4.914.758
5.046.780
121.962
140.584
146.205
148.915
154.343
4.655.495
4.984.681
5.001.034
5.063.673
5.201.123
Voor een toelichting op de in de gemeente Heumen geheven belastingen en rechten zoals rioolheffing en afvalstoffenheffing verwijzen we naar de paragraaf "Lokale heffingen". 3.8.2. Rekenkamer De rekenkamer onderzoekt de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gemeentelijk beleid en de uitvoering. De rekenkamer doet jaarlijks één grootschalig onderzoek, uitgevoerd door een extern deskundige. Daarnaast wordt jaarlijks één quick scan onderzoek uitgevoerd door de rekenkamer zelf. Ook wordt er eventueel een DoeMee-onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Vereniging van Rekenkamers, waaraan enkele tientallen gemeenten kunnen deelnemen. In het presidium van 9 januari 2024 is besproken hoe wordt omgegaan met de resultaten van de onderzoeken van de rekenkamer en hoe de follow-up aan de raad en rekenkamer worden teruggekoppeld. De terugkoppeling is een wettelijke verplichting. Afgesproken is om in een aparte sub-paragraaf van de paragraaf Bedrijfsvoering in de programmarekening terug te koppelen over hoe de gemeentelijke organisatie de onderzoeken heeft opgevolgd en wat er met de aanbevelingen is gedaan.
Gemeente Heumen
37
Programmarekening 2024
WAT HEEFT HET GEKOST/WAT HEEFT HET OPGEBRACHT IN 2024? P03
Programma 3 Bestuur en organisatie
Begroting 2024
Lasten
Rekening 2024
13.803.083
Baten Totaal bestaand beleid
13.755.675
-39.261.191
-39.790.185
-25.458.108
-26.034.510
In de volgende tabel vindt U een overzicht van de reserves en voorzieningen die betrekking hebben op dit programma.
Reserves
Stand per
Toevoeging
Stand per
1-1-2024 (€)
31-12-2024 (€)
0
0
n.v.t.
0 Voorzieningen
Onttrekking
Stand per
0 Toevoeging
0 Onttrekking
Stand per
1-1-2024 (€) Gemeentehuis Eigen risico pensioenen oud-wethouders
0
31-12-2024 (€)
700.040
90.275
69.168
721.147
1.446.453
1.251.680
156.569
2.541.564
Personele regelingen
28.207
111.991
106.774
33.424
Voorziening dubieuze vorderingen
186.313
31.173
155.140
Verlofspaarregeling Cao-personeel
175.112
122.968
80.766
217.314
Regeling vervroegd uittreden
45.000
20.702
33.050
32.652
Wachtgeldverplichting voormalig personeel
87.890
10.761
62.252
36.399
2.669.015
1.608.377
539.752
3.737.640
Voor een nadere toelichting van de reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de toelichting op de balans
Gemeente Heumen
38
Programmarekening 2024
Financiële analyse programma 1 tot en met 3 Algemeen Verwacht resultaat 2024 ❑ Bij de door de raad op 12 december 2024 vastgestelde uitkomsten van de maandrapportages tot en met oktober 2024 bedroeg het verwachte resultaat 2024
€ 141.270 nadelig
Werkelijk behaald resultaat 2024 ❑ Het werkelijk positieve exploitatieresultaat over 2024 bedraagt
€ 552.938 voordelig
Analyse op hoofdlijnen verschil werkelijk en verwacht resultaat 2024 Hiervoor is aangegeven, dat het werkelijk voordelig resultaat over 2024 uitkomt op € 552.938 Het eerder (formeel) ingeschat resultaat 2024 bedraagt € 141.620 nadelig. Het exploitatieresultaat 2024 is € 694.207 positiever uitgevallen. De hoofdoorzaken van dit positiever resultaat over 2024 zijn als volgt: Programma 1 Burgerzaken - Meer opbrengsten leges en minder kosten verkiezingen Onderwijshuisvesting - Resultaat taakveld onderwijshuisvesting Subsidies sportaccommodaties en combinatiefuncties Sportcentrum Malden - Terugbetaling SPUK MEOZ 2023 Samenkracht en burgerparticipatie - hogere specifieke uitkering maatschappelijke begeleiding - onderschrijding subsidie initiatievenbudget - lagere lasten kinderopvang Eerstelijnsloket Wmo en Jeugd - minder uitgaven eerstelijnsloket Wmo en Jeugd Werk en inkomen - hogere bijdrage rijk bijstandsverlening - onderschrijding BBZ - lagere lasten sociale werkvoorziening - lagere lasten arbeidsparticipatie Wmo - hogere kosten maatwerkvoorzieningen natura materieel Wmo - toename eigen bijdrage Wmo - onderschrijding huishoudelijke hulp Wmo - hogere lasten begeleiding Wmo - onderschrijding overige maatwerkarrangementen Jeugd - lagere lasten jeugdhulp - hogere kosten GGZ-jeugdhulp specialist Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang - lagere lasten beschermd wonen en
maatschappelijke opvang - lagere inhuurkosten Wmo beschermd wonen Volksgezondheid - lagere kosten bijdrage openbare gezondheidszorg - lagere kosten centrum jeugd en gezin Overige posten
Totaal programma 1
Gemeente Heumen
39
€ 26.000
voordelig
€ 15.000 € 24.000
nadelig voordelig
€ 56.000
nadelig
€ 23.000 € 46.000 € 15.500
voordelig voordelig voordelig
€ 54.000
voordelig
€ 195.000 € 134.000 € 56.000 € 28.000
voordelig voordelig voordelig voordelig
€ 65.000 € 18.000 € 13.000 € 41.000 € 49.000
nadelig voordelig voordelig nadelig voordelig
€ 28.000 € 78.000
voordelig nadelig
€ 31.000 € 25.000
voordelig voordelig
€ 21.000 € 49.000 € 45.000
voordelig voordelig voordelig
€ 561.000
voordelig
Programmarekening 2024
Programma 2 Veiligheid - brandweer, ontvangen bijdrage algemene uitkering - crisisopvang Oekraïne; kostenbewaking en opvanglocatie Rijksweg - handhaving; onderuitputting kosten inhuur en ontvangen dwangsommen Verkeer, vervoer en waterstaat - wegbeheer; hogere kosten waterschapslasten, kapitaallasten, gladheidsbestrijding en kosten wegbeheer - hogere vergoeding kosten openbare verlichting en lagere energiekosten Oudheidkunde - lagere exploitatiekosten onderhoud monumentenbeheer Volksgezondheid - ongediertebestrijding, lagere kosten bestrijding eikenprocessierups Milieubeheer/ODRN - lagere kosten ODRN - kosten Milieuprojecten en duurzaamheid Ruimtelijke ordening - ruimtelijke ordening; lagere lasten opstellen gebiedsvisie Grondexploitatie - grondexploitatie Wonen en bouwen - hogere leges bouwvergunningen - exploitatie tijdelijke huisvesting Overige posten < 15.000
€ 88.000 € 118.000 € 146.000
voordelig voordelig voordelig
€ 26.000 € 49.000
nadelig voordelig
€ 16.000
voordelig
€ 17.000
voordeling
€ 80.000 € 37.000
voordelig voordelig
€ 23.000
voordelig
€ 1.030.000
nadelig
€ 24.000 € 16.000 € 31.000
voordelig nadelig voordelig
€ 443.000
nadelig
€ 766.000 € 69.000
nadelig voordelig
€ 744.000 € 20.000 € 49.000 € 23.000 € 57.000
voordelig nadelig voordelig voordelig voordelig
€ 98.000
nadelig
€ 295.000
voordelig
€ 222.000 € 2.000
voordelig voordelig
Totaal programma 3
€ 577.000
voordelig
TOTAAL
€ 694.208
voordelig
Totaal programma 2 Programma 3 Bestuur - College B&W: extra dotatie voorziening APPA (oud) wethouders - Raadsgriffier: voordeel op personele budgetten Overhead - Resultaat P-budgetten ambtelijke organisatie - Resultaat algemene personele aangelegenheden - Resultaat financiële administratie - Minder juridische advieskosten en proceskostenvergoedingen - Minder kosten automatisering IBP (software) Treasury - Renteresultaat Algemene uitkering - Hoger resultaat algemene uitkering Algemene Baten en Lasten - Niet alle stelposten zijn ingezet Overige posten
De maandrapportages van januari 2024 tot en met oktober 2024 zijn door de raad (voor het laatst op 12 december 2024) vastgesteld. Dit betekent dat begrotingswijzigingen zijn verwerkt die het resultaat beter benaderen. Ook doen deze begrotingswijzigingen recht aan de begrotingsrechtmatigheid. In het overzicht is per programma een analyse inclusief toelichting opgenomen van de relevante afwijkingen. Bij de analyse wordt aangegeven of de afwijkende financiële gegevens een incidenteel of structureel karakter hebben. Incidentele afwijkingen hebben alleen consequenties voor het resultaat van 2024. Structurele afwijkingen hebben ook gevolgen voor de financiële doorwerking naar 2025 en volgende jaren. Deze afwijkingen worden, voor zover dat nog niet is gedaan, opgenomen in de 1e voortgangsrapportage 2025.
Gemeente Heumen
40
Programmarekening 2024
Analyse programma 1 Analyse
Burgerzaken
De belangrijkste oorzaken ten aanzien van het voordeel op baten en lasten burgerzaken zijn: 1. hogere opbrengsten leges huwelijken en trouwboekjes € 8.599, - en 2. hogere opbrengsten leges ID/paspoort € 9.692, - (rijksdeel). 3. Voordeel op het product verkiezingen (Europees parlementsverkiezing). Het budget dat was opgenomen voor deze verkiezing bedroeg in totaal € 58.817 (inclusief toerekenbare salarislasten € 19.227, -). Totale kosten bedroegen € 55.321, -. Voordeel is m.n. ontstaan doordat de portikosten aanzienlijk lager is uitgevallen dan vooraf begroot.
Incidenteel of Structureel I
Bedrag in euro's
Voor- of Nadeel
€ 26.000
V
15.000
N
Onderwijshuisvesting
Het nadeel van € 15.003, - op onderwijshuisvesting is ontstaan door: 1. nadeel op de kapitaallasten van € 6.622, - doordat de renteomslag van 0,2% gewijzigd is naar 0,3%. 2. nadeel van € 1.512, - op de buskosten gymvervoer. M.i.v. september 2024 zijn de buskosten per dag met circa € 40,- verhoogd. 3. Een nadeel van € 6.744, - op bijdrage klokuurvergoeding gymnastiekonderwijs door een onjuiste begrotingscorrectie in de maandrapportage september/oktober waardoor er per abuis een nadeel is ontstaan op het product onderwijshuisvesting en een voordeel op het product beleid en leerlingzaken. 4. N.a.v. de jaarrekening 2023 heeft er een winstbestemming plaatsgevonden ten aanzien van de te verwachten kosten integraal huisvestingsplan onderwijs 2024. I.v.m. de latere start van dit traject zijn niet alle uitvoeringskosten in 2024 gemaakt (een gedeelte loopt door in 2025). Om deze reden wordt het gedeelte uit de bestemmingsreserve ter hoogte van de uitvoeringskosten (50% gemeentedeel = € 10.404, -) in 2024 overgeheveld naar de exploitatie. Per saldo een neutraal resultaat.
Gemeente Heumen
41
I
Programmarekening 2024
Subsidies sportaccommodaties en combinatiefuncties
I
24.000
V
Exploitatie sportcentrum Malden
I
€ 56.000
N
Maatschappelijke begeleiding en advies
I
23.000
V
Het totale onderuitputtingsvoordeel op dit product bedraagt € 24.321, -. De voornaamste oorzaken voor dit voordeel zijn: 1. Een voordeel op de inhuur en advieskosten van combinatiefuncties van € 11.400, -. Het budget dat opgenomen was bedroeg € 100.011, -, terwijl de werkelijke kosten 2024 € 88.611, - bedragen. Daarnaast mogen worden alle kosten inclusief bijdrage uniek sporten worden meegenomen in de specifieke uitkering (GALA). In de begroting was op de kostenplaats combinatiefuncties € 85.136, - als dekking SPUK GALA opgenomen, terwijl we nu als werkelijke kosten € 96.193, - (inclusief bijdrage uniek sporten) meenemen in de SPUK GALA. Hierdoor is er een extra voordeel ontstaan van € 11.057, -. Op het onderdeel investeringssubsidies sport is er een voordeel van € 27.098, - (budget 2024 € 205.000, -) doordat er minder investeringssubsidies sport zijn uitgekeerd. Hiertegenover staat tegelijkertijd een lagere dotatie vanuit de bestemmingsreserve van € 27.098, waardoor er op dit onderdeel per saldo geen over- of onderschrijding is. De exploitatiekosten van het sportcentrum in Malden zijn in 2024 € 3.166, - hoger uitgevallen. Daarnaast zijn we geconfronteerd met een terugbetaling van de specifieke uitkering MEOZ (meerkosten energie openbare zwembaden), n.a.v. vaststellingsbeschikking 2023. Dit betekent per saldo een nadeel op dit product ter grootte van € 56.007, -.
In 2023 hebben we ter compensatie van de gestegen energielasten zwembad een specifieke uitkering van € 161.931, - ontvangen. Ondanks we goedkeurende verklaring van SISA verantwoording 2023 ontvangen hebben blijkt de ontvangen specifieke uitkering te hoog te zijn geweest en moet er € 52.841, - terug betaald worden. Concreet betekent dit dat we € 109.090, aan specifieke uitkering MEOZ ontvangen hebben. Het resterende nadeel op het product sportcentrum Malden zijn ontstaan door: 1. nadeel van € 11.927, - op kapitaallasten doordat de omslagrente gestegen is van 0,2% naar 0,3%. 2. Een voordeel van € 40.393, - op kosten elektriciteit en netbeheer (raming € 192.010, -, werkelijke lasten € 151.617, -). 3. een nadeel van 39.587, - op kosten groot onderhoud dat door Laco gedeclareerd is. Hiervoor was in de exploitatie een raming opgenomen van € 70.000, (inclusief voor hetzelfde bedrag een vrijval vanuit de bestemmingsreserve) en is er werkelijk (conform demarcatielijst huur en exploitatieovereenkomst) € 109.587, - gedeclareerd. Op het onderdeel maatschappelijke begeleiding en advies is een voordeel behaald van € 23.000. Dit voordeel wordt deels veroorzaakt door de specifieke uitkering van het Integraal Zorgakkoord (SPUK-IZA).
Deze specifieke uitkering is aangevraagd in regioverband (met Gemeente Nijmegen als centrumgemeente) voor het gezamenlijk uitvoeren van activiteiten die behoren bij de ambities en doelen van het Integraal Zorgakkoord. Medio december is er regionaal besloten dat de bepaalde lokale verstrekte subsidies/ kosten ten laste gebracht mocht worden van de specifieke uitkering van het Integraal Zorgakkoord, waardoor er een voordeel van € 17.000 is ontstaan. Het restant komt voort uit kapitaalslasten en de adviesraad cliëntenparticipatie.
Gemeente Heumen
42
Programmarekening 2024
Initiatievenbudget
I
46.000
V
Kinderopvang
I
15.500
V
Eerstelijnsloket Wmo en Jeugd
I
54.000
V
I
195.000
V
Bij het initiatievenbudget is een voordeel gerealiseerd van € 46.187. Dit voordeel is veroorzaakt door een onderschrijding op het budget subsidie initiatieven. Ondanks de versoepelingen in de regelgeving zijn er in 2024 minder aanvragen geweest dan verwacht. Op het onderdeel kinderopvang is er een voordeel van € 15.500 behaald. Dit voordeel komt voor een deel voor uit een ontvangst, ter hoogte van € 10.500, van de tussentijdse beschikking van de specifieke uitkering gedupeerden toeslagaffaire. Daarnaast is in 2024 de bijdrage aan de GGD voor de inspecties aanzienlijk lager uitgevallen dan begroot. Het aantal ongeplande inspecties zijn in 2024 minder geweest dan vooraf verwacht werd. Dit taakveld sluit af met een voordelig resultaat van € 54.000. Een voordeel van € 53.000 is ontstaan door een onderschrijding op het budget lokale inclusieagenda. Gedurende het jaar is er gestart met de voorbereiding. Voor de uitvoering is men echter afhankelijk van derden. Hierdoor is er nog niet gestart met de uitvoering en is het grootste deel van het budget onbenut gebleven. Verder is de stelpost van € 10.000 voor het coalitieakkoord ter versterking van het kernteam in 2024 niet benut. Dit bedrag is gereserveerd voor preventieve taken binnen het welzijnswerk, wat logischerwijs buiten het kernteam valt.
Omdat de integratie van het welzijnswerk bij Synthese pas echt van start is gegaan op 1 juli 2023 en Synthese tijd nodig heeft om de toegevoegde taken goed te integreren binnen de organisatie en het lokale team, is het in 2024 nog niet gelukt om de preventieve taken bij Synthese onder te brengen. Als laatste heeft er een overschrijding plaats op de onderdelen 'bijdrage regionaal ondersteuningsbureau' en 'maatwerk GGD'. Bij beide onderdelen was tijdens de oktoberrapportage de laatste factuur nog niet bekend. Hierdoor was het niet mogelijk om tijdens de oktoberrapportage het budget bij te stellen. Wat heeft geleid tot een nadeel van 9.000.
Bijstandsverlening
In de gewijzigde begroting van 2024 is een bedrag van € 3.804.000 opgenomen voor uitgaven aan algemene bijstand. De werkelijke kosten bedragen in 2023 € 3.911.000, waarmee de begroting met € 107.000 wordt overschreden. Deze overschrijding resulteert uit het met terugwerkende kracht verwerken van uitkeringen in de laatste drie maanden van het jaar. Bij de bijstelling van de begroting in oktober was de volledige impact van deze achterstanden nog niet duidelijk. Hierdoor vallen de kosten voor deze uitbetalingen in het laatste kwartaal hoger uit dan oorspronkelijk begroot, wat leidt tot een overschrijding De vergoeding die vanuit het Rijk is ontvangen ten behoeve van de bekostiging van o.a. de algemene bijstand is aanzienlijk hoger uitgevallen van verwacht. Op het moment van de oktoberrapportage was de definitieve beschikking nog niet beschikbaar. Dit heeft geleid tot een positief resultaat op het onderdeel algemene bijstand van € 195.000.
Gemeente Heumen
43
Programmarekening 2024
BBZ
I
134.000
V
I
56.000
V
Arbeidsparticipatie
I
28.000
V
Maatwerkvoorzieningen natura materieel Wmo
I
65.000
N
I
18.000
V
Voor zowel de startende als de gevestigde ondernemers vielen de kosten voor levensonderhoud en kapitaalverstrekkingen aanzienlijk lager uit dan begroot. Dit zorgt voor een voordeel van € 139.000. Tegenover dit voordeel staan de tegenvallende terugvorderingen en aflossingen op leningen, wat een nadeel opleverde van € 68.000. Alles bij elkaar opgeteld, resulteerde dit in een positief resultaat van € 71.000 voor het onderdeel BBZ.
TOZO-regeling
Na overleg met de accountant is gebleken dat de verstrekte TOZO-leningen op de balans gepresenteerd dienen te worden als uitgeleende gelden. Doordat de verstrekte leningen destijds opgevoerd zijn als kosten in de exploitatie leidt het overhevelen naar de balans tot een voordeel van € 63.000.
Sociale werkvoorziening Er is een positief resultaat ontstaan van € 56.000 op het onderdeel gesubsidieerde arbeid. Het voordeel komt voort uit de eindafrekening gemeentelijke bijdrage SW.
Er is een positief resultaat ontstaan op het product reintegratie en participatievoorziening van € 28.000. Het positieve resultaat ontstaat door de afrekening 2024 op het onderdelen arbeidsmatige dagbesteding en werk. Maatwerkvoorzieningen: In de oktoberrapportage zijn de werkelijke uitgaven van de persoonlijke hulpmiddelen en woonvoorzieningen tot en met augustus geëxtrapoleerd. Hierop is de begroting bijgesteld. De werkelijke uitgaven voor 2024 van € 592.000 resulteren in een nadelig resultaat ten opzichte van de bijgestelde begroting van € 78.000. De afwijking komt met name door dure woning aanpassing in het einde van het jaar. Verder is er nog een klein voordeel behaald op het onderdeel keuringen en indicaties van € 2.500. Vervoer: De gewijzigde begroting voor 2024 is door de BVO DRAN opgesteld op basis van de vervoersvolumes uit 2023. Dit is het eerste jaar (na de corona impact) dat er weer recente cijfers worden gebruikt voor het bepalen van de vervoersvolumes. In de eerste helft van 2023 is gebleken dat de daadwerkelijke vervoersvolumes achterbleven bij deze begroting. Uit voorzorg, en op advies van BVO DRAN, is besloten het verwachte voordeel niet op te nemen in de bijstelling van de begroting. Gedurende de tweede helft van het jaar zette de daling in het vervoer verder door, waardoor het vervoer in 2024 verder achterbleef bij de begrote aantallen.
Dit resulteerde uiteindelijk in een voordeel van € 10.500.
Eigen bijdrage maatwerkvoorzieningen en opvang Wmo
Er is een voordeel behaald van € 18.000 op het onderdeel eigen bijdrage WMO. Het voordeel is ontstaan door extra aanvragen op de onderdelen huishoudelijke hulp, woonvoorzieningen en hulpmiddelen.
Gemeente Heumen
44
Programmarekening 2024
Huishoudelijke hulp
I
13.000
V
Begeleiding Wmo
I
41.000
N
Overige maatwerkarrangementen Wmo
I
49.000
V
Jeugdhulp
I
28.000
V
GGZ-jeugdhulp specialist
I
78.000
N
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang
I
31.000
V
In de oktoberrapportage zijn de werkelijke uitgaven vanaf augustus tot het einde van het jaar geëxtrapoleerd. Hierop is de begroting bijgesteld naar € 1.444.000. De werkelijke uitgaven voor 2024 bedragen € 1.430.000. Dit leidt tot een voordeel ten opzichte van de gewijzigde begroting van € 13.000. De belangrijkste afwijking bevindt zich in de onderschrijding van het PGB budget voor € 11.000. Daarnaast is er dit jaar geen gebruik gemaakt van onderzoek/advieskosten. In de oktoberrapportage zijn de werkelijke uitgaven vanaf augustus tot en met het einde van het jaar geëxtrapoleerd. Hierop is de begroting bijgesteld naar € 1.020.000. De werkelijke uitgaven voor 2024 van € 1.061.000 resulteren in een nadelig resultaat ten opzichte van de bijgestelde begroting van € 41.000. De afwijking zit grotendeels in de specialistische (groeps)begeleiding. Er is een voordelig resultaat behaald van € 49.000 op het product overige maatwerkvoorzieningen (Wmo). Dit voordeel komt voort uit het onderdeel compensatiemaatregel art 2.1.7. Wmo. Het voordeel is ontstaan door een daling van het tarief van de tegemoetkoming. Op totaal niveau is er op het onderdeel jeugd een resultaat behaald van € 28.000 voordelig. In de oktoberrapportage zijn de werkelijke uitgaven vanaf augustus tot en met het einde van het jaar geëxtrapoleerd. Hierop is de begroting bijgesteld naar € 4.363.000.
De werkelijke uitgaven voor 2024 van € 4.335.197 resulteren in een voordelig resultaat ten opzichte van de bijgestelde begroting van € 28.000. Het nadelig resultaat van € 78.000 wordt veroorzaakt door de salarislasten van de GGZ-jeugdhulp specialist. De salarislasten stonden aanvankelijk geboekt op het afdelingsbudget. In december is besloten om deze toch toe te kennen aan het bijbehorende taakveld, hierdoor heeft er niet tijdig budgetoverheveling plaats gevonden. De gemeente Nijmegen is als centrumgemeente voor Gelderland-Zuid de uitvoerder van Beschermd wonen. Dit is de zwaarste zorgvorm binnen de Wmo. Door het uitstel van de decentralisatie blijven de financiële middelen voor het jaar 2024 voor beschermd wonen, inclusief de extra middelen voor ambulantisering, bij de centrumgemeente. Er zijn echter afspraken gemaakt om een deel van deze middelen beschikbaar te stellen aan de regiogemeenten. In 2024 is er door centrumgemeente een bedrag van 297.000 beschikbaar gesteld aan gemeente Heumen. Op het onderdeel Beschermd Wonen is in 2024 een voordeel behaald van € 7.000. Dit voordeel is behaald doordat de werkelijke kosten en gemaakte uren in het kader van de Wijk GGD lager uitvielen dan begroot. Op het onderdeel maatschappelijke opvang is een voordeel behaald van € 24.000.
Doordat er een aantal verstrekte subsidies voor de inloopfunctie GGZ verantwoord konden worden in de specifieke uitkering. Deze specifieke uitkering is aangevraagd in regioverband (met Gemeente Nijmegen als centrumgemeente) voor het gezamenlijk uitvoeren van activiteiten die behoren bij de ambities en doelen van het
Gemeente Heumen
45
Programmarekening 2024
Integraal Zorgakkoord. Medio december is er regionaal besloten dat de bepaalde lokale verstrekte subsidies/ kosten ten laste gebracht mochten worden van de specifieke uitkering van het Integraal Zorgakkoord wat tot een voordeel van € 16.000 heeft geleid. De andere voordelen komen voort uit de onderdelen regietaken en inloopfunctie GGZ.
Openbare gezondheidszorg
I
21.000
V
Centrum Jeugd en gezin
I
49.000
V
Ongediertebestrijding
I
17.000
V
Overige Posten
€ 36.000
N
Per saldo een voordeel op Programma 1 - Sociale leefomgeving
€ 561.000
V
Het taakveld openbare gezondheidszorg sluit met een voordelig resultaat van € 21.000, -. Het voordelig resultaat is met name toe te rekenen aan de gedeeltelijke verantwoording van het onderdeel Gezond Leven van de GGD in de specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord. Het taakveld Jeugd en Gezin sluit af met een voordelig resultaat van € 49.000. Het voordelig resultaat is met name toe te rekenen aan het budget Bijdrage GGD. Hierin is geen rekening gehouden met de component voor de compensabele BTW. Daarnaast is eind 2024 vanuit de GGD het 'aandeel overdekking algemene reserve 2023' terugbetaald. De laatste jaren nam de bestrijding van de eikenprocessierups een groot deel van het budget van de ongediertebestrijding in. Voor 2024 was er een lage plaagdruk van de eikenprocessierups waardoor de kosten van bestrijding lager uitvielen. Door zorgvuldig beheer en bevorderen van biodiversiteit kunnen we de overlast tot een minimum beperken en binnen de perken houden. Dit leidde in 2024 tot een onderuitputting van € 17.000.
Gemeente Heumen
46
Programmarekening 2024
Analyse programma 2 Analyse
Incidenteel of Structureel I
Brandweer
Bedrag in euro's
Voor- of Nadeel
88.000
V
Het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) stelt € 3,4 miljoen beschikbaar aan gemeenten waar een verhoogd risico op natuurbranden aan de orde is. De drie Gelderse veiligheidsregio’s en de provincie Friesland hebben, namens de gemeenten, aanvragen ingediend bij het ministerie van LVVN. Op basis van de ingediende aanvragen is het budget verdeeld. De gemeente Heumen heeft bij decembercirculaire 2024 een bedrag van € 90.000 ontvangen. Dit bedrag zal conform afspraak in 2025 worden doorgestort aan de Veiligheidsregio. Er wordt dan ook voorgesteld om dit bedrag over te hevelen naar 2025.
Crisisopvang Oekraïne
I
118.000
V
Handhaving
I
146.000
V
Wegbeheer
I
-26.000
N
Openbare verlichting
I
49.000
V
Het voordeel is m.n. ontstaan door 1. € 49.418, - minder salaristoerekening, 2. voordeel op bewakingskosten € 19.509, -, voordeel op overige kosten € 20.940, - en vrijval bestemmingsreserve (€ 20.679, -) voor dekking van de GGD-lasten € 8.725, - (nadeel). De inzet voor handhaving is tot en met mei extern ingehuurd. Door diverse oorzaken is deze inhuur stopgezet per juni. In afwachting van werving van 2 fte voor handhaving (opgenomen in kadernota 2024-2027) is er na mei geen inhuur meer geweest. Dit geeft een voordeel van €33.000. In het laatste kwartaal van 2024 zijn er 2 dwangsommen opgelegd wegens overtreding van de Wet algemene bepalingen omgevingswet. Dit levert een voordeel van afgerond €110.000. Het product wegbeheer kent een nadeel van afgerond € 25.520 De waterschapslasten zijn hoger dan ingeschat (€ 3.500). Op de kapitaallasten is een nadeel omdat investeringen (m.n. groot onderhoud wegen) iets hoger zijn uitgevallen en het renteomslagpercentage is aangepast (€7.426). Een overschrijding heeft plaatsgevonden bij de kosten gladheidsbestrijding (hogere toelage en extra kosten strooizand/zout €3.000). De overige onderhoudskosten onderhoud wegen, straatmeubilair en bewegwijzering vallen €11000 hoger uit dan begroot. De post openbare verlichting heeft een voordeel van €48.500,--. Belangrijkste oorzaken hiervan zijn de lagere energiekosten Openbare verlichting (€33.000).
Voor 2024 was rekening gehouden met hogere energieprijzen maar de energiemarkt is onderhevig aan schommelingen. Dit levert dus een voordeel op van € 33.000. Verder zijn de onderhoudskosten en de kosten verlichtingsplannen lager uitgevallen (11.250). De doorbelasting aan de provincie is hoger dan geraamd door de hogere vergoedingsprijs die door de provincie wordt gehanteerd (€5.150).
Gemeente Heumen
47
Programmarekening 2024
Monumentenbeheer
I
16.000
V
Ongediertebestrijding
I/S
17.000
V
Milieubeheer
I
117.000
V
I
23.000
V
Bij dit product is er gedurende het boekjaar 2024 een onderuitputting ontstaan van afgerond € 16.000. Omdat er in de afgelopen jaren bij de kerken groot onderhoud is gepleegd is er minder regulier onderhoud nodig geweest. De onderuitputting bedraagt ca. € 3.000 per kerkje. Verder is er op het laatste moment nog een subsidie ontvangen via de provincie van € 2.000 per molen. Dit was niet voorzien ten tijde van de oktoberrapportage. De laatste jaren nam de bestrijding van de eikenprocessierups een groot deel van het budget van de ongediertebestrijding in. Voor 2024 was er een lage plaagdruk van de eikenprocessierups waardoor de kosten van bestrijding lager uitvielen. Door zorgvuldig beheer en bevorderen van biodiversiteit kunnen we de overlast tot een minimum beperken en binnen de perken houden Via de algemene uitkering(decembercirculaire) is €10.000 ontvangen voor externe veiligheidsrisico’s met name op het gebied van milieu. Via resultaatbestemming 2024 zal dit budget worden overgeheveld naar 2025. De kosten milieubeheer kennen een onderuitputting van € 36.000 o.a. omdat er kosten via de ontvangen specifieke uitkering Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimmaat- en energiebeleid (CDOKE) verantwoord konden worden. De kosten ODRN zijn ruim € 80.000 lager dan geraamd.
Het voordeel zit met name bij de milieutaken waar met name de vergunningverlening en juridische diensten lager zijn dan ingeschat. Bij vergunningverlening zijn er geen actualisatietoetsen uitgevoerd, geen verzoeken om goedkeuringsbesluiten en geen vergunningaanvragen binnengekomen. Verder zijn op de projecten minder uren besteed door ODRN dan begroot. Er zijn enkele projecten vervallen (Beheer BGE gemeentelijke wegen, omzetten MBA's en sanering wegverkeerslawaai). Op de overige projecten zijn minder uitgaven geweest dan geraamd.
Ruimtelijke ordening
De belangrijkste oorzaken van dit voordeel zijn: -De dotatie aan de bestemmingsreserve omgevingswet is lager dan ingeschat bij de oktoberrapportage. Er zijn nog wat extra kosten geweest in kader van implementatie omgevingswet. -De post bestemmingsplannen kent een voordeel van ca. € 11.000 (in combinatie met de onttrekking aan de bestemmingsreserve omgevingswet). Dit komt met name door het voordeel op de kosten opstellen gebiedsvisie (€ 6.000). Verder was er een voordeel op de post bestemmingsplannen van ca. € 3.000. -Door de invoering van de omgevingswet is hier een nadeel ontstaan omdat er alleen nog aanvragen van voor 2024 zijn afgehandeld
Gemeente Heumen
48
Programmarekening 2024
Grondexploitatie
I
-1.030.000
N
Leges bouwvergunningen
I
24.000
V
Exploitatie tijdelijke huisvesting
I
-16.000
N
Overige posten < 15.000
I
31.000
V
Per saldo een nadeel op Programma 2 - Fysieke leefomgeving
I
443.000
N
Medio oktober is de grondexploitatie Kanaalzone geopend. De boekwaarde van deze gronden die opgenomen waren onder de immateriële activa zijn verwerkt in de grondexploitatie. Het nadelig saldo van € 1.030.871 dat is ontstaan op dit product heeft te maken met de voorgenomen afboeking van de kosten herinrichting sportpark (253.660) en de vorming van een verliesvoorziening voor de grondexploitatie Kanaalzone (€ 777.211). Op de leges bouwvergunningen is een voordeel ontstaan van € 23.735. Dit komt o.a. door enkele grotere bouwprojecten die niet waren voorzien ten tijde van het opstellen van de begroting (o.a. project hotel Heumens Bos). Het blijft lastig inschatten welke legesopbrengsten er te verwachten zijn omdat deze afhankelijk zijn van de omgevingsvergunningen die gedurende het jaar worden aangevraagd. De kosten tijdelijke huisvesting kent een nadeel van € 16.443. Er is nog geen duidelijkheid over de bestemming van het pand Veldsingel 2. Daardoor loopt de tijdelijke bewoning nog door en zijn er kosten voor gas en elektriciteit nodig geweest. Ook is er een extra onderhoud noodzakelijk geweest aan de rookafvoerkanalen.
Gemeente Heumen
49
Programmarekening 2024
Analyse programma 3 Analyse
Incidenteel of Structureel
Bedrag in euro's
Voor- of Nadeel
I
766.000
N
College van B&W
Door de uitvoeringsorganisatie APPA is een financieel jaarverslag opgesteld voor de pensioenverplichtingen per ultimo 2024 van Heumen richting (oud) wethouders. In dit jaarverslag wordt een overzicht gegeven van opgebouwde pensioenrechten en benodigde voorziening op basis van verschillende rekenmethoden (BZK en nFTK). WTP Op 30 mei 2023 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Wet Toekomst Pensioenen (WTP). Met de inwerkingtreding van de WTP hebben pensioenuitvoerders tot 1 januari 2028 de tijd om de pensioenregelingen aan te passen. Hoewel de Appa formeel losstaat van de Pensioenwet, zal de koppeling vanuit de Appa met het pensioenreglement van ABP ertoe leiden dat de WTP ook in de Appa geïmplementeerd moet worden. Vooralsnog lijkt het volledig invaren van pensioenaanspraken in de WTP het uitgangspunt. Vanuit financieel oogpunt heeft volledig invaren echter ook grote financiële gevolgen. Zo betekent de overgang naar een nieuw pensioenstelsel dat alle opgebouwde pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers zullen moeten worden overgezet in een nieuwe pensioenregeling. Waarbij de decentrale overheden zullen worden gevraagd om de gevormde voorziening over te dragen ter financiering. Rekenmethode nFTK De gemeente is verplicht om een voorziening te hebben van de 'actuele waarde' voor de pensioenverplichtingen van haar bestuurders.
In dit vereiste zit helaas geen ruimte voor interpretatie aangaande de rekenmethodiek we mogen toepassen voor het waarderen van de voorziening. Hoewel te zijner tijd (met inwerkingtreding WTP) de rekenmethodiek nFTK (nieuw Financieel toetsingskader) zal worden toegepast, worden we conform BBV spelregels gehouden aan het toepassen van de rekenmethode BZK. Op basis van deze rekenmethode is er per ultimo 2024 een voorziening nodig van € 3.261.474,-.(dit betreft voor 2024 een dotatie van € 781.970,-).
Gemeente Heumen
50
Programmarekening 2024
Raadsgriffier
Het voordeel op dit product betreft € 69.121 en bestaat m.n. uit een onderuitputtingsvoordeel op de salarislasten van € 78.683. Op 12 april 2024 heeft uw raad besloten om de formatie van de griffie structureel met 1,89 fte uit te breiden. Voor 2024 betekende dit dat er (voor de periode van 1 juli tm 31 december) € 75.000, - is toegevoegd aan het budget voor de loonkosten. Ultimo 2024 is er nog geen formatie ingevuld vanuit deze toevoeging en resteert dit budget voor te betalen loonkosten. Wel is er tijdelijk ingehuurd op een raadsadviseur. Hierover staat dekking vanuit het onderuitputtingsvoordeel salarislasten.
Kostenplaatsen personeel
Ten opzichte van de gewijzigde begroting is er een overschot op het P-budget 2024 van € 743.801. Het gaat om een onderuitputtingsvoordeel op het personeelsbudget voornamelijk veroorzaakt door vacatureruimte en nog niet ingevulde formatie (n.a.v. kadernota 2024).
I
69.000
V
I
744.000
V
I
20.000
N
I
49.000
V
I
23.000
V
I
57.000
V
Algemene personele aangelegenheden
Het nadelige resultaat is met name ontstaan door een overschrijding van het opleidingsbudget (opleidingen, congressen en cursussen) van ca. € 20.482, -. Verder zijn er op diverse onderdelen nog kleinere over- en onderschrijdingen. Zo is er een onderuitputtingsvoordeel van € 5.417, - op het budget arbeidsvoorwaarden en een overschrijding van € 5.012, - op het budget werving en instroom.
Financiële administratie
Op deze kostenplaats wordt o.a. de mutatie in de voorziening dubieuze debiteuren verantwoord. Per ultimo 2024 zijn alle openstaande debiteuren op dubieusheid beoordeeld. Het totaalbedrag aan dubieuze debiteuren is daarbij vastgesteld op € 155.140. De beschikbare voorziening was groot € 177.456 zodat een bedrag van € 22.316 is vrijgevallen. Een ander voordeel is ontstaan doordat het begrote bedrag van € 15.000 voor de toevoeging aan de voorziening dubieuze debiteuren niet nodig is gebleken. Daarnaast is voor ondersteuning bij het applicatiebeheer t.o.v. het beschikbare budget een voordeel van € 1.500 ontstaan en bij het budget voor advieskosten/efacturering een nadeel van € 3.694. Een voordeel is ontstaan van € 13.046 doordat minder interne ambtelijke uren zijn doorberekend aan diverse werkzaamheden omdat een vacature niet meteen ingevuld kon worden. Tenslotte is bij het budget voor drukwerk begroting/jaarrekening een onderuitputting ontstaan van afgerond € 937.
Juridische zaken
Het budget voor juridisch c.q. fiscaal advies kent een onderschrijding van € 23.331. De oorzaken hiervoor zijn lagere externe advieskosten en proceskostenvergoedingen.
Informatie en automatisering
Het totale voordeel op dit product betreft € 56.725, -. Hiervan is circa € 51.000, - ontstaan op het budget IBP (informatiebeleidsplan). Dit voordeel is ontstaan doordat de geplande implementatie van een nieuw financieel pakket in 2024 niet gelukt is. Voorgesteld wordt om dit budget via een bestemmingsreserve over te hevelen naar 2025. Andere afwijkingen op dit product zijn: een voordeel van € 2.016, - op functioneel applicatiebeheer (CSAM) en een voordeel van € 4.443, - op minder doorbelaste hardwarekosten vanuit de IRvN.
Gemeente Heumen
51
Programmarekening 2024
Treasury
Op dit product wordt het renteresultaat van het product 'Kapitaallasten' verantwoord. Dit renteresultaat was ca. € 98.000 nadeliger. Bij het opstellen van het renteschema over 2024 is de aan de activa toe te rekenen rente licht verhoogd (van 0,2% naar 0,3%) daardoor is het resultaat per saldo negatief uitgevallen.
I
98.000
N
I
295.000
V
I
222.000
V
Overig
I
2.000
V
Per saldo een voordeel op Programma 3 - bestuur en organisatie
I
577.000
V
Algemene uitkering
Het voordeliger resultaat ten opzichte van wat was begroot in de gewijzigde (bijgestelde) begroting 2024 betreft vooral de effecten van de decembercirculiare 2024. De mutaties van de decembercirculaire 2024 konden logischerwijs niet meer konden vertaald naar een formele begrotingswijziging. Vandaar dat wordt voorgesteld om een gedeelte van de budgetmutaties van de decembercirculaire, via een resultaatbestemming, naar 2024 over te hevelen.
Algemene baten en lasten
Van de in de begroting opgenomen stelposten zijn de meeste budgetten in de loop van het begrotingsjaar 2024 gebruikt voor dekking van de kostenstijgingen zoals loon- en prijsontwikkeling. Van vier stelposten zijn de budgetten niet volledig gebruikt. Het gaat om de stelpost uitvoering personele regelingen en de stelpost ziektevervanging ad. € 10.655; de stelpost prijsontwikkeling € 186.000 en de stelpost Coalitieakkoord 2022 ad. € 25.000.
Gemeente Heumen
52
Programmarekening 2024
1B. Paragrafen
Gemeente Heumen
53
Programmarekening 2024
Gemeente Heumen
54
Programmarekening 2024
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheer ALGEMEEN De gemeente staat voortdurend bloot aan financiële risico’s, zoals economische schommelingen, stijgende prijzen en tekorten op de arbeidsmarkt. Dit maakt het noodzakelijk om een sterk financieel fundament te hebben, zodat onvoorziene gebeurtenissen kunnen worden opgevangen zonder dat dit direct leidt tot ingrijpende bezuinigingen. Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen. Dit wordt bepaald door de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit (zoals reserves en begrotingsruimte) en de ingeschatte financiële risico’s. Hoe hoger het weerstandsvermogen, hoe beter de gemeente voorbereid is op financiële onzekerheden. Een belangrijk onderdeel van risicobeheersing is het risicomanagement, waarbij de gemeente inzicht krijgt in mogelijke risico’s en hierop anticipeert. Dit gebeurt onder andere door een risico-inventarisatie, waarbij risico’s worden geïdentificeerd, beoordeeld en geclassificeerd op basis van kans en impact. Waar mogelijk worden maatregelen genomen om risico’s te beperken of af te dekken. De gemeente streeft ernaar haar taken zoveel mogelijk ongestoord uit te voeren, zelfs in tijden van crisis of economische tegenslag.
Daarom wordt er voortdurend gemonitord en bijgestuurd via de planning- en control cyclus, zodat raadsleden tijdig inzicht krijgen in de financiële gezondheid en de maatregelen die nodig zijn om de gemeente financieel weerbaar te houden. Naast het weerstandsvermogen worden in deze paragraaf verschillende financiële kengetallen besproken, zoals de netto schuldquote, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. Deze kengetallen helpen bij het beoordelen van de financiële positie en veerkracht van de gemeente. WEERSTANDSVERMOGEN EN WEERSTANDSCAPACITEIT Beschikbare weerstandscapaciteit Met de direct beschikbare weerstandscapaciteit worden de middelen en mogelijkheden bedoeld waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten te dekken. In onderstaande tabel is de beschikbare weerstandscapaciteit weergegeven. Beschikbare weerstandscapaciteit
Ultimo 2024
Vrij besteedbaar deel algemene reserve per 31 december 2024
€ 4.325.125
Resultaat 2024 exclusief voorgestelde budgetoverhevelingen
€ 246.994
Totaal
€ 4.572.119
De algemene reserve wordt gebruikt voor het opvangen van risico’s in algemene zin. Op 14 december 2023 heeft de gemeenteraad unaniem besloten tot aankoop van de betonfabriek om daarmee woningbouw in de Kanaalzone mogelijk te maken. Bij de actualisatie van de grondexploitatie is het voorziene verlieslatende resultaat gedekt door het treffen van een verliesvoorziening van € 777.211. Meer informatie hierover is opgenomen in de paragraaf grondbeleid. Uw raad stelde in totaal € 12 miljoen beschikbaar voor de Kanaalzone/Juliana ‘31. Dit betekent dat ultimo 2024 nog € 11.222.789 resteert. De verwachte besteding van deze middelen moet nog worden verwerkt in de financiële huishouding van de gemeente. Totdat uw raad een besluit hierover neemt blijven deze financiële middelen in de algemene reserve zitten.
Gemeente Heumen
55
Programmarekening 2024
De omvang van de algemene reserve bedraagt € 15.547.914 minus € 11.222.789 (restant van de door de raad gevoteerde middelen à € 12 miljoen voor de Kanaalzone en het sportpark van Juliana ’31) = € 4.325.125 Het jaarrekeningresultaat is vrij aanwendbaar en wordt tot de weerstandscapaciteit geteld;
Juliana '31 Malden
Beschikbaar gesteld cf. Aangewend t/m raadsbesluit 14-122024 2023 11.500.000 0
Kanaalzone Totaal
Restant 11.500.000
500.000
777.211
-277.211
12.000.000
777.211
11.222.789
Benodigde weerstandscapaciteit Onder benodigde weerstandscapaciteit verstaan we alle risico’s waarvoor nog geen maatregelen zijn getroffen, die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Tot het treffen van dergelijke maatregelen behoren onder andere het instellen van voorzieningen, het afdekken van risicogebieden met verzekeringen dan wel andere risico-beperkende acties. In februari 2025 heeft een inventarisatie plaatsgevonden van de risico’s t.b.v. de programmarekening 2024. Er is in totaal voor € 7,7 miljoen aan risico's geïnventariseerd. De benodigde weerstandscapaciteit (kans x financiële impact) is bepaald op € 3,8 miljoen. De gehele risico-inventarisatie kunt u terugvinden in de bijlage. In de onderstaande tabel is de benodigde weerstandscapaciteit weergegeven. Benodigde weerstandscapaciteit