Bijlage I Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2023-2026
Tekst van het document
Samen veilig vooruit Integraal veiligheidsplan Tweestromenland 2023-2026
1
Inhoudsopgave 1. Inleiding ....................................................................... p.Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
2. Strategisch kader .................................................................................................................p.5 2.1
Missie en visie
2.2
Doelstelling
2.3
Uitgangspunten en strategie
3. Maatschappelijk kader ........................................................................................................p.6
4. Ambities en prioriteiten ......................................................................................................p.9 Ambitie 1. Aanpak ondermijnende criminaliteit Ambitie 2. Vergroten digitale veiligheid Ambitie 3. Zorg en veiligheid dichter bij elkaar Ambitie 4. Veilig verkeer Ambitie 5. Verbinding samenleving en maatschappelijke onrust Overige thema’s
Bijlage 1. Terugblik IVP 2019-2022.......................................................................................... p.16 Bijlage 2. Samenwerking en organisatie ................................................................................. p.31 Bijlage 3. Verklarende woordenlijst ................................. p.3Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Uitvoeringsplan
2
1. Inleiding Veiligheid is één van de belangrijkste aandachtsgebieden van de overheid. De gemeenten spelen hierin een cruciale rol. Zij werken samen met de veiligheidspartners waaronder politie, Openbaar Ministerie, Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC), Zorg- en Veiligheidshuis, Gemeentelijke gezondheidsdienst (GGD), Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, inwoners, instellingen en ondernemers. Gezamenlijk worden maatregelen voorbereid, instrumenten ingezet, nieuwe creatieve oplossingen bedacht en verbindingen gelegd met ondersteunend beleid. De gemeente heeft daarin de regierol: zij verbindt, monitort en stuurt bij waar nodig. Dit Integraal veiligheidsplan (IVP) is opgesteld door de intergemeentelijke gezagsdriehoek Tweestromenland en biedt het strategisch kader voor de aanpak in de komende jaren. De concrete acties per veiligheidsthema staan beschreven in het bijbehorende uitvoeringsplan dat jaarlijks wordt gemonitord en geactualiseerd. Hiermee wordt voldaan aan artikel 38b eerste lid Politiewet 2012, waarin is vastgelegd dat ten minste eenmaal in de vier jaar de doelen worden vastgesteld die de gemeente op het terrein van de veiligheid nastreeft. Ook voor een goede en stevige sturing, coördinatie en regievoering op het complexe veiligheidsterrein is een IVP onmisbaar.
Het IVP benoemt hoofdthema’s (prioriteiten), onderbouwt keuzes in de aanpak, legt een basis voor de samenwerking en biedt aanknopingspunten voor monitoring, bijsturing en verantwoording. Het staat verwoord in algemene uitgangspunten, in plaats van strakke kaders. Belangrijk is dat daar binnen voldoende (vrije) ruimte over blijft om mee te kunnen bewegen met actuele ontwikkelingen en in te spelen op specifieke behoeften in een gemeente of een specifiek gebied. Een prioriteit vraagt tijd en capaciteit, en dit zijn schaarse producten. Er is in dit IVP gekozen om in te zetten op vijf prioriteiten: ondermijnende criminaliteit, digitale criminaliteit, zorg en veiligheid, verkeersveiligheid en verbinding met de samenleving/ maatschappelijke onrust (impact langdurige crises). Leeswijzer Het Integraal Veiligheidsplan bestaat uit twee delen. In het deel (A) dat voor u ligt zijn de prioriteiten voor Tweestromenland beschreven. Er wordt ingegaan op het strategisch kader en de maatschappelijke trends en ontwikkelingen. Daarnaast wordt het plan geplaatst in de context van de landelijke en regionale agenda’s en de samenwerking binnen Tweestromenland en Gelderland-Zuid. Vervolgens worden de vijf prioriteiten uitgewerkt aan de hand van de opdracht, onze ambitie en de voorgestelde aanpak op hoofdlijnen.
3
Het onderliggende deel (B) betreft het uitvoeringsplan waarin de aanpak uitvoeriger wordt beschreven en geconcretiseerd en waar binnen ruimte is voor iedere gemeente om ook accenten te leggen die passen bij de lokale problematiek.
4
2. Strategisch kader 2.1 Missie en visie Samen veilig vooruit. Vanuit deze missie bouwen we in Tweestromenland gestaag verder aan een veilige leefomgeving voor iedere inwoner. Er wordt geïnvesteerd in de veiligheid van de inwoners door intensief en integraal samen te werken met andere gemeenten, maar ook met politie, Openbaar Ministerie, RIEC en andere relevante partners.1 De gemeenten nemen hierin de leiding en ondersteunen veiligheidspartners waar nodig. In de aanpak staat preventie voorop, maar er wordt ook doorgepakt wanneer dat nodig is. Samen met inwoners en andere partners streven de gemeenten naar een veilige en prettige omgeving om te wonen, werken en recreëren. 2.2 Doelstelling De zes gemeenten in Tweestromenland werken met het Openbaar Ministerie en politie intensief samen. De integrale samenwerking tussen de verschillende gemeenten en andere veiligheidspartners is de sleutel tot een succesvolle aanpak. De mooie stappen die de afgelopen vier jaar gezet zijn zetten we voort, worden geïntensiveerd en doorontwikkeld. De geformuleerde ambities voor de komende vier jaar vragen soms ook om een nieuwe of herziene blik op veiligheidsthema’s. 2.3 Uitgangspunten/strategie Veiligheid is van ons samen. Veiligheidsvraagstukken vragen om een multidisciplinaire samenwerking en een integrale aanpak. Onveiligheid, overlast en criminaliteit beperken zich niet tot gemeentegrenzen.
Naast alle betrokken partners en instanties die bijdragen aan de veiligheid van onze zes gemeenten wordt ook van alle inwoners gevraagd om hun verantwoordelijkheid te nemen en daarmee een bijdrage te leveren aan het veilig maken en houden van ons gebied. De gezamenlijke opgave is leidend, waarbij aandacht is voor couleur locale, passend bij de situatie in Tweestromenland. Er vindt veelvuldige afstemming plaats op zowel ambtelijk als bestuurlijk niveau en er wordt op de gezamenlijke thema’s intensief samengewerkt. Naast de samenwerking op basisteamniveau wordt ook regelmatig afgestemd en samengewerkt op Gelderland-Zuid niveau of op het niveau van Oost-Nederland.
1
In bijlage 3 is een overzicht opgenomen met een verklarende woordenlijst en een uitwerking van alle gebruikte afkortingen, p.33.
5
3. Maatschappelijk kader Tweestromenland bestaat uit zes gemeenten, maar maakt ook onderdeel uit van een grotere context van verschillende structuren. Naast de lokale en basisteamaanpak, is ook sprake van een regionale samenwerking op het niveau van Gelderland-Zuid. Tevens worden op het niveau van zowel politie-eenheid Oost-Nederland, provincie Gelderland als vanuit het Rijk prioriteiten gesteld. Landelijke veiligheidsagenda Elke vier jaar stelt de minister van Justitie en Veiligheid in de veiligheidsagenda de landelijke beleidsdoelstellingen voor de taakuitvoering van de politie vast. De landelijke beleidsdoelstellingen richten zich op vraagstukken die landelijk en internationaal spelen, die eenheid overstijgend zijn en/of waar afstemming in de aanpak of specifieke expertise op landelijk niveau voor nodig zijn. De landelijke veiligheidsagenda is complementair aan de lokale veiligheidsagenda’s en laat ruimte voor de lokale gezagen om de politiecapaciteit en politie-inzet te richten op de lokale en regionale vraagstukken. Het is uiteindelijk aan het gezag om lokaal de prioriteiten te stellen.
De vier thema’s die benoemd zijn voor 2023-2026, zijn: ondermijning/georganiseerde criminaliteit (waaronder criminele geldstromen) cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit (waaronder online seksueel kindermisbruik) verbinding met de samenleving/maatschappelijke onrust mensenhandel Eenheid Oost-Nederland In het Meerjarenbeleidsplan (MJBP) van de politie-eenheid Oost-Nederland wordt onder meer vastgelegd welke veiligheidsthema’s op regionaal niveau geprioriteerd worden. Ook de afspraken met het Openbaar Ministerie en de landelijke doelstellingen uit de veiligheidsagenda en de sterkte verdeling in de eenheid, maken deel uit van het beleidsplan. De thema’s uit Meerjarenbeleidsplan voor de periode 2019-2023 zijn: kwetsbare personen (aanpak personen met verward gedrag en jongeren die doorgroeien naar crimineel gedrag) ondermijning aanpak cybercrime/ -fraude informatievoorziening De prioriteiten ondermijning en cybercrime/ digitale transformatie blijven ook in de toekomst belangrijke thema’s. Komend jaar staat voor politie in het teken van het opstellen van een nieuw Meerjarenbeleidsplan waarin naast de geprioriteerde thema’s ook de uiteindelijke
6
verdeling van de politiesterkte voor de komende jaren staan beschreven. Dit wordt opgenomen in het nieuwe MJBP 2024-2027. De input vanuit Tweestromenland voor dit plan kan worden opgehaald uit het voorliggende IVP 2023-2026. District Gelderland-Zuid In de aanpak ondermijning Gelderland-Zuid 2019-2022 is een aantal thema’s op districtsniveau geprioriteerd en hierop is afgelopen jaren gewerkt aan het ontwikkelen van een gezamenlijk aanpak. Deze thema’s vormen de huidige strategische agenda van het districtelijk veiligheidsoverleg (DVO) Gelderland-Zuid. Het gaat om: • Drugs; • Hennep; • Veilig Buitengebied; • Mensenhandel; • Zorgfraude; • Informatie gestuurd werken; • Cybercrime. Voor 2023-2026 wordt gewerkt aan actualisatie van de strategische agenda. Focus, continuïteit en beschikbare capaciteit zijn daarbij speerpunten. Naast de aanpak van ondermijning ligt de prioriteit bij het thema zorg en veiligheid. Met het aanstellen van een regionaal projectmanager zorg en veiligheid wordt komend jaar ingezet op een strategische agenda en het versterken van de samenwerking tussen beide domeinen op de vele thema’s die zich op dit snijvlak afspelen en de borging hiervan. De projectmanager brengt ook de netwerkstructuur zorg en veiligheid in beeld.
Veiligheidsthema’s Tweestromenland De thema’s die op de landelijke, regionale en districtelijke agenda staan benoemd, komen grotendeels overeen met de speerpunten waar wij afgelopen jaren op ingezet hebben en ook komende jaren op in willen blijven zetten. In Tweestromenland is afgelopen jaren hard samengewerkt in de aanpak van ondermijning. Zo heeft het verbeteren van het proces ‘Van signaal tot interventie’ in Tweestromenland geleid tot een nieuwe integrale werkwijze in de aanpak van ondermijning. Met het oprichten van het Ondermijningsteam Tweestromenland (OTSL), zijn afgelopen jaren onder leiding van de ondermijningscoördinator veel signalen opgepakt, doorgeleid naar de RIEC-tafel en bestuurlijk, strafrechtelijk of fiscaal aangepakt.
7
Daarnaast zijn er in ons gebied veel andere activiteiten en projecten ontwikkeld en ondernomen om barrières op te werpen en ondermijning tegen te gaan.2 Ook zorg en veiligheid in Tweestromenland is een belangrijk thema wat voor het zorg- en veiligheidsdomein blijvende aandacht behoeft. De hieronder omschreven trends en ontwikkelingen benadrukken dit belang. Daarnaast zien we een toegenomen en hardnekkige problematiek rondom de overlast van verwarde personen. Tegelijk zijn deze mensen ook kwetsbaar en kunnen zij sneller slachtoffer worden voor het uitvoeren van criminele activiteiten. De aanpak vraagt om een integrale werkwijze door de diverse betrokken zorg- en veiligheidspartners. Afstemming in een zo vroeg mogelijk stadium met goed zicht op ieders bevoegdheden, verantwoordelijkheden en (on)mogelijkheden. Trends en ontwikkelingen De samenleving om ons heen verandert voortdurend en steeds sneller. Ook op het gebied van veiligheid. We leven in een onrustige tijd. De coronacrisis, waar de gevolgen niet alleen invloed hebben op de (fysieke) gezondheid, maar ook psychische, sociale en economische gevolgen kent. Maar ook de gevolgen van oorlog, vluchtelingencrisis en klimaatveranderingen dragen hieraan bij.
Daarnaast zijn er verschillende trends te zien zoals het afnemend vertrouwen in de overheid en de druk op de sociale samenhang die consequenties hebben voor het lokale veiligheidsbeleid. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft de huidige ontwikkelingen in beeld gebracht en in een trendbeeld weergegeven. Deze trends en ontwikkelingen zullen komende jaren aandacht vragen en zijn van belang voor het lokale veiligheidsbeleid.
2
Terugblik IVP 2019-2022, 1.1 Integriteit en veiligheid, p. 16-20.
8
4. Ambities en prioriteiten 2023-2026 De ambities en prioriteiten voor 2023-2026 komen voort uit een analyse van het bredere veiligheidsbeeld en de veiligheidssituatie in Tweestromenland van de afgelopen vier jaar. Hiervoor is gekeken naar het veiligheidsbeeld, de criminaliteitscijfers, de gepleegde inzet op de gestelde prioriteiten en overige veiligheidsthema’s, maar ook naar de trends en ontwikkelingen die we op lokaal, regionaal en landelijk niveau zien.3 Het veiligheidsbeleid vraagt tevens om permanent onderhoud en om ingrijpen daar waar nodig. In het IVP is aan de hand van een aantal gezamenlijke ambities en prioriteiten beschreven hoe de partners de komende vier jaar ‘veilig vooruit’ willen. Deze ambities borduren voort op de in de voorgaande periode gestelde prioriteiten. Op de thema’s ondermijning en zorg en veiligheid is afgelopen jaren veel geïnvesteerd en zijn mooie resultaten bereikt. Vanuit die basis willen we verder met deze brede thema’s die om voortdurende aandacht blijven vragen. Ambities en bijbehorende prioriteit De gestelde ambities beslaan brede thema’s. Daarom is per ambitie focus aangebracht door hierbinnen een aantal prioriteiten te benoemen.
Bij het prioriteren van de veiligheidsvraagstukken is het volgende afwegingskader gebruikt: Ze zijn niet vanuit één discipline op te lossen; Ze raken meerdere gemeenten of kunnen in meerdere gemeenten (gaan) spelen; Ze gaan over veiligheid en raken de inzet van de politie; Ze vragen samenhang tussen preventie of een straf- en bestuursrechtelijke aanpak; Ze vragen bestuurlijke afwegingen en prioritering. 1. Aanpak ondermijnende criminaliteit Opgave De weerbaarheid van onze samenleving staat onder druk. Eén van de terreinen waar dit het meest nadrukkelijk naar voren komt is de ondermijnende criminaliteit. Het is een enorme opgave om de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit terug te dringen. De invloed daarvan op onze samenleving is groot. Door vroegtijdig, effectief en waar nodig hard op te treden, stralen de partners naar de samenleving uit dat misdaad niet loont.
3
Zie bijlage 1 voor een uitgebreide terugblik op de periode 2019-2022, p. 16-30.
9
Dit kan gerealiseerd worden door een stevige integrale aanpak en een goede informatiepositie op te bouwen. Uit de evaluatie over de periode 2019-2022 is gebleken dat er binnen Tweestromenland afgelopen jaren veel werk verricht is. Er zijn goede resultaten behaald in de aanpak van ondermijning. De vernieuwde werkwijze en intensivering van de integrale samenwerking, de opgepakte signalen en uitgevoerde controles en gedraaide ondermijningsonderzoeken hebben gezorgd dat er veel meer zicht is verkregen in de omvang van de problematiek. Daarnaast wordt ondermijning binnen Tweestromenland niet getolereerd. De voorlichtingsavonden en de harmonisatie van het Bibob-beleid hebben bijgedragen om het bewustzijn van onze medewerkers op dit thema te vergroten. Ook inwoners en ondernemers in Tweestromenland worden betrokken. Zij zijn de ogen en oren in de gemeenten. Zij worden gevraagd om verdachte situaties vroegtijdig te melden via bijvoorbeeld Meld Misdaad Anoniem (MMA) om te voorkomen dat misstanden tot criminaliteit leiden. Bij vroegtijdige herkenning kan beter worden voorkomen dat de samenleving en overheidsorganisaties criminelen faciliteren. Er zijn de afgelopen vier jaar dus mooie stappen gezet, maar dit blijft continue aandacht vragen. Ambitie De gemeenten in Tweestromenland bieden geen ruimte voor (ondermijnende) georganiseerde criminaliteit.
We streven naar een weerbare samenleving en -organisatie en continueren en verstevigen de bestuurlijke en integrale aanpak. Aanpak Het Ondermijningsteam Tweestromenland (OTSL) gaat zich komend jaar -naast het oppakken van ondermijnende signalen en casuïstiek- meer richten op fenomenen en thema’s waarin tot een gezamenlijke aanpak wordt gekomen. Door deze fenomenen integraal en regionaal aan te pakken, maakt Tweestromenland gezamenlijk een vuist tegen ondermijnende criminaliteit. Door veel in te zetten op communicatie en het blijven uitdragen van de visie, wordt het OTSL letterlijk zichtbaar. De aanpak van drugscriminaliteit blijft een belangrijk speerpunt, immers wordt dit gezien als de kern van het ondermijningsprobleem. Het is belangrijk om de samenwerking in de aanpak van drugs verder uit te bouwen en door te ontwikkelen. Het gaat om bewustwording van ondermijning, maar ook om het door ontwikkelen van de integrale aanpak rond hennep en synthetische drugs. Het geven van voorlichting en preventiecampagnes vanuit de overheid worden ingezet om een actieve rol te vervullen in de bewustwording, maar ook op de
10
denormalisering van drugsgebruik. De pilot gerichte social advertising kan bijdragen om de doelgroep nog gerichter te bereiken. Het onderzoeken van de huidige bestuurlijke maatregelen dient hierin meegenomen te worden. Het effectief inzetten van het brede bestuurlijke instrumentarium kan naast strafrechtelijke vervolging bijdragen aan het effectief en efficiënt afhandelen van drugsgerelateerde en overlastgevende casuïstiek. Herijking van het huidige drugsbeleid zou hier mogelijk ook aan kunnen bijdragen. Onderzocht dient te worden of het overgaan naar een breder drugsconvenant meerwaarde biedt. 2. Vergroten digitale veiligheid Opgave Naast de vervaging van grenzen tussen de boven- en onderwereld is ook een vermenging zichtbaar van de fysieke en de digitale wereld. Veel geregistreerde traditionele criminaliteit daalt terwijl een verschuiving zichtbaar is naar de digitale wereld. Digitale criminaliteit neemt toe.4 Hierbij kan gedacht worden aan gegevensdiefstal, cyberaanvallen, maar ook strafbare uitingen, verkoop van gestolen of vervalste goederen en identiteitsfraude. Het werkelijk aantal is overigens vele malen hoger dan de geregistreerde cijfers laten zien. De kans dat in dit soort zaken verdachten worden opgespoord is klein omdat de verdachten vaak vanuit het buitenland toeslaan. Dit soort zaken zijn zeer complex en vergen veel capaciteit en specialisme.
Het bevorderen van de digitale weerbaarheid is daarom hard nodig. Ambitie Het vergroten van weerbaarheid van de inwoners en ondernemers en overheidsorganisaties op het gebied cybercrime door met name in te zetten op bewustwording en preventie. Aanpak De pakkans van cybercriminelen is zonder enorme inzet van politie niet zo groot. Daarom zetten de gemeenten de komende jaren extra in op preventie. De regionale werkgroep Cyber organiseert informatiebijeenkomsten voor ondernemers van midden- en kleinbedrijven (MKB). Ook zorgt de werkgroep voor actieve communicatiecampagnes om mensen bewust te maken van de risico’s en gevaren waardoor de weerbaarheid vergroot wordt.
4
Terugblik IVP 2019-2022, Cybercriminaliteit, p.20.
11
3. Zorg en veiligheid dichter bij elkaar Opgave In de afgelopen periode zien we een toegenomen en hardnekkige problematiek rondom de overlast van verwarde personen. Het betreft een breder maatschappelijk probleem/knelpunt dat lokaal overstijgend is. Verschillende factoren dragen hieraan bij. Landelijk stijgen de cijfers ook onverminderd door en wordt steeds vaker gesproken over polarisatie. Veiligheid is gebaat bij een zekere mate van sociale samenhang. Het is juist op dit punt dat er de afgelopen jaren in Nederland (maar ook daarbuiten) toegenomen zorgen zijn ontstaan. Voor veel mensen voelt de overheid ver weg. De aanpak vraagt daarom van gemeenten een bijdrage te leveren aan het versterken van sociale samenhang en meer vertrouwen in de overheid. Maar ook om de verbinding tussen sociaal-, zorg- en veiligheidsdomein beter te organiseren en te borgen, waarbij helder is wie aan zet is en goed zicht bestaat op elkaars bevoegdheden, verantwoordelijkheden en (on)mogelijkheden. Ambitie Voorkomen van overlast en criminaliteit door kwetsbare personen ‘weerbaarder’ te maken en hen toe te leiden naar passende zorg. Deze problematiek speelt zich af op het snijvlak van zorg en veiligheid. Het is bij het ontwikkelen van de aanpak van belang dat zowel partners uit het veiligheidsdomein als uit het zorgdomein betrokken worden.
De komende periode gaan we de verbinding tussen zorg en veiligheid daarom nog verder versterken. Daarnaast dient ingezet te worden op heldere communicatie richting inwoners of hulpbehoevende waar men met welke hulpvraag terecht kan. Onderling dient de afstemming ook goed geborgd te worden en dienen de opschalingslijnen helder te zijn. Aanpak Integrale aanpak van overlast en bescherming van personen met verward gedrag. Op Gelderland-Zuid-niveau zijn in opdracht van gemeenten t.a.v. de aanpak kwetsbare personen een aantal oplossingsrichtingen geformuleerd die bij moeten dragen aan betere samenwerking, helderheid over rol en verantwoordelijkheid en het terugdringen van wachtlijsten. Duidelijke regievoering van gemeenten blijft hierbij van groot belang. Ook het inzetten van bestuurlijke maatregelen zoals de Wet tijdelijk huisverbod en de Wet verplichte GGZ kan hieraan bijdragen. De intensieve samenwerking van veiligheid met de regieteams is een essentieel onderdeel van deze aanpak. Ook andere bestuurlijke instrumenten die hierbij ingezet kunnen worden zullen komende jaren onderzocht worden. 4. Veilig verkeer Opgave Het gebied Tweestromenland heeft veel verkeersongevallen op provinciale wegen, soms met dodelijke afloop. In de terugblik op afgelopen periode is een toename zichtbaar van het aantal
12
verkeersongevallen. Ook de politie uit zijn zorg hierover. Verkeersveiligheid heeft veel baat bij naleefgedrag van geldende verkeersregels. Overtredingen en misdrijven gaan met name over alcohol-/ drugsgebruik in het verkeer, de maximumsnelheid maar ook bellen met de mobiele telefoon. Tweestromenland is gebaat bij een gezamenlijke, integrale aanpak van gemeenten, politie en OM. Ambitie Een gezamenlijke aanpak van gemeenten, politie en OM ten behoeve van het verhogen van naleefgedrag van de geldende verkeersregels dient verder te worden beschreven en uitgewerkt, waarbij aandacht is voor effectieve preventieve methodes en nieuwe handhavingsarrangementen. Doel is daarmee het aantal slachtoffers in het verkeer (doden en gewonden) terug te dringen en verkeersveilig gedrag te stimuleren. Aanpak Preventief kan gekeken worden naar de inrichting van de weg op plekken waar veel verkeersongelukken gebeuren, het geven van voorlichting en communicatie op bijvoorbeeld scholen en via social media over gewenst verkeersgedrag en over de gevaren van gebruik van mobiele telefoon in het verkeer en de risico’s van rijden onder invloed van verdovende middelen. Tevens kunnen preventieve voorlichtingscampagnes over handhavingsacties mogelijk bijdragen aan de preventieve werking die daarvan uitgaat.
Verkeersveiligheid is een thema op de veiligheidskalender specifiek voor het gebied van Tweestromenland. Daarnaast wordt handhavend opgetreden door actief in te zetten op o.a. het uitvoeren van alcoholcontroles bijvoorbeeld in de buurt van sportkantines en bij evenementen. Het organiseren van integrale verkeerscontroles waar naast politie en gemeenten ook andere veiligheidspartners worden betrokken, kunnen naast het constateren van verkeersfeiten ook leiden tot het constateren van andere strafbare feiten waardoor misdrijven kunnen worden voorkomen of opgelost. Interventies op verkeersveelplegers kunnen daardoor bijdragen aan de aanpak van ondermijning en bestrijding van andere vormen van criminaliteit. 5. Verbinding samenleving en maatschappelijke onrust Opgave In hoofdstuk 3 zijn de huidige trends en ontwikkelingen in beeld gebracht met behulp van een trendbeeld opgesteld door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Ook het essay, ‘Lokaal Veiligheidsbeleid in 2030’5, geschreven op verzoek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), geeft een doorkijkje in de verwachte trends en ontwikkelingen die de
5
Tops, P.W., Van Ostaaijen, J., Boswijk, R. (2022). Essay Lokaal Veiligheidsbeleid in 2030. Normaliseren, versnellen en alert blijven. Den Haag: VNG.
13
komende jaren voor het lokale veiligheidsbeleid van belang zullen zijn. We leven in een onrustige tijd. De afgelopen jaren volgden de langdurige crises elkaar op. We hebben ervaren dat de impact van langdurige crises, zoals de coronacrisis en vluchtelingencrisis op de samenleving, maar ook op de gemeentelijke organisatie, groot is. Binnen Tweestromenland is er veel geleerd van de aanpak in deze crises. De samenwerking met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid en collega’s van andere gemeenten in GelderlandZuid is geïntensiveerd. Deze langdurige crises en beschreven trends en ontwikkelingen hebben invloed op het lokale veiligheidsbeleid en vragen komende jaren aandacht. Een crisis vraagt om een acute aanpak, flexibiliteit en grote betrokkenheid en inzet van de ambtenaren binnen de coördinatie van de crises. Dit heeft invloed op de vooraf gestelde ambities. Dit is ook zo gebleken de afgelopen jaren. Ambities moesten worden bijgesteld. Ambitie De verwachting is dat de komende jaren vaker een langdurige crisis ontstaat. Omdat de impact hiervan groot is, met name voor de kleinere gemeenten, is het van belang dat nagedacht wordt op welke wijze de impact hiervan kan worden verkleind. Afhankelijk van de problematiek vraagt dit naast een lokale aanpak ook om districtelijke, regionale en landelijke afstemming en samenwerking.
Aanpak Met de coronacrisis, de opvang vluchtelingen en de gevolgen van de stikstofmaatregelen is zichtbaar geworden dat de gemeenten steeds vaker met langdurige crises worden geconfronteerd. Het coördineren van een langdurige crisis vraagt om een sterke regionale samenwerking. Zowel met de collega’s in Tweestromenland als met de Veiligheidsregio. Hierbij is direct handelen en in actie komen noodzakelijk. De inzet en capaciteit die dit vraagt dient geplaatst te worden naast de ambities die met elkaar geprioriteerd zijn. Dat vraagt om het maken van goede afwegingen. Hierbij benutten de gemeenten de kennis en ervaring die er is bij bovenlokale partners en trekken hierin samen op. Gelet op de impact die een langdurige crisis op elke gemeente heeft is het van belang om hier gezamenlijk beleid op te ontwikkelen. Dit zodat de bestuurlijke ambities gedurende een langdurige crisis worden bijgesteld en dat de werkdruk verlaagd wordt bij de individuele ambtenaar. Overige thema’s Het werkgebied veiligheid is breed en kent vele facetten. Ontwikkelingen en de daarbij behorende veiligheidsvraagstukken zijn constant in beweging en dynamisch.
14
Het IVP geeft richting. Wij beseffen ons terdege dat naast de beschreven ambities en prioriteiten nog meer thema’s aandacht behoeven binnen het veiligheidsveld. De reguliere aanpak hierop blijft overeind. Daarnaast zijn er thema’s waar de afgelopen jaren een aanpak of beleid op is ontwikkeld en inmiddels (deels) geïmplementeerd of uitgevoerd is. Dit geldt o.a. voor de thema’s veilig buitengebied, mensenhandel, vakantieparken en evenementen. Ten aanzien van deze thema’s is een monitoringsdocument ontwikkeld, zodat de gezagsdriehoek de voortgang kan blijven volgen en bewaken. Daarnaast blijven de IV’ers in hun eigen gemeente hun expertise en contacten gebruiken zodat thema’s binnen het integrale veiligheidsveld tijdig en op de juiste plek onder de aandacht worden gebracht.
15
Bijlage 1. Terugblik IVP 2019-2022 Om tot de nieuwe prioriteiten en doelstellingen voor de komende vier jaar te komen is het van belang om de inzet, behaalde resultaten en criminaliteitscijfers inzichtelijk te maken en te duiden. De geprioriteerde thema’s uit het IVP 2019-2022 en de overige prioriteiten en veiligheidsthema’s zijn ondergebracht onder de vijf veiligheidsvelden zoals beschreven in het Kernbeleid veiligheidsdomein van de VNG. Deze veiligheidsvelden geven een duidelijke afbakening van wat onder het integraal veiligheidsbeleid dient te vallen. De terugblik is als volgt opgebouwd: 1.1 Integriteit en veiligheid 1.2 Bedrijvigheid en veiligheid 1.3 Zorg en veiligheid 1.4 Fysieke veiligheid 1.5 Veilige woon- en leefomgeving 1.1 Integriteit en veiligheid Prioriteit 1: Vroeg signalering Vroeg signalering is in het IVP 2019-2022 genoemd als prioriteit, maar is niet een op zichzelf staand thema. Het vormt een onderdeel van de andere prioriteiten: ondermijning en zorg en veiligheid. Vroeg signalering is daarom in deze thema’s ondergebracht en meegenomen. Prioriteit 2: Aanpak ondermijnende criminaliteit In Tweestromenland zijn er in de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet in de aanpak van ondermijning.
Met het oprichten van het BT Ondermijningsoverleg, inmiddels het Ondermijningsteam Tweestromenland (OTSL) geheten, zijn afgelopen jaar onder leiding van de ondermijningscoördinator veel signalen opgepakt, doorgeleid naar de RIEC-tafel en bestuurlijk en/of strafrechtelijk aangepakt. Daarnaast zijn de volgende activiteiten en projecten in de bewustwording en aanpak van ondermijning ontwikkeld dan wel voortgezet, die ook komend jaar gecontinueerd worden: Integraal oppakken van ondermijningssignalen en -casuïstiek m.b.v. het Ondermijningsteam Tweestromenland (OTSL); Bestuurlijke maatregelen hennep en drugsproductie; Uitvoeren integrale controles n.a.v. ondermijningssignalen en signalen van misstanden i.s.m. verschillende externe partners zoals omgevingsdiensten, Liander, douane, e.d. Professionalisering OTSL en opleiding t.b.v. aanpak ondermijning m.b.v. verkregen subsidie; Opstart project aanpak veilig buitengebied;
16
Organisatie werkbezoek Zijne Majesteit de Koning met het oog op het bestrijden en voorkomen van drugsgerelateerde ondermijning en criminaliteit in het buitengebied; Organisatie gezamenlijke raadsbijeenkomst TSL; Project Theseus; Project spookbewoning Resultaten Dit heeft tot goede resultaten geleid. Er is een nieuwe samenwerkingsvorm opgezet en er is geïnvesteerd in de relatie met de stakeholders. Dit heeft ertoe geleid dat de communicatielijnen kort zijn en informatie snel op de juiste plaats terecht komt. Dit is essentieel en vormt de basis voor een effectieve aanpak. Daarnaast zijn er uit dit samenwerkingsverband meerdere concrete resultaten voortgevloeid. Zo zijn er over de periode van 2019-2022: 97 signalen veredeld en gewogen; 64 controles uitgevoerd, waarin meer dan honderd bedrijven, panden en woningen gecontroleerd zijn. Deze controles waren vaak op meerdere locaties en objecten. Deze resultaten hebben ertoe geleid dat er belangrijke stappen zijn gezet in de aanpak van ondermijning, zichtbaar voor inwoners en ondernemers in Tweestromenland. Iedere organisatie is uniek en elke deelnemer brengt iets mee in het ondermijningsteam Tweestromenland. Door de kennis en ervaring van de organisaties samen te smelten in de aanpak is op een effectieve manier een vuist gevormd tegen ondermijning.
Indirect draagt dit bij aan een negatief vestigingsklimaat voor criminelen en bevordert dit een veiligere samenleving. Aanpak thema Drugs (hennep en synthetische drugs) Aangetroffen hennepkwekerijen: Misdrijven (stuur)
2020
2021
2022
BERG EN DAL
4
2
5
BEUNINGEN
6
5
3
DRUTEN
8
6
2
HEUMEN
6
2
1
WEST MAAS EN WAAL
7
0
2
WIJCHEN
9
5
11
40
20
24
Totaal
Resultaten Hennepaanpak Resultaten Hennep Aantal hennepkwekerijen Aantal verdachten Bedrag Beslag Bedrag Wederrechtelijk verkregen vermogen Aantal zaken beslag Hennepplanten Moederplanten Hennepstekken Henneptoppen gram
€ €
2020 40 56 3.092.806 1.795.320 14 5.226 68 1.326 19.487
17
€ €
2021 20 28 817.799 2.068.761 5 14.390 25 2.934 6.813
2022 24 23 € 788.387 € 401.736 4 2.401 2 0 22.422
Harddrugs:
F44 VERVAARDIGEN HARDDRUGS (LIJST I) Misdrijven (stuur)
2019
2020
2021
2022
BERG EN DAL
0
0
0
0
BEUNINGEN
1
0
0
0
DRUTEN
1
1
0
0
HEUMEN
2
0
0
0
WEST MAAS EN WAAL
0
0
0
0
WIJCHEN
1
1
0
1
Totaal
5
2
0
1
Dumpingen afval drugslab:
M0111 AFVAL DRUGSLAB Incidenten (stuur) 2019 2020 2021
2022
BERG EN DAL
0
0
2
0
BEUNINGEN
1
0
0
0
DRUTEN
0
0
1
0
HEUMEN
1
1
7
1
WEST MAAS EN WAAL
0
0
0
1
WIJCHEN
4
0
5
1
Totaal
6
1
15
3
Witwassen:
F94 WITWASSEN Misdrijven (stuur) 2019 2020
2021
2022
BERG EN DAL
1
0
1
1
BEUNINGEN
1
0
3
2
DRUTEN
2
0
1
0
HEUMEN
0
0
2
9
WEST MAAS EN WAAL
1
3
1
0
WIJCHEN
0
1
2
0
Totaal
5
4
10
12
2022 verder uitgelicht: In 2022 heeft het totaalaantal afgehandelde verdachten in Tweestromenland van alle strafbare feiten geleid tot: 905 afdoeningsbeslissingen, bestaande uit 398 dagvaardingen, 118 OM strafbeschikkingen, 1 transactie, 294 onvoorwaardelijk sepots en 75 voorwaardelijk sepots. In 2022 hebben gemeenten en politie in samenwerking met andere partners, zoals ODRN en Liander, in totaal 9 grote integrale controles uitgevoerd en 7 kleinere. Deze controles vonden
18
plaats op industrieterreinen, een vakantiepark of waren gericht op een aantal locaties waarbij signalen van ondermijning speelden. Deze grote controles hebben tot de volgende resultaten geleid: 1x Aantreffen grondstoffen en materialen t.b.v. het vervaardigen van harddrugs 1x Aantreffen ontmantelde hennepkwekerij 1x 3,6 kg hennep, 2 gasdrukwapens en het vaststellen van handel in QR-codes 1x diefstal stroom 1x rijden onder invloed van alcohol (WvW artikel 8) 3x illegale bewoning (huisvesten kwetsbare vluchtelingen in een onveilige omgeving, 10 personen huisvesten in een onveilige omgeving op een andere locatie en op weer een andere locatie eenmaal illegale bewoning) Ondermijningsonderzoeken/resultaten politie basisteam en teamrecherche: Alle MMA-meldingen worden door politie uitgelopen. Ook is bij alle aangetroffen drugsdumpingen ter plaatse onderzoek verricht. Verder zijn op het gebied van ondermijning de volgende opsporingsonderzoeken opgestart: 14 henneponderzoeken afgerond. De overige zaken zijn nog in behandeling, m.u.v. twee zaken waarin de verdachte reeds is overleden; 3 witwasonderzoeken afgerond met daarin 3 verdachten, 1 lopend onderzoek en beslaglegging op € 22.700, - contanten; 1 onderzoek grootschalige import en handel van illegaal vuurwerk; 1 onderzoek encrypted data account; en 1 onderzoek drugsdumping.
In 2022 is in totaliteit voor een bedrag van euro €. 467.931, - afgepakt. Op dit moment lopen nog drie ondermijningsonderzoeken bij de districtsrecherche naar subjecten uit Tweestromenland.
19
Cybercrime De digitale criminaliteit is enorm toegenomen. Deze cijfers laten het aantal geregistreerde delicten zien. Het werkelijk aantal is echter vele malen hoger.
140
127
120
106
100
100
2019
80
2020
60
2021 2022
40 20 20 0 Cybercrime 40
35
35 27
30
29
27
12
15
12
4
3
Berg en Dal
Beuningen
2019
16 15 17
20
5
30
23
25
10
33
9
11
12
8
3
7 3
2020
10
3
2021 4
2022
0 Druten
Heumen
West Maas en Waal
Wijchen
Cybercrime
De kans dat in dit soort zaken verdachten worden opgespoord is klein omdat de verdachten vaak vanuit het buitenland toeslaan. Dit soort zaken zijn zeer complex en vergen veel capaciteit en specialisme. Vooral het inzetten op preventieve maatregelen door voorlichting en bewustwording zal een bijdrage leveren in de strijd tegen de cybercriminaliteit. In 2022 is de instroom van cyberzaken bij het arrondissementsparket Oost-Nederland van de gehele eenheid: 43 zaken. Informatie gestuurd werken: Het project informatie gestuurd werken is in Gelderland-Zuid opgestart. Bij alle gemeenten is een zogenaamde 0-meting uitgevoerd en er is een plan van aanpak opgesteld waarin verschillende scenario’s zijn uitgewerkt. Middels een subsidie verstrekt door de provincie is inmiddels een informatie-architect aangesteld en kan komende jaren met dit thema verder aan de slag worden gegaan.
20
1.2 Bedrijvigheid en veiligheid Aanpak veilig buitengebied Project aanpak veilig buitengebied is ontwikkeld en wordt in de periode 2021-2023 over 13 gemeenten in Gelderland-Zuid uitgerold. Uit versterkingsgelden is een coördinator buitengebied aangesteld die het hele proces begeleid en ondersteunt. Analyse RIEC in alle gemeenten uitgevoerd. Provincie en het CCV zijn nauw betrokken bij proces. Daarnaast zijn verschillende andere projecten gedraaid zoals: Theseus (bedrijventerreinen), Ariadne (aanpak vakantieparken) en Spookbewoning; Evenementen In 2022 heeft een evaluatie plaatsgevonden naar het huidige beleid rondom evenementen. Afhankelijk van de resultaten dient te worden gekeken of er behoefte is aan het meer stroomlijnen van het proces rondom evenementen en of betere afstemming dan wel samenwerking tussen de zes gemeenten noodzakelijk is. 1.3 Zorg en veiligheid De afgelopen vier jaar heeft Tweestromenland ingezet op het versterken van de verbinding tussen zorg en veiligheid door: Het oprichten van een werkgroep zorg en veiligheid op Tweestromenland–niveau om de samenwerking tussen partners uit veiligheid- en zorgdomein te versterken; Alle gemeenten in Tweestromenland beschikken inmiddels over een regieteam; Er zijn stappen gezet door bijv. regieteams, lokale en bestuurlijke overleggen zorg en veiligheid.
Deze intensivering dient komende jaren verder doorgezet te worden en behoeft aandacht; Verschillende gemeenten hebben een beleidsadviseur zorg en veiligheid aangesteld; Overleggen tussen burgemeester en wethouder zorg zijn structureel geborgd; Doorontwikkeling zorg- en veiligheidshuizen; Interne politie processen zijn doorontwikkeld en geborgd, behoeft blijvende aandacht i.v.m. het afbreukrisico; Senior zorg & veiligheid politie aangesteld; Proces ingericht rondom werkwijze en samenwerking met instellingen; Er is gewerkt aan een convenant regieteams, dit vraagt om een actieve bijdrage om dit op korte termijn af te kunnen ronden. Regionaal beleid aanpak mensenhandel vastgesteld. Verwarde/ kwetsbare personen De afgelopen jaren is de problematiek rondom de overlast van verwarde personen aangehouden en zelfs toegenomen.
21
1200
1053
1000 756
686
800
854 2019
600
2020
400
2021
200
2022
0 Overlast Door Verward/Overspannen Persoon 500 400 300
2019
200
2020
100
2021
0 Berg en Dal
Beuningen
Druten
Heumen
West Maas en Waal
Wijchen
2022
Overlast Door Verward/Overspannen Persoon
Vooral in Berg en Dal en Wijchen is een toename zichtbaar. De oorzaak hiervoor is moeilijk te duiden. Wel is te zien dat het gaat om een breder maatschappelijk probleem/knelpunt dat lokaal overstijgend is. Landelijk stijgen de cijfers onverminderd door. Het gaat vaak om mensen die tijdelijk ontsporen. Deze mensen zijn ook kwetsbaar en hebben een grotere kans slachtoffer te worden van criminelen die hen werven voor criminele activiteiten. Als specifiek doel was daarom gesteld: Het voorkomen van overlast en criminaliteit door kwetsbare personen weerbaarder te maken en hen toe te leiden naar passende zorg. De volgende stappen zijn hierin gezet. Complexe casuïstiek wordt besproken in de regieteams; Van iedere melding verward persoon wordt een zorgmelding gemaakt; Politie signaleert, registreert en informeert de juiste instanties door het opmaken van een zorgmelding. De politie is betrokken bij overlegvormen m.b.t. specifieke casuïstiek; Politie heeft verschillende bestuurlijke rapportages opgemaakt t.a.v. verwarde personen i.c.m. woonoverlast om de burgemeester in positie te brengen.
22
500
451
450
407
400 350
2019
300
2020
250
205
2021
200
2022
150 100 21
50 0
Nazorg 150 100
2019
50
2020
0
2021 Berg en Dal
Beuningen
Druten
Heumen
West Maas en Waal
Wijchen
2022
Nazorg
Verschillende burgemeesters hebben een tijdelijke huisverbod opgelegd aan plegers van huiselijk geweld. De melding Tijdelijk Huisverbod is vanaf 1 september 2022 geautomatiseerd via het systeem Khonraad, evenals meldingen Wet verplichte GGZ. 15 11 2019
9
10
7
5
2020 2021
3
2022 0 Totaal Opleggen tijdelijk huisverbod 4 3
2019
2
2020
1
2021
0 Berg en Dal
Beuningen
Druten
Heumen
23
West Maas en Waal
Wijchen
2022
De wet tijdelijk huisverbod (WTH) moet zorgen dat de situatie niet verder uit de hand loopt. Het zorgt voor een afkoelingsperiode waarin hulpverlening op gang kan komen. Het gaat dan om hulp voor de pleger van het huiselijk geweld, het slachtoffer en eventuele kinderen. De piek die in de grafiek zichtbaar is zou mogelijk geduid kunnen worden door de coronacrisis en de daarbij opgelegde maatregelen waardoor mensen meer thuis kwamen te zitten (denk aan de verschillende lockdowns). Opvallend is echter dat de piek in iedere gemeente in een ander jaar zichtbaar is. Instellingen Op de problematiek rondom instellingen is afgelopen jaren veel geïnvesteerd, waardoor de problematiek over het algemeen beter beheersbaar is geworden. Er is een wijkagent zorg en veiligheid aangesteld. Er is een netwerk opgebouwd en korte lijntjes hebben gezorgd voor een gezamenlijke aanpak van incidenten in en rondom instellingen. 950
922 895
900
2019
867
850
2020
817
2021
800
2022
750 Totaal Instellingen 800 600
2019
400
2020
200
2021
0
2022 Berg en Dal
Beuningen
Druten
Heumen
West Maas en Waal
Wijchen
Ondanks investering op problematiek rondom instellingen en betere afspraken is toch een stijging van het aantal incidenten zichtbaar. Het proces geeft geen garantie op het aantal incidenten in de instelling, wel op het capaciteitsvraagstuk. De politie tracht zoveel mogelijk aan de voorkant van het probleem te komen. Door de focus op de instellingen te leggen komen wel meer zaken naar boven die voordien niet naar boven kwamen. Aanpak jeugd(overlast) De ontwikkelde aanpak jeugd heeft afgelopen jaren zijn vruchten afgeworpen. Politie geeft aan dat de jeugd over het algemeen goed is aan te spreken en er weinig echt
24
problematische jeugdgroepen in Tweestromenland actief zijn. Desondanks hebben gemeenten toch nog hun handen vol aan de jeugd en blijft een goede concrete aanpak structureel nodig. Voorlichting geven, in gesprek blijven en zicht houden ter voorkomen van crimineel gedrag blijft daarom aandacht behoeven; Er is een nieuwe portefeuillehouder Jeugd bij politie aangesteld; Jeugdgroepen zijn inzichtelijk gemaakt; Jeugdagenten worden opgeleid en in positie gebracht; Bestuurlijke rapportage opgemaakt ten aanzien van jeugdgroep om integraal aan de slag te kunnen; Modelconvenant opgesteld t.a.v. jeugd. 1088
1200
1000
1000 800
643
2019
640
600
2020
400
2021
200
2022
0 Totaal
300 250 200
2019
150
2020
100
2021
50
2022
0 Berg en Dal
Beuningen
Druten
Heumen
West Maas en Waal
Wijchen
De incidenten jeugdoverlast laten de laatste jaren een daling zien (2021) en een flinke daling in 2022. Dit heeft vooral te maken met een meer preventieve- en proactieve integrale aanpak van de jeugd t/m 22 jaar. Door politie en gemeente (straatcoach, jongerenwerk) wordt getracht meer aan de voorkant van het probleem te komen. De inzet van jeugdagenten werpt zijn vruchten af door deze op steeds grotere schaal in te zetten bij evenementen (carnaval en kermissen) en ook samen met de gemeenten op te trekken als het gaat om het houden van preventiegesprekken.
25
1.4 Fysieke veiligheid Verkeer 10
9 8
8
8 2019
6
5
2020
4
2021
2
2022
0 Verkeersongeval Met Dodelijke Afloop 5 4 3 2 1 0
4 3
3
3 2
2 1 1
1 1
1 1
2019
2 2 1
1
1
2020 2021
Berg en Dal
Beuningen
Druten
Heumen
West Maas en Waal
Wijchen
2022
Verkeersongeval Met Dodelijke Afloop 120 99
100 85 80
2019 61
61
2020
60
2021 40
2022
20 0 Verkeersongeval Met Letsel 30
25
25 20 15
25 22
21
22
16 11
13
15
14
11 12
11
10
7 7
8
12
10 11
2020
9 9 6 6
2021
3
5
2019
2022
0 Berg en Dal
Beuningen
Druten
Heumen
Verkeersongeval Met Letsel
26
West Maas en Waal
Wijchen
Er is over het algemeen een toename zichtbaar van het aantal verkeersongevallen. Het aantal dodelijke verkeersongevallen is met name in gemeente West Maas en Waal toegenomen. Het aantal verkeersongevallen met letsel in Berg en Dal, Beuningen en Heumen is gestegen. De politie heeft aandacht voor maandelijkse thema’s binnen verkeer, zoals mono en verlichting. Daarnaast heeft politie gestuurd op handhaving (bonnen) en meegedaan aan landelijke acties zoals 24-uur blauw. Er zijn grootschalige verkeerscontroles uitgevoerd in heel Tweestromenland. Ook is weer ingezet op het donker dagen offensief m.b.v. allerlei acties gedurende de donkere maanden. Verder zijn bij politie drie generalisten en een Senior Verkeer aangesteld. Politiemedewerkers hebben op dit gebied trainingen gevolgd om hun kennis en kunde te verbreden. Voorts zijn mooie resultaten behaald bij controles op het rijden zonder rijbewijs en rijden onder invloed. Langdurige crises Een terugblik op de afgelopen vier jaar laat zien dat de veiligheidswereld grillig is. Andere prioriteiten moeten wijken als er een grote ramp of crisis is, en zeker als deze een langdurig karakter kennen. De impact van langdurige crises zoals de coronacrisis en vluchtelingencrisis op de samenleving, maar ook op de gemeentelijke organisatie, is groot. Binnen Tweestromenland is er veel geleerd van de aanpak in deze crises.
De samenwerking met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid en collega’s van andere gemeenten in Gelderland-Zuid is geïntensiveerd. Men weet elkaar goed te vinden, leert van elkaar en wisselt expertise uit. In het nieuwe plan wordt gevraagd rekening te houden met de tendens van deze langdurige crises en de inzet en capaciteit die dit vergt, zowel tijdens de crisis als de aandacht voor de impact en gevolgen voor de samenleving. In 2020 is binnen de crisisorganisatie in Tweestromenland de piketregeling Officier van Dienst Bevolkingszorg (OvD-Bz) geformaliseerd. Het werken in twee pools en volgens en hard piketregeling heeft deze functie geprofessionaliseerd en draagt bij aan een goede inzetbaarheid en samenwerking tussen de gemeenten in Tweestromenland. De pools blijven daar waar nodig verbeteren en de bestuurders worden betrokken in de werkwijze en monitoring.
27
1.5 Veilige woon- en leefomgeving High Impact Crime 20
17
15 15
2019 10
10
2020
7
2021
5
2022 0 Doodslag/Moord 8
7 6
6
2019 2020
4 2 2
1
2021 2022
0 Totaal
Overvallen 40
36
31
30
20
20
2019 2020
13
10
2021
0
2022 Totaal
Straatroof/zakkenrollerij
Veelvoorkomende criminaliteit 300
268
250
211
200
161
188
2019
150
2020
100
2021
50
2022
0 Totaal Diefstal uit/vanaf personenauto
28
100
78
80
62
60
2019
52
47
2020
40
2021
20
2022
0 Diefstal Personenauto 54
60 50
44
42
2019
34
40 30
2020
20
2021
10
2022
0 Totaal Diefstal Brom-, snor-, fietsen 200
171
170
150
2019
104
103
2020
100
2021 50
2022
0 Winkeldiefstal 345
344
400
338
268
300
2019
200
2020
100
2021
0
2022 Totaal
Diefstal fiets 70 55
60
36
40 20
2019
43
50 30
61
25
25
2020 2021
13
14
2022
10 0 Diefstal In/Uit Bedrijf/Kantoor (Niet Gekwal.)
Gekwal. Diefstal In/Uit Bedrijf/Kantoor
29
300 250 200
2019
150
2020 2021
100
2022 50 0 Diefstal In/Uit Woning (Niet Gekwal.)
Gekwal. Diefstal In/Uit Woning
400 350 300 250 200 150 100
2019
50
2020
0
2021 2022
Vernielingen
30
Bijlage 2. Organisatie en samenwerking Dit hoofdstuk beschrijft de verschillende gremia waarin besluiten worden genomen, afstemming plaatsvindt en wordt samengewerkt aan een veilige samenleving. 2.1 Coördinatie Integraal Veiligheidsbeleid De gemeenten coördineren het integraal veiligheidsbeleid. Helderheid en afstemming over de bestuurlijke inzet is daarbij van belang. De gemeenten zijn bij het realiseren van de ambities en het verder verbeteren van de veiligheidssituatie afhankelijk van diverse partijen. Het gaat daarbij om politie en Openbaar Ministerie, maar ook tal van andere veiligheidspartners. Uitgangspunt is dat de voordelen van samenwerking optimaal benut worden. Indien een veiligheidsonderwerp lokaal van aard is, ligt het primaat uiteraard bij de gemeente in kwestie zelf. Afstemming of ondersteuning vanuit andere gemeenten is hierbij uiteraard wel mogelijk. Er is sprake van een wederzijdse samenhang tussen het IVP en ander beleid. Een actieve uitwisseling met de ondersteunende beleidsterreinen is verwoord in verscheidene beleidsnota’s en convenanten. 2.2 Bestuurlijke afstemming Bestuurlijke afstemming en besluitvorming vindt plaats in het periodiek overleg van de intergemeentelijke gezagsdriehoek Tweestromenland.
Daarnaast komen politie, Openbaar Ministerie en de burgemeester bij elkaar in een lokale driehoek als een casus daarom vraagt of openbare orde problematiek speelt. In het driehoeksoverleg (art. 13 Politiewet 2012) worden door de burgemeester en de Officier van justitie afspraken gemaakt over de inzet van de politie ten behoeve van de handhaving van de openbare orde en de hulpverlening: ten behoeve van de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en de taken ten dienste van justitie. Daarnaast vindt afstemming en sturing plaats op gezamenlijke thema’s en prioriteiten. Verder vindt afstemming plaats in het Districtelijk Veiligheidsoverleg (DVO). Hierin zijn de districtchef van politie, de gebiedsofficier van justitie en de burgemeesters van alle veertien gemeenten in Gelderland-Zuid vertegenwoordigd. Aangevuld met vertegenwoordiging vanuit het RIEC, VRGZ of andere relevante partners. 2.3 Ambtelijke afstemming De ambtelijke afstemming op het gebied van veiligheid vindt naast de lokale afstemming binnen de gemeente ook intergemeentelijk plaats in het zogenaamde IV-overleg. Hierin zijn alle veiligheidsmedewerkers van de zes gemeenten in Tweestromenland vertegenwoordigd inclusief de bestuursondersteuners van politie en OM en de accountmanager van het RIEC.
31
In dit overleg wordt de agenda voor de gezagsdriehoek gezamenlijk besproken en voorbereid en vindt afstemming plaats over integrale veiligheidsthema’s of andere onderwerpen die meerdere gemeenten raken. Daarnaast is er op districtsniveau ambtelijke afstemming in het Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (SIV), waar de strategisch adviseurs van de drie basisteams in GelderlandZuid (Tweestromenland, De Waarden en Nijmegen) aanwezig zijn, aangevuld met de bestuursondersteuners van OM en districtschef politie, de accountmanager van het RIEC en de coördinator van het Veiligheidsnetwerk Oost-Nederland. In dit overleg wordt het DVO voorbereid en vindt afstemming plaats op de geprioriteerde thema’s. Dit draagt bij aan de verbinding en afstemming binnen het district en tussen gezagsdriehoek en DVO, maar helpt ook bij het versterken van elkaar en de effectiviteit door gezamenlijk op te trekken in veiligheidsvraagstukken. 2.4 Thematische werkgroepen Naast deze structurele overleggen zijn er diverse thematische werkgroepen op zowel basisteam- als districtsniveau. De voortgang op de thema’s wordt gemonitord door de bestuurlijke regiegroep ondermijning (BRO) bestaande uit bestuurlijke vertegenwoordiging vanuit politie, OM, RIEC, provincie, belastingdienst en een aantal burgemeesters die de veertien gemeenten in Gelderland-Zuid vertegenwoordigen.
2.5 Samenwerking De verscheidenheid aan onderwerpen en een toename hiervan noodzaakt gemeenten om ambtelijk intensief samen te werken en daarmee de werklast te delen. Communicatie over veiligheid is in beginsel toegespitst op de lokale situatie. Integrale afstemming tussen veiligheidspartners en de zes gemeenten verbetert de kwaliteit van de communicatie. Eenduidige communicatie over bepaalde thema’s draagt hieraan bij. Denk aan bijvoorbeeld de communicatie rondom de aanpak ondermijning en de aanpak veilig buitengebied. Gemeenten werken hierbij veel samen met andere zorg- en veiligheidspartners, zoals: politie, Openbaar Ministerie, Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, Zorg- en veiligheidshuis Rijk van Nijmegen, Veilig Thuis, Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC), de omgevingsdiensten en uiteraard onze inwoners, bedrijven en instellingen.
32
Bijlage 3. Verklarende woordenlijst Afkortingen functies/-partners en overleggen AOV/IV: Ambtenaar openbare orde en veiligheid/ ambtenaar integrale veiligheid BOA: Buitengewoon opsporingsambtenaar BRO: Bestuurlijke regiegroep ondermijning CCV: Centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid DVO: Districtelijk veiligheidsoverleg GGD: Gemeentelijke gezondheidsdienst ODR/ODRN: Omgevingsdiensten OM: Openbaar Ministerie OTSL: Ondermijningsteam Tweestromenland OvD-Bz: Officier van Dienst Bevolkingszorg PVO: Platform Veilig Ondernemen Regieteam (in een aantal gemeenten sociaal team of kernteam geheten): Een regieteam helpt mensen die te maken hebben met complexe problemen op meerdere levensgebieden: coördinatie in begeleiding aan gezinnen. RIEC: Regionaal Informatie en Expertisecentrum. Het RIEC richt zich op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Het verbindt informatie, expertise en krachten van de verschillende overheidsinstanties. SIV: Samenwerkingsverband integrale veiligheid Gelderland-Zuid VNG: Vereniging van Nederlandse Gemeenten VRGZ: Veiligheidsregio Gelderland-Zuid ZVH: Zorg- en Veiligheidshuis. Een samenwerkingsverband waar de justitiële keten en de zorgen welzijnsketen aan elkaar worden gekoppeld. Het doel is om op een zo effectief mogelijke manier criminaliteit, recidive en overlast tegen te gaan en daarmee de (sociale) veiligheid te vergroten.
Overige afkortingen BIBOB: Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur GRIP: Gecoördineerde Regionale incidentbestrijdingsprocedure HIC: High Impact Crimes IVP: Integraal Veiligheidsplan MJBP: Meerjarenbeleidsplan MKB: Midden- en Kleinbedrijf MMA: Meld Misdaad Anoniem PGA: Persoonsgebonden Aanpak PGB: Persoonsgebonden budget
33
VVC: Veelvoorkomende criminaliteit Wmo 2015: Wet maatschappelijke ondersteuning. Gemeenten moeten ervoor zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. De gemeente geeft ondersteuning thuis via de wmo. WTH: Wet tijdelijk huisverbod. De wet geeft de burgemeester de bevoegdheid om een persoon van wie een ernstige dreiging van huiselijk geweld uitgaat, de toegang tot zijn woning te ontzeggen. Wvggz: Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg vanwege een psychische aandoening. De crisismaatregel in de wvggz is een beslissing van de burgemeester waarmee verplichte zorg toegepast kan worden.
34