Bijlage 8 Memo Voorontwerp - invulling ambities Masterplan 194857 V2

Memo

Voorontwerp Vitaal Centrum Malden - invulling ambities Masterplan

Aan

:

Raadsleden gemeente Heumen

Van

:

Het college van burgemeester en wethouders

Doc.nr

:

194857 (zaaknummer 132261)

Datum

:

28 november 2023

Aanleiding Een belangrijke aanleiding voor de planvorming voor Vitaal Centrum Malden is het tekort aan wonen in het centrum van Malden en de zorgen met betrekking tot de toekomstige ruimtelijke kwaliteit, bereikbaarheid en leefbaarheid van het dorpscentrum. In Vitaal Centrum Malden gaan we de bestaande woningbouwvoorraad verdichten vanwege de grote woningbouwopgave. Met het realiseren van woningbouw in het centrum ontstaan er koppelkansen om tegelijkertijd de gevolgen van de klimaatverandering in onze ruimtelijke ontwikkelingen mee te nemen. We willen een gezond en leefbaar centrum creëren, dat bestand is tegen veranderende klimaatomstandigheden, zoals droogte, hitte en extreme regenval. Daarnaast zorgt de integrale aanpak van het project dat het centrumgebied wordt versterkt als verblijfsruimte, dat het de economische vitaliteit van het centrumgebied vergroot en dat het zorgt voor meer sociale cohesie en een verbetering van de leefomgeving. Ten aanzien van de herinrichting van de openbare ruimte in Vitaal Centrum Malden geeft het Voorontwerp Vitaal Centrum Malden (doc.nr. 194047) invulling aan de ambities zoals deze gesteld zijn in het Masterplan Centrum Malden en op 16 december 2021 door de raad zijn vastgesteld.

Het Voorontwerp betreft de resultaten van het ontwerpproces en is noodzakelijk voor de verdere besluitvorming ten aanzien van de ontwerp- en realisatiefase Het Voorontwerp voor de herinrichting van de openbare ruimte in Vitaal Centrum Malden voldoet aan de onderzoeksopzet zoals geformuleerd in het Plan van Aanpak van 28 februari 2023 (doc.nr. 156283 en aan de rapportage Programma van Eisen Vitaal Centrum Malden (doc.nr. 137296). Tevens geeft het Voorontwerp invulling aan de gestelde ambities in het Masterplan Centrum Malden, zijnde: o het vergroenen en klimaatbestendig maken van de openbare ruimte; o het verbeteren van de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en het opwaarderen van de parkeerfaciliteiten; o het aansluiten bij nieuwbouw ontwikkelingen en herontwikkelingen in het centrumgebied; o het aantrekkelijker maken van het aanbod van winkels, horeca en culturele voorzieningen; o extra aandacht voor de inclusieve samenleving en inpassing cultuurhistorische waarden.

Pagina 1

*CONCEPT*

Doel memo Deze memo beschrijft op welke wijze in het Voorontwerp Vitaal Centrum Malden invulling wordt gegeven aan de ambities, zoals deze gesteld zijn in het Masterplan Centrum Malden. Het ontwerpboek Voorontwerp Vitaal Centrum Malden is bijgevoegd als bijlage 2. Het overzichtsblad en doorsnede van het Voorontwerp Vitaal Centrum Malden is bijgevoegd als bijlage 3. Kijk voor de film van het Voorontwerp Vitaal Centrum Malden op: Centrumplan Malden - landschapsinrichting - YouTube

Ambitie: vergroenen en klimaatbestendig maken van de openbare ruimte Het klimaat verandert. Dit heeft grote gevolgen voor mens, natuur en milieu. We zijn dus genoodzaakt om maatregelen te nemen om beter bestand te zijn tegen hitte, droogte en extreme regenval. De rol van groen, watermanagement, de manier van bouwen en de inrichting van de openbare ruimte zijn hierbij cruciaal. In het ontwerp voor de openbare ruimte is gekozen voor het concept vergroening van het dorpscentrum zelf. Dit om de verblijfskwaliteit te vergroten en tegelijkertijd het microklimaat en de waterhuishouding te verbeteren. De huidige, grotendeels versteende situatie wordt omgevormd naar een groene en functionele inrichting, waarin functies zoals verblijven en ontmoeten, verbinden en spelen een plek hebben. De markt blijft op het plein tussen de kerk en Rijksweg, waar ook voor festiviteiten rekening wordt gehouden met voldoende beschikbare ruimte. Het hart van het Kerkplein bestaat uit een betegelde driehoek, waaruit zogenoemde ‘bedriegertjes’ spuiten. De draagkrachtige en daardoor multifunctionele constructie van de waterpartij, maakt het mogelijk om hier ook de markt te houden. Een vijftal karakteristieke lindes wordt verplant naar de ruimte tussen kerk en gemeentehuis en zal daarmee de sfeer van het oorspronkelijk dorpskarakter plaatselijk terugbrengen en versterken.

Op de overgang naar de Rijksweg is een langwerpige zittribune gesitueerd, waardoor het plein naar binnen is gericht en op een veilige en besloten manier wordt begrenst, maar zichtlijnen naar het winkelcentrum behouden blijven.

Figuur : Kerkplein met langwerpige zittribune en bedriegertjes

 Pagina 2

De status van de Rijksweg als doorgaande route wordt geaccepteerd. De middenberm van de Rijksweg wordt ingeplant met lage, bloeiende beplantingen, waardoor de biodiversiteit wordt verhoogd. De bestaande lichtmasten verliezen hun functie en worden ingekort tot lage siersokkels, waardoor een karakteristiek element wordt ingepast en de verkeersveiligheid sterk wordt verbeterd. Nieuwe dubbelmasten verlichten de Rijksweg. Parkeerplaatsen bij de Promenade worden uitgevoerd in grasparkeervakken met verharde uitstapstroken. De vergroening van het gemeentehuis dient als aanstekelijk voorbeeld voor omliggende panden in het winkelcentrum. Diverse hoge gebouwen die daar zijn gesitueerd, bevatten grote blinde gevels, die zich uitstekend voor vergroening lenen. Met zeer weinig ruimtebeslag, kan op betaalbare wijze een groots vergroenend effect optreden. Ambitie: verbeteren van verkeersveiligheid, bereikbaarheid en het opwaarderen van de parkeerfaciliteiten In het ontwerp van de openbare ruimte wordt veel aandacht besteed aan het verbeteren van de verbindingen voor langzaam verkeer. De Rijksweg zal hiervoor niet wordt onderbroken, maar de oversteekbaarheid voor fietsers en voetgangers zal sterk worden verbeterd. Tevens worden ook alle oost-west verbindingen verbeterd en in het oostelijk deel van het plan worden alle looproutes ten behoeve van detailhandel, horeca en recreatie verbeterd.

Om de langzaam verkeersgebruiker te stimuleren, wordt in ruime mate voorzien van (beveiligde) fietsenstallingen. De verkeersveiligheid, met de nadruk op langzaamverkeersrouting, is in het algemeen een belangrijk uitgangspunt voor de herinrichting van het hele centrum. Voor het deelgebied Kerkplein komt dit bijvoorbeeld tot uitdrukking in een veilige oversteekplaats met aansluitende loopverbindingen richting het centrum en basisschool De Komeet. Ter plaatse van Maldensteijn wordt de fietsoversteek vanaf de Broeksingel verbeterd. De zuidelijke oversteekplaats nabij het gemeentehuis ligt in een belangrijke langzaam verkeer route en vormt de directe verbinding tussen het Kerkplein en de Promenade. In Bijlage 4 zijn de belangrijkste Loop- en fietsroutes in Vitaal Centrum Malden aangeduid.

Figuur : Looproute naar winkelcentrum

Opwaarderen parkeerfaciliteiten Rondom het winkelcentrum bestaat de openbare ruimte voor het grootste deel uit parkeerruimte voor auto’s. Door optimaal ruimtegebruik en met inpassing van de bestaande layout van toegangswegen en parkeervoorzieningen, kan aan de zuidzijde van het winkelcentrum een brede langzaam verkeer zone worden ingericht.

 Pagina 3

Deze zone biedt ruimte voor geclusterde fietsparkeergelegenheid, afgewisseld met bloeiende groenperken, bomen en zitranden. Autoparkeerplaatsen rondom het winkelcentrum en op het Kerkplein worden uitgevoerd in grasparkeertegels met naastgelegen verharde uitstapstroken. Ambitie: aansluiten bij nieuwbouw en transformatie ontwikkelingen In Vitaal Centrum Malden gaan we de bestaande woningbouwvoorraad verdichten vanwege de grote woningbouwopgave. Belangrijk bij het verdichten is ook de betaalbaarheid van woningen. Het toevoegen van betaalbare woningen aan de woningvoorraad in het Vitaal Centrum Malden is hierbij van groot belang. Momenteel voegen we 60% betaalbare woningen toe. In een bestaande omgeving woningen toevoegen is van groot belang voor de leefbaarheid van het centrum van Malden, maar is een uitdaging voor de daadwerkelijke realisatie. In het Voorontwerp Vitaal Centrum Malden hebben we in nauwe samenwerking met de betreffende stakeholders aandacht besteed aan de aansluiting van de openbare ruimte op de nieuwbouwontwikkelingen van locaties Steenhuys, De Muse, Raedstaete, H. Antonius Abt kerk en noordzijde Kerkplein.

Ambitie: aantrekkelijker maken van het aanbod van winkels, horeca en culturele voorzieningen Het centrum van Malden is de plek waar inwoners komen voor ontmoeting, winkelen, werken, recreëren, ondernemen, beleven en verblijven en waar het vooral ook fijn is om te wonen. Malden is gebaat bij een aantrekkelijk en vitaal dorpshart. Door consequente toepassing van materiaalgebruik in combinatie met vergroening, zal een goed toegankelijke, aantrekkelijke en veilige routing voor voetgangers ontstaan, waarin de vier entrees van het winkelcentrum als hoogwaardige accenten zijn opgenomen. Het groen vormt een fraaie aankleding van de lange winkelgevels aan de west-, zuid en oostzijde van het overdekte winkelcentrum Malden. Naast groen worden deze zones rondom het winkelcentrum aangekleed met zitranden, zodat tevens een aantrekkelijk verblijfsgebied ontstaat dat winkels en horeca met elkaar zal verbinden. Het Kerkplein wordt omgevormd tot een speels ‘waterplein’ waar mensen elkaar ontmoeten en waar kinderen spelen. De zittribune maakt het plein tot een naar binnen gekeerde, omsloten en veilige verblijfsplek. Het centrumgebied wordt hiermee een aantrekkelijke openbare ruimte waardoor de leefbaarheid en de economische vitaliteit worden vergroot.

Figuur : Groene zones met zitranden

 Pagina 4

Ambitie: extra aandacht voor de inclusieve samenleving, inpassing cultuurhistorische waarden en verduurzaming van de openbare ruimte. Inclusieve samenleving In het Voorontwerp is veel aandacht besteed aan de inclusieve samenleving, zodat iedereen volwaardig kan meedoen en gebruik kan maken van de openbare ruimte. Een belangrijk uitgangspunt voor de herinrichting is dan ook dat de langzaamverkeer-route geschikt is voor minder mobiele personen. Voor het deelgebied Kerkplein komt dit bijvoorbeeld tot uitdrukking in een goed toegankelijke oversteekplaats met aansluitende obstakelvrije loopverbindingen. De noordelijke oversteekplaats richting het winkelcentrum vormt een belangrijke en directe verbinding voor onder andere ouderen uit Malderburch. Op deze locatie worden de huidige trappartij en keermuur vervangen door een gebogen hellingbaan die de entree van het winkelcentrum makkelijk toegankelijk maakt. In de volgende fase van het Definitief ontwerp wordt gedetailleerd gekeken naar de oversteekbaarheid en inclusieve inrichting van de openbare ruimte. De locaties van zitbanken worden dan bepaald, het hoogteplan voor de verharding wordt gemaakt en de hellingbanen worden bepaald. Vanaf de start van de Definitief ontwerpfase zal de verkeersveiligheid, oversteekbaarheid en inclusiviteit met de Burger Advies Raad (BAR) nader worden vorm gegeven.

Cultuurhistorische waarden Tussen de centrale waterpartij op het Kerkplein en de noordelijke oversteekplaats over de Rijksweg liggen de ondergronds restanten van de fundatie van de in 1960 afgebroken Rooms katholieke Kerk. Door de hoekpunten van dit bouwwerk in het straatwerk te markeren blijft de oude locatie van de kerk zichtbaar. In de komende fase naar Definitief Ontwerp wordt samen met Stichting Heemkunde Malden en het Erfgoedplatform gekeken op welke wijze dit stukje Maldense geschiedenis het beste verteld kan worden. Dit kan bijvoorbeeld door middel van informatiepanelen, of door (digitale geprojecteerde) afbeeldingen van de oude kerk of bijvoorbeeld QR codes nabij de markering te plaatsen. Door het scannen van de QR codes kan ‘het verhaal van Malden’ worden beluisterd. Verduurzaming van de openbare ruimte In de komende fase naar Definitief Ontwerp wordt samen met verschillende leveranciers gekeken op welke wijze we verduurzaming van de openbare ruimte kunnen realiseren. Hierbij valt te denken aan het gebruik van circulaire producten zoals hernieuwbare buitenbanken van biobased materialen en circulaire bestratingsmaterialen. Tevens worden de opties verkend voor het realiseren van elektrisch laden voor zowel de auto’s als voor de fietsen op de pleinen in Vitaal Centrum Malden, mogelijk gecombineerd met parkeren onder zonnepanelen op het Zuidplein.

 Pagina 5