Bijlage 2 - Toelichting Gedragscode integriteit raad gemeente Heumen 2024

Toelichting - Gedragscode integriteit raad gemeente Heumen 2024 In deze toelichting worden alleen de bepalingen behandeld die een verdere toelichting behoeven. Paragraaf 1 Algemene bepalingen De gedragscode geldt niet enkel voor raadsleden, maar ook voor commissieleden daar waar van toepassing. Paragraaf 2 Voorkomen van belangenverstrengeling Het betreft een uitwerking van de wettelijke verplichting om nevenfuncties openbaar te maken (artikel 12 gemeentewet). De informatie wordt neergelegd in een openbaar register. Het raadslid is verantwoordelijk voor de tijdige aanlevering van de informatie en voor de actualiteit daarvan. Hiermee is voor iedereen na te gaan of er van belangenverstrengeling sprake is. Verboden overeenkomsten/handelingen en onverenigbare functies zijn in respectievelijk in de Kieswet (Artikelen X7, X7a en X8) en de gemeentewet (artikel 13) te vinden. De recente wetswijziging (2023) heeft o.a. beoogd de bepalingen omtrent belangenverstrengeling te verduidelijken en aan te scherpen. Artikel 28 stelt nu duidelijk “Een lid van de raad neemt niet deel aan de beraadslaging en stemming over: a. een aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken; b. de vaststelling of goedkeuring der rekening van een lichaam waaraan hij rekenplichtig is of tot welks bestuur hij behoort.

De wetgever geeft hiermee aan dat de gemeenteraad als bestuursorgaan zijn taak zonder vooringenomenheid moet vervullen en daarmee ook dat persoonlijke belangen van raadsleden de besluitvorming niet beïnvloeden. Dit komt er op neer dat naast de bestaande wetstekst dat een raadslid zich moet onthouden van stemming nu ook is opgenomen dat men zich moet onthouden van beraadslaging (Artikel 28 gemeentewet). Ook tijdens de beraadslaging kan een raadslid immers de uitkomst van de besluitvorming beïnvloeden. Bovendien wordt de kern van het werk als lid van de raadslid niet alleen gevormd door de stemming aan het eind, maar (juist) ook door de beraadslagingen die daaraan voorafgaan. Denk bijvoorbeeld aan het woord voeren tijdens de vergadering en het indienen van moties en amendementen. Het woord “persoonlijk” in het begrip “persoonlijk belang” doelt op ieder belang dat niet behoort tot de belangen die het bestuursorgaan moet behartigen uit hoofde van de hem opgedragen taak. Zaken die het raadslid direct of indirect aangaan, zijn onder meer familierelaties, eigendommen, financiële belangen (zoals aandelen), of bestuurslidmaatschappen van gesubsidieerde instellingen. Soms staat een onderwerp ter besluitvorming op de politieke agenda waarbij een raadslid direct of indirect persoonlijk betrokken is.

De wet noemt dat ‘een aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als raadslid is betrokken’, of ‘de vaststelling of goedkeuring der rekening van een lichaam waaraan hij rekenplichtig is of tot welks bestuur hij behoort’. In deze gevallen moet betrokkene zelf de afweging maken of het nodig is zich van beraadslaging en stemming te onthouden. Als hij concludeert dat hij (de schijn van) belangenverstrengeling moet tegengaan, dan zal hij niet meestemmen. De verantwoordelijkheid daarvoor legt de wet dus allereerst bij betrokkene zelf.

Zaak Document

: :

200256 204884

Het bestuursorgaan waakt ertegen dat tot het bestuursorgaan behorende of daarvoor werkzame personen die een persoonlijk belang bij een besluit hebben, de besluitvorming beïnvloeden (artikel 2:4, tweede lid, Algemene wet bestuursrecht). Paragraaf 3 Informatie Een ieder die is betrokken bij de uitvoering van de taak van een bestuursorgaan en daarbij de beschikking krijgt over gegevens waarvan hij het vertrouwelijke karakter kent of redelijkerwijs moet vermoeden, en voor wie niet reeds uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift ter zake van die gegevens een geheimhoudingsplicht geldt, is verplicht tot geheimhouding van die gegevens, behoudens voor zover enig wettelijk voorschrift hem tot mededeling verplicht of uit zijn taak de noodzaak tot mededeling voortvloeit (artikel 2:5 Algemene wet bestuursrecht). Dit geldt zowel voor schriftelijke informatie als mondelinge informatie. Mondelinge informatie in besloten raadsvergaderingen is van rechtswege geheim. Het schenden van de geheimhoudingsplicht is een misdrijf (artikel 272 Wetboek van Strafrecht). Het is belangrijk de juiste maatregelen te treffen om te voorkomen dat onbevoegden vertrouwelijke en/of geheime gegevens kunnen bezitten, raadplegen of beschadigen. Daarbij moet in de digitale setting worden gedacht aan de beveiliging van de computer, smartphones e.d.

met wachtwoorden en het niet onbeheerd achterlaten van USB-sticks met vertrouwelijke/geheime informatie. Paragraaf 4 Omgang met geschenken en uitnodigingen 4.1 Accepteren geschenken In de gedragscode is uitgangspunt dat geschenken, faciliteiten en diensten niet worden geaccepteerd als hiermee de onafhankelijke positie van het raadslid kan worden beïnvloed. Dat is in ieder geval aan de orde in onderhandelingssituaties. Is daarvan geen sprake dan kunnen om praktische redenen incidentele kleine geschenken (met een geschatte waarde van € 50 of minder) door het raadslid worden aanvaard, echter nooit op het huisadres. Duurdere geschenken worden niet aanvaard. Zij worden teruggestuurd of eigendom van de gemeente die zorgt voor een goede bestemming van het geschenk. In een openbaar register worden opgenomen welke geschenken van meer dan € 50 de gemeente heeft aanvaard en welke bestemming daaraan is gegeven. 4.2 & 4.3 Deelname excursie en evenementen & Accepteren buitenlandse reizen Het gaat hier om excursies, evenementen en buitenlandse reizen die betrokkene als raadslid aanvaardt. Excursies, evenementen en buitenlandse reizen in de hoedanigheid van lid van een politieke partij vallen hier dus niet onder.

Paragraaf 5 Gebruik van voorzieningen van de gemeente Aan raadsleden worden rechtspositionele voorzieningen, vergoedingen en andere verstrekkingen geboden die een goed functioneren van de raadsleden mogelijk maken. Nadere regels hiervoor zijn gesteld in de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden gemeente Heumen 2019. Paragraaf 6 Uitvoering gedragscode De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan en als zodanig verantwoordelijk voor de inhoud van de gedragscode, voor een eenduidige interpretatie daarvan en voor wijziging/aanvulling daarvan bij onduidelijkheden of leemtes. Nadere afspraken over de werkwijze die gevolgd wordt wanneer een incident of een vermoeden van een integriteitsschending zich voordoet, worden uitgewerkt in een apart document.

Zaak Document

: :

200256 204884