Bijlage 2 Ontwerpboek Voorontwerp Vitaal Centrum Malden 194046

Voorlopig ontwerp Vitaal Centrum Malden Gemeente Heumen

Voorlopig Ontwerp Vitaal Centrum Malden Gemeente Heumen

Project

Projectnummer Herinrichting openbare ruimte P22-0623 Vitaal Centrum Malden

Datum

Opgesteld door

Gecontroleerd door

16-11-2023

Hans Snaterse Lars Verschuur

Bernard Mol

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE ________________________________________ ________________________________________ 3 INLEIDING ________________________________________ ________________________________________ 4 KLOOSTERHOF & NOORDPLEIN________________________5 INGANG OOST & RONDGANG __________________________6 __________________________6 ZUIDPLEIN_________________________________________ _________________________________________ 7 KERKPLEIN EN PROMENADE __________________________9 __________________________9

INLEIDING Voor u ligt het voorlopig ontwerp (VO) voor de herinrichting van de openbare ruimte in Vitaal Centrum Malden. Dit is het resultaat van een ontwerp- en besluitvormingsproces dat reeds in 2012 is gestart. Na de vaststelling van het Masterplan Centrum Malden op 16 december 2021 is in de zomer van 2022 gestart met inventariserende gesprekken met betrokkenen om te komen tot een programma ven eisen en wensen. Op basis van het programma van eisen en wensen is een voorlopig ontwerp opgesteld dat tijdens de bewonersavond is gepresenteerd op 9 oktober 2023. In het voorliggende document worden de ontwerpen van de deelgebieden in het centrum kort omschreven en licht de nadruk van het ontwerp op het beleven. In de bijlage is het bovenaanzicht van het totaalontwerp toegevoegd en wordt een doorsnede getoond van het toekomstige kerkplein. In deze nadere toelichting op het ontwerp zullen we de verschillende deelgebieden langslopen, waarbij het ontwerp in bovenaanzicht en visualisaties verbeeld is. De kernzaken, zoals deze aansluiten op de ambities, zijn in tekst toegevoegd als onderbouwing op het ontwerp. Als onderverdeling van het gebied zijn de volgende deelgebieden onderscheiden:  Kloosterhof en Noordplein  Ingang winkelcentrum aan oostzijde en Rondgang  Zuidplein  Promenade & Kerkplein

KLOOSTERHOF & NOORDPLEIN Kloosterhof en Noordplein zijn twee deelgebieden waarbij de functie van parkeren primair is vertegenwoordigd. De indeling van wegen en parkeerplaatsen is geoptimaliseerd, waardoor meer ruimte is ontstaan tussen de parkeervakken voor vergroening met bomen en lage beplanting. Een deel van deze groenstroken is zo gedimensioneerd, dat regenwater via het straatwerk oppervlakkig afstroomt en beplanting van water voorziet. Overtollig regenwater wordt ondergronds opgevangen in een infiltratiesysteem, waardoor het grondwater wordt aangevuld en wateroverlast wordt verminderd. Een veilige en aantrekkelijke loop-/ fietsroute verbindt Kloosterhof en Noordplein met elkaar en ontsluit de noordoostelijke entree van het winkelcentrum. Langs deze route is op meerdere locaties voldoende fietsparkeergelegenheid gesitueerd. De noordoostelijke entree van het winkelcentrum wordt benadrukt door het aanbrengen van accenten in het straatwerk, vergroening en zitgelegenheid. In deze deelgebieden zijn 6 extra autoparkeerplaatsen toegevoegd.

INGANG OOST & RONDGANG Aan de Schoolstraat ligt de oostelijke entree van het winkelcentrum. Het vormt één van de vier entrees van het overdekte winkelcentrum en is daardoor onderdeel van de Rondgang. Dit is de voetgangerszone die rondom het overdekte winkelcentrum loopt en daarmee de verbinding vormt tussen alle deelgebieden van het centrumplan. Door consequente toepassing van materiaalgebruik in combinatie met vergroening, zal een herkenbare, goed toegankelijke en veilige routing voor voetgangers ontstaan, waarin de vier entrees als hoogwaardige accenten zijn opgenomen.

Ingang Noordwest

Ingang Noordoost

Ingang Oost zal, samen met de andere entrees, op herkenbare en uniforme wijze meer geaccentueerd worden. Een toename van groen rondom de entree in de vorm van hagen en zijdelings geplaatste groenvakken, zal de gesitueerde fietsparkeervoorziening deels camoufleren. De bestaande bushalte en verhoogde groenplateaus worden geïntegreerd. Voor een evenwichtige parkeerbalans van het totale centrumplan zal naar een compensatie van de Promenade gezocht moeten worden. Ingang Oost

Ingang West

Ingang Zuid

ZUIDPLEIN Het deelgebied Zuidplein bestaat voor het grootste deel uit parkeerruimte voor auto’s. Door optimaal ruimtegebruik en met inpassing van de bestaande lay-out van toegangswegen en parkeervoorziening, is langs de west- en noordzijde een brede langzaam verkeer zone voor voetgangers en fietsers gecreëerd. Deze zone biedt ruimte voor geclusterde fietsparkeergelegenheid, afgewisseld met bloeiende groenperken, bomen en zitranden. Voor het creëren van de langzaam verkeerzone aan het Zuidplein hoeven slechts 4 autoparkeerplaatsen elders te worden gesitueerd. De bewaakte fietsenstalling, die omwille van vergroening van de Promenade naar de noordzijde van het Zuidplein is overgeplaatst, is hier onderdeel van. Deze langzaam verkeer zone maakt de zuidelijke entree van het winkelcentrum op een aantrekkelijke wijze toegankelijk. De langzaam verkeerszone loopt door in de Promenade en via de voetgangersoversteekplaatsen over de Rijksweg door naar het Kerplein.

De brede langzaam verkeer zone voor voetgangers en fietsers biedt ruimte voor een bewaakte fietsenstalling en voldoende overige fietsparkeergelegenheid, zitranden en verspreid liggende groenperken. Het groen vormt een fraaie aankleding van de lange winkelgevel en bestaat uit lang bloeiende sierbeplantingen, afscheidende hagen en schaduw verzorgende bomen. (Deze verbeelding toont een groenvak met een ronde zitrand en fietsparkeerstalling. In tegenstelling tot deze verbeelding worden in het voorontwerp de groenvakken gesitueerd aan de winkelzijde en de fietsparkeerstalling aan de zijde van de parkeervakken.)

PROMENADE & KERKPLEIN Promenade De Promenade vormt de zone tussen de Rijksweg en de westzijde van het overdekte winkelcentrum. Ondanks de doorsnijding van deze provinciale weg, vormt de inrichting van het gebied één geheel met het Kerkplein. Twee zebraoversteken vormen de verbindingen voor voetgangers en fietsers. De meest noordelijke van de twee vormt de verbinding tussen de noordelijk aangrenzende woonwijk, via het Kerkplein, met de westentree van het winkelcentrum. In deze wijk ligt onder andere het verzorgingstehuis Malderburch, waardoor bijvoorbeeld ouderen van deze directe route naar het centrum profiteren. De zuidelijke zebraoversteek vormt in het centrum een belangrijke ontsluiting voor langzaam verkeer tussen het westelijke en oostelijk deel van Malden, via het Kerkplein en Zuidplein. Vanaf de zebraoversteken is het winkelcentrum via twee hellingbanen goed toegankelijk voor voetgangers en fietsers. Aan het einde van de hellingbanen zijn voldoende fietsenstallingen gesitueerd. Om op de Promenade tot een ruimtelijke en aantrekkelijke inrichting te komen, is de beveiligde fietsenstalling verplaatst naar de kop van het Zuidplein. Overige versnippering als gevolg van ongewenste obstakels zoals hekken en afzettingen wordt voorkomen door de nieuwe groene inrichting, die ook het aanwezige horecaterras op een beschutte wijze integreert.

De middelste van de drie aanwezige karakteristieke natuurstenen keermuren zal verdwijnen. Dit geeft ruimte om een goed toegankelijke hellingbaan aan te leggen tussen de oversteekplaats en de westelijke ingang van het winkelcentrum. De overige muren worden behouden en rondom ingebed met een (bio)diversiteit aan bloeiende en nectardragende beplantingen, bestaande uit vaste planten, heesters en bomen. Op meerdere goed bereikbare en strategische locaties zijn opstelplaatsen voor fietsen en winkelwagens gesitueerd. Autoparkeerplaatsen worden, net als aan de overzijde bij het Kerkplein, uitgevoerd in grasparkeertegels met naastgelegen verharde uitstapstroken. Het aantal autoparkeerplaatsen verminderd in dit deelgebied. Voor een evenwichtige parkeerbalans van het totale centrumplan zal naar een compensatie van deze autoparkeerplaatsen gezocht moeten worden. Het streven is om de middenberm van de Rijksweg door de provincie te laten vergroenen, zodat deze aansluit bij de vergroening van de openbare ruimte in het centrum van Malden. De bestaande karakteristieke lichtmasten worden in hoogte en functie teruggebracht naar lage siersokkels, waardoor de verkeersveiligheid sterk wordt verbeterd.

Kerkplein Het Kerkplein omvat grofweg de openbare ruimte tussen de Rijksweg en het straatje Kerkplein ter hoogte van basisschool De Komeet. Diverse prominente gebouwen zijn op of aan het Kerplein gesitueerd, zoals het gemeentehuis, de H. Antonius Abtkerk, multifunctioneel centrum Maldensteijn en de Muse. De huidige, grotendeels versteende situatie zal worden omgevormd naar een groene en functionele inrichting, waarin functies zoals verblijven en ontmoeten, verbinden en spelen een plek hebben. De markt kan op het Kerkplein worden gehouden en ook voor evennementen is voldoende ruimte beschikbaar. Het hart van het plein bestaat uit een betegelde driehoek, waaruit zogenoemde ‘bedriegertjes’ spuiten. De draagkrachtige en daardoor multifunctionele constructie van de waterpartij, maakt het mogelijk om hier ook de markt te houden. Deze driehoekige waterpartij vormt het knooppunt van drie gekleurde straatwerkvlakken die het Kerkplein een speels karakter geven. Het Kerkplein wordt aan de Rijksweg-zijde begrensd door het plaatsen van een langwerpige zittribune, gecombineerd met een groene inkleding vanaf de Rijksweg. Hierdoor ontstaat een meer besloten Kerkplein met een veilige afbakening aan de zijde van de Rijksweg.

De ruimte tussen de hoofdentree van de kerk en het gemeentehuis, krijgt een centraal gelegen groeneiland, waar de ontsluitende weg als een lus met aangrenzende groenparkeervakken omheen ligt. Hier is voldoende ruimte gecreëerd voor aankomst en vertrek van trouwerijen en begrafenissen en kerk- en gemeentehuisbezoek. Verhoogde groenborders vormen in combinatie met de aanleg van gevelvergroening, een ‘natuurlijke’ schil om het gemeentehuis. Het aanwezig hoogteverschil rondom deze gebouwen is zichtbaar gemaakt door grondkerende zitranden, trappartijen en hellingbanen, die de diverse entrees ontsluiten. De verkeersveiligheid, met de nadruk op langzaamverkeersrouting, is in het algemeen een belangrijk uitgangspunt voor de herinrichting van het hele centrum. Voor het deelgebied Kerkplein komt dit bijvoorbeeld tot uitdrukking in een veilige zebraoversteek met aansluitende loopverbindingen richting het centrum en basisschool De Komeet. Ter plaatse van de toerit naar de parkeergarage onder Maldensteijn wordt de fietsoversteek vanaf de Broeksingel verbeterd. Voor het gebouw de Muse staan een aantal karakteristieke lindes. De huidige verharding maakt plaats voor ruimte met gazon en voorjaarsbollen, waardoor het gevoel van de oorspronkelijke dorpsbrink weer plaatselijk zichtbaar is.

Nabij de begraafplaats aan de noordzijde van het kerkplein, staat een nader te definiëren ontwikkeling gepland, die de noordkop van het Kerkplein zal begrenzen. Door deze nieuwbouw zal een vijftal karakteristieke lindes worden verplant naar de ‘groeneilandjes’ tussen kerk en gemeentehuis. Het behoud van dit waardevol groen, zal de sfeer van het oorspronkelijk dorpskarakter versterken. Op de locatie waar de centrale waterpartij richting noordelijke zebra verdraaid, liggen ondergronds de restanten van de fundatie van de in 1960 afgebroken Rooms katholieke Kerk. Door een markering in het straatwerk van de hoekpunten van dit bouwwerk, aangevuld met informatiepanelen en/of afbeeldingen, kan het verhaal van dit stukje Maldense geschiedenis worden verteld. Autoparkeerplaatsen worden, net als aan de overzijde bij de Promenade, uitgevoerd in grasparkeertegels met aangrenzende uitstapstroken. Er is een toename van 6 extra autoparkeerplaatsen.

In overleg en na toestemming van de provincie zal de middenberm worden vergroend. De bestaande stenen lichtmasten verliezen hun functie en worden ingekort tot lage siersokkels, waardoor een karakteristiek element wordt ingepast en de verkeersveiligheid sterk wordt verbeterd. Nieuwe lichtmasten met dubbele uithouders verlichten de Rijksweg. De zuidelijke zebraoversteek nabij het gemeentehuis vormt een belangrijke langzaam verkeer route tussen oostelijk en westelijk Malden en vormt de directe verbinding tussen het Kerkplein en de Promenade. Parkeerplaatsen worden uitgevoerd in grasparkeervakken met verharde uitstapstroken.

Op de locatie van de voormalige bewaakte fietsenstalling worden groenvakken en bomen aangelegd, als onderdeel van de totale groenstructuur langs de Promenade. De karakteristieke keermuur blijft op deze locatie gehandhaafd. De nieuwe groene inrichting integreert het aanwezige horecaterras op een beschutte wijze, waardoor schermen en hekwerken niet meer nodig zijn. Op functionele locaties zijn met groen omringde winkelwagenstallingen gepositioneerd.

De aanleg van groenperken langs de Promenade zorgt voor een groene inrichting van parkeerplaatsen en vormt een aantrekkelijk zicht op het winkelcentrum. De noordelijke zebra vormt een belangrijke en directe verbinding voor onder andere ouderen uit Malderburch. Op deze locatie verdwijnt de keermuur, waardoor een hellingbaan kan worden aangelegd in een gebogen vorm. De bestratingsband vormt een geleiding naar het ‘waterplein’. Op de flauwe hellingbaan wordt nabij de westelijke winkelentree, een fietsenstalling geplaatst.

Het ‘waterplein’ vormt de grootste en belangrijkste open verblijfsruimte van het centrum van Malden, waar ook de markt en festiviteiten plaatsvinden. Het hart van dit plein bestaat uit een waterpartij met sproeiers die vanuit het straatwerk omhoog spuiten. De driehoekige vorm geeft aanleiding tot een indeling van 3 verschillend gekleurde straatwerkvakken van het plein, waarmee de verbinding richting andere aangrenzende ruimtes wordt ingezet.

Het Kerkplein wordt omgevormd tot een speels ‘waterplein’ waar mensen elkaar ontmoeten en waar kinderen spelen. De zittribune maakt het plein tot een naar binnen gekeerde, omsloten en veilige verblijfsplek.

Tussen de hoofdentree van de kerk en het gemeentehuis wordt een centraal groeneiland aangelegd. Om het eiland loopt een ontsluitingslus waaraan geparkeerd kan worden en er is extra ruimte gecreëerd voor diensten zoals bruiloften en begrafenissen. De parkeerplaatsen bestaan uit grasparkeren met functionele uitstapstroken.

Een vijftal karakteristieke lindes wordt verplant naar de ruimte tussen kerk en gemeentehuis en zal daarmee de sfeer van het oorspronkelijk dorpskarakter plaatselijk terugbrengen en versterken.

Door het aanwezig hoogteverschil aan de achterkant van het gemeentehuis zijn diverse trappartijen en hellingbanen noodzakelijk. Verhoogde groenborders en zitranden in combinatie met gevelgroen en bomen vormen de basis van de speelse inrichting.

Door toepassing van keerwanden ontstaat een functionele scheiding tussen weg en gebruiksruimte.

De vergroening van het gemeentehuis dient als aanstekelijk voorbeeld voor omliggende panden van het winkelcentrum. Diverse hoge gebouwen die daar zijn gesitueerd, bevatten grote blinde gevels, die zich uitstekend voor vergroening lenen: Met zeer weinig ruimtebeslag, kan op betaalbare wijze een groots vergroenend effect optreden.

Het voetgangers- en fietsersgebied tussen het gemeentehuis en de kerk bestaat uit diverse groeneilanden, die zo zijn gepositioneerd dat korte en logische routes zijn gevormd. Door toepassing van klappalen is het gebied onbereikbaar gemaakt voor regulier autoverkeer. De variatie aan bloeiende beplantingen, struiken en bomen vormt een belangrijke bijdrage aan de totstandkoming van een vitaal centrum.

SAMENWERKEN AAN EEN TOEKOMSTBESTEN TOEKOMSTBESTENDIGE LEEFOMGEVING