Bestuursrapportage na AB 1407

Versie: AB 14 juli 2022

1

Inhoudsopgave

1.

Inleiding

3

2.

Bedrijfsvoering

5

2.1.

Personeel

6

2.2.

Informatievoorziening

7

2.3.

Bedrijfsvoering/financiën

8

2.4.

Communicatie

9

2.5.

Afronding ontwikkelagenda en vervolg

9

3.

Werkzaamheden tot en met maart 2022

10

3.1.

Omzetontwikkeling

11

3.2.

BRIKS

13

3.3.

Milieu

14

3.4.

Projecten

15

3.5.

BRZO

16

4.

Financiën

17

4.1.

Begroting, prognose en resultaatverwachting 2022

18

4.2.

Verklaring van afwijkingen tussen begroting en prognose

19

5.

Ontwikkelingen en KPI’s

20

5.1.

Externe Ontwikkelingen

21

5.2.

Sturen op processen en KPI’s

23

2

1. Inleiding

3

Met deze rapportage informeren we u over de resultaten die we in de eerste drie maanden van 2022 hebben geboekt. Het eerste kwartaal kenmerkte zich door de op handen zijnde ontwikkelingen in het VTHstelsel. Landelijk, provinciaal en lokaal zijn er grote wijzigingen te verwachten in de wereld van de VTH-uitvoering, waarvan echter de impact nog niet goed is uit te tekenen. De gemeenteraadsverkiezingen leiden tot een nieuwe politieke context en gaan leiden tot een nieuwe bestuurlijke invulling bij ons. De omgevingswet, wederom uitgesteld, levert op onderdelen nog geen heldere koers voor onze werkzaamheden in 2023. De commissie van Aartsen en het artikel 217a onderzoek van de provincie gaan leiden tot ingrijpende wijzigingen en hopelijk verbeteringen in onze positie en bekostiging. En tot slot is ondergetekende met enthousiasme benoemd als nieuwe eindverantwoordelijke directeur voor de ODRN. Intussen werken wij uiteraard vooral gestaag aan het realiseren van de afspraken met onze opdrachtgevers. Het ambitieuze werkprogramma voor 2022 is in de voorbereidende gesprekken steeds voorzien van de voorwaarde dat we voldoende deskundig personeel moeten hebben of vinden om het werk uit te voeren. Dat blijkt meer en meer een hindernis. We zullen in de loop van het jaar waarschijnlijk indringender moeten gaan prioriteren en onze werkprocessen vereenvoudigen.

Met de verdere professionele uitbouw van onze bedrijfsvoering, zoals die de afgelopen jaren vorm heeft gekregen, zijn dit soort afwegingen steeds transparanter te maken. Het feit dat de basis op orde is, maakt dat de consequenties beter in beeld kunnen komen. Over 2021 realiseerden we een positief resultaat van € 6 ton. De prognose over 2022 is minder gunstig. We verwachten uit te komen op een tekort van € 4 ton. Belangrijkste oorzaak van deze verslechtering ten opzichte van 2021 is dat we in 2022 onze uurtarieven en onze baten niet geïndexeerd hebben terwijl de kosten wel stijgen. Een indexering van gemiddeld 3% heeft al een kostenverhogend effect van ruim € 7 ton. Dit risico hebben we benoemd in de begroting van 2022.

Robert Kraan, Directeur ODRN

4

2. Bedrijfsvoering

5

2.1. Personeel Ziekteverzuim Het ziekteverzuim van januari t/m maart 2022 bedraagt 7,4 %. Dat is een verslechtering ten opzichte van heel 2021 (6,1%). Het percentage is hoger dan onze norm van 5%. Dat blijft zorgelijk. Uitgesplitst naar verzuimduur ziet het ziekteverzuim er tot en met maart 2022, in vergelijking met 2021, als volgt uit: Q1 2022

Q1 2021

2021 0,4%

1,4%

0,4%

Middel (8 t/m 42 dagen)

1,8%

2,7%

1,8%

Lang (43 t/m 365 dagen)

3,5%

2,7%

3,3%

Extra lang (366-730 dagen)

0,5%

0,3%

0,3%

Ultra lang (731 dagen en meer)

0,3%

Kort (t/m 7 dagen)

Totaal

7,4%

0,3% 6,2%

6,1%

Bovenstaande tabel laat zien dat zowel het kortdurend en het langdurend verzuim is toegenomen ten opzichte van Q1 2021 en heel 2021. De verwachting is dat met de vermindering van coronabesmettingen het verzuim de komende maanden daalt. De verzuimfrequentie (het totaal aantal ziekmeldingen in één kalenderjaar gedeeld door het gemiddeld aantal personeelsleden in één kalenderjaar) is gedaald van 0,73 in 2021 naar 0,39 in Q1 2022.

Flexibele schil Een flexibele schil is noodzakelijk om in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen. We achten een flexibele schil van 20% van de loonsom inclusief inhuur reëel. We hebben deze ambitie vertaald in de begroting 2022 wijziging 1 en in de begroting vanaf 2023.

Strategisch personeelsplan We besteden aandacht aan strategische personeelsplanning. Het gaat om de optimale personele bezetting voor nu en in de toekomst. We richten ons op ontwikkelingen zoals Omgevingswet en WKB. We blijven investeren in de ontwikkeling van de medewerkers door training en opleiding waarbij we gerichte aandacht hebben voor de benodigde competenties voor nu en in de toekomst. Het vinden van nieuwe medewerkers, of het nu vast is of inhuur, is een grote uitdaging. Goed gekwalificeerd personeel blijft schaars. We hebben aandacht voor deze uitdaging en zetten in op arbeidsmarktcommunicatie en daar waar nodig zetten we een headhunter in. Ook hebben we een onboardingproces opgesteld en uitgerold binnen de organisatie. Dat doen we om nieuwe medewerkers langdurig te binden aan de organisatie.

De ontwikkeling van de personele bezetting De ontwikkeling van de personele bezetting is als volgt:

6

Bezetting in fte

Eigen

Inhuur

Totaal

Gemiddeld 2021

167

44

211

Gemiddeld Q1 2022

168

44

212

Ons gemiddelde personeelsbestand inclusief inhuur is tot en met maart 2022 met 1 fte gestegen ten opzichte van 2021.

Productiviteit De productiviteit tot en met maart 2022 was voor ons eigen personeel 79,6% en voor inhuur 98%. Met 79,6% productiviteit voor ons eigen personeel realiseren we ondanks het hoge ziekteverzuim een vergelijkbaar percentage als in 2021. Dit heeft echter wel tot gevolg dat de werkdruk in sommige afdeling als hoog wordt ervaren. Deze productiviteit is ook hoger dan de norm van 72%, maar dat is verklaarbaar gezien het seizoenspatroon. De vakantieperiode ligt nog in het verschiet. De productiviteit van inhuur is hoger dan in 2021 en ook hoger dan onze norm van 95%.

Nieuwe directeur Omdat het contract met Marieke Prins, onze directeur, per 1 mei 2022 afliep, hebben we een vervanger voor haar geworven. Uit een intensieve sollicitatieprocedure is Hans van der Noordt als beste kandidaat naar voren gekomen. Hans is op 1 april 2022 gestart. Helaas heeft hij kort daarop onze organisatie weer verlaten. Hij is gevraagd om de functie van wethouder voor de gemeente Berkelland in te vullen. Dat betekent dat we een nieuwe sollicitatieprocedure opgestart zijn. We hopen eind augustus een nieuwe directeur geselecteerd te hebben.

Verloop bij de afdeling Vergunningverlening milieu Het verloop bij de afdeling Vergunningverlening milieu is groot. We hebben zorgen hierover. We zijn een wervingsprocedure gestart om nieuwe medewerkers aan te trekken en tegelijk gaan we een kwartiermaker milieu aantrekken om onze milieutak door te lichten.

Kwartiermaker milieu Afgelopen jaren is onze milieutak sterk gegroeid en we verwachten dat deze verder zal groeien. Met de komst van de Omgevingswet en met de opvolging van de aanbevelingen van de commissie VTH neemt ook de complexiteit toe. Dat brengt de vraag met zich mee hoe we de inrichting en sturing van onze organisatie op deze ontwikkelingen kunnen aanpassen. Om deze vraag te beantwoorden trekken we een kwartiermaker milieu aan.

2.2. Informatievoorziening Informatieveiligheid

7

We hebben het informatieveiligheidsbeleid vastgesteld. Uit een inventarisatie is gebleken dat we qua implementatie van de Baseline Informatieveiligheid Overheden (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) maatregelen in control zijn. Om dit te blijven monitoren hebben we een applicatie aangeschaft, Cybermanager. Wij hebben nog wel een aantal acties uit te voeren. Deze worden dit jaar verder afgerond.

Project digitaal verzenden We hebben een bezuiniging van € 68.000 in 2022 oplopend naar € 93.000 vanaf 2024 ingeboekt omdat we de vergunningen en bijbehorende stukken niet meer fysiek, maar digitaal gaan versturen. Hiervoor zijn we afhankelijk van IRvN omdat alle digitale communicatie naar “buiten” via IRVN dient te lopen. Dat heeft te maken met beveiligingsrisico’s. Capaciteitsproblemen zorgen ervoor dat onder andere het project Digitaal verzenden vertraging oploopt. Het risico bestaat dat wij de bezuiniging niet of hooguit gedeeltelijk realiseren. We komen hier in het najaar op terug.

2.3. Bedrijfsvoering/financiën Manual master We brengen onze bedrijfsvoering steeds verder op orde. Zo hebben we Manual Master aangeschaft. Dat is een applicatie, die ons gaat helpen bij het beheren van ons digitaal handboek en onze primaire en ondersteunende processen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het in- en verkoopproces. De eerste stappen zijn gezet. Afgelopen maanden zijn we druk bezig geweest met het onder de knie krijgen van de functionaliteiten, training en het inrichten van de basis van de applicatie. Komende tijd zijn we druk met de invulling. We gaan documenten uploaden en deze met onderliggende informatie koppelen. Vanaf medio dit jaar starten we gefaseerd met het in gebruik nemen. Ons dashboard, dat we met behulp van Power BI weergeven, is in het eerste kwartaal van 2022 live gegaan. In het dashboard kunnen afdelingsmanagers en coördinatoren algemene overzichten van heel ODRN en gedetailleerde overzichten van hun eigen afdeling vinden. We delen informatie over productiviteit, formatie en bezetting, productiecijfers en werkvoorraden en voegen in de loop van dit jaar steeds nieuwe informatie aan het dashboard toe. Dit stelt ons in staat om beter te sturen. We willen met Power BI ook informatie met onze deelnemers delen. We zijn hierover met ze in gesprek.

Het gaat dan om productiecijfers per deelnemer, maar ook om niet financiële indicatoren, zoals: doorlooptijden van vergunningen, het aantal meldingen en klachten.

Centrale planningtool We zijn met onze coördinatoren in gesprek over een centrale planningtool. Deze willen we vanaf 2023 invoeren. Met deze tool gaan we de inzet van ons primaire personeel over de afdelingen verdelen en plannen. We gebruiken hiervoor de afspraken in de werkplannen als uitgangspunt.

8

Een capaciteitsoverzicht per afdeling geeft een mooie basis om de inhuurbudgetten te decentraliseren. Om te oefenen met decentrale budgetten zijn we dit jaar al gestart met het decentraliseren van ons budget voor opleidingen, gratificaties en voor personele uitjes. Vanaf 2023 voegen we daar de inhuurbudgetten aan toe.

Advieslijsten 2023 We hebben begin 2022 de advieslijsten 2023 opgesteld en hierover gesprekken met onze opdrachtgevers gevoerd. Geen makkelijke opgaaf want er zijn veel wijzigingen. Zo zijn er moeilijk te voorspellen effecten van de Omgevingswet en de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Ook hebben we de advieslijsten voor het eerst opgesteld op basis van de vereenvoudigde bedrijfsvoering met minder producten en uniforme uurtarieven. De uitkomsten hebben we ambtelijk afgestemd met onze opdrachtgevers en vertaald in de begroting 2023 die we ter zienswijze aan de raden van onze deelnemers hebben aangeboden.

2.4. Communicatie Beter laten zien waar de ODRN voor staat en waar we allemaal hard aan werken. Dat is een taak die team Communicatie zich heeft gesteld. Zo organiseerden wij het eerste kwartaal een werkbezoek voor de Nijmeegse raadsleden. Doel was dat zij een beter begrip kregen van ons werk. Dit werkbezoek smaakt naar meer en vormt de opmaat voor een open dag die we in juni gaan organiseren voor alle nieuwe raadsleden. We willen ook toegankelijker worden. Daarom vergezellen we het komende jaarverslag van een aantrekkelijk vormgegeven infographic. Hierop zie je in een oogopslag kort en bondig de kernpunten uit het jaarverslag.

2.5. Afronding ontwikkelagenda en vervolg Ons Algemeen Bestuur heeft in de vergadering van maart 2022 besloten tot een formele afronding van de ontwikkelagenda. We hebben in deze vergadering verantwoording afgelegd over de resultaten tot en met 2021. Een aantal onderdelen loopt ook dit jaar nog door. Hierover zullen wij in de loop van 2022 een verantwoording op zowel inhoud als financiën overleggen. Ook hebben we beelden uitgewisseld over de thema’s en onderwerpen voor het vervolg dat door het nieuwe bestuur en de directie zal worden opgepakt. Want ontwikkeling houdt niet op in 2022. Er zijn veel uitdagingen waar we op moeten anticiperen. We willen klaar zijn voor de toekomst en hebben daarom in de begroting vanaf 2023 een structureel budget van jaarlijks € 3 ton voor opleiding en ontwikkeling gevraagd.

9

3. Werkzaamheden tot en met maart 2022

10

3.1. Omzetontwikkeling In de volgende tabel ziet u de omzetontwikkeling van januari tot en met maart 2022 met de vergelijkende cijfers over 2021. De blauwe lijn geeft de gemiddelde omzet aan die we maandelijks op basis van de begroting zouden moeten realiseren, afgerond € 2 mln. per maand.

Omzetontwikkeling 2022 3.000.000 2.500.000 2.000.000 1.500.000 1.000.000 500.000 jan

feb

mrt

apr 2022

mei

jun 2021

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Begroot 2022

De omzet in het eerste kwartaal van 2022 blijft achter bij de omzet in vergelijkbare maanden van 2021 en is ook lager dan begroot.

Verloop van het onderhanden werk In volgende grafiek laten we het verloop van het onderhanden werk zien.

Verloop OHW 2.200.000 2.000.000 1.800.000 1.600.000 1.400.000 1.200.000 1.000.000 dec-21

jan-22

feb-22

mrt-22

Het onderhanden werk (ohw) is dit jaar met € 6 ton toegenomen, van € 1,5 mln. begin dit jaar naar € 2,1 mln. eind maart 2022. Dat komt doordat we begin van het jaar een deel van onze productie milieuvergunningen en milieucontroles in bulk als ohw opvoeren. Deze productie wikkelen we in het loop van het jaar af. Verder neemt het ohw toe door

11

problemen met onze legesapplicatie waardoor we bouwvergunningen niet gereed kunnen melden. We verwachten dat het ohw in de loop van 2022 zal afnemen als deze problemen zijn opgelost. In de omzetprognose in paragraaf 4.1 hebben we de toename van het ohw wel meegenomen. Desondanks blijven ook daar de omzetcijfers achter bij de begroting en bij 2021.

Aansluiting begroting op werkplannen Het totaal baten volgens de begroting 2022 bedraagt afgerond € 24 miljoen. De werkplannen laten een saldo zien van € 24,2 miljoen. We zijn na het opmaken van de begroting 2022 aanvullende werkzaamheden voor € 2 ton overeengekomen, onder andere met de gemeente Nijmegen € 1,5 ton en met de gemeente Beuningen € 0,4 ton.

Omzetontwikkeling ten opzichte van de werkplannen In de volgende tabel geven we inzicht in de budgetten volgens de werkplannen en de realisatie van januari tot en met maart 2022.

In € * 1.000

Omzet tm maart 2022

BRIKS - Vergunningverlening BRIKS - Toezicht en BOA BRIKS - Handhaving en juridisch BRIKS - Overig Totaal BRIKS Milieu - Vergunningverlening Milieu - Toezicht en BOA Milieu - Handhaving en juridisch Milieu - Overig Totaal Milieu Projecten Totaal

Werkplan Percentage voortgang

971

5.155

19%

808

3.208

25%

147

1.051

14%

5 1.930

79 9.493

6% 20%

1.426

5.434

26%

772

3.196

24%

106

454

23%

14 2.319 1.174 5.423

150 9.234 5.475 24.201

10% 25% 21% 22%

We beperken ons bij de volgende analyse tot de hoofdlijnen. Voor details en resultaten per opdrachtgever verwijzen we naar onze klantrapportages. Over het algemeen blijft onze productie iets achter op de werkplannen. Tot en met maart zouden we 25% moeten realiseren, we komen uit op 22%. De achterblijvende productie doet zich voor bij BRIKS (20%) en bij projecten (21%). Bij projecten loopt de inzet op het Ontwikkelprogramma iets achter op schema. We gaan er in de prognose vooralsnog wel vanuit dat we het budget opmaken. We komen hier in de rapportage tot en met juli op terug. Bij BRIKS wordt de achterstand deels veroorzaakt door problemen met de legesapplicatie. Dat lichten we in hoofdstuk 3.2 toe.

12

3.2. BRIKS Vergunningverlening BRIKS Met een realisatie van 19% liggen we achter op schema. Na het eerste kwartaal wordt 25% realisatie verwacht. Een verklaring hiervoor is dat aanvragen, die in 2022 zijn aangevraagd, niet konden worden afgesloten doordat de legesapplicatie het hele kwartaal niet functioneerde. Hierdoor is het aantal afgehandelde bouwactiviteiten elke maand teruggelopen. Naar verwachting wordt dit komende maanden weer ingelopen waardoor de realisatie op schema zal zijn. Verder blijft het lastig om de formatie op orde te krijgen. Op een aantal inhuuropdrachten hebben zich geen (geschikte) kandidaten gemeld, er vertrekken 2 collega’s ivm pensioen en een andere baan en er is een collega al langdurig ziek. De werkdruk noodzaakt ons weer tot een risicogestuurde werkaanpak.

Toezicht en handhaving BRIKS Toezicht en handhaving BRIKS heeft met 25,2% een iets hogere omzetrealisatie dan begroot, 25%. Er is een toenemende behandeling van zaken op bestaande bouw. We zien een toename van de behandeling van signalen van ketenpartners (VRGZ hercontroles), verzoeken om toezicht van opdrachtgevers en te behandelen handhavingsverzoeken. Er zijn ook werkzaamheden waarbij we iets op de planning achterlopen. Dat is het geval bij de realisatie van asbest sloopmeldingen (22%). Dit kan komen door seizoensinvloeden. In de winter is doorgaans rustiger en dat zien we nu ook. In maart 2022 zijn wel meer meldingen binnengekomen. Als deze trend doorzet, dan verwachten we dat de realisatie op begroot bedrag of hoger zal uitpakken. Ook de planbare BRIKS inspecties blijven bij sommige opdrachtgevers achter op de planning. We realiseren 21,5%. Dit komt deels omdat bouwplannen niet gerealiseerd worden. Daarnaast is het in deze markt lastig om personeel aan te trekken. Bij te inspecteren nieuwe vergunningen en sloopmeldingen werken we al enige tijd risicogericht. De kleinere en minder risicovolle bouwwerken inspecteren we niet of minimaal. De grote en risicovollere bouwwerken blijven over. Minder maar wel bewerkelijker zaken dus.

BRIKS - Handhaving, juridisch en overig We zien dat de inzet op toezicht zich nog niet in alle gevallen heeft vertaald naar handhaving. Dat komt omdat er altijd een periode zit tussen toezicht en handhaving. Bedrijven krijgen de gelegenheid via startbrieven om overtredingen ongedaan te maken. Als blijkt dat overtredingen na afloop van de hercontroletermijn nog niet verholpen zijn, wordt het handhavingstraject ingegaan. De achterblijvende productie heeft hiermee van doen. Verder zien we dat in de afgelopen maanden minder bezwaren en beroepen zijn ingediend. Als het aantal vergunningen en handhavingsbesluiten achterblijft, is het logisch dat ook het aantal ingediende bezwaren achterblijft. Los daarvan kunnen het ook

13

andere redenen zijn die maken dat het aantal bezwaren achterloopt op de planning. Het gedrag van burgers is niet helemaal voorspelbaar. Vragen van burgers via de balie dan wel via telefonie en de mail, blijven conform begroting binnenkomen en worden op de gebruikelijke wijze afgehandeld.

3.3. Milieu Vergunningverlening milieu Met 26% ligt de realisatie tot en met maart 2022 iets boven de planning. Meer omzet is gerealiseerd bij de provincies Gelderland (33%) en Overijssel (36%). De omzet bij de regiogemeenten (22%) en het Stelsel (22%) blijven iets achter op de begroting. Om stagnatie van de vergunningverlening milieu vanwege de Wet natuurbescherming (Wnb) te voorkomen, stemmen we intensief af met onze Wnb-collega’s van de provincie. We hebben in het eerste kwartaal van 2022 meer adviesaanvragen van de stelsel-OD’s afgehandeld dan in het eerste kwartaal van 2021. Ook bij bodemadviezen en adviezen bij ontwikkelingen op het gebied van ruimtelijke ordening loopt de realisatie iets voor op de planning.

Toezicht en handhaving milieu De realisatie van toezicht en handhaving milieu is over het eerste kwartaal 24%. We lopen daarmee iets achter op de planning. Dat speelt vooral bij de provinciale opdrachtgevers en wordt met name veroorzaakt doordat uitgevoerde controles nog administratief moeten worden afgehandeld. Signalen toezicht en handhaving milieu: 









14

Het aantal afgehandelde klachten is hoger dan begroot. Er worden relatief veel klachten ingediend over de zandwinning in Winssen, zandwinning Beuningen, industrieterrein Nijmegen West – Weurt en over horecabedrijven in de binnenstad van Nijmegen. In het kader van het project “Basis op orde” zijn drie nieuwe milieu-BOA’s opgeleid. Twee BOA’s zijn in 2021 beëdigd. Voor één medewerker is de aanwijzingsprocedure in behandeling bij de dienst Justis van het ministerie van Veiligheid & Justitie. Naar verwachting zal beëdiging voor de zomer kunnen plaatsvinden. We kunnen daarmee op een adequate manier invulling gaan geven aan de Landelijke Handhavingsstrategie voor de milieutaken Bij de inzet van de piketdienst worden we steeds vaker geconfronteerd met dumpingen of lozingen van afval afkomstig van de productie van synthetische drugs. Dit is een belangrijk speerpunt in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het aantal ongewone voorvallen bij bedrijven laat een iets stijgende lijn zien. Hiervoor is geen duidelijke oorzaak aan te wijzen. Het melden van ongewone voorvallen heeft de afgelopen jaar de nodige aandacht gehad en dit kan ook een positief effect hebben op het meldgedrag van bedrijven. Aanpak ondermijning: bij enkele opdrachtgevers is sprake van achterblijvende inzet op ondermijning. Het initiatief voor de inzet van de ODRN ligt bij de opdrachtgevers.

De projectleider zal hiervoor aandacht vragen bij de contactpersonen van de afdelingen Veiligheid.



De uitvoering van het energieproject loopt iets achter op de planning. Dit wordt veroorzaakt doordat de eerste maanden prioriteit is toegekend aan de uitvoering van de openstaande hercontroles. De hercontroles vallen buiten de reikwijdte van het energieproject en worden via de reguliere producten afgehandeld.

Milieu - Handhaving, juridisch en overig Handhaving Milieu ligt op koers en ligt zelfs boven het in de werkplannen opgenomen percentage. We zien dat de aandacht voor toezicht en vergunningverlening Milieu zich niet alleen door-vertaalt naar handhaving, maar ook zijdelings en vooral casusgericht naar rechtsbeschermingszaken. Burgers en bedrijven weten, ook daar waar het gaat om milieuzaken, de ODRN goed te vinden. Er blijven vragen en telefoontjes binnenkomen met verzoeken om informatie.

3.4. Projecten We lichten graag de volgende projecten toe waaraan we in het eerste kwartaal van 2022 gewerkt hebben: 

Heumensoord: De bewoning van de noodopvang is per 31 januari 2022 beëindigd. Alle bebouwing is verwijderd en een bodemonderzoek is uitgevoerd. Een geslaagd project, dat ruim binnen budget is gebleven.



Opvang Oekraïners: de projecten gaan om het begeleiden en coördineren van vragen en aanvragen rondom de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Er is een goede samenwerking tussen gemeenten, VRGZ en ODRN.



Versterken samenwerking Brzo: Dit project zorgt voor versterking van de integraliteit bij Brzo-werkzaamheden. Medewerkers binnen het programma Brzo hebben werkvormen ontwikkeld waarbij afstemming van de uitvoerende taken bij Brzo-bedrijven op zowel milieugebied als bouwen en vanuit zowel vergunningverlening, toezicht én handhaving makkelijker wordt. Ook verwachten we hierdoor een kwalitatief betere uitvoering. De nieuwe werkvormen worden vanaf nu toegepast en de technische hulpmiddelen daarbij zijn in ontwikkeling.



Refter Berg en Dal: Er is besloten om de ODRN een uitgebreide inspectie te laten uitvoeren in deze complexe casus. Inmiddels hebben we dit met goed resultaat uitgevoerd. Effect van de gewijzigde opdracht is dat de kosten het budget overschrijden. Hierover gaan wij met de gemeente Berg en Dal in overleg .



Kamerverhuur Nijmegen: Er staan circa 160 handhavingszaken en controlezaken op verleende vergunningen open. Deze waren in samenspraak met de gemeente Nijmegen gepauzeerd in afwachting van de uitspraak van de Raad van State. Deze uitspraak is in 2021 gekomen. Daardoor moeten deze ‘oude’ zaken weer opgepakt worden. We zijn met de gemeente Nijmegen in gesprek over de opdrachtverstrekking hiervoor.



Bunswaard Beuningen: Dit project heeft een grote urenbesteding gehad begin dit jaar. Het project is uitgebreid en in februari hebben extra inzet gehad. Toen zijn alle brieven verstuurd. Het projectbudget is in overleg met Beuningen bijgesteld.

15

3.5. BRZO We hebben de capaciteit van Brzo-inspecteurs op orde gebracht. Nieuwe inspecteurs zijn begin dit jaar ingewerkt en volgen deels nog een intensief opleidingsprogramma.

Brzo - Gelderland De totale voortgang is minder dan verwacht. Voor vergunningverlening en advies is de realisatie afhankelijk van de capaciteit en de vraag. De vraag kunnen we vooraf niet precies inschatten. Ook het aantal afgeronde Wabo-controles blijft iets achter. Het beeld is dat de uitvoering van deze controles wel op schema ligt, maar dat dit te maken heeft met de administratieve afhandeling van lopende zaken die nog niet in alle gevallen is afgerond. Bij een aantal andere onderdelen is de voortgang volgens planning of hoger dan gepland. Zo zit het totaal van de projecten op realisatie en het programma Brzo-Oost heeft een overbesteding. De verwachting is dat deze oploopt gedurende het jaar omdat een aantal projecten nog moet starten. Ook hebben we meer bouwvergunningen gerealiseerd dan gepland. En we hebben meer uren besteed aan last onder dwangsommen (lod’s) vanuit BRIKS dan begroot. We verwachten dat het aantal lod’s milieu oploopt na afronding van zaken. Ten slotte is ook de ureninzet voor actualisatietoetsen hoger dan verwacht. We hebben aan vijf actualisatietoeten bij Brzo-bedrijven gewerkt.

Brzo - Overijssel De totale voortgang ligt op schema, maar er zijn wel wat afwijkingen op onderdelen. Zo is bij milieuvergunningverlening de besteding hoger dan verwacht en bij Briks is deze juist lager. Voor vergunningverlening en advies is de realisatie afhankelijk van de vraag. Die kunnen we vooraf niet precies inschatten. Het totaal van de projecten is hoger dan begoot. Het programma Brzo Oost heeft een overbesteding. De verwachting is dat deze oploopt gedurende het jaar omdat een aantal projecten nog moet starten. Opvallend is het aantal uren besteed aan ongewone voorvallen bij drie bedrijven. Het aantal afgeronde Wabo- en Brzo-controles blijft achter. Het beeld is dat de uitvoering van deze controles wel op schema ligt, maar dat dit te maken heeft met de administratieve afhandeling van lopende zaken die nog niet in alle gevallen is afgerond.

Brzo - Landelijk Onze inzet op landelijke projecten ter bevordering van de kwaliteit en eenduidige uitvoering van VTH bij Brzo-bedrijven door de 6 Brzo-Omgevingsdiensten, kwam begin 2022 wat traag op gang. De besteding op deze projecten, die landelijk gefinancierd worden via MJA-subsidie en Cluster1 Brzo-subsidie, loopt daardoor achter. Op vier projecten hebben we wel flinke ingezet. Dit betreft de projecten: Bestuurlijke boete, Zeer Zorgwekkende stoffen, Implementatie PGS 29 en Leren van incidenten. “In 2021 kregen we uitzonderlijk veel aanvragen voor bouwvergunningen. aak stil bij wat er misgaat, maar er gaat ook zo veel goed! Daar put ik vee

16

4. Financiën

17

4.1. Begroting, prognose en resultaatverwachting 2022 In de volgende tabel geven we inzicht in de begroting 2022, de prognose op basis van de cijfers tot en met maart 2022 en de verschillen tussen begroting en prognose. We lichten deze verschillen in paragraaf 4.2 toe.

Omschrijving

werkelijk 2021

Verschil prognose begroting

begroting 2022

prognose 2022

I

II

II - I

in € * 1.000 Baten Deelnemersbijdragen

20.392

20.346

19.454

-892

Bovenregionale taken

1.710

2.098

2.133

36

429

512

334

-178

Subsidies en overige baten Ontwikkelprogramma

1.015

1.038

1.038

0

Onttrekking bestemmingsreserve

36

0

0

0

Vrijval voorziening harmonisatietoelage

53

47

47

Totaal baten

23.635

23.993

23.006

-987

12.708

14.594

13.409

-1.186

197

292

292

0

Inhuur

4.292

3.721

4.194

472

PIOFAH gastheer

2.784

2.748

2.748

0

Kapitaallasten

377

325

325

0

1.000

844

974

130

Lasten Salarissen en sociale lasten Opleidingskosten

Overige materiele kosten Bijdrage regionaal stelsel

254

356

356

0

Kosten ontwikkelprogramma

1.425

1.113

1.113

0

Totaal lasten

23.036

23.993

23.410

-583

Resultaat

599

-

-404

-404

Toelichting prognose en begrotingscijfers De prognose van de baten is gebaseerd op extrapolatie van de omzet tot en met maart 2022 plus de mutatie van het onderhanden werk. De bijdrage en uitgaven van het ontwikkelprogramma zijn gebaseerd op prognoses van de verschillende projectleiders. De lasten zijn grotendeels gebaseerd op extrapolatie of op contractuele afspraken. Voor de kapitaalasten zijn we uitgegaan van onze afschrijvingsstaten. De begrotingscijfers zijn gebaseerd op de geactualiseerde begroting 2022 inclusief wijziging 1 waarover ons Algemeen Bestuur op 7 juli 2022 besluit.

18

4.2. Verklaring van afwijkingen tussen begroting en prognose Baten De prognose van de baten van € 23,0 mln. blijft ruim € 0,9 mln. achter op de begroting van 23,9 mln. De prognose blijft ook 0,6 mln. achter op de gerealiseerde baten van 2021 van € 23,6 mln. Dat komt vooral door lagere bijdragen van onze deelnemers dan begroot. Deze blijven naar verwachting € 9 ton achter door achterblijvende inzet op BRIKS. We hebben problemen met de legesapplicatie. Daardoor hebben we achterstand in het gereed melden van bouwvergunningen Verder blijven vergunningen en handhavingsbesluiten achter en als gevolg daarvan worden ook minder bezwaren en beroepen ingediend. Ook de subsidiebijdragen blijven achter. Dat komt doordat onze inzet op landelijke projecten ter bevordering van de kwaliteit en eenduidige uitvoering van VTH bij Brzobedrijven, begin 2022 traag op gang kwam. De prognose is zo vroeg in het jaar nog onzeker en voornamelijk gebaseerd op de omzet in de eerste drie maanden van dit jaar.

Lasten De prognose van de salarissen en sociale lasten blijft naar verwachting ruim € 1,1 mln. achter op de begroting 2022. Dat komt doordat we onderbezet zijn en doordat we als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt meer inhuren dan onze ambitie. De verwachte loonsom 2022 van € 13,4 mln. neemt ten opzichte van de loonsom in 2021 van € 12,7 met € 7 ton toe. Dat komt door het effect van loonstijgingen volgens de CAO 2021 van ongeveer € 4 ton. De resterende toename kunnen we verklaren met een hogere bezetting in Q1 2022 ten opzichte van 2021. De gemiddelde bezetting is in Q1 2022 168,2 fte en in 2021 166,6 fte en neemt met 1,6 fte toe. Inhuur vanwege de onderbezetting van ons vaste personeel zorgt voor een overschrijding op het inhuurbudget van afgerond € 5 ton. De prognose van de inhuurkosten van € 4,2 mln. in 2022 is ongeveer vergelijkbaar met de realisatie van 2021. De bezetting van de inhuur in Q1 2022 van 44 fte was ook gelijk aan de bezetting in 2021. Door onderbezetting op onze vaste communicatieformatie kopen we meer communicatiediensten in dan begroot. Dit is een belangrijke verklaring voor de verwachte overschrijding van ons materiële budget met ruim € 1 ton.

19

5. Ontwikkelingen en KPI’s

20

5.1. Externe Ontwikkelingen In deze paragraaf gaan we in op externe ontwikkelingen.

Vervolgtraject n.a.v. advies Commissie van Aartsen Sinds het verschijnen van het advies van de commissie Van Aartsen in maart 2021 is er het nodige gebeurd. Het ministerie is in gesprek gegaan met IPO, VNG en OD.NL (de landelijke “koepel” van de 29 omgevingsdiensten in Nederland) over de manier waarop het landelijke VTH-stelsel versterkt kan worden als vervolg op het advies van de Commissie Van Aartsen. In december 2021 heeft de staatssecretaris een eerste inhoudelijke reactie namens het kabinet gegeven. Aansluitend daarop zijn ambtelijke en bestuurlijke regiobijeenkomsten georganiseerd om daarover nader van gedachten te wisselen. In het nieuwe regeerakkoord is jaarlijks 18 miljoen Euro beschikbaar om het VTH-stelsel te versterken. Het kabinet heeft aangekondigd in juni 2022 te komen met een uitgewerkt programmaplan.

Gelders Stelsel en artikel 217a onderzoek provincie In het Gelders Stelsel zijn afspraken gemaakt over de manier waarop diensten met elkaar samenwerken op het gebied van de zgn. stelseltaken. Deze hebben betrekking op bedrijfsvoering en kwaliteit (bijvoorbeeld HRM, coördinatie van de samenwerking met de strafrechtketen) maar ook over inhoudelijke dienstverlening op aspecten waar de individuele diensten zelf niet robuust op zijn (bijvoorbeeld ketentoezicht, complexe vergunningverlening of toezicht provinciale inrichtingen). Zo adviseren wij als ODRN, sinds 2018, de andere Gelderse OD’s bij hun vergunningverlening en specialistisch advies voor complexe gemeentelijke bedrijven. Dit is ook vastgelegd in de GR-en. Wij hebben hiervoor geen mandaat, dat houden de afzonderlijke diensten. De provincie heeft in het voorjaar een intern onderzoek opgeleverd naar de effectiviteit van de provinciale aansturing van de VTH-uitvoering op milieugebied. Het advies van de commissie Van Aartsen, waarin o.a. gesteld wordt dat iedere omgevingsdienst op zichzelf robuust moet zijn, heeft hieraan een extra impuls gegeven. In het provinciale onderzoek is onder andere de coördinatierol van de provincie onder de loep genomen. Maar ook zijn uitspraken gedaan over de robuustheid van het Gelders Stelsel als geheel.

Op basis van dit onderzoek en de voorstellen voor het verder uitwerken van een gezamenlijk proces zal in Q2 en Q3 in ons Algemeen Bestuur een standpunt worden ingenomen. Daarbij komt ook op de agenda hoe de onderlinge rolverdeling binnen het Gelders Stelsel geoptimaliseerd kan worden. Dit zal mogelijk ook effect kunnen hebben op de toekomstige vormgeving van de stelseltaak complexe vergunningverlening.

Complexe vergunningverlening provinciaal 2021 stond in het teken van de start van het programma Complexe Vergunningverlening voor provincie Gelderland. Het programma is ingevoerd om meer focus en sturing aan te brengen op de vergunningverlening (Wabo en Wnb) bij provinciale bedrijven. We richten ons op adequate vergunningverlening. Hieronder verstaan we vergunningen die tot stand

21

komen in één werkproces met een integrale beoordeling, waarin de actuele wet- en regelgeving is verwerkt en die handhaafbaar zijn. Dit schept structurele voorwaarden voor een houdbare en duurzame aanpak. Tegelijk is het de opgave om met deze programmatische aanpak ook de huidige achterstanden weg te werken. Het aanjagen van actualisaties via een sporenaanpak is uitgerold en zorgt voor continu inzicht en focus op werkzaamheden en resultaten. Deze aanpak wordt in 2022 verder doorgezet en verstevigd. We hebben steeds meer inzicht in en grip op werkzaamheden. Het dashboard bedrijven dat ontwikkeld is, draagt hier in grote mate aan bij. Dit dashboard is inmiddels zo ver af, dat het ‘live’ kan. Maar we hebben ook zorgen over de benodigde capaciteit, het in beweging krijgen van bedrijven om informatie tijdig aan te leveren en over en onzekerheid in het stikstofdossier.

Gemeentelijke verkiezingen In maart 2022 zijn de verkiezingen voor de nieuwe gemeenteraden gehouden. Dit heeft ook impact op de samenstelling van de colleges van B&W en de portefeuilleverdeling binnen de colleges. De nieuwe colleges beslissen wie wordt afgevaardigd als bestuurslid van de ODRN. We komen hier in de volgende bestuursrapportage op terug.

BRIKS-taken van de gemeente Nijmegen De gemeente Nijmegen maakte in 2021 bekend te overwegen om de BRIKS-taken terug te trekken uit het werkpakket dat belegd is bij ons. Wij hebben een impactanalyse uit laten voeren om in beeld te brengen wat de gevolgen van dit voornemen zijn. Het gaat om de gevolgen voor ons, voor de gemeente Nijmegen zelf en voor onze andere deelnemers. Deze impactanalyse hebben wij op in maart 2022 in een informele setting met de bestuurlijk portefeuillehouders doorgenomen. De gevolgen zijn groot. Het gaat om ruim 20% van onze omzet. Het ontvlechten van een substantieel deel van de taken gaat gepaard met frictiekosten, zowel incidenteel (advieskosten) als structureel (overheaddekking, systeemkosten en productiviteitsverlies). De overige deelnemers maken zich zorgen over de financiële gevolgen, de robuustheid en de kwaliteit van de dienstverlening. Wij staan aan de vooravond van veel ontwikkelingen en hebben nu vooral behoefte aan rust en duidelijkheid. De overweging en keuze van de gemeente Nijmegen en de onrust daarover kunnen tot bijgevolg hebben dat personeel gaat ‘lopen’ en dat er imagoschade optreedt. Dit kan een sneeuwbaleffect veroorzaken voor de gehele organisatie en daarmee de kwaliteit en uitvoering in gevaar brengen. Wij hebben het college van de gemeente Nijmegen daarom gevraagd om de tijd te nemen.

Om eerst te ondervinden wat de Omgevingswet en de Wkb in de praktijk betekenen, eerst de adviezen van de commissie VTH en de provinciale governance-aanbevelingen te implementeren en het vervolg van het governance-onderzoek te ervaren. En pas daarna in gezamenlijkheid met

22

de andere deelnemers een weloverwogen besluit te nemen over het herverdelen van taken.

ODRN in de media De ODRN blijft regelmatig de attentie van de media krijgen, meestal in relatie tot zaken die spelen op het gebied van de luchtkwaliteit in Nijmegen West Weurt. De afgelopen periode betrof dit veelal onderwerpen die te maken hadden met de rol van een voormalige inhuurkracht van de ODRN en openbaarheid van stukken die door deze medewerker onbevoegd zijn verkregen.

5.2. Sturen op processen en KPI’s Outcomesturing We willen niet alleen sturen op en verantwoording afleggen over financiën en aantallen. Juist in ons vakgebied zijn maatschappelijke indicatoren, zoals de actualiteit van milieuvergunningen en het effect van toezicht van belang. Ook adviesbureau Berenschot, dat onlangs een governance-onderzoek over de samenwerking tussen gemeente Nijmegen en ODRN heeft uitgevoerd, bepleit een betere sturing op de effecten van onze inspanningen, de outcome. We zijn in gesprek met de gemeente Nijmegen om te zien hoe we hieraan handen en voeten kunnen geven. Dit vraagt namelijk inspanningen van twee kanten. Dit is ook een thema dat landelijk de aandacht heeft, omdat veel diensten met deze transitie bezig zijn.

KPI’s Afgelopen jaar hebben we in overleg met onze opdrachtgevers een nieuwe set kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) vastgesteld. Deze KPI’s, die we hebben opgenomen in de begroting 2023, gaan we in de loop van 2022 monitoren. We zijn gestart met het percentage vergunningen en meldingen dat binnen de termijn is afgehandeld. Hiervan geven we in de volgende tabel een overzicht:

% binnen de termijn afgehandeld

Aantal

Periode 12 maanden: april 2021 - april 2022

Norm

Realisatie

BRIKS Meldingen Reguliere vergunningen Uitgebreide vergunningen

90% 90% 90%

91% 97% 25%

1.779 1.784 67

Milieu Meldingen Reguliere vergunningen Uitgebreide vergunningen

90% 90% 90%

60% 59% 28%

432 109 89

BRZO

23

Realisatie

Meldingen Reguliere vergunningen Uitgebreide vergunningen

90% 90% 90%

73% 92% 32%

11 26 19

Door langere doorlooptijden dan wettelijk is voorgeschreven worden verschillende afgesproken KPI’s niet gehaald. Dit neemt niet weg dat de afspraken uit de werkplannen wel worden gehaald. De realisatie van 25% bij uitgebreide procedures BRIKS wordt veroorzaakt door gecombineerde aanvragen BRIKS en milieu. Milieu is daarbij de langstlopende procedure, maar doordat deze is gecombineerd met BRIKS heeft dat rechtstreeks invloed op de KPI van BRIKS. De realisatie bij meldingen en vergunningen milieu blijft achter vanwege personeelstekorten, maar ook omdat opdrachtgevers soms laat of niet op informatieverzoeken van ons ingaan. Daarnaast kent milieu een grotere mate van complexiteit en informatiebehoefte waardoor aanvragers vaker meer ruimte en tijd wordt geboden om documenten aan te leveren. Vanwege deze dienstverlenende handelswijze worden gekoppelde termijnen verruimd. De ODRN is bezig met een voorstel waarin we dieper op dit vraagstuk ingaan. In de loop van 2022 zullen we over meerdere KPI’s verantwoording afleggen. We komen hier in de volgende bestuursrapportage op terug.

Dashboard provincie Gelderland In 2021 is voor provincie Gelderland een dashboard bedrijven ontwikkeld om de stand van zaken van de VTH-uitvoering inzichtelijk te maken. Het dashboard heeft drie niveaus: 1. algemeen, met duidelijke indicatoren of en zo ja waar er sprake is van eventuele achterstanden; 2. wat gedaan is op het niveau van reguliere taken en programma’s, aan de hand van de volgende KPI’s over vergunningen; a.

Actualiteit Wabo in beeld

b.

Actuele Wabo vergunningen

c.

Actualiteit integraal Wabo en Wnb

d.

Actuele Wnb vergunningen

3. bedrijfsniveau. Via dit dashboard rapporteren we de provincie Gelderland over de KPI’s die te maken hebben met vergunningverlening.

24