Beantwoording technische vraag van PvdA over Actualisatie routekaart klimaatneutraal Heumen 2050

Beantwoording technische vraag van PvdA over het raadsvoorstel ‘Actualisatie routekaart klimaatneutraal Heumen 2050’

Vraag: In het raadsvoorstel wordt bij de invulling van de opgave richting 2050 aangegeven dat de haalbaarheid van waterkracht in de gemeente Heumen hoogst onzeker is voor de korte termijn. In de onderliggende stukken vind ik hier verder geen informatie over. Op basis van welke informatie/gegevens wordt deze conclusie getrokken? Ik ontvang graag zo snel mogelijk deze informatie.

Antwoord: Sinds 2016 hebben opeenvolgende portefeuillehouders en ambtenaar duurzaamheid deelgenomen aan gesprekken met gemeente Grave, Rijkswaterstaat, energiecoöperaties uit gemeente Heumen en gemeente Grave en opdrachtgever Wiek II over een mogelijke waterkrachtcentrale bij de stuw tussen Nederasselt en Grave. Aanvankelijk leek het project van 3 vijzelturbines met een (beperkte) opbrengst van 12 TJ (te verdelen tussen gemeente Heumen en gemeente Grave) haalbaar, maar technisch en financieel waren er nog wel haken en ogen. Met name het aspect van de vissterfte was voor Rijkswaterstaat een belangrijk punt: de beoogde waterkrachtcentrale zou geen extra vissterfte met zich mee mogen brengen. Rijkswaterstaat vroeg om bewijs daarvoor, maar omdat de beoogde techniek nog niet in de praktijk werd toegepast, was dat lastig aan te tonen. De Watervergunning kon daarom niet worden verleend. Intussen speelde mee dat de stuw bij Nederasselt in 2028 wordt vervangen. De beoogde waterkrachtcentrale zou daardoor maar tot 2028 in werking kunnen zijn. Na het vervangen van de stuw zou dan bekeken worden of de waterkrachtcentrale aan de nieuwe stuw bevestigd zou kunnen worden, en uitgebreid zou kunnen worden, zodat er veel meer elektriciteit mee opgewekt zou kunnen worden.

Omdat het hele proces rondom de Watervergunning zolang heeft geduurd, moesten we op een gegeven moment constateren dat de periode tot 2028 te kort was voor een economisch enigszins rendabele exploitatie van de waterkrachtcentrale. Wiek II, als initiatiefnemer en voorfinancierder van vrijwel alle onderzoeken, heeft toen de stekker uit het project getrokken. Verder heeft Rijkswaterstaat in februari 2022 aangegeven geen enkele toezegging te kunnen/willen doen over de haalbaarheid van het project en daarmee is het nu dus helemaal gesneuveld. In de doelstellingen voor het vervangen van de stuwen in de Maas heeft Rijkswaterstaat opgenomen dat er na vervanging geen nieuwe functies aan de stuwen zullen worden toegekend. Dit zou betekenen dat ook na 2028 geen waterkrachtcentrale bij de stuw bij Nederasselt gerealiseerd kan worden. Gemeente Grave – nu: Land van Cuijk - en gemeente Heumen proberen of het mogelijk is om aan te sluiten bij de werkgroep stuwen van Rijkswaterstaat, om vanuit die positie de aanleg van een waterkrachtcentrale bij de stuw te blijven bepleiten.