B53 Jaarverslag 2020 Leergeld De Stuwwal
Tekst van het document
Jaarverslag 2020
Auteur:
Bestuur Stichting Leergeld De Stuwwal
Foto´s:
Leergeld Nederland
Datum:
23 maart 2021
Secretariaat:
Franciscanessenstraat 20, 654GP Molenhoek (L.)
www.leergeld.nl/destuwwal
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Voorwoord en algemene doelstellingen van de stichting............................. 2 1. Voorwoord van de voorzitter .............................................................................................. 2 1.1. Missie en algemene doelstelling van de stichting ..................................................... 3 1.2 Doelstelling ............................................................................................................................ 3 1.3. Maatschappelijke ontwikkelingen .................................................................................. 3 1.4. De gevolgen van de Corona crisis ................................................................................. 3 1.5. Werkwijze .............................................................................................................................. 3 1.5.1. Leergeld formule ............................................................................................................. 4 1.5.2. Werkwijze........................................................................................................................... 4 1.5.3. De stichting Leergeld De Stuwwal .............................................................................. 5 Hoofdstuk 2: Sociaal jaarverslag en bereikte resultaten ........................................................
6 2.1. Algemeen en ervaringen van ouders ............................................................................ 6 2.2. De resultaten van de stichting Leergeld De Stuwwal ............................................... 7 2.2.1 De stichting Leergeld De Stuwwal: algemeen. ........................................................ 7 2.2.2. Beleidsdoelen van de stichting ................................................................................. 10 2.2.3. Indicatie van de omvang van de doelgroepen. ...................................................... 10 2.3. De bereikte resultaten van de stichting ...................................................................... 11 2.3.1. Gemeente Heumen: ...................................................................................................... 12 2.3.2. De Gemeente Mook en Middelaar: ............................................................................ 13 2.3.3. De gemeente Gennep ................................................................................................... 13 2.3.4. De gemeente Bergen .................................................................................................... 14 2.3.5. De voornaamste conclusies. ...................................................................................... 14 Hoofdstuk 3.
De financiële verantwoording ............................................................................. 16 3.1. Het financieel jaarverslag voor de stichting (algemeen en naar gemeenten). . 16 3.2. De balans van de stichting ............................................................................................. 17 Bijlagen ............................................................................................................................................... 19 De ontwikkeling van het aantal kinderen in de gemeenten vanaf 1990 tot nu. ........ 19
1
Hoofdstuk 1: Voorwoord en algemene doelstellingen van de stichting. 1. Voorwoord van de voorzitter Het bestuur van Stichting Leergeld De Stuwwal heeft vertrouwen in de inzet en aanpak van de voorliggende jaren: directe ondersteuning van kinderen uit gezinnen met minimale financiële middelen. Ook formuleerden wij de ambitie om in een veranderende wereld nóg meer voor kinderen uit onze doelgroep te kunnen betekenen. Hierbij valt te denken aan het inzichtelijk maken van de voorliggende voorzieningen in alle 4 gemeenten waarin de stichting werkzaam is. De vrijwilligers die op huisbezoek gaan kunnen op basis daarvan een breder hulppakket in overweging geven. Of de hulpbehoevende daarvan gebruik gaat maken is dan verder het eigen initiatief, om de voorgestelde weg te bewandelen. Daar waar Leergeld kan helpen, wordt meteen actie ondernomen. Al met al is 2020 voor Leergeld De Stuwwal een succesvol jaar geweest. In 2020 is opnieuw een record aantal kinderen bereikt. Ten opzichte van 2019 was er een groei van 8%, hetgeen resulteerde in een totaal van meer dan 700 aanvragen, bij 275 unieke kinderen! Het streven is om nog meer kinderen te kunnen gaan bereiken. Daarvoor is in het hele werkgebied voor het eerst buitenreclame gemaakt. Een instrument dat door gemeenten zelf moeilijk gebruikt kan worden. De Stichting kan dat gelukkig wel.
De indruk is dat het goed gewerkt heeft, gemeten naar de reacties op het herkende beeld. Als bestuur beseffen wij maar al te goed dat deze resultaten onmogelijk zouden zijn zonder de geweldige inzet van de vele vrijwilligers, de intermediairs die op huisbezoek gaan, de coördinatoren en bestuurders, én de steun van allen die Leergeld een warm hart toedragen. En wij zijn erkentelijk voor alle grote en kleine donaties die ons toebedeeld worden. Het streven was om in 2020 meer donaties te verwerven. Dat is gedeeltelijk gelukt. Genoemd moet worden een bijdrage van een serviceclub, en van personen die iets te vieren hebben, en als cadeausuggestie een bijdrage aan De Stuwwal deden. Hiervoor onze grote dank. Dankzij een toenemend aantal donaties, was de uitvoering door de Stichting Leergeld De Stuwwal de goedkoopste vorm waarin een gemeente uitvoering kon geven aan het armoedebeleid. En ook dankzij de belangeloze inzet van vrijwilligers voor de stichting hebben de gemeente geen tot nauwelijks uitvoeringskosten voor een belangrijk deel van haar armoedebeleid.
Daarmee kon al het beschikbare geld direct ten goede komen aan onze doelgroep: de kinderen en hun toekomst! Hans Stiekema Voorzitter Stichting Leergeld De Stuwwal De samenstelling van het bestuur van Stichting Leergeld De Stuwwal is als volgt: Hans Stiekema (voorzitter), Jan Peelen (vicevoorzitter), Harry van den Berg (secretaris), Marcel de Haan (penningmeester, t/m 2020), Celeste van Heumen (penningmeester, v.a. 2020), Wim Bisschop (bestuurslid/coördinator).
2
1.1. Missie en algemene doelstelling van de stichting Stichting Leergeld De Stuwwal heeft als missie het voorkomen van sociale uitsluiting van kinderen uit gezinnen met minimale financiële middelen. 1.2 Doelstelling De lange termijn ambitie van Leergeld De Stuwwal is dan ook dat alle kinderen kunnen meedoen. 1. Het voorkomen van sociaal isolement dan wel sociale uitsluiting van schoolgaande kinderen en jongeren, in principe in de leeftijd van vier tot achttien jaar. 2. Kinderen helpen uit minima gezinnen, voor wie overheidsvoorzieningen uitgeput, niet toereikend dan wel niet beschikbaar zijn. 3. Kinderen helpen die niet in staat zijn uit eigen middelen normaal te participeren binnen het onderwijs en / of in het sociaal-maatschappelijk leven op en rond de school. 1.3. Maatschappelijke ontwikkelingen In Nederland leeft 1 op de 12 kinderen in armoede. Deze kinderen kunnen om financiële redenen niet meedoen aan activiteiten die voor hun leeftijdsgenootjes heel normaal zijn. Zij staan vaak letterlijk aan de zijlijn. Via 108 lokale Leergeld stichtingen (en 1 partner), die samen actief zijn in 74% van de Nederlandse gemeenten, bieden wij kinderen uit minimagezinnen kansen om te kunnen deelnemen aan binnen- en buitenschoolse activiteiten.
Zo ondersteunen wij ouders met bijvoorbeeld de aanschaf van schoolspullen, een bijdrage voor een schoolreis, een computer of een fiets of met de contributie voor een sportvereniging. In 2019 konden dankzij Leergeld 126.838 kinderen uit minimagezinnen onbezorgd meedoen! Om gezamenlijk nog meer kinderen nog beter te bereiken werken wij samen met Jeugdfonds Sport & Cultuur, Nationaal Fonds Kinderhulp en Stichting Jarige Job binnen het samenwerkingsverband Sam&. 1.4. De gevolgen van de Corona crisis Als gevolg van de Corona crisis dreigt een grote groep mensen door een terugval in inkomen in financiële problemen te raken, waaronder ook veel gezinnen met kinderen waarvan de ouders werk(t)en als zelfstandigen, flex- of seizoen-werkers. “Juist in deze tijd is het belangrijk dat kinderen kunnen ontspannen en meedoen met andere kinderen. Die ondersteuning bieden wij. Voor de ouders betekent dit in ieder geval een zorg minder”, aldus Gaby van den Biggelaar, directeur van Leergeld Nederland. “We denken dat veel van deze gezinnen Stichting Leergeld nog niet kennen óf niet beseffen dat ook zij in aanmerking kunnen komen voor ondersteuning. We willen deze gezinnen nu laten weten dat wij er ook voor hen zijn!” (website Leergeld Nederland, Ter introductie van de landelijke leergeld dag 2020) 1.5. Werkwijze De Stichting werkt uitsluitend met vrijwilligers.
Deze vrijwilligers staan met beide benen op de grond, en hebben uitstekend contact met de doelgroep. Het huisbezoek van een intermediair bij een eerste aanvraag is een absolute kernkwaliteit van de werkwijze van Stichting Leergeld. Daarmee stelt de intermediair zich op de hoogte van de gezinssituatie en de noodzakelijkheid van de aanvragen.
3
1.5.1. Leergeld formule De methode die Leergeld De Stuwwal hanteert, ook wel de Leergeld formule genoemd, is dezelfde methode als de landelijke organisatie toepast. Leergeld De Stuwwal biedt maatwerk en maakt optimaal gebruik van bestaande voorzieningen. In elke stap van de methode staat het individuele kind centraal en is het kunnen meedoen van het kind het doel. Daarnaast levert de methode, door het afleggen van huisbezoeken, veel kennis op over de situatie in de gezinnen en de zaken waar zij tegenaan lopen. Op basis van deze kennis kan Leergeld zaken signaleren en agenderen. 1.5.2. Werkwijze Getrainde intermediairs bezoeken de gezinnen. Zij beschikken over goede kennis van de lokale sociale kaart, kennen de voorliggende voorzieningen van de gemeenten en begeleiden het gezin bij de hulpvraag. De Leergeld formule bestaat uit de volgende stappen: Stap 1: Huisbezoek en inventarisatie Gezinnen die Leergeld om hulp vragen, worden thuis bezocht door goed opgeleide en goed geïnformeerde intermediairs. Tijdens een persoonlijk gesprek wordt de situatie van het gezin besproken en de hulpbehoefte geïnventariseerd. Er wordt bekeken of er ook voor andere kinderen hulp nodig is. Waar nodig wordt verwezen naar andere hulpverlenende organisaties, zoals een juridisch loket, schuldhulpverlening of (school)maatschappelijk werk.
Er vindt toetsing plaats van de inkomens-en (eventuele) schuldensituatie. Stap 2: Bemiddeling Met ouders of verzorgers wordt besproken wat de mogelijkheden zijn met betrekking tot de gevraagde hulp en bij welke bestaande voorzieningen, zoals de bijzondere bijstand van de gemeente of andere instanties/organisaties, men terecht kan. Leergeld kan vaak ook ondersteuning bieden bij het aanvragen van deze voorzieningen. Stap 3: Financieel vangnet Wanneer er geen bestaande voorzieningen zijn voor de betreffende aanvraag van het kind, of wanneer deze voorzieningen niet toereikend zijn, biedt Leergeld aanvullende hulp in de vorm van giften in natura of vergoeding van kosten aan clubs en scholen. Criterium hierbij is altijd dat de aanvullende hulp bijdraagt aan de doelstelling van Leergeld: het voorkomen van sociale uitsluiting, door het kind de mogelijkheid te geven om te kunnen meedoen. Stap 4: Opvolging en nazorg Na afhandeling van de aanvragen die bij Leergeld binnenkomen, blijft het contact met de betreffende gezinnen doorgaans bestaan. Afhankelijk van de situatie varieert dit van een telefoontje tot een nieuw huisbezoek.
4
1.5.3. De stichting Leergeld De Stuwwal Stichting Leergeld De Stuwwal is een autonome stichting. Dat wil zeggen, dat wij zelf ons bestuur benoemen, zelf ons vrijwilligers- en personeelsbeleid voeren, zelf fondsen werven, zelf ons vergoedingenbeleid bepalen, en zelf (lokale) samenwerkingsrelaties aangaan. Stichting Leergeld De Stuwwal heeft kennis van de lokale situatie (gemeentelijke voorzieningen, sportieve en culturele infrastructuur, onderwijsorganisaties) en van de lokale sociale kaart, inclusief andere particuliere organisaties. De stichting Leergeld De Stuwwal participeert samen met andere lokale initiatieven en organisaties in de gemeentelijke armoedeplatforms en overleggroepen. De laagdrempeligheid van onze werkwijze biedt Stichting Leergeld De Stuwwal de kans veel kinderen uit onze doelgroep te bereiken en te ondersteunen. Het huisbezoek in combinatie met de inkomenstoets, biedt ons de kans om de hulpvraag met maatwerk te beantwoorden. Dit geeft ons tevens inzicht in de problematiek die er in deze gezinnen heerst. De signalen vanuit de gezinnen stellen ons in staat om het gemeentelijke armoedebeleid gefundeerd te beoordelen en om als goed geïnformeerde gesprekspartner te fungeren voor de lokale overheid om het beleid beter aan te laten sluiten op de behoeften van onze doelgroep.
Daarnaast slaagt Stichting Leergeld De Stuwwal erin om bij scholen, verenigingen of leveranciers van diensten of producten betalingen of kortingen te realiseren. Via de monitoring van het gemeentelijke armoedebeleid en het beleid van scholen en de signalering van daarmee samenhangende problemen voor onze doelgroep, beschikken wij over een schat aan informatie, waarmee wij bepaalde zaken kunnen agenderen bij gemeentelijke beleidmakers en onderwijsorganisaties. Hoewel altijd voor verbetering vatbaar, is Leergeld De Stuwwal ervan overtuigd dat haar lokale werkwijze en organisatievorm, essentieel is voor de unieke kracht van Leergeld. Stichting Leergeld De Stuwwal is erkend als een ANBI instelling.
5
Hoofdstuk 2: Sociaal jaarverslag en bereikte resultaten 2.1. Algemeen en ervaringen van ouders Een alleenstaande vader over zijn hulpvraag aan Leergeld “Ik was nooit hulpbehoevend, trok nooit aan de bel. Hiervoor werkte ik vaak 80 uur per week als bakker. Maar voor de kinderen was het inmiddels wel noodzakelijk. Mijn dochters waren namelijk bij hun moeder uit huis geplaatst, terwijl moeder nog wel de kinderbijslag kreeg. Dus toen had ik opeens de zorg én de rekeningen. Met alle kosten voor de kinderen en de rechtszaken die toen liepen, vraag je je af: waar moet ik het vandaan halen..?” Een werkende moeder over de betekenis van de hulp door Leergeld “We raakten beiden in korte tijd onze baan kwijt. Mijn man kampte al een tijdje met gezondheidsklachten. We wilden op eigen benen staan en ik ben toen een gastouderopvang begonnen, zodat hij het rustiger aan kon doen en onze kinderen kon zien opgroeien. In het begin beviel dat goed, maar later raakten we in de financiële problemen. Mensen betaalden niet of veel te laat of ze gingen verhuizen. Het gastouderschap was destijds niet zo goed geregeld als nu. We kregen steeds meer schulden en moesten soms rondkomen van 500 euro per maand.” Een bijstandsuitkering wilden ze niet. Linda wilde opleidingen volgen en het zelf oplossen, ook al verdiende ze met haar eigen bedrijf vaak onder bijstandsniveau.
Pas toen het water ze aan de lippen stond, deden ze een beroep op steun. Een leraar van de middelbare school bracht ze in contact met Leergeld. Linda: “Ik wilde het zo graag allemaal zelf doen, maar op een gegeven moment moest ik erkennen dat we hulp nodig hadden.” Linda vertelt hoe het proces verder verliep. “Een vrijwilliger van Leergeld kwam bij ons thuis. We mochten ons verhaal doen en vertellen hoe we in deze moeilijke omstandigheden waren gekomen. Hij vertelde wie Leergeld was, wat Leergeld doet en welke mogelijkheden er zijn voor verdere ondersteuning. Leergeld betaalde het schoolgeld, schoolspullen, zorgde voor een rugzak en laptop, maar regelde ook bijdragen voor sport via het Jeugdfonds Sport. Leergeld heeft de juiste contacten en hierdoor kon alles heel snel geregeld worden.” “We hadden nog nooit van Leergeld gehoord. Als je in een achterstandswijk woont, hoor je misschien veel meer van elkaar en krijg je tips van buren. In de Jan modaal-buurt waar wij woonden, is de armoede vaak minder zichtbaar. Problemen worden minder snel gesignaleerd of niet geuit. We hebben weinig geld, maar je ziet het niet aan ons. Toch hebben we Leergeld echt nodig.” Ondanks alle problemen wilden Linda en haar man blijven doorgaan met hun bedrijf. Tot het niet meer ging en ze naar de gemeente stapten. Daar kregen ze het advies te stoppen met het bedrijf en een uitkering te accepteren.
“Ze zeiden: ‘Denk aan jezelf en aan je gezin. Neem rust en accepteer de hulp, die hebben jullie hard nodig om je leven weer op te bouwen’. Dat heeft veel voor ons betekend. Sindsdien is ons leven veranderd.” “De druk is weg, de continue financiële stress of je alle rekeningen wel kunt betalen. Doordat Leergeld de schoolkosten voor haar rekening neemt, kunnen we onze schulden afbetalen. Als ouder wil je verder niks liever dan dat je kinderen gelukkig zijn. Die blije gezichten als ze een fiets mogen ophalen, die zijn onbetaalbaar! We hebben een financiële klap gehad, die kom je niet zomaar te boven. We zijn er nog niet, maar het gaat steeds beter met ons. We willen vooruit in het leven, uiteindelijk willen we ons loskoppelen van Leergeld. Hoe dankbaar we ook zijn, we willen niet altijd blijven leunen op steun.”
6
Een vader, die zijn baan kwijt raakte, over de betekenis van de hulp door Leergeld “Zou er een stapeling van problemen zijn gekomen zonder Leergeld? Dat weet ik wel zeker. De problemen zouden groter en complexer zijn geworden. Sowieso psychische problemen want ik sliep er echt niet van ’s nachts. Schulden maken konden we al niet eens meer bij de bank, we hadden 30% inkomensverlies en geen auto, computer of telefoon meer vanwege mijn ontslag. Dus de huur betalen werd al een probleem. Dat wordt dan echt een stressfactor.” “Nu kunnen en mogen onze kinderen gewoon meedoen op school. Hun medeleerlingen, vriendjes en vriendinnetjes weten het eigenlijk niet. Ik denk dat dat iets van de kinderen zelf is, misschien een beetje schaamte. Diep van binnen weten ze heel goed dat ze anders een aantal dingen heel anders hadden moeten doen, en tekst en uitleg hadden moeten geven aan hun vriendjes.” Een aantal reacties van ouders over de aanpak van Leergeld “Dan komt er iemand van Stichting Leergeld en die neemt je problemen serieus. Die biedt een luisterend oor en denkt met je mee. En dat kan denk ik alleen als je face to face met elkaar praat. Dat is echt een stukje toegevoegde waarde.” “Ze konden goed mee blijven doen. Dat zorgde voor energie in het huishouden. Ons sociaal netwerk werd groter. Als de kinderen tevreden zijn, ben jij tevreden. En houd je je vechtlust.
Als je te vaak nee moet zeggen tegen je kinderen, raken ze terneergeslagen, verdrietig en ongelukkig. Dat doet wat met de energie in het huishouden. Maar gelukkig stopte dat niet. Dat gaf energie om ook de schuldsanering uit te zitten.” “En vooral blijven kijken waar hulp nodig is. Ze gebruiken echt hun ogen (...), maar ook hun hart.” Uit: Leergeld doet ertoe, Nienke Schlette msc, Dr. Bram Eidhof; eindrapportage onderzoek naar waardering van de Leergeld aanpak. Uitg. Leergeld Nederland, 2018.
2.2. De resultaten van de stichting Leergeld De Stuwwal 2.2.1 De stichting Leergeld De Stuwwal: algemeen. Het bestuur is met regelmaat (ca. 8x) bijeen geweest. In de vergadering zijn naast de lopende zaken, vooral ook aan de orde geweest onderwerpen m.b.t. zgn. “op maat” te nemen toekenningsbeslissingen, de hoogte van de te verstrekken ondersteuningen aan kinderen, en afstemming en/of samenwerking met andere organisaties eveneens gericht op de ondersteuning van de doelgroepen. Het bestuur van de stichting participeert in elk van de door de afzonderlijke gemeente opgezette armoedeplatforms of overleggremia m.b.t. armoede ondersteuning. Op landelijk niveau participeert het bestuur in bijenkomsten van o.a. Leergeld Nederland (de Nederlandse vereniging van stichtingen Leergeld , de stichting Sam&. Op regionaal niveau participeert de stichting in de vereniging Leergeld Limburg en eveneens in de samenwerkingsverbanden van de regionale afdelingen van het Jeugd Fonds Cultuur en het Jeugd Fonds Sport.
7
Overleg met de gemeenten Met alle 4 gemeenten is regelmatig en goed overleg geweest. Er zijn updates aangeleverd, om de voortgang van de activiteiten te kunnen volgen. Afgestemd is wat het takenpakket van Leergeld moet zijn. Daaraan heeft de Stichting zich gehouden. Maatwerk blijft gelukkig mogelijk, naar inzicht van de autonome Leergeld Stichting. Zo kunnen kinderen geholpen die anders buiten de mogelijkheden van een gezonde ontwikkeling zouden blijven. Afstemming van de voorliggende voorzieningen in de gemeenten wordt nagestreefd. Het ideaal is dat alle gemeenten in het werkgebied gelijke regels hanteren, zeker naar de kinderen toe. Dit overleg gaat traag, aangezien wijzigingen in het pakket voorzieningen in een gemeente een zaak is van de gemeenteraad. Dat vraagt veel overleg, en soms ook politiek geladen discussies. De Stichting heeft begrip voor deze realiteit, betreurt echter dat dergelijke besluiten zo lang kunnen duren. Zelf probeert Stichting Leergeld De Stuwwal zo snel mogelijk te overleggen met gezinnen, te besluiten en tot actie over te gaan. De effecten van de coronamaatregelen Het bestuur kon in 2020 – wegens de corona-problematiek - geen studiebijeenkomsten voor alle medewerkenden (vrijwilligers) binnen de stichting organiseren.
In plaats van deze jaarlijkse bijeenkomsten is door het bestuur een rondschrijven verzonden van de voorzitter gericht aan alle medewerkers verzonden waarin o.a. de berichtgeving over de stand van zaken van de stichting en ook m.b.t. ziektevervanging, afscheid en verwelkoming van medewerkers. M.b.v. TEAMS en ZOOM hebben enkele trainingen wel plaats kunnen vinden. Het bestuur kon i.v.m. maatregelen ter beperking van de risico’s van coronabesmetting in 2020 niet ook zelf een studiemiddag houden over het eigen functioneren en de taakinvullingen. In de planning voor 2021 blijft opgenomen: een jaarlijks te houden studiemiddag bestuurlijk functioneren. De maatregelen met betrekking tot het voorkomen van COVID19 besmettingen heeft ook veel impact gehad op het reilen en zeilen van Stichting Leergeld De Stuwwal. Het bestuur heeft moeten besluiten medewerkers erop te attenderen om de persoonlijke contacten door huisbezoeken bij gezinnen met minder financiële middelen tot een minimum te beperken. Helaas heeft het bestuur en de coördinatoren daartoe moeten besluiten in de wetenschap, dat juist het huisbezoek een wezenlijk onderdeel is van de werkwijze van Leergeld. En dat juist het persoonlijke contact, het bespreken en overleggen, en het wijzen op overige voorzieningen, resp. het beoordelen van hulp, de kernkwaliteit van de stichting vormt.
Ook de consequenties op het gebied van aanvragen voor leermiddelen als gevolg van het “thuisonderwijs”. Er kwamen extra veel aanvragen voor laptops/tablets, in allerlei soorten en maten, voor gebruik thuis en ook zelfs voor kinderen in de eerste klassen van het basisonderwijs. Hoewel de stichting Leergeld De Stuwwal hier gewoonlijk ruimhartig mee omging en ook veel laptops e.d. heeft verstrekt, diende toch wel de redelijkheid van de behoefte van geval tot geval beoordeeld te worden. Daarom heeft het bestuur van de stichting alle directies van basisscholen in de gemeenten Heumen, Mook en Middelaar, Gennep en Bergen per brief erop geattendeerd, dat m.b.t. het “thuis-onderwijs” of “digitaal onderwijs op afstand” ook daadwerkelijk alle benodigde middelen, zoals computers/laptops/tablets en eventuele oefensoftware of andere digitale materialen voor het maken van huiswerkopdrachten door de school aan de kinderen ter beschikking gesteld dienen te worden. Het Ministerie van Onderwijs had hiervoor immers ook extra-middelen voor de scholen beschikbaar gesteld. Veel scholen hebben besloten wegens de corona-maatregelen een aantal (buiten)schoolse activiteiten, zoals schoolreisjes e.d., af te gelasten. De ouders zouden in dergelijke gevallen de 8
hiervoor in rekening gebrachte bijdragen teruggestort krijgen. Omdat voor een deel van de ouders deze bijdragen betaald zijn door de stichting Leergeld De Stuwwal, heeft het bestuur van de stichting de scholen per brief verzocht deze bijdragen dan ook weer te retourneren aan de stichting. Publiciteit: Het bestuur heeft besloten om nog beter bekend te worden in alle 4 gemeenten. De constatering was dat gezinnen die Leergeld kennen, er goed gebruik van kunnen maken, dat Leergeld de kinderen uit gezinnen met minder financiële middelen kan ondersteunen in de ontwikkeling. Er zijn echter nog teveel gezinnen die Leergeld niet bereiken. De oorzaken kunnen zijn onbekendheid met de Stichting, en met de voorzieningen van de Stichting, ook schaamte kan meespelen, vooral bij gescheiden ouders, werklozen of door zakelijke problemen. Om in ieder geval de bekendheid te vergroten is besloten om aan het begin van het schooljaar 2020-21 in bushokjes, abri’s , posters te hangen. Verder zijn regelmatig persberichten uitgegaan om in de regionale pers aanwezig te zijn, en duidelijk ta maken dat de Stichting voor iedereen ondersteuning kan bieden. Sponsoring Een van de actiepunten voor het jaar 2020 was het aantrekken van sponsorgelden, van financiële middelen buiten de gemeenten om. Het verwachting was dat gemeenten van goede wil zijn, maar dat de budgetten elk jaar weer ter discussie staan.
Het bestuur van Stichting Leergeld De Stuwwal ziet het als haar verantwoordelijkheid om de hulp aan kinderen zo goed mogelijk te waarborgen, ook hulp bieden in tijden dat een gemeente meent hiervoor minder geld beschikbaar te kunnen of willen stellen. Alle kinderen moeten mee kunnen doen. Nu meedoen, is straks meetellen. In het aantrekken van sponsorgelden is Stichting De Stuwwal gedeeltelijk geslaagd. Er werden bronnen gevonden bij een serviceclub, en bij particulieren. In vergelijking met andere regio’s blijkt in het werkgebied van De Stuwwal weinig grote bedrijven te zijn, die maatschappelijke ondersteuning faciliteren. Bedrijven met meer personeel zien het als personeelsbeleid om via Leergeld hun personeel te ondersteunen. Deze overweging is vergelijkbaar met die van gemeenten, immers een goede sfeer in de burgerij, lees personeel, werkt door in de hele maatschappij. Via Leergeld De Stuwwal is ook een kleine investering snel rendabel, omdat het geld netto naar het goede doel gaat.
Administratieve transitie Omdat de specifieke SZW-subsidie “Alle kinderen doen mee” ter tegemoetkoming aan de toename van de ondersteuningsresultaten is niet toegekend door Leergeld Nederland met als voornaamste opgegeven reden, dat de Stichting Leergeld De Stuwwal geen gebruik maakt van het (landelijk gebruikelijke) boekhoudpakket Twinfield, heeft het bestuur besloten over te gaan tot voeren van de boekhouding in dit betreffende programma. En omdat de penningmeester te kennen heeft gegeven te willen stoppen met zijn bestuurlijke werkzaamheden, heeft het bestuur besloten het nieuwe boekhoudprogramma Twinfield tegelijk in te voeren met de overgang naar het nieuwe landelijke systeem van administreren van bijdragen: zgn. LISY-2021. In de maand december 2020 heeft er een omzetting plaats gevonden van de gegevens in het oude administratiesysteem naar het nieuwe systeem. 9
2.2.2. Beleidsdoelen van de stichting Gedurende 2020 heeft het bestuur van de stichting ook gewerkt aan een aantal beleidsdoelen, die het zichzelf gesteld heeft: M.b.t. actualisering van het bestuur en medewerkers: Er is gezocht naar nieuwe bestuursleden, en met name voor de functie van penningmeester. Er is een systematiek opgezet t.a.v. secretariële administratie en archivering m.b.t. de digitale mogelijkheden van Gmail en Google Drive. Het bijscholen van medewerkers (w.o. intermediairs) in het gebruik van het eigen (landelijke, LISY-2021 genoemd) administratiesysteem om aanvragen voor ondersteuning systematisch te registreren. Door ziekte en het wegvallen van coördinator, dhr. E. De Vries, is intern gezocht naar opvolging en uitbreiding van het aantal nieuwe intermediairs M.b.t. vergroten naamsbekendheid van de stichting: Er is aan de (directies van ) scholen gevraagd om op alle door de school naar ouders te sturen rekeningen en betalingsverzoeken te vermelden, dat er ondersteuningsmogelijkheden zijn te verkrijgen bij of via de Stichting Leergeld De Stuwwal. Er zijn flyers e.d. gemaakt en verspreid om de kenbaarheid van de Stichting De Stuwwal te vergroten. Er zijn in de media artikelen verschenen over de ondersteuningsmogelijkheden door de stichtingen Leergeld w.o. de stichting Leergeld De Stuwwal. M.b.t. samenwerking en afstemming in het ’Sociale Domein’:
Actieve participatie in gremia en fora m.b.t. ondersteuning van kinderen en armoede. Opstarten overleg met beleidsmedewerkers in het sociale domein over afstemming van criteria voor ondersteuning en voor vergoeding van voorzieningen
Voor 2021 en daarna heeft het bestuur het voornemen, om enerzijds de ingezette initiatieven te continueren en zoals Uitbreiding van de sponsorwervingsacties, o.a. richting notarissen, om meer bekendheid te geven aan de mogelijkheid van donaties en legaten en ook anderszins schenkingen of giften aan Stichting Leergeld De Stuwwal , fiscaal erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Vergroting van het bereik, d.w.z. vergroting van de doelgroep; en dan met name onder de zgn. autochtone bevolkingsgroepen. In tegenstelling tot de zgn. allochtone bevolkingsgroepen blijken zij minder gesteund of begeleid te worden in het doen van ondersteuningsaanvragen voor hun kinderen. Inventarisatie en actualisatie van zgn. de voorafgaande voorzieningen, met betrekking tot een ‘checklist’ te gebruiken door intermediairs bij hun huisbezoeken ter bespreking van de ondersteuningsaanvragen. Deze zgn. ‘checklist’ betreft een lijst met mogelijke voorzieningen aangeboden door andere instanties en of gemeenten geboden en die voorafgaan aan de ondersteuningsmogelijkheden door de stichting Leergeld De Stuwwal. 2.2.3. Indicatie van de omvang van de doelgroepen. Er zijn geen kant en klare statistieken bekend m.b.t. aantallen kinderen, 4- 18 jarigen, die in armoedesituaties opgroeien.
Via het CBS zijn de aantallen kinderen per leeftijdscategorie: 0-5, 5-10, 10-15, en 15-20 jarigen per gemeente bekend. Ook zijn er in de bevolkingsstatistieken gegevens 10
beschikbaar van aantallen kinderen per onderwijscategorie. En daarnaast zijn er ook cijfers beschikbaar voor huishoudens naar inkomensklasse. Maar uit al deze cijfers is geen combinatie te maken t.a.v. de omvang van de doelgroep voor de stichtingen Leergeld, resp. de Stichting Leergeld De Stuwwal. Slechts een indicatie van de omvang van de doelgroep is mogelijk. Een van deze mogelijkheden betreft de rekeneenheden op basis waarvan gemeenten uit het zgn. gemeentefonds jaarlijks een uitkering van de rijksoverheid krijgen. In deze uitkeringen uit het zogenoemde gemeentefonds zijn ook de uitkeringscategorieën: ‘Jeugdigen in gezinnen met armoederisico’, en ‘Armoedebestrijdingskinderen’. Zie onderstaande tabel voor het uitkeringsjaar 2019 Tabel 1. De aantallen voor de resp. gemeenten zijn: Jaar 2019, resp. op 01-01-2020
Heumen Mook en Middelaar Gennep Bergen
Jeugdigen in gezinnen met armoederisico (aantallen, resp. rekeneenheden) (Bron: VNG, data algemene uitkering, jaar 2020 en (2019)) 230 99 308 186
(234,95) (102,90) (310,98) (192,53)
Armoedebestrijdingkinderen. (€-rekeneenheden) (Bron: VNG, data algemene uitkering, jaar 2020 en (2019))
Kinderen in uitkeringsgezinnen1. (Abs.aant.,01-012020, en (2019)) (bron: VNG, Waar staat je gemeente)
45.510 15.432 57.510 38.580
110 40 100 90
(40.472,00) (14.999,00) (54.995,00) (43.425,00)
(90) (40) (130) (100)
In de toelichting op de Meicirculaire wordt de volgende omschrijving van de uitkeringsmaatstaf: (rekeneenheid) ‘Jeugdigen in gezinnen met armoederisico’ gegeven.: “Het aandeel minderjarige kinderen in huishoudens waar het inkomen maximaal 120% van het sociaal minimum bedraagt in procenten van het totaalaantal huishoudens met minderjarige kinderen met inkomen, vermenigvuldigd met het aantal inwoners jonger dan 18 jaar. In de ‘meicirculaire gemeentefonds 2019’ (p.44)is de volgende omschrijving gegeven t.a.v. de uitkeringsmaatstaf (rekeneenheid ‘Armoedebestrijdingskinderen’: “3.3.2 Armoedebestrijding kinderen In paragraaf 4.2-1 van de decembercirculaire 2016 zijn gemeenten geïnformeerd over de € 85 miljoen die vanaf 2017 structureel beschikbaar is gesteld voor de bestrijding van de gevolgen van armoede onder kinderen. Jaarlijks vindt in de meicirculaire actualisatie plaats van de verdeling voor het jaar t+1 en verder. De middelen worden verdeeld op basis van door het CBS ontwikkelde gegevens over kinderen met een kans op armoede. De verdeling over de gemeenten voor 2020 en verder is gebaseerd op gegevens over het jaar 201642” 2.3. De bereikte resultaten van de stichting De stichting Leergeld De Stuwwal voert haar ondersteuningswerkzaamheden uit voor 4 gemeenten: Heumen, Mook en Middelaar, Gennep en Bergen.
Met elke gemeente afzonderlijk wordt een subsidierelatie onderhouden, die nogal verschillend kan zijn. Zie daarvoor ook de bijlage waarin opgenomen de kaderstelling en het daarop gebaseerde ‘kindpakket’. 1
De leeftijden van de kinderen worden niet nader aangeduid. In elke geval mag aangenomen worden, dat de onderscheiding “kinderen in uitkeringsgezinnen” ook de leeftijdscategorie 0-4 jarigen omvat . Deze leeftijdscategorie behoort echter niet tot de doelgroep van de Stichting Leergeld De Stuwwal.
11
Als verantwoording van deze subsidierelaties volgt hieronder per gemeente de door de stichting gerealiseerde resultaten van ondersteuning aan de doelgroepen. Het administratiesysteem van de Stichting Leergeld De Stuwwal heeft als registratiebasis de aanvragen voor ondersteuning. Elke aanvraag wordt geregistreerd en vervolgens gerelateerd aan een kind, resp. gezin. Per gezin en per kind kunnen meerdere ondersteuningsaanvragen geregistreerd en toegekend zijn. Daarom wordt in onderstaande tabellen m.b.t. gerealiseerde ondersteuning melding gemaakt van zgn. aantallen kinderen. En de procentuele verdeling tussen de categorieën aanvragen is gebaseerd op het totaal van de toegekende bedragen. De stichting leergeld De Stuwwal neemt alleen aanvragen voor kinderen in de leeftijdscategorie 4- 18 jarigen in behandeling. 2.3.1. Gemeente Heumen: De stichting is actief voor de gemeente Heumen sinds 1 september 2017. In onderstaande tabel zijn de aantallen ondersteuning aanvragen per gemeente weergegeven o.b.v. het administratiesysteem LISY, zoals beschikbaar voor de stichtingen Leergeld in Nederland. Tabel 2, Aantal gerealiseerde ondersteuningen aan kinderen in de gemeente Heumen voor de jaren 2017, 2018 en 2019 en het percentage naar de voornaamste categorieën waarvoor ondersteuning betaald is.
2017 29 17
Aantal geregistreerde aanvragen Aantal kinderen* Procentuele verdeling van uitgaven, resp. aantal betalingen (2020) naar categorieën ondersteuning 10 - Sportkleding,-activiteiten (%) - Ouderbijdragen, 8 - Schoolbenodigdheden (%) w.o. schoolreizen, -kampen, en excursies(%) 33 - Cultuur (%) 1 - Zwemlessen (%) 7 - Laptops (%) 38 - Fietsen (%) 2 ‘—‘= te gering om als percentage weer te geven. *
2018 134 54
2019 115 64
2020 182 73
5
1
1
5
7
6
8 2 49 28 3
11 -55 21 6
5 4 53 20 10
Er kunnen meerdere ondersteuningsaanvragen per kind gedaan en geregistreerd worden.
12
2.3.2. De Gemeente Mook en Middelaar: De stichting is gestart met haar ondersteuningswerkzaamheden voor de gemeente Mook en Middelaar in 2017. Tabel 3, Aantal gerealiseerde ondersteuningen aan kinderen in de gemeente Mook en Middelaar voor de jaren 2017, 2018 en 2019 en het percentage naar de voornaamste categorieën waarvoor ondersteuning betaald is.
2017 52 32
Aantal geregistreerde aanvragen Aantal kinderen* Procentuele verdeling van uitgaven, resp. aantallen betalingen (2020) naar enkele categorieën ondersteuning - Sportkleding,-activiteiten (%) 3 - Ouderbijdragen, (%) 14 - Schoolbenodigdheden (%) w.o. schoolreizen, -kampen, en excursies(%) 41 - Cultuur (%) -- Zwemlessen (%) 15 - Laptops (%) 28 - Fietsen (%) -- Overige, (%) -‘—‘= te gering om als percentage weer te geven
2018 147 44
2019 69 34
2020 141 46
-16
-21
2 15
16 -48 19 -1
4 57 13 -5
9 -41 21 7 --
2.3.3. De gemeente Gennep Tabel 4, Aantal gerealiseerde ondersteuningen aan kinderen in de gemeente Gennep voor de jaren 2017, 2018 en 2019 en het percentage naar de voornaamste categorieën waarvoor ondersteuning betaald is. 2017 Aantal geregistreerde aanvragen 15 * Aantal kinderen 13 Procentuele verdeling van uitgaven, resp. aantal betalingen (2020) naar categorieën ondersteuning - Sportkleding,-activiteiten (%) -- Ouderbijdragen, -- Schoolbenodigdheden (%) w.o. schoolreizen, -kampen, en excursies(%) -- Cultuur (%) -- Zwemlessen (%) -- Laptops (%) 62 - Fietsen (%) 38 ‘—‘= te gering om als percentage weer te geven. *
2018 215 102
2019 273 102
2020 252 103
-12
1 23
3 9
7 --62 18
31 --24 19
23 --44 21
Er kunnen meerdere ondersteuningsaanvragen per kind gedaan en geregistreerd worden.
13
2.3.4. De gemeente Bergen De stichting is in 2018 begonnen met haar voorbereidingen voor het bieden van ondersteuning voor aanvragen voor ondersteuning in de gemeente Bergen. Tabel 5, Aantal gerealiseerde ondersteuningen aan kinderen in de gemeente Bergen voor de jaren 2018, 2019 en 2020 en het percentage naar de voornaamste categorieën waarvoor ondersteuning betaald is.
2018 8 2
Aantal geregistreerde aanvragen Aantal kinderen* Procentuele verdeling van uitgaven, resp. aantal betalingen (2020) naar categorieën ondersteuning - Sportkleding,-activiteiten (%) -- Ouderbijdragen, (%) -- Schoolbenodigdheden (%) w.o. schoolreizen, -kampen, en excursies(%) -- Cultuur (%) -- Zwemlessen (%) -- Laptops (%) -- Fietsen (%) -‘—‘= te gering om als percentage weer te geven.
2019 122 59
2020 117 51
-7
-12
5 --63 25
12 --44 29
2.3.5. De voornaamste conclusies. Ondanks dat er geen specifieke statistieken met betrekking tot de doelgrepen van stichting Leergeld De Stuwwal bestaan, is er wel een indicatie aan te geven. Er van uitgaande dat alle kinderen in uitkeringssituaties ten minste door de uitkeringsinstanties gewezen worden op de mogelijkheid van (extra)ondersteuning door de stichting Leergeld De Stuwwal, lijkt het erop dat deze kinderen – gelet op de aantallen per gemeente ook bijna alle bereikt worden. Dit is nog geen reden om de ogen te sluiten voor die gezinnen, die wel voor extra ondersteuning in aanmerking zouden kunnen komen, maar nog geen aanvragen hebben gedaan of door onbekendheid of door schaamte of trots, etc..
*
Er kunnen meerdere ondersteuningsaanvragen per kind gedaan en geregistreerd worden
14
Tabel 6., Aantallen kinderen in uitkeringsgezinnen en kinderen met een of meerdere toegekende ondersteuningsaanvragen. Aantallen kinderen in uitkeringsgezinnen2. (per 01-01-2019). (bron: VNG, Waar staatje gemeente)
Aantallen kinderen waarvoor een of meerdere ondersteuningsaanvragen zijn toegekend/betaald. In 2019, resp. 2020.
2017
2018
2019
2019
2020
Heumen
90
90
110
64
73
Mook en Middelaar
50
40
40
34
46
Gennep Bergen
140 110
130 100
100 90
102 59
104 51
Zoals hiervoor reeds aangegeven, neemt de stichting Leergeld De Stuwwal alleen aanvragen in behandeling voor kinderen in de leeftijdscategorie 4-18 jaar in behandeling. De groep ‘kinderen in uitkeringsgezinnen’ omvat echter ook kinderen, die buiten deze leeftijdscategorie vallen. Anderzijds zijn er ook kinderen, die niet behoren tot huishoudens in de inkomenscategorie ‘uitkeringsgezinnen’ maar wel in aanmerking (zouden kunnen) komen voor ondersteuning. Hoe groot deze categorie is, is echter uit de bestaande statistieken niet te af te leiden. Het betreft dan m.n. de zgn. ‘stille armoede’gezinnen, zoals deze in de literatuur vermeld staan als aanwezig in de landbouw, en onder zzp-ers, e.d. De intermediairs van de stichting Leergeld De Stuwwal verrichten ook ondersteuning bij de aanvragen voor andere vormen van ondersteuning, zoals Jarige Job, Jeugdfonds Sport & Cultuur, zoals die gelinkt zijn aan het administratiesysteem (LISY) van de Stichting Leergeld, resp. SAM&.. Met name de aanvragen te behoeve van deelname aan sportactiviteiten, -kleding of culturele activiteiten, zoals muziek- en danslessen, worden weliswaar via de stichting Leergeld De Stuwwal ingediend bij provinciale afdeling van het Jeugdfonds Sport en Cultuur, maar beoordeling, toekenning en registratie wordt echter gedaan door de eigen medewerkers van deze fondsen.
Voor de stichting Leergeld De Stuwwal is dit een onbevredigende situatie , omdat intermediairs van de stichting wel betrokken zijn bij de aanvraag en ondersteuning daarbij, maar niet betrokken worden bij de uitvoering ervan. Daarenboven blijken de intermediairs van de stichting Leergeld De Stuwwal vaak wel weer aangesproken te worden door de aanvragers bij uitblijven van besluitvorming of anderszins.
2
De leeftijden van de kinderen worden niet nader aangeduid. In elke geval mag aangenomen worden, dat de onderscheiding “kinderen in uitkeringsgezinnen” ook de leeftijdscategorie 0-4 jarigen omvat . Deze leeftijdscategorie behoort echter niet tot de doelgroep van de Stichting Leergeld De Stuwwal. Deze (0-3 jarigen) leeftijdscategorie is geen doelgroep voor de Stichting Leergeld De Stuwwal.
15
Hoofdstuk 3. De financiële verantwoording 3.1. Het financieel jaarverslag voor de stichting (algemeen en naar gemeenten). Financieel jaarverslag 2020 Stichting Leergeld de Stuwwal Inkomsten (credit)
Uitgaven (debet)
Bijdragen gemeenten:
Ondersteuning kinderen:
Heumen Mook creditering Gennep Bergen
€ 37.800,00 € 22.800,00 € 11.238,21€ 18.296,00 € 15.000,00
Sponsoring: Leergeld Limburg Overig Totaal inkomsten 2020 Saldo 2020 Saldo 2016 t/m 2019 Banksaldo 31/12/2020
16
€ 23.446,35 € 10.428,64 € 20.757,77 € 9.492,05 Uitvoeringskosten:
€ 4.457,54
Totaal uitgaven 2020
€ 68.582,35
€ 4.076,28 € 5.617,65 € 92.351,72
€ 23.769,37 € 47.596,71 € 71.366,08
3.2. De balans van de stichting
Balans 2016-2020 Stichting Leergeld De Stuwwal Activa
2016
2017
2018
2019
2020
Liquide middelen Saldo Bankrekening per 31-12
€
6.321,96
€ 34.270,96
€ 76.678,81
€ 47.596,71
€ 71.366,08
Totaal activa
€
6.321,96
€ 34.270,96
€ 76.678,81
€ 47.596,71
€ 71.366,08
toelichting: uitvoeringskosten zijn volledig ten laste gebracht van de sponsorgelden en de bijdragen van leergeld Limburg: het positieve verschil is opgevoerd onder eigen vermogen Voorzieningen: Dit zijn bedragen die nog over zijn van voorgaande jaren om te besteden in de betreffende gemeenten. In kolom 2020 staat het totale opgebouwde bedrag van de afgelopen jaren. Het is een cumulatief bedrag dat nog beschikbaar is voor ondersteuning in de betreffendegemeente. Uitvoeringskosten: De stichting kent statutair geen vrijwilligersvergoedingen toe, en vergoedt alleen reis- en onkostenvergoedingen voor haar vrijwilligers. Omdat niet alle kosten van uitvoering, zoals deze reiskosten van intermediairs bij huisbezoeken, en de algemene bestuurs- en (bank)beheerkosten, specifiek te herleiden zijn naar kinderen per gemeente, zijn deze kosten in de overzichten tot en met 2020 nog ten laste gebracht van de eigen sponsorinkomsten van de stichting. Daardoor zijn er - tot nog toe - geen uitvoeringskosten ten laste van de gemeenten gebracht. Vergelijkbare stichtingen in Nederland houden voor deze uitvoeringskosten ca. 10% van de beschikbaar gestelde (subsidie)bedragen aan.
17
Passiva (cumulatief) Eigen vermogen Algemene reserve
2016
2017
€
1.371,96
€
814,96
€
-
€
Nog te betalen toekomstige kosten ondersteuning kinderen gem. Heumen Nog te betalen toekomstige kosten ondersteuning kinderen gem. Bergen Nog te betalen toekomstige ondersteuning kinderen gem. Mook en Middelaar
€
4.250,00
€
700,00
Totaal vreemd vermogen
€
Totaal passiva
€
Vreemd vermogen Voorzieningen Nog te betalen toekomstige kosten ondersteuning kinderen gem. Gennep
Kasstroom Liquide middelen per 31-12-2019 Bij: ontvangen subsidie- en sponsorbijdragen 2020 Af: uitgaven 2020 Liquide middelen per 31-12-2020
18
2018
2020
4.357,38
€
8.513,75
€ 13.750,14
5.500,00
€ 23.503,00
€
5.236,18
€
€ 23.227,00
€ 35.612,50
€
7.939,21
€ 22.292,86
€
463,43
€
€
2019
€
2.774,41
5.971,38
4.729,00
€ 13.205,93
€ 25.444,14
€ 26.577,29
4.950,00
€ 33.456,00
€ 72.321,43
€ 39.082,96
€ 57.615,94
6.321,96
€ 34.270,96
€ 76.678,81
€ 47.596,71
€ 47.596,71 € 92.351,72 -€ 68.582,35 € 71.366,08
€ 71.366,08
Bijlagen De ontwikkeling van het aantal kinderen in de gemeenten vanaf 1990 tot nu. Gemeente Bergen, aantallen kinderen in uitkerinsgezinnen, 2010 - 2019. (abs. aantallen)
Gemeente Bergen, 04-18 jarigen 1990 - 2020. (gemiddeld aantal per jaar) 3000
150
2000
100
1000
50
90
100
90
2015
2018
2019
0
0
2010
1990 2000 2005 2010 2015 2019 2020
Gemeente Gennep, 04-18 jarigen, 1990 - 2020. (gemiddeld aantal per jaar)
3100 3000 2900 2800 2700 2600 2500
Gemeente Gennep, aantallen kinderen in uitkeringsgezinnen, 2010 - 2019. (abs. aantallen)
150
110
130
130 100
100 50 0 1990 2000 2005 2010 2015 2019 2020
2010
4000
2015
2018
150
3000
100
2000
2019
Gemeente Heumen, aantallen kinderen in uitkeringsgezinnen, 2010 -2019. (abs. aantallen)
Gemeente Heumen, 04-18 jarigen 1990 - 2020 (gemiddeld aantal per jaar)
70
80
90
110
50
1000
0
0
2010
1990 2000 2005 2010 2015 2019 2020
Gemeente Mook en Middelaar, 04-18 jarigen, 1990 - 2020. (gemmiddeld aantal per jaar)
100
1000 0 1990 2000 2005 2010 2015 2019 2020
2015
2018
2019
Gemeente Mook en Middelaar, Aantallen kinderen in uitkeringsgezinnen, 2010 - 2019. (abs.aantallen)
2000
19
70
40
50
40
40
2010
2015
2018
2019
0
..
20