A58 Raadsmededeling Stand van zaken proces Omgevingsvisie Heumen

RAADSMEDEDELING

Onderwerp: Datum:

Stand van zaken proces Omgevingsvisie Heumen 25 mei 2021

Samenvatting Ons college van B&W heeft besloten om het proces om te komen tot een integrale omgevingsvisie voor de gemeente Heumen op te schorten tot ná de vaststelling van de strategische visie ‘Heumen. Natuurlijk met iedereen’. De vaststelling van de strategische visie wordt voorzien in juli 2021. Vaststelling van de omgevingsvisie in 2021 is daarmee niet meer haalbaar. Toelichting Introductie Deze raadmededeling gaat in op de stand van zaken van het proces Omgevingsvisie Heumen. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de volgende onderwerpen: 1. Aanleiding en achtergrond van de omgevingsvisie 2. Proceskader Omgevingsvisie Heumen 3. Proces tot nu toe 4. Opschorten proces omgevingsvisie 5. Consequenties uitstel vaststelling omgevingsvisie 6. Vervolgproces 1. Aanleiding en achtergrond van de omgevingsvisie De Omgevingswet treedt naar verwachting per 1 januari 2022 in werking. De Omgevingswet bundelt de wetgeving en de regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Uitgangspunt van de Omgevingswet is een samenhangende integrale benadering van de fysieke leefomgeving. De belangrijkste uitgangspunten van de bundeling van wetgeving zijn:  minder en daardoor overzichtelijkere regels  meer ruimte voor initiatieven  lokaal maatwerk  vertrouwen Sinds 2017 is de gemeente Heumen bezig met de implementatie van de nieuwe Omgevingswet.

In februari 2019 heeft uw raad het document ‘Ambitie en programmaplan Implementatie Omgevingswet’ vastgesteld. Hiermee is vastgesteld dat we onder andere aan de slag gaan met het opstellen van een integrale omgevingsvisie. Het opstellen van een integrale omgevingsvisie en een omgevingsplan is een wettelijke verplichting voor gemeenten vanuit de omgevingswet. Een omgevingsvisie bevat inhoudelijk in ieder geval: 1. Een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. 2. De hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied. Zaak Document

: :

31924 71238

3. De hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid. De gemeente stelt één omgevingsvisie voor het hele grondgebied vast. Deze werkt door in het omgevingsplan, waarin de regels voor de fysieke leefomgeving zijn gebundeld. Het omgevingsplan vervangt alle bestemmingsplannen en wordt net als de omgevingsvisie door uw raad vastgesteld. 2. Proceskader Omgevingsvisie Op 5 maart 2020 heeft met uw raad een startgesprek plaatsgevonden over het proceskader omgevingsvisie. Op 21 april 2020 heeft uw raad het document ‘Proceskader Omgevingsvisie’ (documentnummer 28662) vastgesteld. In het proceskader zijn de 3 fasen in het proces om te komen tot een omgevingsvisie, de stappen die per fase worden gezet, de beoogde resultaten en de wijze waarop participatie in de verschillende fasen wordt vormgegeven vastgelegd. Onderstaand kader licht doel en gewenste resultaten van de 3 fasen in het proces in het kort toe. Fase 1: Verkenning: Proceskader en Ansichtkaart  Het doel van deze fase is om de omgevingskwaliteiten en hoofdopgaven voor buitengebied en kernen van de gemeente Heumen in beeld te brengen door middel van een inventarisatie van beleid, een gebiedsanalyse en het benoemen van trends en ontwikkelingen.

Daarnaast heeft uw raad het Proceskader Omgevingsvisie vastgesteld het proces om te komen tot een Omgevingsvisie en de wijze van participatie in dit proces vastgelegd is.  Het resultaat van deze fase is een door uw raad vastgesteld Proceskader Omgevingsvisie en een ‘Ansichtkaart’ van de gemeente bestaande uit tekst kaartbeelden van de gemeente over omgevingskwaliteiten en hoofdopgaven. Fase 2: Opgaven en Ambities: Koersdocument  Het doel van deze fase is om ambities van de hoofdopgaven in de fysieke leefomgeving te benoemen, deelopgaven te formuleren en integrale afwegingen te maken om de koers voor de Omgevingsvisie te bepalen.  Het resultaat van deze fase is een door uw raad vastgesteld Koersdocument Omgevingsvisie, dat de inhoudelijke hoofdlijnen bevat van de Omgevingsvisie. Het Koersdocument Omgevingsvisie bevat onder meer:  Proceskader (zie fase 1)  Ansichtkaart (zie fase 1)  Opgaven en ambities  Te onderscheiden deelgebieden  Kaart Koers op hoofdlijnen  Globaal voorstel proceswijzer (hoe om te gaan met participatie bij ruimtelijke initiatieven) Het is van belang dat uw raad met de vaststelling van het Koersdocument de inhoud van de Omgevingsvisie op hoofdlijnen vaststelt, zodat deze hoofdlijnen kunnen worden uitgewerkt in een concept ontwerp Omgevingsvisie.

Fase 3: Omgevingsvisie  Het doel van deze fase is het uitwerken van een Omgevingsvisie aan de hand van het in het Koersdocument aangegeven kader.  Het resultaat van deze fase is een door uw raad vastgestelde Omgevingsvisie Heumen.

2

3. Proces tot nu toe Het tot nu toe doorlopen proces omgevingsvisie is begin 2020 gestart en heeft tot januari 2021 doorgelopen. In deze periode zijn fase 1 en fase 2 van het proces omgevingsvisie doorlopen. Onderstaande figuren geven weer welke stappen in het participatieve proces in fase 1 en 2 zijn doorlopen.

De resultaten van het participatieve proces tot nu toe zijn vervat in het concept Koersdocument Omgevingsvisie.

3

4. Proces Omgevingsvisie In januari 2021 is geconstateerd dat er tussen (versie 5 van) de strategische visie en het concept koersdocument Omgevingsvisie een aantal schuurpunten bestonden. Het college heeft besloten om het proces Omgevingsvisie op te schorten tot na de vaststelling van de strategische visie om zo te kunnen borgen dat beide visies goed op elkaar zijn afgestemd. De vaststelling van de strategische visie wordt voorzien in juli 2021. Daarna zal het proces van de omgevingsvisie weer opgepakt worden. De geplande vaststelling van de omgevingsvisie in 2021 is daarmee niet meer haalbaar. De beoogde raadsavond over het concept Koersdocument Omgevingsvisie van 11 februari, wordt nu gepland op 2 september 2021. Op deze avond willen wij met uw raad in gesprek over het concept Koersdocument Omgevingsvisie. Het concept Koersdocument bevat de inhoudelijke hoofdlijnen van de omgevingsvisie en wordt na vaststelling door de raad uitgewerkt tot een omgevingsvisie. De omgevingsvisie vormt straks het kader voor ruimtelijke ontwikkelingen in onze gemeente.

Het concept Koersdocument is tot stand gekomen op basis van het huidige ruimtelijk beleid, nieuwe trends en ontwikkelingen en het daaruit volgende (gewenste) nieuwe beleid, de opbrengsten van het doorlopen participatieproces, de concept strategische visie, de elementen die we al kunnen meenemen vanuit de ontwikkelingen van de Groene Metropool Regio Arnhem Nijmegen en van de regionale Verstedelijkingsstrategie. Over de inhoud van het Koersdocument en daarmee de uitgangspunten die wij in onze gemeente gaan hanteren voor het te voeren ruimtelijke beleid, willen wij met uw raad op 2 september in gesprek. Ook zullen we ingaan op de samenhang met andere trajecten (waaronder de strategische visie). Eventuele afwegingen die uit dit gesprek voortkomen nemen we als opbrengst van de avond mee in het voorstel voor een definitief Koersdocument Omgevingsvisie, dat ter vaststelling aan uw raad wordt voorgelegd. Na het vaststellen van het Koersdocument volgt de uitwerking in de Omgevingsvisie die het integrale ruimtelijke kader zal vormen voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. 5. Consequenties uitstel vaststelling omgevingsvisie De consequenties van het feit dat de vaststelling van de omgevingsvisie in 2021 niet meer mogelijk is, zijn de volgende: 1.

Vertraging proces omgevingsvisie minimaal een half jaar De oorspronkelijk geplande raadsavond op 11 februari over het concept koersdocument kan na de vaststelling van de strategische visie (voorzien juli 2021) ingepland worden. De eerste mogelijkheid daarvoor is dan 2 september 2021. Dat betekent dat het totale proces van de omgevingsvisie minimaal een half jaar vertraging oploopt. De verwachting is dat de omgevingsvisie nu op z’n vroegst in september 2022 kan worden vastgesteld.

2. Omgevingsplan minimaal een half jaar later vastgesteld Aangezien de omgevingsvisie moet doorwerken in het omgevingsplan, zal het bij een half jaar vertraging voor het vaststellen van de omgevingsvisie, ook een half jaar langer duren vóór we aan de

4

slag kunnen met het opstellen van het op grond van de Omgevingswet verplicht vast te stellen omgevingsplan. Daarmee duurt de periode tussen het inwerking treden van de wet (vooralsnog per 1-1-2022) en de vaststelling van een gemeentebreed omgevingsplan dat alle huidige bestemmingsplannen vervangt, ook een half jaar langer duren. Gedurende deze periode wordt voorzien dat we te maken hebben met een wirwar van regelgeving. Voorzien wordt dat in deze periode extra ambtelijke capaciteit en financiële inzet nodig zal zijn voor de behandeling van verzoeken en projecten. 3. Verlies van momentum in het proces Omgevingsvisie Het proces voor het opstellen van de omgevingsvisie is georganiseerd als een participatief proces. Stakeholders hebben (in zowel fase 1 van de Ansichtkaart als fase 2 van het Koersdocument) op meerdere momenten in het proces in integrale en intensieve werksessies meegedaan en input geleverd. Stakeholders zijn tot nu toe zeer betrokken bij de omgevingsvisie en hebben tevens aangegeven graag betrokken te blijven. Ook inwoners hebben door middel van het invullen van de enquête die in het kader van de omgevingsvisie is uitgezet, in grote getalen meegedacht en input geleverd (meer dan 500 respondenten). Het uitstel van het proces betekent verlies van momentum.

Bij een doorstart van het proces in september 2021 zal het opnieuw betrekken van stakeholders en inwoners mogelijk extra aandacht vragen. De betrokkenheid van stakeholders is niet alleen bij de totstandkoming van de omgevingsvisie van belang, maar ook bij het realiseren van opgaven in de fysieke leefomgeving. 6. Vervolgproces Gezien het opschorten van het proces voor de omgevingsvisie is de verwachting dat vaststelling van de omgevingsvisie op z’n vroegst in september van 2022 kan plaatsvinden. Het proces omgevingsvisie kan na vaststelling van de strategische visie in september 2021 weer opgepakt worden. De vervolgstappen uitgezet in de tijd zien er dan als volgt uit:

5

11 mei 2021 Burgemeester en wethouders

Dirk van Eeten Gemeentesecretaris

Marriët Mittendorff Burgemeester

6