A44 Raadsmededeling Stand van zaken mogelijkheid waterkrachtcentrale stuw Nederasselt-Grave

RAADSMEDEDELING

Onderwerp:

Stand van zaken mogelijkheid waterkrachtcentrale stuw NederasseltGrave 18 juli 2022

Datum:

Samenvatting Na het sneuvelen van het project voor een kleine waterkrachtcentrale bij de oude sluis tussen Nederasselt en Grave door het terugtrekken van de initiatiefnemer (Wiek II) is er de wens vanuit het coalitieakkoord om te onderzoeken of er na het vervangen van de stuw (2028 ev) een mogelijkheid bestaat voor het aanleggen van een waterkrachtcentrale aan de stuw. De portefeuillehouder heeft inmiddels met een aantal organisaties gesproken en met deze raadsmededeling willen we de raad informeren over de huidige stand van zaken. Toelichting Al sinds 2016 lopen er gesprekken over de realisatie van een waterkrachtcentrale bij de stuw tussen Nederasselt en Grave. Het idee was om tot het moment van vervanging van de stuw in 2028 een pilot te starten met een kleine WKC, en deze na de vervanging van de stuw uit te breiden naar een grotere installatie. Initiatiefnemer Wiek II heeft omstreeks november 2021 besloten zich terug te trekken uit het project, omdat realisatie van het project vóór het vervangen van de stuw in 2028 niet meer financieel haalbaar was. In het huidige coalitieakkoord is afgesproken dat op korte termijn wordt onderzocht wat de reële mogelijkheden van waterkracht kunnen zijn in het realiseren van de energie-opgave van de gemeente Heumen.

In de afgelopen periode heeft de portefeuillehouder contact gezocht met diverse betrokkenen om een beeld te krijgen van hun standpunt ten aanzien van een WKC bij de stuw en op basis daarvan een strategie te bepalen. Vrijwel alle voormalige gesprekspartners staan nog steeds positief ten opzichte van het ontwikkelen van een WKC bij de stuw. Dat geldt in ieder geval voor de gemeente Land van Cuijk, Energiecoöperatie Heumen, energiecoöperatie Duurzaam Grave en de provincie Gelderland. Uit het gesprek met Rijkswaterstaat is gebleken dat een WKC bij de stuw pas kans maakt als deze wordt opgenomen in de werkopdracht van het Rijk aan Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaat heeft als volgt gereageerd: Onlangs heeft u telefonisch gesproken met de Senior assetmanager vervanging Maasstuwen. Naar aanleiding van dat uitgebreid telefonisch gesprek zou hij u nog per mail, over de kern uit dat gesprek berichten. De stuw van Grave moet om technische redenen vervangen worden. Het betreft een 1 op 1 functionele vervanging waarbij in de opdracht vanuit het Ministerie geen waterkracht (WKC) is opgenomen. Rijkswaterstaat (RWS) realiseert al op een andere manier onder andere door windenergie dat ze energieneutraal wordt in de toekomst.

Als een derde partij een WKC zou willen ontwikkelen en exploiteren dient deze partij zeker te beschikken over een : · Watervergunning · Een overeenkomst met het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) voor het gebruik van de Rijksgronden

Zaak Document

: :

130858 130860

Het RVB geeft gronden in gebruik op basis van de volgende uitgangspunten: marktconform, openbaar aanbieden en transparant. Gronden worden dus niet onderhands aangeboden. Voor meer informatie over dit proces zie: Procedures Verkoop en Uitgifte | Biedboek.nl Voorwaarden is natuurlijk dat RWS deze gronden (tijdelijk) niet nodig heeft voor haar kerntaken. Als een gemeente waterkracht zou wensen voor hun energietransitie dient men aanvullend op bovenstaande punten dit via de RES-tafels te agenderen. RES staat voor “Regionale Energiestrategie”. Momenteel is waterkracht nabij de stuw in Grave niet opgenomen in de RES van deze regio.1 Specifiek voor Grave, waar momenteel meerdere ontwikkelingen zijn bij het totale sluizen en stuwencomplex, zal een WKC vergelijkbaar met Lith of Linne een forse uitdaging zijn qua ruimtelijke inpassing. Aan u is tevens nog een toelichting gegeven over de complexiteit van een WKC in relatie tot vismigratie en dat het niet zo is dat een WKC altijd stroom kan opwekken. Een voorbeeld wanneer niet is bij een steeds vaker voorkomende laagwaterperiode. Als laatste willen wij aangeven dat de stuw Grave niet valt onder het project GRONST (groot onderhoud stuwen), Grave wordt in de toekomst vervangen door een nieuwe stuw. 1.

In de Startnotitie RES Arnhem Nijmegen die door de raden van alle deelnemers is vastgesteld, is het volgende opgenomen: “Binnen de RES gaan we met behulp van ateliers samen met stakeholders een ruimtelijk ontwerp opstellen voor de thema’s ruimte en warmte. Oftewel, we gaan zoekgebieden aanwijzen voor windturbines en zonnevelden en we denken na over de verdeling en distributie van warmte(bronnen)”. Waterkracht is in RES 1.0 dus niet meegenomen, omdat er geen zicht was op een haalbaar project in de regio Arnhem Nijmegen.

Extra aandachtspunten die door Rijkswaterstaat nog meegegeven zijn, zijn onder andere dat wil het een rendabele businesscase worden, er sprake moet zijn van een WKC van 10 MW. Ook gaf RWS mee dat er rekening mee moet worden gehouden dat als RWS van de minister de opdracht krijgt om de mogelijkheid voor een WKC Nederasselt/Grave mee te nemen in de plannen voor vervanging van de stuw 2028, er dan een tender wordt uitgeschreven waar ook marktpartijen als Nuon, Greenchoice en RWE aan mee mogen doen. Het wordt dus openbaar en transparant aan de markt aangeboden en niet onderhands vergund. Dit betekent dat de tender dus ook naar een marktpartij kan gaan die niet gericht is op energie-opwek die ten goede komt aan de inwoners van de gemeenten Heumen en Land van Cuijk. Er is een overleg gepland op 8 september a.s. waar alle partijen, behalve RWS, bijeenkomen om een strategie te bepalen hoe we het Rijk kunnen bewegen het werkplan voor de stuwen aan te passen, zodat waterkracht mogelijk wordt. De gemeenten hebben hierbij een aanjagende en faciliterende rol door te helpen barrières op te lossen. 12 juli 2022 burgemeester en wethouders

Joerie Minses

Garmt Kolhorn Gemeentesecretaris

Burgemeester

2