25.A43 Bijlage V Armoede Index - gemeente Heumen

Armoede Index Gemeente Heumen

Opdrachtgever Gemeente XXXX

Opdrachtgever Gemeente Heumen Datum December 2024 Auteurs Jitske Kooistra-van der Wijk Marijke Bos KWIZ Stavangerweg 23 - 5 9723 JC Groningen 050 - 5252473 contact@kwiz.nl Uitgave Deze publicatie is een uitgave van KWIZ. Het overnemen van cijfers en/ of teksten is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Niets uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt worden in welke vorm dan ook zonder voorafgaande toestemming van KWIZ.

Gemeente Heumen

versie 1.0

Inhoudsopgave Inleiding ......................................................................................................................................... 2 Samenvatting................................................................................................................................. 3 S1. Minimapopulatie .................................................................................................................. 3 S2. Bereik regelingen ................................................................................................................ 3 1. Minimahuishoudens in Heumen ................................................................................................ 5 1.1. Alle huishoudens ................................................................................................................ 5 1.2. Minimahuishoudens ............................................................................................................ 5 1.3. Kinderen uit huishoudens met een laag inkomen............................................................... 6 1.4. Verdeling naar kenmerken .................................................................................................. 6 1.5. Minimahuishoudens, alle vermogens ................................................................................. 7 2.

Inkomensondersteunende regelingen ....................................................................................... 8 2.1. Regelingen binnen het minimabeleid ................................................................................. 8 2.2. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen .......................................................................... 8 2.3. Bijzondere bijstand ............................................................................................................. 8 2.4. Individuele inkomenstoeslag ............................................................................................... 9 2.5. Collectieve zorgverzekering ................................................................................................ 9 2.6. Heumenstegoed ................................................................................................................. 9 2.7. Bijzondere bijstand schoolgaande kinderen ..................................................................... 10 2.8. Stichting Leergeld ............................................................................................................. 10 2.9. Financiële tegemoetkoming Wmo .................................................................................... 10 2.10.

Stichting Hulpfonds Heumen .......................................................................................... 11 2.11. Voedselbank ................................................................................................................... 11 2.12. Kledingbank .................................................................................................................... 11 2.13. Studietoeslag .................................................................................................................. 11 2.14. Energietoeslag ................................................................................................................ 12 Bijlage 1. Methodiek Armoede Index .......................................................................................... 13

1

Gemeente Heumen

versie 1.0

Inleiding Gemeenten hebben de zorgplicht om de leefsituatie en het toekomstperspectief van kwetsbare inwoners die in armoede verkeren, te verbeteren. Daarnaast hebben zij de taak en het belang om inwoners te stimuleren om zoveel mogelijk zelfstandig hun levensonderhoud te voorzien. Ook in de gemeente Heumen is het minimabeleid een actueel thema. Recent is een Rekenkameronderzoek naar dit onderwerp geweest. Samengevat waren de aanbevelingen hierbij om de doelgroep beter in kaart te brengen en te zorgen voor een hoger bereik van de regelingen. De gemeente heeft naar aanleiding van dit advies KWIZ daarom verzocht een Armoede Index uit te voeren. Dit onderzoek biedt inzicht in de actuele doelgroep van het minimabeleid (per 1 januari 2024) en het bereik van de regelingen in 2023. Armoede Index De Armoede Index is een door KWIZ ontwikkeld analysemodel 1. Deze index wordt samengesteld op basis van een combinatie van gemeentelijke gebruiksgegevens, geëxtrapoleerde CBSgegevens en kengetallen op basis van ervaringscijfers bij andere gemeenten. Met als resultaat een schatting van het aantal minimahuishoudens dat tot de doelgroep van het minimabeleid behoort. Dit zijn de minimahuishoudens op 1 januari 2024 met een inkomen tot maximaal 130 procent van het Wettelijk sociaal minimum (Wsm) 2 en een vermogen binnen de grenzen van de Participatiewet.

Daarnaast wordt het gebruik van de regelingen over geheel 2023 weergegeven, op basis van aantallen die door de gemeente zijn aangeleverd. Vergelijkingen met andere gemeenten die worden gedaan zijn gebaseerd op ervaringscijfers van KWIZ 3. Leeswijzer In de samenvatting worden de belangrijkste bevindingen uiteengezet. In het eerste hoofdstuk van deze rapportage is de doelgroep voor het minimabeleid in beeld gebracht. In het tweede hoofdstuk gaan we in op het gebruik en bereik van de minimaregelingen. Tot slot staat de methodiek van de Armoede Index in de bijlage.

1 De methodiek staat beschreven in bijlage 1. 2 Dit betekent dat de doelgroep wordt geschat voor een inkomensniveau van 100, 110, 120 en 130 procent

Wsm. 3 De gemeente Heumen wordt vergeleken met gemeenten van vergelijkbare grootte en een vergelijkbaar regelingenaanbod. Het gaat hierbij om gemeenten tot 50.000 inwoners. Momenteel zitten in dit segment van de benchmark 32 Nederlandse gemeenten.

2

Gemeente Heumen

versie 1.0

Samenvatting In de samenvatting geven we het aantal (geschatte) minimahuishoudens en kinderen uit huishoudens met een laag inkomen in de gemeente weer op 1 januari 2024, evenals het bereik van de verschillende minimaregelingen in 2023.

S1. Minimapopulatie Minimahuishoudens en kinderen uit huishoudens met een laag inkomen Van alle huishoudens in Heumen hebben naar schatting 392 huishoudens een inkomen tot 100 procent van het Wettelijk sociaal minimum (Wsm) en 653 huishoudens in totaal een inkomen tot 130 procent Wsm4. Respectievelijk vormen zij 5,3 procent en 8,8 procent van alle huishoudens in de gemeente. Deze huishoudens hebben tevens geen eigen vermogen of een laag eigen vermogen binnen de grenzen van de Participatiewet. Het aandeel minimahuishoudens op 100 procent Wsm ligt in Heumen in lijn met vergelijkbare kleine gemeenten (5 à 6 procent). Op 130 procent Wsm ligt het aandeel minimahuishoudens met 8,8 procent ook in lijn met het gemiddelde in vergelijkbare kleine gemeenten (7 à 9 procent). Verder groeien naar schatting 239 kinderen op in een huishouden met een inkomen tot 100 procent Wsm (7,9 procent) en 361 kinderen tot een inkomen tot 130 procent Wsm (12,0 procent). Tabel S1. Minimahuishoudens en kinderen tot 18 jaar naar inkomen in 2024 (cumulatief) Inkomensgrens Tot 100% Wsm Tot 110% Wsm Tot 120% Wsm Tot 130% Wsm Overige inkomens Totaal

Huishoudens Aantal Aandeel 392 5,3% 467 6,3% 559 7,5% 653 8,8% 6.761 7.414

91,2% 100%

Kinderen Aantal Aandeel 239 7,9% 269 8,9% 319 10,6% 361 12,0% 2.653 3.014

88,0% 100%

S2. Bereik regelingen De gemeente Heumen biedt voor verschillende levensdomeinen ondersteuning aan voor minimahuishoudens. Gekeken naar het bereik van de regelingen valt het volgende op: • Het bereik van de kwijtschelding ligt in 2023 met 72 procent in lijn met het gemiddelde van 70 tot 75 procent dat we zien in vergelijkbare gemeenten. • De bijzondere bijstand heeft in 2023 een bereik van 44 procent; dit bereik ligt boven het gemiddelde van 20 tot 30 procent. • De bereik van individuele inkomenstoeslag is 45 procent. Het bereik van de regeling ligt in lijn met het gemiddelde van 40 tot 45 procent. • Het bereik van de collectieve zorgverzekering is 34 procent in 2023. Het bereik ligt in lijn met het gemiddelde in vergelijkbare gemeenten (35 tot 40 procent). • Het bereik van het Heumenstegoed is 30 procent. Voor vergelijkbare participatieregelingen onder volwassenen is een bereik van 30 tot 35 procent gangbaar. Het bereik voor een dergelijke regeling voor kinderen ligt gemiddeld op 45 tot 50 procent. • De bijzondere bijstand voor schoolgaande kinderen kent een bereik van 14 procent. Gemiddeld ligt het bereik voor een schoolkosten regeling op 20 tot 25 procent. Het bereik in de gemeente Heumen ligt onder het gemiddelde. • Stichting Leergeld heeft een bereik van 45 procent. Gemiddeld ligt het bereik van Stichting Leergeld tussen 35 en 45 procent.

• Het bereik van de energietoeslag in 2023 (45 procent) ligt onder het bereik dat we terugzien in vergelijkbare gemeenten (80 tot 95 procent).

4 Verschillende inkomensondersteunende regelingen worden toegekend tot een inkomensgrens van 130

procent Wsm. Daarom wordt hier ingegaan op deze groep huishoudens.

3

Gemeente Heumen

versie 1.0

Figuur S2. Bereik van de minimaregelingen in Heumen5

Bereik minimaregelingen 2023

Vergelijkbare gemeenten 72% 70-75%

Kwijtschelding gem. belastingen 44%

Bijzondere bijstand

20-30% 45% 40-45%

Individuele inkomenstoeslag

34% 30-40%

Collectieve zorgverzekering

30%

Heumenstegoed* 14%

Bijzondere bijstand voor schoolgaande kinderen

20-25% 45% 35-45%

Stichting Leergeld

45%

Energietoeslag

80-95%

* Het Heumenstegoed is zowel beschikbaar voor volwassenen als kinderen, maar deze uitsplitsing kon niet gemaakt worden. Het bereik van een participatieregeling voor volwassenen ligt gemiddeld rond 30 tot 35 procent en voor kinderen ligt dit gemiddeld op 45 tot 50 procent.

5 In de figuur ontbreekt een aantal regelingen en voorzieningen, omdat hiervoor geen doelgroep te bepalen

is wegens specifieke voorwaarden. Het gaat om de studietoeslag, financiële bijdrage Wmo, Voedsel- en Kledingbank en Stichting Hulpfonds Heumen. In hoofdstuk 2 wordt het gebruik van deze regelingen weergegeven.

4

Gemeente Heumen

versie 1.0

1. Minimahuishoudens in Heumen In dit hoofdstuk beschrijven we de omvang en samenstelling van de groepen huishoudens met inkomens tot 130 procent van het Wettelijke sociale minimum (Wsm) in de gemeente Heumen. Het betreft een schatting van het aantal minimahuishoudens op 1 januari 2024.

1.1. Alle huishoudens In de gemeente Heumen wonen 16.839 personen waarvan 2.989 jonger zijn dan 18 jaar. Deze inwoners zijn verdeeld over 7.414 huishoudens. De gemiddelde huishoudgrootte komt daarmee uit op 2,3 personen, dit ligt net boven het landelijk gemiddelde van 2,2. Tabel 1.1.1 Aantal huishoudens en inwoners in Heumen 2024 7.414 16.839 2.989 2,3

Aantal huishoudens Aantal personen Waarvan kinderen tot 18 jaar Gemiddelde huishoudgrootte

De huishoudsamenstelling in Heumen wijkt wat af van het landelijke beeld. In Heumen ligt het aandeel alleenstaanden lager dan het gemiddelde van Nederland. Daarnaast is het aandeel meerpersoonshuishoudens, zowel met als zonder kinderen, hoger in Heumen dan in de rest van Nederland. Tabel 1.1.2 Verdeling naar huishoudtypen 2024 Aantal Aandeel 2.393 32% 468 6% 2.506 34% 2.047 28% 7.414 100%

Alleenstaande Alleenstaande ouder Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen Meerpersoonshuishoudens met kinderen Totaal

Aandeel landelijk 39% 7% 29% 25% 100%

1.2. Minimahuishoudens Van alle huishoudens in de gemeente Heumen moet 5,3 procent rondkomen van een inkomen op bijstandsniveau en een vermogen binnen de grenzen van de Participatiewet 6. Dit zijn in totaal 392 huishoudens. Dit ligt in lijn met het gemiddelde aandeel van 5 tot 6 procent minimahuishoudens in vergelijkbare (kleinere) gemeenten (tot 50.000 inwoners). In totaal hebben naar schatting 654 huishoudens een inkomen op 130 procent Wsm (8,8 procent). Gemiddeld ligt dit aandeel rond de 9 procent in gemeenten van vergelijkbare grootte. Tabel 1.2.1 Huishoudens naar inkomen in Heumen (cumulatief) 2024 Inkomensgrens Tot 100% Wsm Tot 110% Wsm Tot 120% Wsm Tot 130% Wsm

Aantal 392 467 559 653

Aandeel 5,3% 6,3% 7,5% 8,8%

Overige inkomens Alle kinderen

6.761 7.414

91,2% 100%

6 De grens voor het maximale eigen vermogen ligt voor alleenstaanden op € 7.575 en voor alleenstaande

ouders en paren op € 15.150.

5

Gemeente Heumen

versie 1.0

1.3. Kinderen uit huishoudens met een laag inkomen Het aandeel minimakinderen tot 18 jaar ligt procentueel iets hoger dan het aandeel minimahuishoudens; dat beeld is vrij gangbaar. Er groeien naar schatting 239 kinderen op in een minimahuishouden tot 100 procent Wsm (7,9 procent) en 361 kinderen (12,0 procent) in een huishouden tot 130 procent Wsm en een eigen vermogen binnen de grenzen van de Participatiewet. Deze aandelen liggen in lijn met het gemiddelde in andere kleinere gemeenten. Tabel 1.3.1 Kinderen naar inkomen in Heumen in (cumulatief) Inkomensgrens Tot 100% Wsm Tot 110% Wsm Tot 120% Wsm Tot 130% Wsm Overige inkomens Alle kinderen

2024 Aantal Aandeel 239 7,9% 269 8,9% 319 10,6% 361 12,0% 2.653 3.014

88,0% 100%

1.4. Verdeling naar kenmerken In tabel 1.4.1 (pagina 7) staan de kenmerken van de minimahuishoudens in 2024 met een inkomen van 100, 110, 120 en 130 procent Wsm. Dit tabel geeft inzicht in de variatie tussen de kenmerken bij de verschillende inkomensgroepen. Logischerwijs neemt het aandeel bijstandsgerechtigden steeds meer af bij de hogere inkomensgroepen terwijl het aandeel AOW’ers steeds verder stijgt. De groep huishoudens met een overig inkomen neemt eveneens toe tussen de lagere en hogere inkomensgroepen. In het overige inkomen onderscheiden wij vier groepen: inkomen uit arbeid, inkomen uit ondernemerschap, het ontvangen van een WW-uitkering of inkomen bij arbeidsongeschiktheid. We zien dat er steeds meer huishoudens zijn die inkomen verkrijgen uit arbeid bij de hogere inkomens. Daarnaast is het zo dat het aandeel huishoudens zonder kinderen iets groter is bij de hogere inkomens dan bij de lagere inkomensgroepen. Logischerwijs betekent dat ook dat het aandeel huishoudens met kinderen afneemt naarmate het inkomen hoger wordt.

6

Gemeente Heumen

versie 1.0

Tabel 1.4.1 Kenmerken minimahuishoudens: inkomen tot 100, 110, 120 en 130 procent Wsm (met geen of een laag eigen vermogen) in 2024 100% Wsm Aantal Aandeel Inkomensbron Bijstand AOW-uitkering Overig inkomen: - Loon - ZZP - WWuitkering - Arbeidsonge schiktheid Totaal Huishoudtype Alleenstaand Eenoudergezin Meerpersoonsh uishouden zonder kinderen Meerpersoonsh uishouden met kinderen Totaal

110% Wsm Aantal Aandeel

120% Wsm Aantal Aandeel

130% Wsm Aantal Aandeel

210 77 105 30 39

53% 20% 27% 8% 10%

210 122 135 35 43

45% 26% 29% 8% 9%

210 157 192 53 46

38% 28% 34% 9% 8%

210 191 252 78 51

32% 29% 39% 12% 8%

17

4%

23

5%

32

6%

49

8%

19

5%

34

7%

61

11%

74

11%

392

100%

467

100%

559

100%

653

100%

203 67

52% 17%

252 73

53% 16%

302 89

54% 16%

359 98

55% 15%

63

16%

74

16%

89

16%

104

16%

59

15%

69

15%

78

14%

92

14%

392

100%

467

100%

559

100%

653

100%

1.5. Minimahuishoudens, alle vermogens In de volgende tabel geven we een schatting van het aantal minimahuishoudens met een laag vermogen waarbij geen vermogenstoets wordt toegepast. Dit zijn dus zowel huishoudens met een vermogen hoger dan de normen in de Participatiewet als huishoudens met een laag vermogen of geen vermogen (zoals in de voorgaande tabellen). De aandelen minimahuishoudens met vermogen liggen in de gemeente Heumen redelijk in lijn met het gemiddelde in vergelijkbare gemeenten. Gemiddeld zien we een aandeel van 11 tot 13 procent bij de groep huishoudens met een inkomen tot 130 procent Wsm. Tabel 1.5.1 Minimahuishoudens, geen vermogenstoets (cumulatief) Tot 100% Wsm Tot 110% Wsm Tot 120% Wsm Tot 130% Wsm

Aantal huishoudens 472 570 745 863

7

Aandeel in de gemeente 6,4% 7,7% 10,1% 11,6%

Gemeente Heumen

versie 1.0

2. Inkomensondersteunende regelingen In dit hoofdstuk gaan we nader in op het gebruik en bereik onder de doelgroep van de gemeentelijke regelingen. Het gaat daarbij om het totale gebruik in 2023. De doelgroep komt uit hoofdstuk 1.

2.1. Regelingen binnen het minimabeleid De volgende tabel geeft de inkomensgrens en doelgroep per regeling weer. Tabel 2.1.1 Inkomensgrenzen regelingen en omvang doelgroep Regeling Kwijtschelding gem. belastingen Bijzondere bijstand Individuele inkomenstoeslag Collectieve zorgverzekering Heumenstegoed Bijzondere bijstand schoolgaande kinderen Stichting Leergeld Stichting Hulpfonds Heumen Voedsel- en kledingbank Financiële tegemoetkoming Wmo Studietoeslag Energietoeslag

Inkomensgrens 2023 100% Wsm 110% Wsm Drie jaar of langer 101% Wsm 130% Wsm 130% Wsm

Doelgroep 392 huishoudens 467 huishoudens 236 huishoudens 850 volwassenen 653 huishoudens

130% Wsm

95 huishoudens

130% Wsm Specifieke doelgroep Specifieke doelgroep Specifieke doelgroep Specifieke doelgroep 130% Wsm

281 kinderen Niet te bepalen Niet te bepalen Niet te bepalen Niet te bepalen 863 huishoudens

2.2. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Huishoudens kunnen kwijtschelding aanvragen voor een deel van de afvalstoffenheffing, OZB eigenaar woning en rioolheffing eigenaar woning. De doelgroep bestaat uit huishoudens met een inkomen tot 100 procent Wsm. In 2023 is aan 283 huishoudens kwijtschelding van de lokale heffingen verstrekt. Dit komt neer op een bereik van 72 procent onder de primaire doelgroep. Het bereik ligt in lijn met het gemiddelde bereik van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen; een bereik van 70 tot 75 procent is gangbaar. Tabel 2.2.1 Bereik kwijtschelding Regeling Doelgroep Gebruik kwijtschelding Bereik

2023 392 huishoudens 283 huishoudens 72%

2.3. Bijzondere bijstand Het bijzondere bijstandsbeleid van de gemeente Heumen is erop gericht om inwoners die bijzondere noodzakelijke kosten hebben en deze niet zelf kunnen betalen, te ondersteunen. De gemeente beoordeelt bij iedere aanvraag of er sprake is van bijzondere omstandigheden. Hier valt onder meer de witgoedregeling onder. De doelgroep bestaat uit 467 huishoudens met inkomens tot 110 procent van de bijstandsnorm. In 2023 hebben 268 unieke gebruikers gebruik gemaakt van één of meerdere verstrekkingen. Aangezien de regeling op huishoudniveau wordt verstrekt hebben we een correctie aangebracht. Gemiddeld wonen er 1,3 volwassenen in een minimahuishouden in Heumen, wat daarmee neerkomt op een gebruik van 206 minimahuishoudens. Het bereik van de bijzondere bijstand komt daarmee uit op 44 procent. Het bereik ligt boven het bereik in vergelijkbare gemeenten; gemiddeld is 20 tot 30 procent gangbaar.

8

Gemeente Heumen

versie 1.0

Tabel 2.3.1 Bereik bijzondere bijstand Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 467 huishoudens 206 huishoudens 44%

2.4. Individuele inkomenstoeslag De individuele inkomenstoeslag is bedoeld als inkomensondersteuning voor inwoners die langdurig afhankelijk zijn van een minimuminkomen. In de gemeente Heumen behoort iedereen tussen de 21 jaar en pensioengerechtigde leeftijd, die gedurende drie jaar een inkomen heeft tot 101 procent Wsm, tot de doelgroep. Verder geldt als voorwaarde voor toekenning dat er in de afgelopen drie jaar geen mogelijkheden waren voor inkomensverbetering. De doelgroep bestaat dan uit 236 huishoudens. In 2023 hebben 106 huishoudens gebruikgemaakt van de individuele inkomenstoeslag. Afgezet tegen de doelgroep langdurige minimahuishoudens (binnen de betreffende leeftijdscategorie) die aanspraak mag maken op de individuele inkomenstoeslag, komt dit neer op een bereik van 45 procent. Dit ligt in lijn met het gemiddelde bereik van 40 tot 45 procent in vergelijkbare gemeenten. Tabel 2.4.1 Bereik individuele inkomenstoeslag Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 236 huishoudens 106 huishoudens 45%

2.5. Collectieve zorgverzekering De gemeente biedt minima de mogelijkheid om deel te nemen aan de collectieve aanvullende zorgverzekering van CZ en VGZ. Ze krijgen korting op de premie en profiteren van extra vergoedingen voor zorgkosten. Er zijn drie pakketten voor zowel CZ (Start, Extra en Extra Uitgebreid) als VGZ (Compact, Compleet en Compleet met eigen risico). Bij de meest uitgebreide aanvullende verzekeringen bestaat de mogelijkheid om het wettelijke eigen risico mee te verzekeren. Om deel te nemen aan de collectieve zorgverzekering mag het huishoudinkomen niet hoger zijn dan 130 procent Wsm. De doelgroep bestaat uit 850 volwassenen. In 2023 maakten 285 volwassenen gebruik van deze regeling. Het bereik van de regeling in 2023 in 34 procent. Dit ligt in lijn met het bereik dat we terugzien bij vergelijkbare gemeenten: 30 tot 40 procent. Tabel 2.5.1 Bereik collectieve zorgverzekering Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 850 volwassenen 285 volwassenen 34%

2.6. Heumenstegoed De gemeente vindt het belangrijk dat minima kunnen deelnemen aan sport, cultuur en uitjes en daarom kunnen minima gebruikmaken van het Heumenstegoed. Het tegoed kan ingezet worden waar minima dat zelf willen, dat kan bij diverse activiteiten en verenigingen. Het Heumenstegoed bedraagt € 275,- per gezinslid. De doelgroep bestaat uit 644 huishoudens met een inkomen tot 130 procent Wsm. In 2023 hebben 199 huishoudens gebruikgemaakt van het Heumenstegoed. Het bereik van de regeling komt neer op 31 procent. Het bereik van een participatieregeling voor volwassenen ligt 9

Gemeente Heumen

versie 1.0

gemiddeld rond 30 tot 35 procent. Het bereik van een participatieregeling voor kinderen ligt gemiddeld op 45 tot 50 procent. Tabel 2.6.1 Bereik Heumenstegoed Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 653 huishoudens 199 huishoudens 30%

2.7. Bijzondere bijstand schoolgaande kinderen De gemeente Heumen biedt bijzondere bijstand voor schoolkosten aan voor kinderen van 12 tot en met 18 jaar. Per jaar is € 200 per kind beschikbaar. De doelgroep bestaat uit 95 huishoudens met kinderen van 12 tot 18 jaar met een inkomen tot 130 procent Wsm. In 2023 hebben 13 huishoudens gebruikgemaakt van de ondersteuning. Het bereik van de regeling komt hiermee op 14 procent. Gemiddeld heeft een vergelijkbare regeling voor schoolkosten een bereik van 20 tot 25 procent. Tabel 2.7.1 Gebruik Bijzondere bijstand schoolgaande kinderen Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 95 huishoudens 13 huishoudens 14%

2.8. Stichting Leergeld Gezinnen met een inkomen tot 130 procent Wsm die schoolgaande kinderen in de leeftijd van 4 tot 18 jaar hebben kunnen in aanmerking komen voor Stichting Leergeld. Met deze regeling kan een gezin onder andere schoolspullen of een fiets aanschaffen. De doelgroep bestaat uit 281 kinderen met de leeftijd 4 tot 18 jaar met een inkomen tot 130 procent Wsm. In 2023 hebben 127 kinderen gebruikgemaakt van deze regeling. Daarmee komt het bereik op 45 procent. Gemiddeld ligt het bereik van Stichting Leergeld tussen 35 en 45 procent. Tabel 2.8.1 Gebruik Stichting Leergeld Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 281 kinderen 127 kinderen 45%

2.9. Financiële tegemoetkoming Wmo De Financiële tegemoetkoming Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is beschikbaar voor inwoners die leven met een chronische ziekte en/of een beperking. Dit brengt vaak extra kosten met zich mee, waarvoor de gemeente een compensatieregeling verstrekt. Het gaat om € 250 per persoon op grond van de Wmo. Er valt niet te bepalen hoeveel huishoudens tot de doelgroep zouden behoren (die chronisch ziek zijn en/of een beperking hebben). In 2023 hebben 135 personen gebruikgemaakt van de Financiële tegemoetkoming Wmo. Tabel 2.9.1 Gebruik Financiële tegemoetkoming Wmo Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 Niet te bepalen 135 personen Niet te bepalen 10

Gemeente Heumen

versie 1.0

2.10. Stichting Hulpfonds Heumen Stichting Hulpfonds Heumen biedt eenmalige materiële ondersteuning aan inwoners van de gemeente Heumen die onverwachts in acute problemen verkeren en geen gebruik kunnen maken van reguliere voorzieningen. De gegeven hulp moet perspectief geven op een structurele oplossing van het probleem. De stichting wordt gefinancierd via subsidies van de gemeente Heumen en bijdragen van verschillende organisaties. Stichting Hulpfonds hanteert geen strikte inkomensgrens; daarom is hiervan geen doelgroep te bepalen. In 2023 hebben 17 personen gebruikgemaakt van Stichting Hulpfonds Heumen. Tabel 2.10.1 Gebruik Stichting Hulpfonds Heumen Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 Niet te bepalen 17 personen Niet te bepalen

2.11. Voedselbank De Voedselbank is beschikbaar voor mensen onder een bepaald bestaansminimum. Hun doel is om deze mensen hulp te bieden door ze gratis voedsel te verstrekken. Het is een vorm van noodhulp en dient als aanvulling op datgene dat de klanten zelf kunnen doen. Er gelden voorwaarden die de Voedselbank zelf berekent. Zij gaan uit van een bepaalde bestedingsnorm in plaats van een inkomensnorm. Het is daarom niet mogelijk om een doelgroep te bepalen. In 2023 hebben 107 huishoudens gebruikgemaakt van de Voedselbank. Tabel 2.11.1 Gebruik Voedselbank Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 Niet te bepalen 107 huishoudens Niet te bepalen

2.12. Kledingbank Inwoners van de gemeente Heumen kunnen terecht bij de Kledingbank Nijmegen. Zij verstrekken hulp in de vorm van een kledingpakket De Kledingbank hanteert dezelfde bestedingsnormen als de Voedselbank. Het is niet mogelijk om een doelgroep te bepalen. In 2023 hebben 61 huishoudens gebruikgemaakt van de Kledingbank. Tabel 2.12.1 Gebruik Kledingbank Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 Niet te bepalen 61 huishoudens Niet te bepalen

2.13. Studietoeslag De studietoeslag is beschikbaar voor studenten die niet in staat zijn om (voldoende) bij te verdienen naast hun studie, als gevolg van een structurele medische beperking. De geldende voorwaarden zijn dat deze personen studiefinanciering of een tegemoetkoming in de studiekosten ontvangen, onvoldoende kunnen bijverdienen als gevolg van een medische beperking en geen Wajong-uitkering ontvangen. In 2023 hebben 11 personen gebruikgemaakt van de studietoeslag. De omvang van de doelgroep is niet vast te stellen vanwege de specifieke voorwaarden die voor deze regeling gelden. 11

Gemeente Heumen

versie 1.0

Tabel 2.13.1 Gebruik studietoeslag Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 Niet te bepalen 11 personen Niet te bepalen

2.14. Energietoeslag Als gevolg van het hoge prijspeil van gas en elektriciteit heeft het Rijk in 2022 de energietoeslag geïntroduceerd; gemeenten hebben deze regeling uitgevoerd. De energietoeslag is in 2023 gecontinueerd. In de gemeente Heumen konden inwoners aanspraak maken op de energietoeslag (€ 800 per huishouden) als hun inkomen niet hoger was dan 130 procent Wsm. Er werd geen vermogenstoets uitgevoerd voor de energietoeslag; ook huishoudens met een vermogen hoger dan is toegestaan in de Participatiewet konden gebruikmaken van deze regeling. Daarom is de doelgroep van de energietoeslag groter dan de andere regelingen met een inkomensgrens van 130 procent Wsm namelijk 863 huishoudens. In 2023 hebben 385 huishoudens7 gebruikgemaakt van de energietoeslag. Afgezet tegen de doelgroep (inkomensgrens 130 procent Wsm, geen vermogenstoets) geeft dit een bereik van 45 procent. Dit ligt lager dan andere gemeenten waar we een gemiddeld bereik van 80 tot 95 procent zien. Een verklaring kan zijn dat de gemeente Heumen in de periode 2022 tot 2024 wisselende voorwaarden voor de energietoeslag heeft gehanteerd. In 2022 is bijvoorbeeld een vermogenstoets uitgevoerd, maar in 2023 en 2024 niet. Het loslaten van de vermogenstoets is mogelijk niet bij de volledige doelgroep bekend geweest. Tabel 2.14.1 Bereik energietoeslag Regeling Doelgroep Gebruik Bereik

2023 863 huishoudens 385 huishoudens 45%

7 452 vergoedingen zijn uitgekeerd in 2023 en 68 in 2024.

12

Gemeente Heumen

versie 1.0

Bijlage 1. Methodiek Armoede Index De Armoede Index is een door KWIZ ontwikkeld analysemodel, waarbij we inzicht verschaffen in de omvang en samenstelling van de armoededoelgroep (naar huishoudens en inkomenscategorieën) en het bereik van de minimaregelingen. De Armoede Index is samengesteld op basis van een combinatie van gemeentelijke gebruiksgegevens, geëxtrapoleerde CBS-gegevens en door ons ontwikkelde kengetallen op basis van ervaringscijfers bij andere gemeenten. Belangrijke toevoeging is dat we rekening houden met de vermogens en derhalve op deze wijze alleen inzoomen op de doelgroep die in aanmerking komt voor de minimaregelingen. We gaan hierbij als volgt te werk. • In eerste instantie inventariseren we op basis van de door ons bewerkte CBS-informatie hoeveel huishoudens in de gemeente Heumen inkomens tot 100%, 110%, 120% en 130% van het wettelijk sociaal minimum (Wsm) hebben, met geen of een laag eigen vermogen; • We geven een overzicht van de inkomensbronnen; • Vervolgens wordt voor iedere afzonderlijke groep in kaart gebracht hoe de huishoudsamenstelling is en om hoeveel kinderen tot 18 jaar het gaat; • Dit overzicht vullen we aan met gemeentelijke getallen over het gebruik van de minimaregelingen in 2023 (Individuele Inkomenstoeslag, Kwijtschelding gemeentelijke belastingen, Collectieve zorgverzekering, Energietoeslag enzovoort).

13

Gemeente Heumen

versie 1.0

14