24.A12 Raadsmededeling Stand van zaken duurzaamheid

RAADSMEDEDELING

Onderwerp: Datum:

Stand van zaken duurzaamheid 21 februari 2024

Samenvatting Hierbij een nieuwe stand van zaken over de uitvoering van ons werkprogramma duurzaamheid. We lichten de belangrijkste onderwerpen uit. Toelichting Het college heeft recent opdracht gegeven voor het opstellen van een uitvoeringsprogramma energietransitie. We zijn met veel projecten aan de slag, maar een goed afgebakende doelstelling per project, een langere termijn planning (4 jaar), en een overzicht van de benodigde capaciteit en middelen in relatie tot beschikbare capaciteit en middelen ontbreken. In het uitvoeringsprogramma willen we deze zaken én de onderlinge samenhang tussen projecten in beeld brengen, zodat we beter kunnen prioriteren en vooruit kunnen kijken. Op basis van het uitvoeringsprogramma stellen we vanaf 2025 dan jaarlijks een werkprogramma op. Over de financiële gevolgen van het uitvoeringsprogramma informeren we u in de kadernota. Voor 2024 borduren we voort op het werkprogramma van 2023 (zei bijlage). Hierin staan de projecten waar we ons in 2024 op richten. Hieronder vindt u een toelichting op een aantal projecten waar we mee bezig zijn. Energie in de wijk: Afgelopen najaar zijn 4 bewonersavonden georganiseerd omtrent de thema’s isoleren, beglazing/ventilatie, zonne-energie en duurzame warmte. In totaal zijn circa 450 inwoners/woningeigenaren aanwezig geweest op een of meer van deze avonden.

Iedereen die zich via de e-mail aangemeld had, heeft na afloop de presentaties mogen ontvangen. Daarin is, naast het inhoudelijke gedeelte, ook aandacht voor links naar een aantal onafhankelijke informatiekanalen, subsidiemogelijkheden, aanvraag voor een energiecoach en de leenmogelijkheden tegen een aantrekkelijke rente (lening Toekomstbestendig Wonen en lening vanuit het Warmtefonds à 0% bij een bruto verzamelinkomen tot € 60.000). Op de laatste avond over duurzame warmte is aangekondigd dat er een vervolg komt door per wijk of dorpskern een bewonersavond te organiseren waar dieper ingegaan wordt op de mogelijkheden om op termijn van het gas af te gaan. De beste oplossing kan per wijk verschillen en daarover willen we graag in gesprek met de bewoners. Het idee is om bewoners te enthousiasmeren om hierover mee te denken via zogenaamde wijk uitvoeringsplannen (WUP’s). Dit is een verplichte uitwerking van de Transitievisie warmte van 3 februari 2022. Toekomst Malden Noord Oost: Binnen het project Toekomst Malden NO zijn afgelopen tijd grote stappen gezet. In het voorjaar 2023 is dankzij een externe subsidie van ‘Energie Samen’ een buurtprocesbegeleider met ruime bouwtechnische kennis aangesteld.

De werkgroep energiezuinig wonen is gestart met buurtacties, waarbij wijkbewoners blok voor blok benaderd worden met de vraag of ze geïnteresseerd zijn om mee te doen aan gezamenlijk te organiseren energiebesparende maatregelen. Het gaat tot nu toe vooral om spouw- en vloerisolatie, het aanbrengen van betere beglazing en plaatsing van zonnepanelen. De uitvoering van deze maatregelen wordt ondersteund door de Zaak Document

: :

143852 203612

buurtprocesbegeleider, nadat eerst een bedrijvenselectie heeft plaatsgevonden. Inmiddels zijn zo’n 250 adressen bezocht. Het merendeel van de uit te voeren maatregelen (circa 140) is op dit moment al afgerond. Vanuit de wijk komen ook veel vragen over warmtepompen. Omdat wij denken dat Malden NO zich leent om als eerste wijk van het gas af te gaan en de wijk bovendien het meest geschikt lijkt voor een warmtenet, willen wij hier met voorrang gaan starten met een bewonersavond om de meningen van onze inwoners te peilen. Om die reden wordt de komende tijd de focus gelegd op hybride warmtepompen i.p.v. op all-electric warmtepompen. Die laatste kunnen een businesscase voor een warmtenet behoorlijk frustreren. Overigens voeren we inmiddels ook gesprekken in Overasselt en Nederasselt met bewoners die aan de slag willen met de energietransitie. Wet natuurbescherming in relatie tot isoleren Het afgelopen jaar is er veel ophef geweest over het dilemma isoleren en natuur. Overheden proberen oplossingen te vinden om natuurbescherming goed te laten aansluiten bij maatregelen om te verduurzamen. Een voorbeeld is het isoleren van de spouw, terwijl daar vleermuizen in kunnen verblijven. Sommige provincies werken met een ontheffing voor duurzame maatregelen via een soortenmanagementplan (SMP).

Hierin wordt voor gebieden in kaart gebracht welke beschermde soorten er leven en hoe deze soorten behouden blijven. De provincie Gelderland doet dit nog niet en denkt nu na over een Gelderse aanpak. Het duurt dus nog even voordat alle gemeenten daadwerkelijk een SMP hebben. Ook wij lopen hier nu tegen aan. Er komt een SPUK-subsidieregeling vanuit het rijk voor gemeentes om SMP’s op te zetten. De provincie maakt de ‘spelregels’ voor deze regeling, die naar verwachting begin mei 2024 wordt opengesteld. Daarnaast zoeken we als gemeenten binnen de GMR de samenwerking door het aantrekken van een gezamenlijke projectleider die kan helpen bij het opstellen van een plan van aanpak voor het SMP. Lening toekomstbestendig wonen Per februari 2024 brengt de gemeente Heumen de Stimuleringslening voor woningen en de Blijverslening onder in de Lening Toekomstbestendig wonen. In 2018 is de gemeente Heumen gestart met de Stimuleringslening voor woningen, maatschappelijke gebouwen en bedrijven. Er zijn 205 leningen verstrekt voor een totaal bedrag van ruim 2,1 miljoen euro. Om nog meer inwoners te helpen bij het verduurzamen en toekomstbestendig maken van hun woning heeft de provincie Gelderland een revolverend fonds voor Energie en Asbest ingesteld dat is uitgewerkt in de Lening Toekomstbestendig Wonen. Binnen deze regeling neemt de provincie 50% per verstrekte lening voor haar rekening.

De andere 50% wordt beschikbaar gesteld vanuit het gemeentelijk budget bij SVn. Dit betekent dat met hetzelfde gemeentelijk budget meer leningen verstrekt kunnen worden. Daarnaast biedt deze regeling de mogelijkheid om de financiering van energiemaatregelen te combineren met asbestsanering van daken of met het levensloopbestendig maken van de woning. Door woningeigenaren ruimte te bieden om energiemaatregelen te koppelen aan andere doelen wordt de basis en het draagvlak voor investeringen in de energietransitie vergroot. Bovendien is het hierdoor makkelijker voor inwoners om een aanvraag te doen voor diverse maatregelen aan hun woning. VvE’s kunnen nu ook gebruik maken van de Lening Toekomstbestendig wonen, waar dat bij onze eerdere leningen niet kon. Overigens blijft de Stimuleringslening voor bedrijven en maatschappelijke organisaties in stand.

Energie-armoede, vanaf nu te noemen: energiesteun De gemeente Heumen heeft vanuit het Rijk een budget toegekend gekregen van € 303.677 ter voorkoming van energie-armoede. Dit bedrag is primair bedoeld om bewoners met zowel een laag inkomen als een hoge energierekening te ondersteunen door het treffen van kleine, energiebesparende maatregelen aan hun woning. Te denken valt aan het plaatsen van tochtstrips, beter inregelen van de cv en het aanbrengen van energiezuiniger verlichting. Wij zijn met een partij in gesprek om deze actie voor ons uit te voeren. Geprobeerd wordt om zoveel mogelijk op te trekken met Oosterpoort Wonen voor wat betreft de sociale huurwoningen. Binnenkort ontvangt de doelgroep een brief van de gemeente met daarin de vraag of men zich wil aanmelden voor deelname aan het project. Omdat energie-armoede nogal een beladen term is, hebben wij besloten het project om te dopen tot energiesteun. Prestatieafspraken Oosterpoort De afspraak was om in 2023 op 125 woningen zonnepanelen te leggen en woningen energetisch verbeteren. Door een aanpassing in de methodiek van energielabels is de energielabelling van de woningen van Oosterpoort op de kop gegaan. Daardoor is het nu niet mogelijk om een vergelijking te maken tussen de resultaten voor 2023 en eerdere jaren. 2023 geldt nu als nulmeting en komend jaar kan Oosterpoort de voortgang weer rapporteren.

Bij 30 woningen is dakisolatie aangebracht, gecombineerd met glas- of vloerisolatie. De precieze aantallen van geplaatste zonnepanelen kon niet gegeven worden, maar we zien in Kroonwijk een forse toename van zonnepanelen op de daken van huurwoningen van Oosterpoort. Lokale isolatie-aanpak Het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) heeft als doel om 2,5 miljoen woningen te isoleren voor 2030, met de nadruk op 1,5 miljoen slecht geïsoleerde woningen en huishoudens die bij het isoleren het hardst ondersteuning nodig hebben. Eén van de actielijnen is een lokale isolatieaanpak via gemeenten. Gemeenten kunnen hiervoor in drie tranches een specifieke uitkering aanvragen bij het rijk. Voor de eerste tranche hebben we inmiddels een aanvraag gedaan en gekregen. De middelen zijn bedoeld voor het ondersteunen van eigenaar-bewoners en VvE’s bij het isoleren van woningen met energielabels D, E, F en G of een vergelijkbare energetische staat en een benedengemiddelde WOZ-waarde (voortaan: ‘NIP’-woningen). We willen ondersteunen bij de financiering van maatregelen in de vorm van een subsidie en bij het uitvoeren van de maatregelen. We werken daarvoor op dit moment een aanpak uit en starten daarna een Europese aanbesteding om een partij te vinden die de uitvoering gaat doen. Windenergie In november 2023 is een raadsinformatie-avond gehouden over windenergie in de gemeente Heumen.

De resultaten van de windstudie die in november 2021 is uitgevoerd, zijn in relatie gebracht met de resultaten van de planMER RES en aan u gepresenteerd. U heeft aangegeven deze resultaten eerst te willen kunnen bestuderen alvorens erover verder te willen praten. Het rapport is naar aanleiding van uw opmerkingen aangevuld en wordt binnenkort aan u gestuurd met een voorstel voor het vervolgproces.

Warmtenet restwarmte ARN In samenwerking met de gemeenten Beuningen en Wijchen, de ARN en het Expertteam Warmte (ETW) hebben we de afgelopen maanden gewerkt aan een haalbaarheidsonderzoek naar de inzet van warmte vanuit de ARN. Het onderzoek is nagenoeg afgerond. Binnenkort wordt u hier nader over geïnformeerd. Grootschalige zon op dak Grootschalige zon op dak maakt onderdeel uit van de invulling van het RES-bod en vormt een onderdeel van RES 2.0 die rond de zomer definitief wordt. De invulling blijft achter en dat heeft veel te maken met de netcongestie. Het afgelopen half jaar zijn er regionale bijeenkomsten gehouden over welke mogelijkheden er nog wel zijn voor meer grootschalige zon op dak. De resultaten hiervan worden verwerkt in een uitvoeringsplan Zon op Dak waar gemeenten mee aan de slag kunnen gaan. 20 februari 2024 burgemeester en wethouders

mr. J. de Graaf Gemeentesecretaris

Bijlage: • Werkplan duurzaamheid 2024

mr. J.W.M.S. Minses Burgemeester