23.B81 COA - Nadere toelichting verlengingsverzoek

Postbus 30203, 2500 GE DEN HAAG

Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) Centraal Bureau

Gemeente Heumen t.a.v. het college van Burgemeester en Wethouders Kerkplein 6 6581 AC Malden

Datum Onderwerp

Ons kenmerk Uw brief

23-10-2023 Nadere toelichting bij verlengingsverzoek noodopvanglocatie 23u.000732

Rijnstraat 8 2515 XP DEN HAAG Telefoon 088-7157000 Postadres Postbus 30203 2500 GE DEN HAAG

Telefoon

Marleen Smid 06-38562647

E-mail

MarleenSmid@coa.nl

Inlichtingen bij

Aanvullende informatie Bijlage(n)

Geacht college, Zoals u weet heeft het COA op 6 september jl. uw college verzocht om in te stemmen met verlenging van de noodopvanglocatie aan de St. Jacobsweg 10 in Malden. Na de informatieve raad van 3 oktober jl. hebben wij ons voorstel aangepast en uw college verzocht in te stemmen met een verlenging tot uiterlijk 1 mei 2024. Graag licht ik u in deze brief ons verzoek nader toe. Achtereenvolgens ga ik in op de actuele situatie bij het COA en de verwachting voor de komende periode, inclusief de situatie voor alleenreizende minderjarige vreemdelingen (amv), veiligheid op en in de buurt van de locatie en de ecologische aspecten. Actueel beeld asielopvang De druk op de asielopvang is hoog. Het lukt al lange tijd niet om alle asielzoekers op te vangen op reguliere locaties van voldoende kwaliteit. Op dit moment verblijven ongeveer 31.500 asielzoekers op reguliere COA-locaties en meer dan 27.000 asielzoekers op noodlocaties van het COA of van gemeenten. De laatste weken is het zelfs iedere dag spannend of wij iedereen die aankomt een bed kunnen bieden. Iedere dag melden zich veel mensen in Ter Apel, op sommige dagen meer dan 300. Ook duurt de asielprocedure langer en blijft de uitstroom van statushouders naar huisvesting in gemeenten achter, waardoor zij langer in onze opvang verblijven.

Op dit moment heeft het COA ongeveer 16.000 statushouders in de opvang, wachtend op het moment dat zij kunnen verhuizen naar een woning en starten met integreren.

Correspondentie uitsluitend aan het postadres met vermelding van de datum en het kenmerk van deze brief

Bijzonder nijpend is de situatie van alleenreizende jongeren. Al lange tijd is de instroom van deze amv hoog en zijn onvoldoende duurzame plekken beschikbaar. Voor deze kwetsbare groep is dat grote reden tot zorg, omdat zij door dit tekort niet in alle gevallen de juiste begeleiding krijgen. Op dit moment zijn al onze locaties overvol en het perspectief op voldoende nieuwe locaties om asielzoekers in te kunnen opvangen, zowel voor volwassenen als voor amv, is onvoldoende. Er komen simpelweg onvoldoende nieuwe locaties bij om de verwachte aantallen asielzoekers te kunnen opvangen. De staatssecretaris heeft de afgelopen weken tot tweemaal toe een dringende oproep gedaan aan alle colleges van Burgemeester en Wethouders om met spoed extra opvangplekken te realiseren. Dit omdat wij voor het einde van het jaar nog ongeveer 8.400 extra plekken nodig hebben. Deze oproepen hebben tot nu toe tot enkele honderden extra plekken geleid, maar het resultaat is nog onvoldoende. In diezelfde brief heeft de staatssecretaris uitgelegd dat het aantal te realiseren plekken (de opgave) voor einde van dit jaar lager uitvalt dan eerder geraamd. Dit verklaar ik graag nader. Het COA (in samenwerking met partners uit de asielketen) stelt twee keer per jaar een capaciteitsbesluit vast, met daarin de verwachte benodigde capaciteit op een streefdatum.

Het meest recente capaciteitsbesluit dateert van mei jl. Toen was de verwachting dat het COA per einde van dit jaar 77.100 opvangplekken nodig zou hebben. Door een lagere instroom dan verwacht in de eerste maanden van het jaar, zijn er naar huidige inzichten wat minder opvangplekken nodig per einde van dit jaar. Mede daardoor heeft het COA tot nu toe elke keer – zij het maar net – iedereen een bed kunnen bieden. Nu de instroom dit najaar piekt merken wij echter dat het direct knelt en wij acuut een probleem hebben. Het is om die reden dat wij naarstig op zoek zijn naar nieuwe opvangplekken maar ook alles op alles zetten op bestaande opvangplekken te behouden. Het volgende capaciteitsbesluit nemen wij naar verwachting nog deze maand. Dan wordt duidelijk hoeveel capaciteit het COA volgend jaar verwacht nodig te hebben. De cijfers worden zoals gebruikelijk middels een brief van de staatssecretaris met medeoverheden gedeeld. Hoewel ik daar niet op vooruit kan lopen, kan ik u wel alvast informeren dat de stijgende trend naar verwachting doorzet en wij volgend jaar nog meer opvangplekken nodig hebben. Veiligheid Een belangrijk uitgangspunt voor uw gemeente en het COA is de leefomstandigheden en veiligheid op en in de omgeving de locatie. Overlast, of het tegengaan daarvan, is daarvan een essentieel onderdeel.

Overlast vindt helaas overal in de samenleving plaats, ook op en rondom asielzoekerscentra. Veruit de meeste asielzoekers gedragen zich prima en passen zich aan in onze samenleving. Een kleine minderheid veroorzaakt overlast. Vaak wordt gesteld dat vooral asielzoekers uit een veilig herkomstland voor overlast zorgen. Echter is het aandeel van deze groep ten opzichte van de totale 2 van 4

populatie erg klein (enkele procenten) en zij blijven vaak een korte periode in de opvang omdat de IND hun aanvragen versneld afdoet. De aanpak tegen overlast gevende asielzoekers is altijd een gezamenlijke aanpak. Soms vindt de overlast op het terrein van de opvang plaats en soms in de publieke ruimte zoals in het openbaar vervoer of in een winkelcentrum. Op het terrein zelf, is COA als eerste verantwoordelijk. De maatregelen die het COA kan nemen variëren van een corrigerend gesprek tot plaatsing in een speciale handhaving- en toezichtlocatie (htl). Voor overlast buiten het opvangterrein zijn de gemeente en de politie primair aan zet. De aanpak van overlastgevers vraagt dan ook korte lijnen tussen het COA, gemeente en de politie. Na ongeveer 2 maanden is de ervaring dat bij de noodopvanglocatie in Malden de veiligheid en leefbaarheid op de locatie goed is geborgd. De units bieden meer comfort en privacy dan de paviljoens die in het verleden zijn gebruikt. De betere leefomstandigheden met meer privacy voor bewoners dragen bij aan de veiligheid op de locatie. Ten aanzien van de veiligheid op en rond de locatie zijn tevens verbeteringen doorgevoerd. Na enkele incidenten heeft het COA maatregelen genomen in samenwerking met de gemeente.

Overlast wordt goed gemonitord en sinds de straatcoaches actief zijn en beveiligingsmaatregelen zijn genomen, zijn er geen meldingen meer geweest. Vanzelfsprekend houden wij de veiligheid om en rond de locatie voortdurend goed in de gaten en staan daarover nauw in contact met de gemeente. Ecologie Conform de vereisten mb.t. de ontheffing van de Wet NatuurBescherming soortenvergunning van de provincie, laat het COA door het onafhankelijke, gekwalificeerde ecologische bureau, de ecologische situatie continue monitoren. Er staan sinds april 2023 cameravallen bij de vier dassenburchten en ook het meest recente logboek van het bureau Eco-logisch geeft aan dat de das en de vos nog steeds de burchten bezoeken (ondanks de Vierdaagse, de opbouw van het terrein en nu de bewoning van de noodopvang). Daarnaast zijn de mitigerende maatregelen uitgevoerd namelijk takkenrillen aan 2 zijden van het terrein en wordt momenteel gewerkt aan het aanplanten van de haag. Voor deze laatste mitigerende maatregel moesten wij het plantseizoen afwachten. Voor de mogelijke verlenging van de noodopvang hebben wij een aanvullend ecologisch onderzoek (door hetzelfde gecertificeerde ecologisch bureau) laten uitvoeren. De conclusie daarvan is dat verlenging met 3 tot 6 maanden mogelijk is mits het verlichtingsplan blijft en blijvend gebruik gemaakt wordt van de vleermuisvriendelijke verlichting.

Hierdoor blijven potentiële verblijfplaatsen van vleermuizen in het manegegebouw beschikbaar. Daarnaast kan verstoring van foeragerende en passerende vleermuizen dan worden voorkomen. Aanbevolen wordt daarnaast de reeds getroffen mitigerende maatregelen ten behoeve van de boommarter, bunzing, das en de steenmarter te behouden en blijvend toe te passen. Hierdoor kunnen significant negatieve effecten op rust- en schuilplaatsen en individuen van de boommarter, bunzing, 3 van 4

das, en de steenmarter in burchten, puin, struweel rond projectgrenzen, takkenrillen en takkenhopen worden voorkomen. Wanneer de gebruiksperiode van de opvanglocatie met vijf maanden wordt verlengd, valt deze gedeeltelijk samen met het broedseizoen van vogels (globaal maart - augustus). Als gevolg van geluid en activiteiten op het opvangterrein kunnen broedgevallen van algemene broedvogels in het projectgebied en in de omgeving van het projectgebied worden verstoord. Met een verlenging van vijf maanden tot 1 mei 2024 zal het opvangterrein niet meer in gebruik zijn tijdens de kraamperiode van vleermuizen (15 mei – 15 juli). De mitigerende maatregelen zijn beschreven in het ecologisch werkprotocol dat ook tijdens een verlengde opvangperiode zal blijven worden gevolgd en gehandhaafd. Op basis van het aanvullende ecologisch onderzoek heeft de provincie aangegeven dat de ontheffing voor de WnB voor de verlenging kan worden verstrekt. Tot slot Ik hoop u met deze nadere toelichting voldoende informatie te hebben gegeven voor het nemen van een positieve beslissing op mijn verzoek. Ik kan niet genoeg benadrukken hoe zeer wij de gemeente Heumen en haar inwoners erkentelijk zijn voor het wederom mogen en kunnen realiseren van een opvanglocatie. Wij benutten de locatie zo optimaal mogelijk en met op dit moment 783 bewoners, waaronder 50 amv, is de locatie vol.

Onze bewoners en vooral onze alleenreizende jongeren zullen u zeer dankbaar zijn als zij langer in deze comfortabele units mogen verblijven. Graag dank ik u voor de samenwerking en uw inspanningen om asielopvang in de gemeente mogelijk te maken. In afwachting van uw reactie, met vriendelijke groet, Centraal Orgaan opvang asielzoekers

J. Kapteijns lid van bestuur, plv. bestuursvoorzitter

4 van 4