23 A81 Bijlage II Reactie ministierie mbt meekoppelkansen opdracht vervanging stuwen Maas

Gemeente

urrsen

O 7 jOHl 2023 Ingekomen

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

> Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag

Gemeente Heumen, Gemeente Land van Cuijk, Provincie Gelderiand, Provincie Noord-Brabant p/a Postbus 200 6580 AZ Maiden

Bestuurskern

Dir.Waterveiligheid, Rivieren en Zee Rivieren en Deltafonds Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag Contactpersoon

F.P. de Bel Senior Beleidsmedewerker M +31(0)6-15480944 frank.de.bel@minienw.nl Ons kenmerk

Datum Betreft

5 juni 2023 Meekoppelkansen opdracht vervanging stuwen Maas

IENW/BSK-2023/96205

Geachte colleges van burgemeester en wethouders, geachte colleges van Gedeputeerde Staten, Begin dit jaar ontving ik uw gezamenlijke brief waarin u verzocht om ondersteuning van een onderzoek naar de (on)mogeiijkheden van waterkracht in het ontwerp van de stuw in de Maas tussen Nederasselt en Grave. Hierbij verwijst u naar onderzoeken die eerder in opdracht van de provincie Gelderland en de gemeente Land van Cuijk zijn uitgevoerd. Met deze brief reageer ik op uw verzoek in relatie tot onze opgave. De stuwen in de Maas zijn in de periode 1925-1936 aangelegd om scheepvaart op de Maas mogelijk te maken. De stuwen zijn dus bijna een eeuw oud en naderen het einde van hun technische levensduur. Daarom onderzoekt Rijkswaterstaat momenteel de oplossingsrichtingen om de functies van de gestuwde Maas ook voor de toekomst in stand te houden. De focus van deze opgave iigt op de instandhouding van de huidige functie van de stuwen. Na afronding van de eerste vooronderzoeken wordt een plan van aanpak opgesteld voor het vervolg. In de uitwerking van de aanpak van de stuwen in de Maas zijn nu geen faciiiteiten voorzien voor opwekking van energie via waterkracht.

Dit sluit aan bij het bestaande nationaai beieid, waarvan de minister van Economische Zaken en Klimaat, mede namens de minister van Infrastructuur en Waterstaat, in 2021 in een Kamerbrief heeft aangegeven dat 'heroverweging daarvan, c.q. het vergroten van de nationale inzet op elektriciteit uit water (EuW) op dit moment niet wenselijk is'^. De verwachte kosten voor zowel kleinschalige ais grootschaiige EuW

technieken zijn namelijk hoger dan de kosten voor andere hernieuwbare eiektriciteitsopties zoals offshore windenergie.

^ Zie Kamerbrief EZK over de verkenning eiektriciteit uit water d.d. 30 maart 2021 (Kamerstukken 32 813, nr. 676) Pagina 1 van 2

Daarnaast moet voorkomen worden dat maatregelen en voorzieningen nadelig uitwerken op de vissterfte. Dit is een belangrijk aandachtspunt in de uitwerking van de vernieuwingsopgave van de stuwen in de Maas. Om de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) doelen te realiseren, mag de totale vissterfte op de Maas op het traject Eijsden tot en met Lith niet boven 10% komen en moet getoetst worden of er geen sprake is van achteruitgang^. Ik wijs u erop dat de bescherming van passerende vissen op de Maas ook een aandachtspunt is bij de reeds bestaande waterkrachtcentrales in de Maas^.

Bestuurskern

Dir.Waterveiligheid, Rivieren en Zee Rivieren en Deltafonds Datum

29 mei 2023 Ons kenmerk

IENW/BSK-2023/96205

Het startpunt voor de vernieuwingsopgave betreft de huidige functie van de stuw, namelijk de beheersing van het waterpeil voor o.a. de scheepvaart, waterveiligheid, zoetwatervoorziening en landbouw. Bij vervangings- of renovatie opgaven is het mogelijk om andere opgaven mee te koppelen, mits dit geen belemmeringen geeft voor de uitvoering van de primaire opgave. Daarom gelden er enkele voorwaarden voor meekoppelkansen: De primaire opgave mag geen nadelen ondervinden vanwege het meekoppelen van de secundaire opgave (o.a. planning, budget, scope); De meekoppelkans moet voldoen aan de geldende beleidslijnen en technische eisen van Rijkswaterstaat; De kosten van de benodigde onderzoeken, de uitvoeringskosten en de beheersing van de risico's als gevolg van de meekoppelkans zijn voor rekening van de initiatiefnemer. Het tijdig realiseren van de vernieuwingsopgave Stuwen in de Maas is een gezamenlijk belang. We moeten voorkomen dat de stuwen door veroudering falen als gevolg van vertraging van de vernieuwingsopgave. Op basis van de genoemde overwegingen, concludeer ik dat het toevoegen van faciliteiten voor waterkracht bij de stuwen in de Maas vanuit Rijksoptiek geen meerwaarde heeft.

Wanneer u, in het belang van de regio, het meekoppelen van een waterkrachtcentrale wenselijk en haalbaar acht, vraag ik u om een gedegen inschatting te maken (met behulp van een businesscase of maatschappelijke kosten-batenanalyse) waaruit blijkt of met het meekoppelen van een waterkrachtcentrale aan de benoemde voorwaarden kan worden voldaan. Hiertoe nodig ik u uit om in overleg te treden met de betrokken medewerkers van Rijkswaterstaat en het directoraat-generaal Water en Bodem van lenW. Hoogachtend, DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN WATERSTAAT,

^ Zie de Beleidsregel Watervergunningverlening Waterkrachtcentrales in Rijkswateren 2021 ^ Zie hiervoor de Beantwoording van Kamervragen over vissterfte bij waterkrachtcentrales van 23 februari 2021 fhttPs://open.overheid.nl/documenten/ronl-31781ee6-43e9-43489a82-ec2ccca6048f/pdn Pagina 2 van 2